Morgunblaðið - 24.12.1952, Side 8

&
MORGtJNBLAÐlÐ
Miðvikudagur 24. des. 1952
3*<iu jólin eru mér minnisstæðusl
sem voru mér eriiðust
Segðu bara að þú hafir talað við
gamla konu.
.... En þ'etta var samtaiið við
konuna sem þvær í Isafoldarbóka
búð. Hún vinnur áreiðanlega á
meðan hún getur og hefur heilsu
til. — Hún þekkir enga hlifð.
Þorsteinn Friðþ.iófsson:
„Ég segist bara verða að senda lögfraeðing“.
Sumir borgu usdrsl...
... og skeilu berðiaisii
„Hún vinnur verk sín hljóð
er öllum mönnum góð“
segir Davíð Stefánsson um hina
vinnandi konu. Þær eru margar
honurnar sem þekkja vinnuna —
stritið fyrir daglegu brauði barna
sinna og sjálfra sín — þegar bezt
lét. Þær þvo og þvo. Við öslum
inn í verzlunina að deginum úr
slabbinu á götunni. Næsta morg-
un er gólfið hreint. Vinnandi
kona hefur komið þar við.
Ein þeirra heitir Inga Jóhann-
esdóttir. Hún er núna 65 ára,
fæddist að Skáni í Reykholtsdal
í Borgarfirði. Þar lærði hún
snemma handtökin.
Öll sín 65 ár hefur hún unnic
—- og vinnulaunin hrokkið fyrir
daglegu brauði. Hún missti mann
inn og kom börnunum 4 upp.
Nú eru þau farin að heiman,
börnin. Og nú heimsækja hana
6 barnabörn. Þau veita henn.i
ánægju.
Síðustu 11 árin hefur hún
þvegið gólf. Komið með fötuna
sina og skrúbbinn, þegar við
vorum búin að sparka gólfið út.
Komið að gólfunum óhreinum —
skilið við þau hrein og hvítskúr-
uð.
Ég hitti hana í Bókaverzlun
ísafoldar. Þar má sjá hana dag-
lega milli kl. sjö og átta. Áður
ej hún búin að flýta sér við
þvottinn á gólfunum í Austur-
bæjarskólanum. Þau óhreinkast
líka. Ef hún flýtir sér kemur hún
þessú öllu af — og getur lifað
af kaupinu.
Hún tekur mér fálega og þykir
fjarstæða að setja nokkuð á prent
af því sem hún segir. Þó segir
hún rriér að hún hafi komið til
Reykjavíkur árið 1911.
— Hvað eru þér minnisstæð-
ustu jólin á lífsleiðinni?
— Þau sömu jól og mér voru
erfiðust. Jólin fyrir 20 árum. —
Maðurinn minn íézt nokkrum
dögum fyrir jól og börnin voru
fjögur í ómegð.
Hún vill sem minnst segja um
árin löngu og mörgu sem á eftu
koriiu. En þau eru greypt i hend-
ur hennar og andlit. Hún vann,
hún vann, hún vann.
Um morgna reis hún snemma
úr rekkju. Börnin sváfu þegar
hún gekk til fiskvinnunnar. Við
fiskkarið vann hún fram eftir
deginum, en elzta dóttirin, sem
þó var um fermingu, hugsaði um
heimilið.
Síðan komu stríðsárin og „upp-
gripin“. Uppgrip þvottakonunn-
ar voru í því fólgin að hún tók
að sér að þvo föt af hermönnum
að kvöldlagi inni í Þvottalaug-
um. Þangað fór hún að fiskvinn-
unni lokinni. En þetta hrökk til.
Börnunum kom hún upp.
— Þetta var að vísu puð, sagði
hún, en það dugði þó ekki að
sltppa vinnunni þegar hún
bauðst.
S.vo breyttist allt. íslendingar
hættu að verka fisk. Inga leitaði
sér að vinnu annars staðar og
fékk vinnu við hreingerningar. I
11 ár hefur hún skúrað í Austur-
bæjarskólanum og hálfhlaupið
niður í ísafoldarbókabúð til að
skúra þar. — Hún þekkir enga
hiífð.
— Þetta er nú ekkert orðið
rúna, hélt hún áfram. Smá dútl
á kvöldin. Ég væri löngu komin
í kör ef ég ynni ekki eitthvað.
Ég kenni ekki gigtarstings enn-
þá, sem betur fer. Ég hef alltaf
átt því láni að fagna að vera
heilswgóð.
Og enn einu sinni á hún jól.
Hvíld frá gólfþvottinum í tvo
daga. Heimsókn til barnanna —
og hvíld.
I|ún vildi með engu móti láta
myhda sig, en ég spurði hana
hvtírs hún myndi óska sér ef hún
ætt| eina jólaósk.
—r Ég mundi bara óska mér að
ég hefði góða heilsu sem lepgst
og 4ð ég gæti unnið meðan ég er
hérha megin.... En blessaður
vertu ekki að prenta nafnið mitt.
— Ég er hérna með reiknipg.
— Þú verður að koma seinna,
vinur minn. Ég hef enga pen-
inga núna, varð ég að segja við
drenghnokkann, þegar hann kom
til mín á dögunum....En hvað
heitir þú? Og hvað ert þú gamall?
Ég heiti nú Þorsteinn Frið-
þjófsson og ég er 12 ára.
— Ertu ekki í skóla?
— Jú, Austurbæjar.
— Ertu þá að rukka bara til
að græða oeninga?
Og þannig var það með Þor-1
stein. Hann á heima á Fossvogs-
bletti 42. Hann vaknar snemma
og er aldrei syfjaður, og ér mætt-
ur í skólanum kl. 8.
— Ég fer oftast í strætó, en í
verkfallinu fór ég stundum á
hjóli og stundum labbandi. Það
var nú ekkert á móti því sem
það var í fyrra í snjónum. Þá
sökk ég upp undir hendur í skafl-
ana.
— Hvað finnst þér skemmti-
legast að læra?
— Reikning. Allt annað er held
ur leiðiniegt, nema íslandssaga.
Ég vil nú samt læra og er að
hugsa um að fara í Verzlunar-
skólann 'seinna.
— Og eftir hádegi rukkar þú?
— Já, þrjá daga i viku. Ég
rukka fyrir Sanitas og Preht-
myndir...... Þeir borga miklu
betur reikninga fyrir Sanitas.
— Hvað færðu á mánuði?
— Ég fæ 500 krónur á mánuði
núna. En i suipar vann ég bara
hjá Sanitas.
— Ertu þá ekki orðinn flug-
ríkur?
— Nei. En ég á svolitið í bank-
anum.
— Hvað hefur þú haft mest af
peningum í einu.
— Það voru einu sinni hér
um bil 16 þús. krónur í tösk-
unni.
HtZillé ....
SÍMASKÍ FAN snerist og það
hringdi þrisvar.
— Halló. ... Veðurstofan,
sagði viðfelldin kvenmannsrödd.
— Þetta er á Morgunblaðinu.
Má ég tefja ungfrúna í 5 mínútur
og leggja fyrir hana nokkrar
spurningar?
— Ja-á. Á það að birtast í
blaðinu? Mér er hálíilla við það.
— Ifvert er nafnið?
— Ertu búinn að kaupa jóla-
gjafirnar? -
— Já. Handa mömmu keypti
ég sp. ...... (hann hættir og
hugsar síg. um og scgir síðan)
.... Hvenær kemur þetta í blað-
inu? Og þegár hann veit að það
kemur á aðfangadagsmorgun seg-
ir hann: Þá get ég ekki sagt þéi
það.
— Hvað gerir þú utan vinnu-
og skólatímans?
— Ég leik mér. Á sumrin í
knattspvrnu. Ég er í A-liði Vals
í 4. fl. í sumar á kantinum en
annars hef ég verið „fúllbakk".
Svo fer ég stundum í bíó.
— Einn?
—- Nei.
— Með kærustunni?
-— Nei, sagði hann og hló glað-
lega.
— Hvernig list þér á blöðin?
— Jilogginn er beztur, hann
kemur heim.. Ég les fiéttirnar
og ensku knattspyrnuna. •
— Hvað myndir þú gera ef
þú ættir eina ósk?
— Ég veit ekki.......Óska að
ég yrði góður maður.
— En ef þú ættir aðra?
— Að ég myndi lifa lengi.
— Og þá þriðju?
■ — Að allir borguðu.
— Auðvitað. En hvernig líkar
þér annars að rukka?
— Það er nú svona og svona.
Sumir vilja aldrei borga. Segja
manni að koma seinna, og ein-
staka maður skellir á mann hurð-
inni.
— Verður þú aldrei vondur?
— Sjaldan. En' stundum segi
ég, að ég verði bara að senda
lögfræðinginn.
Ég lofaði að borga næst þegar
Þorsteinn sýndi mér reikninginn.
Þorsteinn kvaddi og hvarf á
hjóiinu sínu út í buskann.
ég.
— Hvernig líkar þér á Veður-
stofunni og hvernig líður dagur-
inn hjá ykkur?
— Mér líkar hér ágætlega. Við
vinnum á vöktum, ýmist á morg-
un-, dag- eða næturvakt. Dagur-
inn líður hér furðu fljótt því nóg
er að gera. Við teiknum inn á
l:ort veðurathuganir frá Evrópu,
Herdís Ásgeirsdóttir heiti
' Ameríku og skipum á hafi úti,
tökum á móti veðurfregnum ut-
i an af landi, útbúum tilkynningar
; um veðurfréttir, sem lesnar eru
í útvarpið, vinnum að ýmiss kon-
; ar skriftum, færum dagbók o. fl.
— Lestu stundum veðurfrétt-
' irnar í útvarpið á kvöldin?
— Við skiptumst á um það.
— Eruð þið ekki taugaóstyrk-
ar?
— Jú. Við vorum það sérstak-
lega fyrst og það kom meira að
segja fyrir að sú sem var að lesa
féll í yfirlið við hljóðnemann.
En nú höfum við sigrazt á þess-
um taugaóstyrk og þetta gengur
| allt slysalaust.
— En hvernig verðu frístund-
unum?
— Ég fer æði oft í bíó. Einhvei
I myndi til með að kalla mig bíó-
dellumanneskju.
— Hvaða myndir finnst þér
skemmtilegastar?
— Þær ensku og þær frönsku.
Amerísku myndirnar eru heidur
lélegar. Ég vil heldur sjá drama-
j tiskar myndir en söng- og dans-
myndir og tónlistarmyndir falla
mér mjög vel í geð.
— Ferðu oft á dansleiki?
— Ekki nú orðið. Áður fór ég
oft og alltaf er jafngaman að
öansa.
| — Hvernig lízt þér á karl-
1 mennina?
— Þeir eru sæmilegir greyin.
Það er bezt að vera ekki harðorð
i þeirra garð. Oft eru þeir ó-
kurteisir, en einnig oft skemmti-
legiD en oftast heldur hugsunar-
lausir í garð okkar stúlknanna.
Þeir gætu margir hverjir verið
betur klæddir og ættu helzt allir
að nota hatta.
— Hvað finnst þér um allt
þetta jólastúss, hreingerningar og
jólagjafir?
— Það má alls ekki missa sín.
Ef það væri ekki myndu jólin
ekki vera eins hátíðleg og þau
eru.
-— Hvað myndir þú óska þér
ef þú ættir eina ósk?
—- Það veit ég ekki. Það er
afskaplegt að fá eina ósk svona
allt í einu. Ég myndi óska að
friður kæmist á hvarvetna og að
augu mannanna myndu Ijúkast
upp og þeir sæju hvern annan í
réttu ljósi.
— En ef þú ættir aðra ósk?
— Að ísland yrði um alla eilífð
frjálst land.
— Þetta er falleg ósk. Og þú
færð eina ennþá.
—. Ég óskaði mér eitt sinn
þriggja óska á Helgafelli við
Stykkishólm. Þá var þriðja ósk
mín og verður aftur núna: gæfa
og gengi handa öllum mír.um
vinum.
Herdís Ásgeirsdóttir:
„Karlmennirnir gætu verið betur klætldir“.
©It esr SsessS vegtsar
ölEis ókeyrandl
ENGINN þorði að trúa Veður-
stofunni þegar hún einn frost-
! aeginn í síðustu viku spáði rign-
! i.rgu daginn eftir. En Veðurstof-
! an hafði rétt fyrir sér sem fyrri;
I d&ginn. Fólk öslaoi blautar göt-
| urnar á öklaháum skóhlííum og
! eip og ein lágvaxin kona spennti!
| upp regnhlífina sína — kannske '
tlTþess'að láta karlmennina taka
eftir sér og beygja sig?
Flestir gengu milli verzlana —
margir með marga pinkla —
aðrir tómhentir. Sumir með skóla
tösku og þarna var einn með
fiðlu. Sumir lögðu leið sína suður
glampandi asfalt Lækjargötunn-
ar, nokkrir voru stórstígir —
aðrir hlupu.
Og þarna var hann strætis-
vagninn, blár og breiður, tilbú-
inn til Hafnarfjarðarferðar, —
inni var hlýtt og notalegt. Öll
sætin, 46 talsins, setin og nokkrir
stóðu.
Dugnaðárlegur og ákveðinn
n:aður sat undir stýrinu og tók
við fargjaldinu sjálfur. Níels
Jónsson heitir hann, Kjalnesing-
ur að uppruna en rótgróinn Reyk
Níels Jónsson, bifreiðastjóri:
„Það gengur betur án bílfreyju“.