Morgunblaðið - 20.06.1952, Blaðsíða 9

Föstudagur 20. jó» 1952
MORGUNBLAÐIÐ
9
JOHANN STRAUSS, „vatsakóng-
urinn“ austurríski var eftirlæUs
tónskáld hinnar glaðvæm Evrópu
á öldinni sem leið. Operettur
hans, söng- og dansiiig fóru sigur-
för um gjörvaila áifuna, hljóm-
uðu i giæstum sölum aðais og
yfirstétta og í lágresstum hýbýl-
um verkamannsins og konur og:
Jtarlar svifu í léttum. óans eftir
valstakti meistarans. Og enn í
dag heillar hin létta og laðandi
músík Strauss unga og CTam1a.
Hvar sem tónar hans heyrsst taka
xnejm ósjálfrátt að íau'a með,
blóðið fer að ót"a oa' áð.’1r p~
Enenn vita af hefur „vínarvals-
ínn“ tekið þá þeimtökum að ekki
verður við ráðið.
Johann Strauss var tnikilvirkt
tónskáld. Auk fjölda r.öng- og
dansiaga samdi hann músik við
sextán óperettur. Af þeim hefur
„,Leðurblakan“ náð lanimestum
vinsaéldum. Er hún vaT frumsýnd
S Vínarborg 1874 var henni tekið
fremur fálega. en bess betur var
henni tekið i Ber’in og París, er
hún var sýnd i þeím borgum
nokkru siðar. VaVti óperettan á
báðum þessum strð-rm fádæmp
hrifningu og upp úr því hóí'st sig-
Urför hennar viðsvegar um heim.
Og vinsældir hennar virðast ekki
Jhafa rénað þótt hún sé orðin
gömul að árum. — því enn í da?
er hún sýnd í ölíum merkuslu
leikhúsum vestan hafs og austan
Er það ekki að undra því að
óperettan er gædd fvirðulegum
Ijóðrænum töfrum og léttum
yndisþokka, er fu.Il af lifi og f jöri
og góðlátlegri kímni. En það sem
fyrst og fremst heillar er hin dá-
samlega músik Strauss, dillandi
fögur og tilbrigðarík eíás og jafn-
an h.já þessum mikla snillingi.
Þjóðleikhúsið okkar hefur nú
af lofsverðum stórhug ráðist í að
taka þessa víðfrægu og bráð-
skemmtilegu óoeret.tu til svning-
ar. Og hefur ekkert verið til þess
sparað að sýningin mætti verða
sem Aiæsilegust. Fór frumsýni’ng
fram 17. jvíní síðdégís fyrir þétt-
skipuðu húsi og við geysimikla
hrifningu ieikhússesta.
Simon Edwardsen hínn ágæti
leikstióri, sem setti Rígóiettó hér
á svið í fvrravor með svo mikilli
prýði. hefur annast sviðsetningu
óperettunnar og haft leikstjórn-
ina á hendi. Hefur honum tekist
hvorttveggia afbragðsvel. Hafa
]þó vissulega margir örðugleika’
verið á veei hans í þessu vanda-
sama verki, ekki síst vegna þess
að hér fara margir með hlutver'
sem eru algerir nýiiðar ‘á Ieik-
sviði og aðrir srm teljast veiðp
viðvaningar, bótt þeir hafi Teikiff
lítilsháttar áður. Þessara mis-
bresta gætti. þó furðulífíð og þpð
sem ávantaði .góðan leik var bæt.t.
Upp með glæsílegum söng ög
dillandi fjöri. Má heildarsviour
sýnin“ar'innar telipst mir.p "óður.
Hljómsveitarst'órinn, dr. Vá*i>-
TJrbaneie hefur einnig ]er'st hér
Vel af hendi mikið og vandasamt
eftir Johanii §trauss
2 £1
SisskGRi Edwavdsen
KlJémsV'eitarstjóri: Victor lirbancíc
Hjá Orlofsky prins (2. þáttur)
starf. Nokkuð gætti þess þó að , um í Rígólettó. Að þessu sinni er
honum hefur ekki unnist iímii hingað kominn sem gestur Þjóff
til að samæfa til hlýtar hljóm-; ieikhússins annar giæsilegur ís
sveit og kór. En það stendur vu-
anlega til bqta.
lenzkur söngvari, Einar Iíristjáns
son og fer hann með eitt veiga-
Von Eisenstein
(Einar Kristjánsson) og dr.
Jónsson í 1. þæt^i.
Falke (Guðmundur
I fyrravor höfðum við þá
ánægju að sjá og heyra Stefán
ísiandi í einu af aðalhlutverkun-1
Itósalind (Guðrún Á. Símonar) og Alfred (Kctill Jensson).
1. þátíur.
rnesta hlutverk óperettunnar, von
Eisenstein. Einar Kristiánsson
hefur oft sungið hér opinberlega
áður og nýtur hér mikiila vin-
saelda sem söngvari. Rödd hans
er björt og tær, allmikil og hanr
beitir henni af kunnáttu og
smekkvisi. Leikur Einars var létl
ur og lifandi og bar það með sé'
að hann er þaulvanur leiksvið
inu.
Ungfrú Gnðrún Á. Símonar fei
með annað aðalhlutverk ónerett
unnar, Rosalindu kor.u von Eisen
steins. Er þetta fyrsta hlutverl
mpfrúarinar á leiksviði o" h
leikur hennar þess nokkur merki.
En rödd hennar er wiæ'ó'e?, bíö-
og örugg en þó ef til vill nokkuð
hörð á köflum. Hámarki sínu
náði hinn ágœti söngur hennaT
er hún söng „ceardasiim" í öðrum
þætti.
KctiSl Jensson Ieikur Alfrec’
óperusöngvara með miklum
myndarbrag. Mun þetta ve a
mjög á óvart með skemmtijegum
og frjálslegum leik. Hann hefur
biæfagra söngrödd og' hann beit-
ir henni af öryggi, enda naut rödd
hans sin betur nú en oft aður. En
nokkur mistök voru á söng hans
að tjaldabaki i íyrsta þætti.
Margt bendir til þess að hér sé
á ferðinni efni í liðtækan óperu-
söngvara.
Ungfrú Sigrúe Magnásd'óttir
leikur Adeie herbergisþernu
Rósalindu. Sýndi hún nú sem fyrr
hversu aioragðsgóð -'perettusöng
kona hún er, létt eins og fiðriidi,
tápmikil og giett.in. Röad Sigrún-
ar verður eðlilega ekki mæld á
sama kvarða og : addir hinna
þjálfuðu söngvare, sem pð ofan
getur. Rödd hennar er mjög ó-
jöfn og hún -æðu” ot-t-j ýjg
„koloratur" sönginn, en þó leysti
hún einnip' bessa h'jð á hJut—erk- I
inu af hendi með fullum sóma. !
Gaímundai Jónsson. okkar |
ágæti óperusongvari, sem heillaði
alla leikhúsgesti með afbrapðs
Hann er léttur og leikandi á sviA
inu og röddin er þróttmikil og
giæsileg.
Annar gestur ÞjóðleikhússinJ
er ungfrú Elsa Sigfúss. Leiki.ir
hún Orlofsky prins, eitt af veiga-
minni sönghlutverkunum. Ung-
frúin hefur sem kunnugt er fagi'A
söngrödd og blæmjúka. En rödd -
in er lítil og nýtur sín því bc/.fc
i mikrofon. Kom þetta mjötf
greinilega í Ijós á frumsýning-
unni, því að varla mun söngur
ungfrúarinnar hafa heyrst nem.l
á fremstu bekkjunum og þní>
með naumindum. Leikur hennai*
var einnig mjög tilþrifalítill.
Hygg ég að margir leikhúsgest.a
hafi átt bágt með að skilja þú
ráðstöfun leikhússtjóra að sækj.v
ungfrúna til Danmerkur til þes~»
að fara með þetta hlutverk, þv»
að hér er vissulega enginn hörg •
ull á konum, sem gætu gert þv*
miklu betri skil. — Og hvers-
vegna endilega kona? Ég get
ekki séð neina skynsamlega á-
stæðu fyrir því. Orlofsky pr'ms
er lífsþreyttur- og „blaseraður1*
maður. Hví skyldi kona geta sýnt
það betur en karlmaður? Svar-
ið verður ef til vill: Svona hefur
Kgl. leikhúsið það og svona válds
Max Reinhardt hafa það? En þaÁ
er jafn fráleitt fyrir því.
Sigurður Ólafsson leikur Frank
fangelsisstjóra. Allmikill vtd-
vaningsbragur er á leik hans og
rödd hans er hversdagsleg og
sviplítil.
Róbert Arnfiruisson fer
skemmtilega með hlutverk
Blinds málafærslumanns. Hlut-
verkið er fremur lítið, en gefur
þó tilefni töluverðs leiks, sem
Róbert færir sér prýðilega *-
nyt.
Og þá kem ég að Lárii-il
Ingólfssyni í hlutverki Frosch
fangavarðar. Lárus hefur oft ver-
ið skemmtilegur á leiksviði en
ég hygg þó að honum hafi aldrei
tekizt eins vel upp og að þeskn
sinni, enda vakti hann geysifögn-
uð leikhúsgesta' er klöppuöi*
honum ópsart lof i lófa. Bar
Lárus algerlega uppi þíiu atriði
i þriðja þætti er þeir eru sam-
an á sviðinu hann og fangelsis-
stjórinn.
Sænskt danspar, Mariaimo
Fröijdh og Holger Reenberg
döhsuðu í öðrum þætti Keisara-
valsinn eftir Strauss og í þriðja
þætti Flóttadans fanganna. Var
þeim vel fagnað af áhorfendum.
Söngmenn eru félagar úr Karla
kórnum Fóstbræður, en söngkon-
ur úr Tónlistarfélagskórnum.
i Eru kórraddirnar mjög góðar,
! einkum karlmannaraddirnar. —
j Hljómsveitarmenn eru úr Sín-
j foníuhljómsveitinni.
Lárus Ingólfsson hefur gert
söng sínum og leik í „Fisro,ettó“ ! hin glæsilegu leiktjöld og einn.ig
leikur dr. Falke, — Leðurblök- teiknað búningana. Er hvort-
una — sem i heíndarskyni veld-1 tveggja honum til mikils sóma.
ur öllum hörmungum von E.sen-
stein vinar síns. Fer Guðmundur
mjög vel með hlutverk þetta.
Froseh (Lárus Ingélfsson) og
fyrsta hlutverk hans á leiksviði BJlnd, málafærslumaðnr (Róbert í
og kemur hann mönnum því Arnfinnsscn), (3. þáttur).
Leiksviðsstjó, irin Ingvi Thor-
kelsson og ljósameistarinn HaR-
gríinur Bachmann leggja báðir
fram sinn góða skerf til sýning-
arinnar.
Óviðkunnanlegt er að sjá á tít-
ilblaði leikskrárinnar nafn að-
stoðarmanns leikstjóra á undaix
nafni hljómsveitarstjórans og
með jafn stóru letri, án þess nÁ
ég vilji þó gera lítið úr starf*
aðstoðarleikstjórans. En þettn
bendir óneitanlega á urtdarlegt
mat á starfi því, sem þessir me.rm
hvor um sig hafa innt hér nf
heníti.
Að leikslokum voru leikendur,
leikstjóri og hljómsveitarstjói'í
hylltir geysilega af leikhúsgst-
um með dynjandi lófataki og
blómvöndum og þeir kallaðir
fram hvað eftir annað. Sýningin
var og ölltim til sóma scm a'Ot
henni standa — verulegur vi'ð-
burður i listalifi borgarinnat'.
Hafi þjóðleikhúsið margfalda
þökk fyrir.
Ságurður Grímsson.