Morgunblaðið - 20.06.1952, Qupperneq 8

8
MORGUNBLAÐIÐ
Föstudagur 20. jún 1952
Útg.: H.f. Árvakur, Reykjavlk.
Framkv.stj.: Sigfús Jónsson.
Ritstjóri: Valtýr Stefánsson (ábyrgOarm.)
Lesbók: Árni Óla, sími 3045.
Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsaon.
Ritstjóm, auglýsingar og afgreiðsla:
Austurstræti 8. — Sími 1600.
Áskriftargjald kr. 20.00 á mánuði, innanland*.
í lausasölu 1 krónu eintakið.
Til þess mun enginn
huliðshjálmun endast
UM LANGT skeið voru tveir
kaupstaðir höfuðvígi AJþýðu-
flokksins hér á landi. Þessír stað-
ir voru ísafjörður og Hafnarfjörð
ur. Þeir voru nokkurskonar ?íf-
akkeri kratanna. Frambjóðendur
þeirra við þingkosningar áttu þar
jafnan vísa kosningu og meiri-
hluti þeirra í bæjarstjórn stóð
traustum fótum.
Á síðari timum hefur þetta
breytxt verulega. Á ísafirði glat-
aði Alþýðuflokkurinn meirihluta
í bæjarstjórn árið 1946. Hefur
hann verið þar í minnihiuta síð-
an. Árið 1949 lá við borð að hann
glataði þar þingsætinu einnig. í
aukakosningunni s.l. sunnudag
skreið/ frambjóðandi hans inn
með 9 atkvæðum Jram yfir fram-
bjóðanda Sjálfstæðisflokksins. —
Er Alþýðuflokkurinn nú orðinn
í stórum minnihluta á Isafirði.
í Hafnarfirði unnu Sjálfstæðis-
menn einnig mjög á við síðustu
þingkosningar. Krötunum tókst
þó með herkjum að halda þar
þingsætinu. En einnig þar er
flokkur þeirra komínn í veruieg-
an minnihluta.
Þannig er þá komið í þess-
um' tveimur höfuðvígjnm
kratanna í þessu landi. Þau
eru smám saman að falla. —
Traust fólksins á broddum Al-
þýðuflokksins fer stöðugt
þverrandi.
Sama saga hefur gerzt í öðrum
byggðarlögum. Aiþýðuflokkur-
inn hefur svo að segja allstaðar
verið að tapa fylgi og trausti.
Jafnhliða þessu fylgistapi hef-
ur manndómur flokksforystunn-
ar farið þverrandi. Árið 1947
hafði flokkurinn - forystu um
myndun ríkisstjórnar lýðræðis-
flokkanna. Að baki horrtun stóðu
þá 9 fulltrúar á Aiþmgi. yar ;ij
gerð tilraun til þess að flokkur-
inn fylgdi sjálfstæðri stefnu og
léti ekki óttann við kommúnista
hrekja sig gjörsamlega af leið
Tókst það um skeið. En fyrr en
varði brast flótti í liðið.. Alþvðu-
flokkurinn féíl á prófinu.‘Hann
hafði ekki þrek til þess að stanjfia
í stjórnarforystu á erfiðum tím
um.
í kosningunum 1949 beið hann
mikinn ósigur og tapaði tveirnur
af 9 þingsætum sinum. Á hann
því nú aðerns 7 þingmenn að með
töidum Ásgeiri Ásgeirssyni. sem
ekki má til annars hugsa en að
kcmast á forsetastól.
Stefáni Jóhanni var þess-
vegna ljóst, að eitthvað þurfti,
að gera til þess að punta upp
á flokk hans. Við svo búið
mátti ekki standa. Hafnarf jörð
ur og ísafjörður voru að glat-
ast. Þingflokkurinn var kom-
inn niður í 7 forstjóra og em-
bættismenn. Alþýðan var gjör
samlega að slitna aftan úr
þessari forstjórahirð.
Vegleg embætti og feitar
stöður hafa alltaf verið æðsta
hugsjón Alþýðuflokksmanna.
Það var þessvegna í fullkomnu
samræmi við fortíðina, sem
hann tók þá ákvörðun að
freista flokki sínum nýrrari
viðreisnar með því að koma
einum af nánustu samverka-j
mönnum sínum í stöðu forseta
hins íslcnzka lýðveldis.
En til þess að þetta mætti tak-
ast varð að beita mikium klók-
indum og lævíslega földum:
blekkingum. Augljóst var að Al-
þýðuflokksmaður gat aldrei náð
kjöri með atkvæðum kratanna
einum saman. Þess vegna varð að
reka tryppin töluverðar króka-
leiðir. Til þess treysti Stefán Jó-
hann sér illa þrátt fyrir reynslu
sína sem ..æfður stjórnmáiamað-
ur“. En Ásgeir Ásgeirsson kom
hér eins og kallaður. Hann hafði
lengi haft augastað á Bessastöð-
um. Hann átti ýmis net í sjó Qg
gerði sér von um góðan afla.
Þennan mann fékk Stefán Jó-
hann til forsetaframboðs. Var því
jafnhliða lýst yfir að þessi þing-
maður Alþvðuflokksins væri með
öllu „ópólitískur"!! Ekki hafði
hann þó fyrir því að seeia af sér
þingmennsku í Vestur-ísafjarðar
sýslu því til sannindamerkis.
Síðan hefur verið róið upp
á líf og dauða fyrir frambjóð-
anda Stefáns Jóhanns. Allur
hefur rcðurinn beinzt að því,
að sanna Sjálfstæðismönnum
og öðru fólki í andstöðuflokk*
um Alþýðuflokksins að því
beri að hjálpa til við trvppa-
rekstur kratanna og aðstoða
þá við að hressa upp á hin
fallandi vígi sín, ekki aðeins á
Vestfjörðum og í Hafnarfirði
og heldur og um land allt.
Áróður þessi hefur verið ó-
venjulega lævíslegur, enda lengi
úndirbúinn og af mikilii undir-
hyggju/
En íslenzka þjóðin er að átta
sig á eðli hans. Henni er að verða
Ijóst að til grundvallar forseta-
framboði Stefáns Jöhanns og Ás-
geirs Ásgeirssonar liggur ekkert
annað en köl3 eiginhagsmuna-
togstreyta og viðleitni til þess að
hressa upp á deyjandi stjórn-
málnflokk.
Þess vegna á frjálslyndi og víð-
sýni ekkert skylt, við það.
Sjálfstæðismenn hafa undan-
farið átt i hörðum átökum við A!-
þýðuflokkinn vegna ábyrpðar-
lausrar stjórnarandstöðu hans.
Þéir hafa lagt kapp á eflingu at-
vinnulífsins og rýmri og frjáls-
legri viðskiptahætti í landinu.
Kratarnir hafa barizt gegn þess-
um ráðstöfunum. Þeir hafa fjand
skapazt við aukinn innflutning og
úrræði, til þess að tryggja rekst-
ur vélbátaútvegsins og hrað-
ffystihúsanna.
Hv.aða Sjálfstæðismaður getur
svo verið þekktur fyrir, að launa
þá framkomu með því að styðja
forsetaframboð Alþýðuflokksins?
Forsetákosningarnar eru orðn-
ar pólitískar. Fram hjá þeirri
staðrevnd verður ekki gengið. —
Þær urðu það á þeirri stundu er
miðstiórn Alþýðuflokksins ákvað
framboð eins af þingmönnum
sínum. Þær hafa verið það síðan.
Látum vera ef Alþýðuflokk-
urinn hefði boðið fram einhvern
mann, sem staðið hefði utan við
stjórnmálaátök. En því var ekki
að heilsa. Kratarnir létu einn af
starfandi þingmönnum sínum
lýsa yfir framboði til forseta-
kjörs.
Enginn huliðshjálmur mun
endast Stcfáni Jóhanni til þess
að breiða yfir þetta. Þjóðin
hefur séð við bragði hans. AI-
þý ðuflokkurinn mun ekki
geta hresst sig við á þvi, að
* rjúfa þá þjóðareiningu, sem
jafnan hefur ríkt um val hbis
íslenzka þjóðhcfðingja.
HEIMSMETHAFI I LAIMG
FLUGÍ OG TÓNSKÁLD
— SJALDAN lifi ég eins unaðs-
legar stundir, eins og þegar ég cr
aleinn á flögri í litlu flugvélinni
minni yfir óravíddum úthafsins.
1 norðri er gullroðin miðnætur-
sólin og eftir margra klukku-
stunda flug yfir dimmbláma At-
lantshafsins birtist svo í fjar-
lægð út við sjónhring, fyrsta
landsýn.
Þannig komst hinn viðfrægi
bandaríski flugmaður Max Con-
rad að orði, er fréttamaður Mbl.
kom að máli Við hann, skömmu
áður en hann lagði af stað á eins-
hreyfils smáflugvél frá Keflavík-
urflugvelli áleiðis til Stornoway
í Skotlandi.
I „
A IIEIMSMET I LANGFLUGI
I Farartæki.ð, sem Conrad notar
til ferða milli heimsáifanna, er
lítil Piper Pacer einþekja. Hreyf-
illinn er 125 hestafla, eða álíka
sterkur og í venjulegri fólksbif-
reið.
j Flugvél af þessari tegund er
' ætluð til að bera fjóra farþega
stutta leið, en Conrad hefur tekið
önnur sæti en flugmannssætið úr
og sett í stað þeirra bensíngeyma,
sem taka um 2500 lítra.
j- Með þessU móti hefur honum
. tekizt að auka þol vélarinnar svo,
að hann getur flogið 4800 km án
I viðkomu. S.l. vor setti hann
' heimsmet í langflugi smáflug-
véla, er hann flaug í einum á-
fanga frá Los Angeles í Kali-
forniu til New York, en það er
4000 km leið.
Rætt við bandaríska fltig-
manninn llax Conrad
Mai (onrad bregöir sér yfir Atlantshafið
■* ..... .**■ .fc* *.........— .1...-..I '±j', —... —."... . ... *
Þannig lítur farkostur Max Conrads út, sá er hann notar til ferða
yfir Atlantshafið. Hreýfill flugvélarinnar hefur áiíka afl og hreyfill
i venjulegri farþegabifreið.
Velvokandi skrifar:
ÚR DAGLEGA LÍFENU
AUDVELT AÐ LÆRA
AÐ FLJÚGA
| Conrad verður því ekki skota-
skuld úr að bregða sér yfir At-
lantshafið. •
| — Ég flaug þá leið í fyrsta sinn
fyrir tveimur árum og þá frá
IÉvrópu, um. ísland til Ameríku.
Nú er ég á leiðinni til Skand-
inaviu og flyt þangað vinarkveðj-
ur frá Bandaríkjunum. En aðal-
, tilgangurinn með ferðinni er ann-
ars að gefa drengjunum í Banda-
ríkjunum fordæmi, sýna þeim,
hvað það er auðvelt og dásam-
legt að fljúga, kenna þeim að
njóta einhverrar mestu skemmt-
unar, sem ég get hugsað mér, að
svífa um himinloftin eins og fugl-
inn frjáls.
VARKÁRNI
ER FYRSTA BOÐORDIÐ
— Hefur ferðin ekki gengið að
óskum, fram til þessa?
— Jú, ekki get ég annað sagt,
ég hef að vísu tafizt vegna veð-
urs, en í slíku flugi vergur fyrst
og fremst að gæta varúðar um að
leggja ekki út í tvísýnt veður. Ef
gætt er þess lögmáls, er tiltölu-
lega hættulítið að fljúga yfir út-
hafið og það þótt flugkosturinn
sé smár.
I
KEMUR FRÁ
, MIÐ-BANDARÍKJUNUM
| — En um þessa ferð mína er
íþað að segja ,að ég lagði af stað
j frá Minneapolis í Minnesota fyr-
ir um það bil viku. Ég hef haft
j viðkomú í Washington, Goose
Bay, Blue West flugvellinum á
i Grænlandi. Ég hafði í fyrstu ætl-
j að mér að fljúga héðan frá Kefla-
l vík og beint til Stavanger í Nor-
egi, en vegna veðurs neyðist ég
til að taka krók á mig til Storno-
way í Skotlandi. Með því móti
flýg ég í kringum þokusvæðið.
„HÁFLEYGASTUR“
í HÁLOFTUNUM
Conrad kveðst hafa flogið í 26
ár. Hann hefur haft flugskóla og
kennt 3500 manns að fljúga. —
En ég hef líka annað áhugamál,
segir hann, það er að semja söng-
lög. Og helzt finnst mér andinn
koma yfir mig, þegar ég er sem
hæst á flugi. Hef ég þá haft með
mér nótnablöð og skrifað lögin
niður. Ég minnist þess m. a. að
eitt vinsælasta lagið mitt samdi
ég, í fyrra skiptið er ég flaug
i Frh. á bls. 12.
Blótað fyrir opnum
tjöldum.
JÓÐHÁTÍÐARDAGURINN,
sem af hálfu forsjónarinnar
var hinn blíðasti, og af hálfu
skemmtikrafta og skipulagsfröm-
uða fór sómasamlega fram, er nú
liðinn.
Lengi dags og nætur sátu menn
á strák sínum og hegðuðu sér
alveg eins og hátíðinní hæfði, en
þegar kom millum miðnættis og
óttu sauð upp úr, því að þá gerð-
ust menn ölmóðir hrönnum sam-
an, þeir sem fastast höfðu þreytt
drykkjuna um kvöldið.
Fyrstu árin má segja, að ekki
hafi hér sézt vín á nokkrum
manni þennan dag. Svo fór að
bera á einstaka svörtum sauð ráf-
andi niðri í Hafnarstræti eða við
Höfnina um það leyti, sem há-
tíðahöldunum var slitið. í fyrra
voru hinir villuráfandi þó orðnir
það margir, að þeir voru ekki á
stangli, heldur gátu farið um i
flokkum, svo að einstæðingsbrag-
urinn var þá af þeim rokinn.
Menr'aður '’átíðabrasur.
NÚ sem sagt var liðssafnaðurinn.
orðinn svo mikill, að óhætt
þótti að kveða upp úr. Ekki er
fullyrðandi, að hér sé um beint
virðingarleysi að ræða, öilu held-
ur hirðuleysi og vöntun á hátt-
vísi, að menga svo hátíðabraginn.
Úti á landi hefir ekki hevrzt
um ölvun 17. júní. Þó munu þess
dæmi, að skemmtikraftur hafi
verið hneyksianlega svínkaður,
en börn horfðu á og undruðust.
Fjallkonan við
Austurvöll.
ÞAÐ er nú orðinn fastur liður
hátíðahaldanna hér í bæ, að
Fjallkonan komi fram á svölum
Alþingishússins. Að þessu sinni
var það ráðsett leikkona, sem
jafnan er að góðu getið.
En hvers vegna megum við
ekki heyra nýja rödd? Hvers
vegna endilega einhver, sem all-
ir þekkja úr útvarpi og leilchús-
um? Hér eru þúsundir glæsilegra,
ungra kvenna, sem með vissu eru
þeim vanda vaxnar að fara með
hlutverk Fjallkonunnar. Hvernig
væri, að einhver unga stúdínan
fengi að spreyta sig á því næst?
Ég held, aýí það mundi mælast vel
fyrir. Og fyrir alla muni að draga
ekki blað upp úr pússi sínu og
lesa af því. Það ætti sarmarlcga
engum að vera ofviða að flytja
þátt Fjallkonunnar blaðalaust.
Og hvernig væri, að hún kæmi
út á meðal fólksins? Það væri
hægt að skjóta undir hana palli
á Austurvoiu
„. . . Fjallkonan fríð . . .“
Loftnetið brennur
sundur.
STUTT og laggott bréf frá loft-
skeytamanni um loftnet og
knattspyrnufréttir.
„Velvakandi góður. Aðeins
nokkur órð, og ég skal koma und-
ir eins að efninu.
Góðfúslega bentu húsameist-
urunum á, að þeir megi ekki hafa
festingarútbúnað fyrir ioftnét
upp úr reykháfnum, eins og
venjulega tíðkast nú, heldur eigi
að koma honum fyrir í hliðum
hans, 2—3 fet frá efstu brún.
Eirvírinn, sem venjulega er
notaður í loftnet, endist mörgum
sinnum lengur, ef sót fellur ekki
á hann. En þegar hann er festur
í efstu brún reykháfsins, þá
brennur hann undan sótinu á
skömmum tíma. — Menn hætta
þá að heyra eins vel óg áður
vegna þess, að loftnetið slitnaði
niður í seinustu norðaustan gjól-
unni.
íþróttafréttir jafnharðan.
ES. — Ég er ánægður með, að
útvarpið skuli samdægurs
skýra frá úrslitum í knattspyrnu-
keppninni í íslandsmótinu.
Það er eins og þú veizt ekki
hægt um vik að ná í nýjustu blöð-
ir, á sjónum. Þar er útvarpið ein-
valda.
Beztu kveðjur.
Loftskeytamaður.“