Morgunblaðið - 22.06.1944, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 22.06.1944, Blaðsíða 6
MO*»GUNBLAÐIÐ ircgiiittlriMltffr Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavík Framkv.stj.: Sigfús Jónsson Ritstjórar: Jón Kjartansson, Valtýr Stefánsson (ábyrgðarm.) Frjettaritstjóri: ívar Guðmundsson Auglýsingar: Árni Óla Ritstjórn, auglýsingar og afgreiðsla, Austurstræti 8. — Sími 1600. Askriftargjald: kr. 7.00 á mánuði innanlands, kr. 10.00 utanlands í lausasölu 40 aura eintakið, 50 aura með Lesbók. Boðskapur forsetans BOÍ)SKAPURINN, sem forseti íslands flutti frá Stjórn- arráðshúsinu 18. þ. m. hefir áreiðanlega vakið þjóðina til umhugsunar um margt, sem hún á undangengnum velgengistímum hefir látið sig of litlu skifta. Forsetinn minti á þau algildu sannindi, að sjálfstæðis- bárátta vor yrði áfram í fullum gangi, þótt lýðveldið væri stofnað. Hann minti á verkefnin, sem vjer íslendingar þurfum að glíma við á næstunni. Þau myndu að ýmsu leyti verða svipuð viðfangsefnum annara þjóða. Margt væri líkt með oss ög Bretum. Bretar bygðu eyland eins og vjer. Þeir yrðu því að fá talsvert af nauðsynjum sín- um frá öðrum löndum og geta selt öðrum sem mest af framleiðslu sinni, umfram brýnustu nauðsynjar. * Fyrir stríð hafi Bretland verið talið mjög auðugt land, „þar sem fjöldi manns gat veitt sjer meiri lífsþægindi en vjer höfum nokkurntíma þekt". En styrjöldin kendi Bretum að breyta lífsvenjum sínum svo, ,,að nú er hverj- um þar í landi skamtaður biti úr hendi, bæði um mat 6g drykk, klæðnað og annað, sem talið er lífsnauðsynjar". Forsetinn minti á, að fyrir Bretum vekti ekki aðeins að vinna stríðið, heldur einnig að vinna friðinn á eftir. Þess vegna hafi Bretar mitt í annríki styrjaldarinnar „allan hug á ráðstöfunum til að auka og tryggja útflutn- ingsverslun sína að styrjöldinni lokinni". • „Jeg held", sagði forsetinn, „að kalla mætti ísland auðugt land, ef vjer gætum þess í sjálfstæðisbaráttunni, sem er framundan, að vinna öll án undantekningar með aukinni þekkingu og notfæra oss aukna tækni nútímans. Það er vinnan, framleiðslan, sem ríður baggamuninn um auð eða fátækt þjóðanna". Vinna og aukin þekking væri því fyrsta skilyrðið til þess að oss íslendingum mætti takast að „vinna friðinn". Hvernig oss tekst að sam- einast um þessi höfuðverkefni, yrði „einn af fyrstu próf- steinunum í sjálfstæðisbaráttu vorri". • Því næst komst forsetinn þannig að orði: „Menn skifta sjer í stjettir og flokka um sameiginleg hugðarmál. Svo hefir verið og svo^mun verða. Barátta milli stjetta og flokka virðist óumflýjanleg. En þá bar- áttu verður að heyja þannig, að menn missi aldrei sjónar af því, að þegar alt kemur til alls, erum vjer allir á sama skipinu. Til þess að sigla því skipi heilu í höfn, verðum vjer að læra þá list, að setja öryggi þjóðarheildarinnar ofar öðru. Hjer á landi er ekkert gamalt og rótgróið auðvald eða yfirstjett. Heldur ekki kúguð og undirokuð alþýða. Flestir eiga frændur og vini í öllum stjettum þjóðfjelagsins. Oss ætti því að vera auðveldara en ýms- um öðrum, að vilja hver öðrum vel. Að bera ekki í brjósti heift og hatur, öfund og tortrygni hver til annars, þótt vjer höfum lent í mismunandi stjettum í þjóðfjelaginu. Oss ætti að vera auðveldara að leggja hver sinn skerf eftir efnum og ástæðum, til þess að byggja upp fyrir- myndar þjóðfjelag á þjóðlegum grundvelli". * Hver er sá íslendingur, sem ekki getur af heilum hug tekið undír þessi orð forsetans? Áreiðanlega eng- inn. Það, sem gerst hefir undanfarnar vikur •— hinn ein- beitti samhugur þjóðarinnar við atkvæðagreiðsluna 20. til 23. maí og nú síðast hin glæsilega hátíð í sambandi við stofnun lýðveldisins, sem öll þjóðin var þátttakandi í, hefir áreiðanlega glætt og styrkt samhug þjóðarinnar meira en nokkuð annað. Þenna gróður, sem fest hefir rætur í hjörtum allra íslendinga, mega öfl sundrungar ekki fá tækifæri til að uppræta. Vinnum öll að því, að hlúa að þessum gróðri. Látum deilurnar lægja og stuðlum að því, að flokkarnir fari að vinna saman að velferð lands og þjóðar. Norðmenn hylla lýðveidið Frá norska blaðafulltrúanum í Reykjavík. í ritstjórnargrein blaðs norsku stjórnarinnar, „Norsk Tidend", 17. júní segir svo: ,,í dag, 17. júní, lýsir ísland sig frjálst og óháð lýðveldi. — Norðmenn heima og heiman bjóða hina íslensku frændþjóð velkomna í hóp fullvalda ríkja. Norðmenn skilja öllum betur tilfinningar þær, sem gagntaKa hugi íslendinga í dag. — Við börðumst sjálfir langri og harðri baráttu fyrir frelsi okk- ar. Og aftur eigum við í nýrri, styttri en harðari baráttu fyrir frelsi okkar. Við þráum þann dag, er við verðum aftur frjáls þjóð. Þess vegna skiljum við svo miklu betur tilfinningar og hugrenningar frændþjóðarinn- ar á þessum degi, þegar hún varpar af sjer sfóustu fjötrum ófrelsisins, jafn vel þótt hún hafi öðlast frelsi sitt á friðsam- legan hátt. Skilnaðurinn við Danmörku er framkvæmdur í fullu sam- ræmi við sáttmálann, sem þjóð irnar tvær gerðu með sjer 13. nóv. 1918. Með yfirgnæfandi meirihluta, yfir 97%, hefir ís- lenska þjóðin lýst sig samþykka því, sem nú gerist. Stríðið hef- ir því miður komið í veg fyrir viðræður við Dani, en þær eru aðeins formsatriði, því að þær hefðu, ef fram hefðu farið, ekki breytt neinu um gahg málanna. Norðmenn þekkja af eigin reynd, að samkomulag tveggja skyldra nágrannaþjóða verður aldrei betra en þegar þær eru báðar fullvaldar og jafn rjett háar. Svo mun verða um sam- komulag íslendinga og Dana, alveg eins og um Norðfnenn og Svía. Dagurinn 17. júní 1944 verð- ur því áreiðanlega skráður í sögunni sem dagur, sem mun gera sitt til þess að varðveita norræna samvinnu. Norðmenn eru þakklátir fyr- ir þá samúð, sem bræðraþjóðin íslenska hefir sýnt þeim. Og þeir hugsa gott til náinnar sam vinnu þessara tveggja frænd- þjóða, sem hafa átt svo margt sameiginlegt um 1000 ára bil. Stríðið hefir kent bæði ís- lendingum og Norðmönnum, að þjóðirnar, sem búa við norðan- vert Atlanttshaf verða að standa saman og varðveita friðinn og frelsið í þessum hluta heims. Við bjóðum íslendinga vel- komna til þessarar samvinnu, í von um, að vináttuböndin, sem tengja þessar tvær frændþjóð- ir, verði sterkari og traustari en nokkru sinni, menningar- lega, viðskiftalega, og stjórn- málalega". iL'Oerii ókrifar: l/lr aaaie Fimtudagur, 22. júní 1944. 'VTTTWWyyVVvvTVVyWVWWVT'3 9**9 a lífinu Flugvjel hrapar á tvær stúlkur. LONDON: Nýlega hrapaði flug vjel niður á tvær stúlkur, er voru að vinnu sinni á akri ein- um í Englandi. Biðu þær báðar bana, en auk þess kveikti flug-* vjelin í heysæti. $$*$*$*$$$'$'9»9$fe*$*t<ð"$4* Sumarfrí. NÚ ERU MENN farnir að hugsa fyrir að komast í sumar- fríin sín. Þykir sem von er velta á miklu að þau takist vel og kemur þá tvent 'fyrst og fremst til greina, veðrið og staðurinn, sem valinn er til að eyða sumar- fríinu. Þróun fjelagsmála er komin það vel á veg hjer hjá okkur, að allir vinnandi menn eiga heimtingu á sumarfríi með launum. Það er sjálfsögð ráð- stöfun og nauðsynleg, því óvíða mun mönnum vera eins mikil þörf á sumarfríi og hjer á landi, eftir langan og dimman vetur. Sólar nýtur ekki hjer hjá okkur nema tiltölulega stuttan tíma ársins og er nauðsynlegt að nota hvern sólardag, sem hægt er til að safna kröftum eftir langt og lýjandi starf. Hvernig menn eyða sumarfríum. ÞAÐ ER eðlilega misjafnt mjög, hvernig menn eyða sum- arfríum sínum. Sumir vilja ferð- ast sem lengst og komast yfir sem mest landflæmi; sjá nógu marga staði, þó ekki verði það nema augnabliksmyndir, sem beir fá í slíkum hraðferð- um um landið. Aðrir vilja dvelja á einum stað í ró og næði. Gleyma öllu dægurþrasi og lífsbaráttu. Þeir menn velja sjer stað, sem þeim er kær, ann- aðhvort fyrir náttúrufegurð, eða af því að þar finna þeir sjer þá dægradvöl, sem þeir hafa gam- an af. Það er algjörlega undir ein- staklingnum komið, hvar og hvernig hann vill eyða sumar- leyfi sínu og ekki hægt að gefa neitt algilt ráð í þeim efnum. Að- alatriðið er, að menn undirbúi sumarfrí sín vel og njóti þeirra þannig að þeir komi aftur til starfsins úthvíldir og endur- nærðir á sál og líkama. • Yfirfull gistihús. EINS OG ER hefir fólk yfir- leitt meiri peningaréð en nokkru sinni fyr og þar af leiðandi eru það fleiri nú en áður, sem geta leyft sjer að fara í sumarfrí og kosta til þess nokkurri fjárhæð, ef svo ber undir. En margir lenda í vandræðum; geta ekki fundið neinn stað til að dvelja á. Flest eða öll sumargistihús eru yfir- full alt sumarið. Þeir, sem hafa ekki verið nógu forsjálir að tryggja sjer gistingu fyrir löngu, eiga á hættu að fá ekki neitt. Unga fólkinu ætti ekki að vera svo mikil vorkun. Það getur leg- ið við í tjöldum, en til slíks er ékki hægt að ætlast af eldra fólki. • Aðbúnaður á sumar- gistihúsum. MJÖG ER MISJAFN aðbún- aður gesta á sumargistihúsum og stöðum þeim, sem taka á móti dvalargestum. Sumir gestgjafar halda að það sje nóg, að gestir fái eitthvað til að liggja við og víða er ekki vandað um of til matarins. En margt bendir til að þetta sje að breytast. Gestgjafar munu hafa komist að raun um þau sannindi, að fólksstraumur- inn liggur þangað sem bestur er aðbúnaðurinn, jafnvel þó verðið sje eitthvað hærra. í Valhöll á Þingvöllum hafa í sumar tekið nýir menn við stjórn. Það eru menn af nýja skólanum, sem þar stjórna. Þeir leggja mikið upp úr að aðbúnað- ur gesta sje sem bestur. Það má ?;**^'**»**.:**>»^*>**«*>**«***********»«*tj þegar sjá, að breyting hefir orð- ið á í Valhöll og þó mun ekki vera búið að gera þar enn alt, sem í ráði er að gera fyrir gest- ina. Leikvellir og tæki til leika. VIÐ SUMARGISTIHÚS þurfa að vera leikvellir fyrir allskonar leiki. Tennisvellir, golfvellir, helst sundlaugar og fleira og fleira. Fólk, sem dvelur á sumar- gistihúsum, fer til að skemta sjer, um leið og það fer í sumarfrí til að hressa sig og hvílast. Innisetu- fólki er nauðsynlegt að geta verið eins mikið úti við og mögulegt er. Það verður að gera eitthvað fyrir gestina. Þá munu þeir koma og greiða með glöðu geði sann- gjarna þóknun. Þar sem gistihús eru á sögu- stöðum þyrfti helst að vera til taks maður," sem kunnugur er öllum staðháttum og þekkir sögu staðarins og umhverfi. Það er blátt áfram menningaratriði. Hingað til hefir verið gert of mikið af því að klambra upp „skálum" hingað og þangað og kalla þá sumargistihús. Það, sem gera þarf er að koma upp góð- um sumargistihúsum á heppileg- ustu stöðum á landinu og kapp- kosta að hafa þau fyrsta flokks. Þeir, sem unnu um hátíðina. í SAMBANDI við greinarkorn mitt um fólkið, sem vann um há- tíðina af dugnaði og ósjerhlífni og sem jeg birti hjer í blaðinu á þriðjudag, hefir Jónas Þorbergs- son skrifað Morgunblaðinu ítar- legt brjef eða skýrslu um störf starfsmanna Ríkisútvarpsins fyr ir og um hátíðina. Það var tekið fram í grein minni, að ekki væri unt að nefna allar stjettir manna, sem unnið höfðu um hátíðina og að undir- búningi hennar. Meðal þeirra, sem ekki voru nefndir sjerstak- lega á nafn, voru starfsmenn Ríkisútvarpsins. Það er því miður ekki hægt að birta greinilegar skýrslur um allan þann fjölda manna, sem unnu fyrir hátíðina og áttu sinn mikla þátt í því hve vel hún tókst. Mjer er hinsvegar ljúft að bæta því við, sem áður hefir ver ið um þetta mál sagt, að starfs- fólk útvarpsins vann störf sín með ágætum, eins og útvarps- hlustendur um land alt og raun- ar utan landsteinanna vita. Hafi þeir þökk sem aðrir fyr- ir störf sín. Magnús M. Lárosson kosinn presfur a3 SkúlustöSum ATKVÆÐI voru talin í gær í skrifstofu biskups í Skútustaðaprestakalli í Suð- ur-Þingeyjarprófastsdæmi. —- Kosið var þar 11. þ. m. Aðeins- einn umsækjandi var um brauðið, sr. Magnús Már Lárusson, kennari við Mentaskólann á Akureyri. — Af' 230 á kjörskrá kusu 143. Illaut umsækjandi 138 atkv., 4 seðlar auðir og 1 ógildur. Var Magnús Már því löglega kosinn prestur.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.