Morgunblaðið - 15.04.1956, Blaðsíða 9

Sunnudaguí 15. apríl 1956
MOKGVNBLAÐIÐ
Reykjavíkurbróf
Laugardagur 14. april
Eftir kontingskomuna — Vertíðin — Sirandið, sem er — \rý„kosninga-
skýring44 — „Framsókn46, postuli stórfelelrar ffárfesí ingar
Eftir konungskomuna
VIÐ höfum nú í fyrsta sinn tek-
ið á móti erlendum þjóðhöfðingja
á íslenzkri grund. Friðrik kon-
ungur Dana og drottning hans
eru landsmönnum að vísu ekki
ókunnug, þau hafa komið hér
fyrir allmörgum árum. en höfðu
þá ekki tekið ríki. Heimsóknir
forseta íslands til Korðurlanda
og komá dönsku konungshjón-
smna hingað eru einn vottur þess,
að ísland er nú sjálfstætt. ríki
með eigin þjóðhöfðingja og eru
því þessar íerðir þjóðhöfðingj-
anna raunverulega einn liður í
þeirri alþjóðlegu víðurkenningu,
sem hið islenzka ríkí hefur afl-
að séx .
Danakonungur og drottning
hans erú ástsæl í ríki sínu. Engri
af þjóðum Korðurlanda mun
koma til hugar að bi-eyta til og
stofna hjá sér lýðveldi í stað
konungdæmis. Á saina tíma og
konungdæmi hafa liðið undir lok
víða í Evrópu — oft. í skamm-
sýnum byltingum — hefur Norð-
urlandaþjóðunum orðíð betur og
betur ljós hin mikla þýðing kon-
ungdæmanna. Þangað hafa þær
leitað trausts og halris í þreng-
ingum og er faðir Friðriks kon-
ungs eitt dæmi þessv hvert gildi
konungdæmi getur haft fyrir
þjóðir.
Þegar sem hæst stóð sjálf-
stæðisbaráíta vor víð Dani, bar
þjóðskáldið Matthías Jochums-
son fram þá ósk, aff
„Samskipta vorra sé endir
bróðurlegt orð.“
Hingaðkoma Danakonungs og
drottningar staðfestir það svo
ekki verður um villst, að hinu
gamla skáldi varð að ósk sinni.
Og Tómas Guðmundsson segir í
„Konungskveðju" sinni:
„Hvort skal þá eigí
hugur ættþjóða
fylgja þeirri stjörnu,
sem stiklar djúpið.
Því hún er vináttan,
sem vísar oss
boðleið skemmstu
til bræðrastranda".
Þannig hafa þessi tvö skáld
mætst, annað komið úr miðri
deilunni milli þjóðarma, en hitt
frá þcim tíma, er átökimum var
lokið og vinátta og bróðurlegt
orð komið í staðinn.
. Vertíðin
ÞAÐ ER nú faríð að síga mjög
á seinnihluta þessarar vetrarver-
tíðar og því miður vírðist svo
sém hún ætli að verða mönnum
vonbrigðarík. í fyrsta lagi hófst
vertíðin þremur vikum seinna
en eðlilegt má teljast, þar sem
útvegsmenn töldu sér ekki fært
að hefja róðra fyrr en fengizt
hefði rekstrargrundvöllur fyrir
bátaútveginn.
Framan af var afíí oft góður
þó æði væri það misjafnt eftir
veiðisváeðum. Þegar loðnan kom
á veiðisvæðín dróg hinsvegar
mjög úr afla Jínubátanna og má
heita, að frá þvi snemma í marz-
mánuð'i hafi aflinn verið sára-
tregur á línuna. Vh-ðist svo sem
mxkill fiskur hafi verið í sjón-
um, en tregur hefir hann veri
áð taka beituna. Svo sem jafna
viJl þó verða hefir þetta geng:
misjafnt yfir og þrátt fyrir mik’
aflati'egðu hafa þó einstakir bá
ar afláð sæmilega. Hins veg;
hefir þorskanetjaveíðin verið g<
og stundum ágæt á sumum veií
svæðunum, en þar er sá hængi
á, að netjakostnaðurinn er or<
inn gengdarlaus, svo að afkor
þeirrai' útgerðar mun ekki ve
r.eitt í samræmi víð aflamagnið
Allt hefir þetta gert bátaú
gei’ðinni ex-fitt fyrir setn og þf
að hún á nú meira fé bundif
innflutniúgsréttindum óg ógrei;
um uppbótai'greiðstum en eð. •
legt geíur talizt.
Vertíð togaranna hefír þó orð
ið enn verri en hjá bátunum. Hef-
ir verið alveg einstakt aflaleysi
lengst af á vertíðinni þar til nú
allra síðustu dagana að afli hefir
glæðst á miðunum fyrir surxnan
land.
Göngur þorsksins við Suðvestur
landið hafa verið með óeðlileg-
um hætti á þessari vertíð. Jón
Jónsson forstjóri fiskideildar-
innar, en hann fæst við rann-
sóknir á þoi'skinum, hafði gert
ráð fyrir, að mest mundi verða
af 7 og 11 ára fiski á miðunum
að þessu sinni en reyndin hefir
orðið sú, enn sem komið er, að 7
ára fiskurinn hefir látið sig
vanta. Hefir yfirgnæfandi meiri
hluti fisksins verið 11 ára.
Að sjálfsögðu hefir þet.ta haft
sín áhril á gang vertíðarinnar.
Síðustu dagana mun þó eitt-
hvað hafa borið á yngra fiski í
aílanum og má vera, að sá 7
ára eigi eítir að sýna sig að ein-
hverju marki og gæti það að
sjálfsögðu breytt útkomu ver-
tiðarinnar að nokkru.
. „Strandið, sem er
fraimmdan.“
,,TÍMINN“ leggur út. af því í
íorystugrein sinni á föstudag, að
öllum, sem þekkja til eínahags-
málanna, sé Ijóst, að „nýtt strand
útflutningsíramleiðslunnar sé
óhjákvæmilegt um næstu áramót,
því skattamir, sem lagðir voru
á um seinustu áramót muni að-
eins nægja til að halda útflutn-
ir.gsframleiðslunni gangandi
þetta ár.“ Það er vitaskuld rétt,
að alvarlega horfir fyrir fram-
leiðslu landsmanna, en út af orð-
um Timans er rétt að gera sér
grein fvrir því, hvað Framsókn-
arflokkurinn hefur sagt urn or-
sakir þessa óíarnaðar.
í Mbl. á dögunum var rakin
ræða Eysteins Jónsspnar fjár-
málaráðherra 30. jan. sl. þar sem
hann lýsti ástæðunni til vand-
ræða framleiðslunnar. Ráðherr-
ann tók skýrt fram, að ábyrgð-
ina bæri að Jegffja á herðar
óáhyrgrar verkalýðsforystu, sem
stofnað hefði t.il pólitískra Verk-
falla, eingöngu í þeim tilgangi að
gera sem mest þjóðfélagslegt
ógagn, en án tillits til hagsmuna
verkalýðs og alþjóðar. Þessi ráð-
herra Framsóknar lýsti bví, að
vandinn í efnahagsmálunum
hefði verið viðráðanlegur ef verk
föllin hefðu ekki skohið á og að
fram að þeim hefði efnahag-
ur okkar verið á uppleið, eins og
ráðherrann lýsti.
Þannig var þá dómur Eysteins
Jónssonar um ástæðurnar að
vandræðum framleiðslunnar og
þess „strands", sem Tíminn segir
ao sé íramundan.
„Ný ,.kosningaskýring“
EN NÚ kveður við annan tón í

UTANRIKISRAÐHERRA FRAMSOKNAR
í FORSÆTI ATLANTSHAFSBANDALA&SINS
/ DESFMBER SÍÐASTLIÐNUM:
¥ TR yfirlýsingu Ráðs Norður-Atlantshafs-
bandalagsins undir forsæti di'. Kristins
Guðmundssonar þann lþ. des. s.l.:
„Ráftið lýsti því yfir að þróun alþjóða-
mála upp á síðkastið krefðist þess nú,
frekar en endranær, AÐ MEÐLIMARÍKI
BANDALAGSINS HEFÐU NÁNARA SAM
BAND OG SAMVINNU MEÐ SÉR EN
ÁÐUR, og vitnaði í því efni til 2. greinar
Atlantshafssáttmálans. Samþykkt var að
leggja fyrir fastaráðið að athuga hvað væri
hægt að gera í þessu efni og síðan hrinda
því í framkvæmd eins skjótt og unnt væri.
Loks lýsti ráðið því yfir, að Atlantshafs-
bandalagið héldi áfram að vera mikilvæg-
asta undirstaðan fyrir öryggi þeirra 15
þjóða, sem aðild eiga að því, og að slík
samtök væru mótstæð hinu úrelta skipu-
lagi þar sem EINSTAKAR EINANGRAÐ-
AR ÞJÓÐIR STÆÐU í SIFELLDRI
HÆTTU af því að verða undirokaðar af
valdasamsteypu eins og þeirri, sem konnn-
únistaríkin hafa nú myndað með sér.“
UTANRÍK/SRÁÐHERRA FRAMSÓKNAR.
TYRIR UTANRÍKI5MÁLANEFNO ALÞINGIS
í MAR.Z SÍÐASTUÐNUM:
DR. Kristinn Guðmundsson, utanríkisráð-
herra, svarar spurningum utanríkis-
málaneíndar Alþingis:
Spurning: „Hvaða áhrif hefur hrottför
varnarliðsins frá íslandi á Vftrnarmögu-
leika og öryggi aðildarríkjanna í heild?“
Svar ráðherrans: „Varnarmöguleikarnir
mundu ef til vill eitthvað veikjast.“
Önnur spurning: „Bætir það eða dregur
úr friðarhorfum í heiminum, ef dregið er
úr iiryggi og varnarmöguleikum Atlants-
halsbanda*agsins?“
Svar ráðherrans: „Mundi ekki auka frið-
arhorfurnar.“
ER EKKI NÓG AÐ FRAM50KN HAFI
INNANLANDSMÁL þJÓÐARINNAR AÐ
LI1K50FFI PÓ HÚN IFFLI IKKl ÖRYCGI
ÍSLANJDS 00 VIRÐINGU í HÆTTU MEÐ
ABYRGDARIAUSRI FRAMKOMU ?
Timanum. Framsókn hefur nú
gengið til kosningabandalags vi5
Alþýðuflokkinn og beðið um
hlutle.vsi kommúnista v.ið nýja
stjórnarmyndun. Framsókn þarf
því að finna nýja orsök til
„strandsins, sem er framundan*'
Blaðið segir:
„Ástæðan til þess að þann
ig er komið í efnahagsmálun
um ei næsta augljós. Hið
stóra óheillaspor var stigið
þegar rýmkað var um fjár
iestingu við myndun stjórnar
innar samkvæmt kröfu Sjálf •
stæðisflokksins."
Nú eru ekki lengur i gildi um-
mæli fjármálaráðherra Fram-
sóknar, sem gerst mátti þó vita
um þessi mál, en ný og hentugr:
..kosningaskýring" komin í stað-
inn.
En hver var þá afstaða Fram-
sóknar til fjárfestingarmálanna.
sc-m hún telur undirrót -alls ills
og kennir Sjálfstæðisflokknum.
um?
í stjórnmálayíirlýsingu
Framsóknarflokksins l'rá *
marz sl„ er flokknum þakkao
allt það, sem gert heíur veriö
af opinberu hálfu til að liðka
til um húsbyggingar og aðr.n
nauðsynlega fjárfestingu. Þai
er því lýst m. a„ að flokkur
inn hafi staðið að „lánadeiJð
smáíbúðarhúsa og veðlána
kerfi vegna kaupstaða og
kauptúna". Ennfremur að
Framsókn hafi komið áleiðirt
stórvirkjunum og unnið að
stórfelldri fjárfestingu við
sjávarsíðuna í allskonar fram
kvæmdum, sem þar eru tald
ar upp.
Fyrir röskum mánuði síðan
eignar Framsókn sér það allt
sem „Tíminn“ telur í dag ,,hi7
stóra óheillaspor“!J
Framsókn — postuli
stórlelldrar
fjárfestingar
í BÆJARSTJÓRNARKOSNING
UNUM seinustu í Reykjavik, vav
það eitt helzta áróðursefnið gégn
Sjálfstæðismönnum, að þeir færu
sér hsagt um að greiða fyrir nögu
stórfelldum húsabyggingum v
Reykjavík. Þá sagði „Tíminrt“ i
einni af áróðursgreinum sínum
(8. jan. 1954):
„Þess vegna eiga allir, sem vilja
að byggingamálin séu t.ekin 'föst-
um tökum og framkvæmdir á
því sviði stórlega auknar, að
skipa sér um Framsóknarílokk-
inn í þessum kosningum og gera
bonum það mögulegt, að þetta
verði gert“.
Þá var það, sem sagt, trýgg-
ing fyrir stórlega aukinni
l'járl'estingu í húsabyggingum
í Reykjavík, að kjósa Frarn
sóknarflokkinn.
Tíminn þrástagaðist á þ.ví :
þessum kosningum, að fjárfest-
ihgin í Reykjavík væri ekk;i
nærri nógu mikil. Það kaemust.
ekki nærri allir að með fé sitf
til að leggja það í húsabygging-
ar og vár því nú kennt um að
Siálístæðismenn „skipulegðu
lóðaskort." í bænum. Tíminn birti
þann 7. jan. 1954 harðar vítur til
Sjálfstæðismanna út af þessu og
sagði m. a.
„Það er með öllu ófært. að
lóðaskortur sé því til hindr-
unar, að menn geti byggt, e)
þeir hat'a möguleika til þes>:
að öðru leyti“.
Og í rammagrein í Tímanum
sama dag segir svo:
„Þess vegna munu allir þeir,
sem vilja auknar aðgerðir íi
hyggingamálum, draga þá réttu
ályktun aí reynslunni, að snúa
baki við Sjálfstæðisflokknum og
íylkja sér um Framsóknarmenn.”
Hér er ekkert um að .villast.
Framsókn var á ■ þessuiu tíma
htnn' mi-kli,,.-pos.tuli „phindraðrar
f'ái’featingar í .þteykjavik. Hún
hfcimt»ði lóðir handú öllctrn, sem
Ifi'umh. á hls. 12
1 ':,;v ■ ■ uœaiiri: i .t