Morgunblaðið - 24.01.1959, Qupperneq 1

20 síður og Lesbók
46. árgangur
19. tbl. — Laugardagur 24. janúar 1959
Prentsmið'ja MorrrunblaðsiM
Ef verðbólguskriða vinstri stjórna rinnar verður ekki stöðvuð:
Vísitalan kemst þá á einu
og hálfu ári upp í 400 stig
Myndi á nokkrum næstu mánuðum
hækka upp í 270 stig
(Jr ræðu Olafs Björnssonar alþm.
á Alþingi í gær
ÓLAFUR BJÖRNSSON, prófessor, flutti fróðlega ræðu á Alþingi
í gær, þar sem hann skýrði efnahagsörðugleika þá, sem þjóðin á
nú við að stríða og hætturnar sem fram undan væru, ef ekki tækist
að stöðva verðbólguskriðuna.
Hann minnti á það, að efnahagsmálasérfræðingar V-stjórnarinnar
hefðu bent á það, að vísitalan myndi verða komin upp í 270 stig
næsta haust, ef ekkert yrði að gert til að stöðva verðbólguna. En
þar með er ekki öll sagan sögð, því að verði ekkert að gert, er
hætta á að yfir þjóðina skelli á næsta ári óðaverðbólga og vísitalan
komist e. t. v. upp í 400 stig. Það er þessi kjarni efnahagsmálanna,
sem Alþingi og þjóðin öll verður að gera sér grein fyrir.
Ólafur Björnsson svaraði og í ræðu sinni þeim staðhæfingum
kommúnista, að í efnahagsmálaaðgerðum þeim, sem nú væri verið
að framkvæma, fælist allt að 10% kjaraskerðing fyrir launþega. En
máigagn kommúnista, Þjóðviljinn, hefur að undanförnu birt út-
reikninga, sem eiga að sanna þetta. Þessir útreikningar eru byggðir
á hugsanaviliu, þar er augsjáanlega miðað við það að verðbólgan
geti stöðvazt af sjálfu sér, án nokkurra sérstakra ráðstafana í verð-
lags- og launamálum. Slíkir útreikningar eru ekki hagfræði heldur
óraunhæfar fjarstæður og hugarórar. Því að sannleikurinn er sá, að
el engar ráðstafanir væru gerðar í efnahagsmálunum, mun verð-
bólgan fara ört vaxandi og myndi það hafa í för með sér stórkost-
lega kjaraskerðingu almennings. Með þessum aðgerðum er einmitt
verið að hindra slíka kjaraskerðingu og hrun.
Hér fylgir útdráttur úr ræðu Ólafs Björnssonar:
Ólafur Björnsson
farandi ríkisstjórn þó ekki að
finna botn sinn þar og kemur
það mál nú til kasta Alþingis að
slá botninn í bjargráðin frá því í
fyrra, til þess að forða þjóðinni
frá þeim voða, sem af því hlýzt
óhjákvæmilega, ef óðaverðbólga
Framh. á bls 2
Danski sósíalista-
flokkurinn lagður
niður
KAUPMANNAHÖFN, 23. jan. —
Sósíalistaflökkur Danmerkur hef-
ur verið leystur upp, og hefur
stjórn hans farið þess á leit við
meðlimina að þeir taki höndum
saman við hinn nýstofnaða Sósia-
líska þjóðflokk, sem Aksel Lar-
sen er leiðtogi fyrir.
AUsherjarverkfaUinu
í Argentínu lokið
Verkalýðsleiðfogarnir óttuðusf bylfingu
BUENOS AIRES, 23. janúar. —
NTB-Reuter-AFP. — Fimm daga
allsherjarverkfallið í Argentínu
rann út í sandinn í dag, þegar
verkamenn í kjötiðnaðinum tóku
að nýju upp vinnu sína. Samtök
kjötiðnaðarverkamanna ákváðu
á fundi sínum í r.ótt að binda
endi á verkfallið.
Vinnufriður er hins vegar eng-
an veginn tryggður, og leiðtogar
iðnaðarverkamanna hafa gefið þá
yfirlýsingu, að e. t. v. verði gefin
út skipun um nýtt verkfall.
í yfirlýsingu þeirra verkalýðs-
samtaka, sem lúta stjórn Peron-
ista og kommúnista segir, að
verkfallinu háfi verið aflétt til að
koma í veg fyrir, að slík ringul-
reið skapist í landinu að lífi
manna og eignum sé hætta búin.
Víxlverkun vísitölunnar
er hættuleg
í byrjun ræðu sinnar ræddi
Ólafur Björnsson um það, hverj-
ar væru orsakir veiðbólgunnar.
Hann sagði m. a.:
Að mínu áliti er sannleikurinn
sá, að hér hafa tvær grundvallar-
orsakir verið að verki, meiri fjár-
festing en hægt hefur verið að
afla fjár til með heilbrigðum
hætti og víxlverkun kaupgjalds,
vísitölu og vq^ðlags landbúnaðar-
afurða.
Ef árangur á að nást í barátt-
unni gegn verðbólgunni, verður
að taka fyrir báðar þessar upp-
sprettur hennar.
Hvort fjárfestingin sé hér or-
sök og vísitöluskrúfan afleiðing,
finnst mér ófrjótt að deila um.
Ég held það sé hliðsætt því að
um það væri deilt, ef maður of-
kældist og fengi lungnabólgu,
hvort það sé heldur ofkælingin
eða lungnabólgusýklarnir, sem
séu hin raunverulega orsök sjúk-
dómsins.
Botninn vantaði í bjargráð
V-st jórnarinnar
Kjarni þeirra ráðstafana í
efnahagsmálum, sem gerðar voru
á sl. vori var raunverulega gengis
felling. Almenn yfirfærslugjöld
voru hækkuð úr 16% í 55% og á
brýnustu nauðsynjar og náms- og
sjúkrastyrki voru lögð 30% yfir-
færslugjöld. Þannig var fram-
kvæmd nokkurn veginn hlutfalls
lega sambærileg hækkun á öllum
yfirfærslugjöldum, en það er ein-
mitt þetta sem skeður, þegar
gengið er lækkað. Þessar ráðstaf-
anir voru að vísu ekki kallaðar
gengislækkanir af þeim, sem að
þeim stóðu, en það var aðeins
angi af þeim skollaleik, sem þá-
verandi ríkisstjórn taldi sér
henta að leika gagnvart þjóðinni
við meðferð þessara mála.
Það ætti að vera öllum ljóst,
að svo veruleg gengislækkun sem
í rauninni var framkvæmd á sl.
vori, hlaut að leiða til skefja-
lausrar verðbólgu nema gerðar
væru sérstakar ráðstafanir til
þess að fyrirbyggja slíkt, hélt
Ólafur Björnsson áfram. Þegar
gripið hefur verið til gengislækk-
unar að undanförnu, svo sem
1939 og 1950, voru sérstakar ráð-
stafanir að sjálfsögðu gerðar í
sambandi við þá lagasetningu,
sem ákvað gengislækkunina.
En þetta vantaði í bjargráða-
löggjöf V-stjórnarinnar. Það var
og í rauninni viðurkennt af þeim,
sem að henni stóðu, að hún væri
að þessu leyti botnlaus. Botninn
átti ekki að slá í að svo stöddu,
heldur skyldi hans leitað á næsta
hausti, að vísu ekki suður í Borg-
arfirði, heldur á stéttaþingum
þeim, er halda átti sl. haust.
Eins og kunnugt er, tókst frá-
Bandaríkjastjórn of
fálát um styrk Rússa
— segir bandarískur öldungardeildar
þingmaður
WASHINGTON, 23. jan. Reuter.
— í dag urðu snörp orðaskipti í
hermálanefnd Bandaríkjaþings
milli demókrata og fulltrúa ríkis-
stjórnarinnar. Var deilt um stöðu
Bandaríkjanna og Sovétríkjanna
að því er snerti langdræg flug-
skeyti.
Fulltrúi demókrata í nefndinni,
Stuart Symington, sem eitt sinn
var flugmálaráðherra, sagði að
áætlanir Bandaríkjanna á þess-
um vettvangi viðurkenndu þá
staðreynd, að árið 1961 mundu
Rússar eiga fjórum sinnum fleiri
langdræg flugskeyti til hernaðar
en Bandaríkjamenn. Þessi stað-
hæfing kom fram tæpum sólar-
hring eftir að MeElroy landvarna
ráðherra hafði lýst því yfir, að
fréttir um styrk Rússa á þessu
sviði væru stórlega ýktar.
Symington sagði, að Bandarík-
McElroy öruggur um
varnir Bandaríkjanna
WASHINGTON, 23. jan. NTB-
AFP. — Bandaríski landvarna-
ráðherrann, Neil McElroy, sagði í
dag á fundi í fjárveitinganefnd
Bandaríkjaþings, að fjárhags-
áætlun forsetans, sem nemur
40945 milljónum dollara til land-
varna á fjárhagsárinu 1959—60,
mundi tryggja æskilegar varnir
Bandaríkj anna. Hann sagði að
Bandaríkin væru þess fyllilega
reiðubúin að mæta þeim ógnum,
sem að þeim steðjuðu, og lagði
áherzlu á að orðið hefðu stórstíg-
ar framfarir í þróun eldflauga,
varna gegn eldflaugum og not-
kun kafbáta í hernaði.
í gær sagði McElroy frétta-
mönnum, að ekki væru sjáanleg
nein merki þess, að Rússar stæðu
Bandaríkjamönnum framar í
smíði langdrægra eldflauga.
Hann kvað Bandaríkjamenn ráða
yfir mun fjölbreyttari og með-
færilegri eldflaugum en Rússa.
in ættu e. t. v. á þessu ári síðasta
tækifæri sitt til að-auka svo fram-
leiðslu sína á flugskeytum að þau
stæðust Rússum leik í lofti.
— Framkvæmdastjóri samtaka
málmiðnaðarverkamanna tjáði
fréttamönnum í dag, að áfram-
haldandi verkfall hefði getað leitt
til byltingar.
Rannsókn á orsökunum
Aðgerðum ríkisstjórnarinnar
gegn verkfallsmönnum er haldið
áfram, og herdómstólar hafa
kveðið upp dóma yfir verka-
mönnum, sem neituðu að hlýðn-
ast herkvaðningu. Herinn hefur
enn byggingu verkalýðssamtak-
anna á valdi sínu, og yfirvöldin
hafa fyrirskipað gaumgæfilega
rannsókn á raunverulegum or-
sökum verkfallsins.
Lögreglan hefur handtekið sex
fylgismenn Perons, eftir að upp
komst um verksmiðju í bænum
Cordoba sem framleiddi sprengi-
efni á ólöglegan hátt Sprengjurn
ar voru notaðar tii að hræða
bæjarbúa.
Utanríkisráðuneytið í Argen-
tínu hefur tilkynnt, að 149 starfs-
menn í sendiráðum landsins víðs
vegar um heim verði kvaddir
heim. Er það ein af sparnaðarráð-
stöfunum stjórnarinnar. — Með
þessu móti verður starfsliði utan-
ríkisráðuneytisins í öðrum lönd-
um fækkað um 28%.
Bldðkrabbatiliellum fjölgar
Ceislavirkt ryk talið meginorsökin
HEYWOOD, 23. jan. Reuter. —
Undanfarið hefur farið fram
læknisfræðileg rannsókn til að
ganga úr skugga um það, hvort
nokkur dauðsföll úr hvítblæði
undanfarið í Heywood-héraði
standi í sambandi við slys, sem
varð í kjarnorkuverinu í Winds-
cale árið 1957.
Á almennum borgarafundi nú í
vikunni kom það fram, að all-
margt fólk hefði látizt úr blóð-
krabba undanfarið.
Þegar slysið varð í Windscale,
ofhitnaði ofninn, sem framleiddi
plutonium, með þeim afleiðing-
um að geislavirkt ryk barst um
nágrennið.
í neðri málstofu brezka þings-
ins sagði Sir Ian Horobin, full-
trúi heilbrigðismálaráðuneytisins
að slysið hefði ekki leitt af sér
neina hættu fyrir líf manna. Dr.
James Brook heilbrigðisfulltrúi
í Heywood, sagði hins vegar, að
sérfræðingar væru að rannsaka i
málið.
bandi við aukningu þá á blóð-
krabbatilfellum, sem orðið hefði
í Heywood.
Formælandinn benti á, að svip-
Framh. á bls. 2
Tekur mörg ár
Formælandi brezka heilbrigð-
ismálaráðuneytisins sagði í Lon-
don í dag, að hvorki magn hins
geislavirka ryks, sem féll í Hey-
wood, né hinn stutti tími síðan
slysið varð, renndu stoðum undir
þá tilgátu, að slysið stæði í sam-
Efni blaðsins er m.a.:
Laugardagur 24. janúar
Efni blaðsins *r m.a.:
Bls. 3: 77 millj. kr. auknar útflutnings-
uppbætur (frá Alþingi.)
— 6: Franskir landnemar í Alsír æf-
ir út í de Gaulle. (Erl. yfirlits-
grein.)
— 8: Fölsun að miða kjaraskerðingu
við kaupmátt launa 1. des.
(Frá Alþingi.)
— 9: Eðvarð og nöfnin á klækjun-
um (Dagsbrúnarmaður skrifar).
— 10: Forystugreinin: Vanskilavíxill
Hermanns.
Þegar flugvél Mikoyans nauð-
lenti (Utan úr heimi). *
— 11: Samtöl við 4 Dagsbrúnarverka-
menn.
— 12: „Delerium bobonis“, leikrit
Leikfélags Reykjavíkur.
— 18: íþróttafréttir.
L E S B Ó K
fylgir blaðinu í dag. Efni
hennar er m.a.:
Höfundar Njálu.
Leitin langa.
Passíusálmarnir á ensku.
Hörundsflúr.
Stærsti loftbelgur heims.