Morgunblaðið - 24.01.1959, Síða 3

Laugardagur 24. jan. 1959
MORGVNBLAÐIÐ
Hin nýja mjólkur-
stöð M. B. F. tekur
til starfa í dag
SNEMMA í dag verður byrjað
að taka á móti mjólk í hinni nýju
mjólkurstöð Flóamannabúsins á
Selfossi. Er mjólkurbú þetta eitt
af þremur stærstu á Norðurlönd
um, og mun það geta tekið á móti
300 þúsund lítrum af mjólk á
dag.
Þetta nýja mjólkurbú, sem byrj
að var að byggja haustið 1952,
er allt mjög nýtízkulegt, og er
hér um að ræða fyrirtæki upp á
tugi milljóna króna.
Sem fyrr greinir, eru afköst
mjólkurstöðvarinnar miðuð við
300 þús. lítra á dag, en nú munu
berast í Mjólkurbú Flóamanna
um 85 þús. lítrar að meðaltali á
dag. — Annað dæmi um mikla
afkastagetu mjólkurbúsins nýja
má nefna: f því eru tveir smjör-
strokkar; getur annar tekið 7
þús. lítra, en hinn 3 þúsund. Dag-
leg smjörframleiðsla strokkanna
getur orðið 4 tonn af smjöri.
Fyrstu mjólkurbílarnir, sem
flytja mjólk að hinu nýja mjólk-
urbúi, eru væntanlegir í stöðina
um kl. 8 árdegis í dag. Frá bíl-
unum eru mjólkurbrúsarnir flutt
ir á færibandi. Mun útbúnaður
þess vera þannig, að sjálfvirkar
vélar taka lokin af brúsunum og
hvolfa úr þeim. Færibandið mun
enn skila brúsunum áfram inn
í þvottastöð, þar sem sjálfvirkar
vélar þvo þá, og enn skilar færi-
bandið brúsunum út að bílunum
aftur.
Danskur verkfræðingur hefir
haft yfirumsjón með uppsetningu
véla í hinni nýju mjólkurstöð. —
Hafði hann í gærkvöldi flutt fyr-
irlestur fyrir starfsfólk stöðvar-
innar, þar sem hann gerði grein
fyrir gangi framleiðslunnar.
Norræni ráðherra-
fundurimi
KAUPMANNAHÖFN, 23. jan. —
Norræni raðherrafundurinn, sem
átti að fara fram 20. des sl., en
var frestað vegna finnsku stjórn-
arkreppunnar, hefst í Osló á
morgun. Fundinn sitja forsætis-,
utanríkis-, verzlunar- og efna-
hagsmálaráðherra Norðurlanda.
Búizt er við að rætt verði m. a.
um fund Kekkonens við Krúsjeff
í Leningrad, heimsókn Mikojans
til Kaupmannahafnar og væntan-
legt boð til Krúsjeffs um að hann
heimsæki Norðurlönd. Megin-
áherzla verður hins vegar lögð
á efnahagssamstarf Norðurlanda.
Myndin er tekin í dómkirkjunni í Osló, þegar Eivind Berggrav var jarðsunginn. Við kistuna
standa frá vinstri: Arne Fjelberg rektor, Johannes Smemo biskup og Jon Johnson sóknarprestur.
Konungsfjölskyldan er hægra megin á myndinni fyrir framan prestahópinn.
77 millj. kr. auknar útflutningsbætur
Ganga aðeins til greiðslu á auknum frandeiðslukostnað
RÍTílSSTJÓRNIN lagðl í gær fram á Alþingi frumvarp til laga umsem allmörg hinna stærri frysti-
breytingu á lögunum um útflutningssjóð. Felast í frumvarpi þessu
ákvæði um hinar auknu uppbætur, sem útvegurinn fékk um síð-
ustu áramót samkvæmt samningum ríkisstjórnarinnar við útvegs-
menn. Nemur heildarhækkun bótanna, sem hinir nýju samningar
gera ráð fyrir, um 77 milljónum króna. Eru þá allar áætlanir um
hækkun bóta miðaðar við sama aflamagn og á árinu 1958.
í greinargerð frumvarpsins er birt sundurliðun á hinni áætluðu
útgjaldaaukningu útflutningssjóðs vegna útflutningsatvinnuveg-
anrtíT á árinu 1959. Fer hún hér á eftir:
Sjóvátryggingariðgjöld báta........................ 25.0 millj. kr.
Bráðafúatryggingariðgjöld báta fyrir árið 1959 .... 7.3 — —
Bráðafúatryggingariðgjöld báta fyrir árið 1958 .... 4.0 — —
Sérbætur til vinnslustöðva ........................ 20.5 — —
Niðurgreiðsla á beitu .............................. 1.2 — —
Bætur til báta, togara og vinnslustöðva vegna kaup-
greiðsluvísitölu 202 í janúar................... 6.8 — —
Hækkun bóta á síld, sem veidd er á tímabilinu
1. janúar til 15. maí........................... 0.7 — —
Hækkun bóta á sumar- og haustsíld umfram
greiðslu trygginga fyrir bátana (áætlað) ....... 5.5 — —
Hækkun bóta á útfluttar landbúnaðarafurðir........ 6.5 — —
húsa hafa fengið.
í greinargerð frumvarpsins er
á það drepið, að bætur þær til
útflutningsatvinnuveganna, sem
ákveðnar voru með „bjargráðun-
um“ á síðastliðnu vori, hafi ekki
nægt til þess að tryggja rekstur
framleiðslunnar.
Nýjar kauphækkanir og
vaxandi verðbólga hafi aukið
tilkostnað hennar að miklum
mun og gert nýjar ráðstafanir
nauðsynlegar. — Fraumvarp
þetta um auknar útfliutnings-
uppbætur er því enn ein afleið
ing þcirrar verðbólguöldu, sem
reis undir forystu vinstri
stjórnarinnar.
Meginreglan samkvæmt því
samkomulagi, sem gert hefir ver
ið við útvegsmenn, er sú, að aðal-
útflutningsuppbæturnar á sjávar
afurðir haldast óbreyttar. Þannig
er 80% uþpbótin á útflutnings-
verðmætin óbreytt. Hins vegar
hækka þær sérbætur, sem greidd
ar hafa verið, t.d. á smáfisk, báta
fisk, saltfisk, skreið og togara-
ViðrœSum Kekkonens
og Krúsjeffs lokið
LENINGKAD, 23. jan. — NTB-
FNB. — Viðræðum þeirra Kek-
konens, Finnlandsforseta, og
Krúsjeffs, forsætisráðherra Sov-
étríkj anna, var haldið áfram í
Leningrad í morgun. Seinna í dag
fór Krúsjeff aftur til Moskvu, en
þangað var von á Mikojan, vara-
forsætisráðherra, í dag eftir för
hans til Bandaríkjanna og við-
ræðurnar í Kaupmannahöfn.
Kekkonen fer ekki heim til
Finnlands fyrr en á suhnudags-
morgun.
Búizt er við sameiginlegri yfir-
lýsingu um viðræðurnar síðar,
samkvæmt opinberum heimild-
um, en ekki er vitað með vissu
hvenær það verður.
Minningartafla um Lenin
í dag heimsótti Kekkonen
Kirov-verksmiðjurnar í Lenin-
grad, og á morgun á hann að af-
hjúpa minningartöflu í vinnu-
stofu Lenins í Smolna-stofnun-
inni, en þar undirritaði Lenin á
sínum tíma hina opinberu viður-
kenningu Sovétríkjanna á sjálf-
stæði Finnlands. Upprunalega
var svo ráð fyrir gert, að þessi
athöfn færi fram í dag.
Aukin viðskipti
Eftir viðræður Karjalainens,
verzlunarráðherra Finna, og Fato
litsjevs, ráðherra fyrir utanríkis-
verzlun Rússa, í morgun, var
send út stutt yfirlýsing, þar sem
m. a. segir, að þegar í stað skuli
hefjast samningsumleitanir um
aukin viðskipti Finna og Rússa,
og eiga þær að fara fram í
Moskvu. Segir þar ennfremur, að
í vor eigi að fara fram viðræður
um margra ára viðskiptasamn-
inga ríkjanna.
Samtals 77.5 millj. kr.
fisk, veiddan í salt eftir 14. maí.
Hækka þessar sérbætur til
vinnslustöðva samtals um 20,5
millj. króna.
Gengur öll til að greiða
kostnaðaraukningu
I greinargerð frumvarpsins
kemur það fram, að öll hækkun
útflutningsuppbótanna gengur
til þess að greiða kostnaðaraukn-
ingu útvegsins vegna kauphækk
unar hlutasjómanna, togarasjó-
manna og verkamanna. Þá kemur
það einnig fram, að frystihúsun-
um í aðalverstöðvunum er ætlað
að komast af án bótahækkana og
greiða sjálf þá kauphækkun, sem
orðið hefir. Er talið að þeim sé
það mögulegt vegna hinnar
auknu tækni, sem felst í notkun
hinna stórvirku flökunarvéla,
Forstjórar Kgl.
leikhússins
biðjast lausnar
KAUPMANNAHÖFN, 23. jan. —
Henning Brönsted forstjóri Kon-
unglega leikhússins í Kaupmanna
höfn baðst í dag lausnar vegna
alvarlegs ósamkomulags við
starfslið og stjórnendur ballett-
deildar leikhússins. Aðstoðarfor-
stjórinn, Henning Rohde, baðst
einnig lausnar.
Stjórnarkjöri
lýkur í dag
HAFNARFIRÐI — Undanfari'ð
hefir farið fram stjórnarkjör í
Sjómannafélagi Hafnarfjarðar og
lýkur því á hádegi í dag. Eru
menn hvattir til að fjölmenna á
kjörstað og neyta atkvæðisréttar
síns. Skrifstofan er að Vestur-
götu 6.
V-Þjóðverjar setja toll
á kol
BONN, 23. jan. NTB-Reuter. —
Vestur-þýzki efnahagsmálaráð-
herrann, Ludwig Erhard, sagði á
fundi við fréttamenn í dag, að
ríkisstjórnin hefði samþykkt að
leggja 20 marka toll á hvert tonn
af kolum, sem flutt verður til
Vestur-Þýzkalands frá löndum,
sem standa fyrir utan kola- og
stálsamba.idið, en í því eru sex
ríki.
Sambandsþing Vestur-Þýzka-
lands fær málið til meðferðar í
þessum mánuði, og lögin um toll-
inn taka gildi 16. febrúar.
Erhard sagði, að leyfður yrði
frjáls innflutningur á því magni
af kolum sem næmi helmingi inn-
flutningsins á árunum 1950—1958.
Ákvörðun stjórnarinnar um þenn
an toll er afleiðing offramleiðsl-
unnar í kolanámum Vestur-
Þýzkalands, sem hefur m. a. leitt
af sér styttri vinnutíma fyrir
kolanámumenn.
STAKSTEIMAR
Framsókn
og kauphækkanirnao*
Síðasta hálmstrá Framsóknar-
manna í vörn þeirra fyrir gjald-
þrotastefnw Eysteins og Her-
manns í efnahagsmálunum, er að
Sjálfstæðismenn hafi eyðilagt
efnahagsráðstafanir V-stjórnar-
innar með því að beita verka-
lýðssamtökunum gegn stjórn-
inni og láta þau knýja fram
kauphækkanir.
Þessu er fyrst því að svara, að
Framsókn réttlætti stjórnarsam-
vinnu við kommúnista með þvJ
að þeir réðu verkalýðsfélögun-
um. Ómögiulegt væri þess vegna
að stjórna islandi án þeirra. Frum
skilyrði þess að geta ráðið nið-
urlögum verðbólgunnar, væri að
hafa náið samstarf við komm-
únista, sem réðu launþegasam-
tökunum.
Nú, þegar vinstri stjórnin er
fallin á sínu eigin getuleysi og
svikum, finna Framsóknarmenn
það allt í einu upp, að Sjálfstæð-
ismenn hafi ráðið verkalýðsfél-
ögunum og notað þau til þess
að knýja fram kauphækkanir,
sem síðan hafi eyðilagt viðleitni
vinstri stjórnarinnar til þess að
halda verðbólgunni í skef jum.
Dæmið stendur þá þannig, að
árið 1956 segja Framsóknar-
menn, að Sjálfstæðisflokkurinn
hafi engin áhrif í verkalýðs-
hreyfingunni. f árslok 1958 er
hinsvegar svo komið að Sjálf-
stæðismenn eru sagðir þar ein-
ráðir ! í
Þannig aka Tímamenn seglum
eftir vindi í málflutningi sín-
um.
SÍS reið á vaðið
Annars er það mála sannast,
að Samband íslenzkra samvhinu-
félaga varð fyrst til þess að beita
sér fyrir kauphækkunum á valda
skeiði vinstri stjórnarinnar. Á
sama tíma, sem stjórnin gekkst
fyrir kaupbindingu, haustið 1956
hækkaði SÍS laun starfsmanna
sinna um 8%.
Það voru vissulega ekki Sjálf-
stæðismenn, aem stjórnuðu þá
því fyrirtæki. Hinsvegar er og
var Eysteinn Jónsson þar helzti
ráðamaður.
Það er líka athyglisvert, að á
s.l. hausti sendi Eysteinn Jóns-
son, einn nánasta samverkamann
sinn og flokksbróð'ur á fund í
bæjarstjórn Reykjavíkur, til þess
að flytja þar tillögu um að
Reykjavíkurbær féllist þá þegar
á 12% hækkun verkamanna-
launa, enda þótt Dagsbrúnar-
menn hefðu aldrei ætlað sér svo
mikla kauphækkun.
Þannig mætti rekja fjölda
dæma, sem sýna forystu Fram-
sóknarmanna um kapphlaupið
milli kaupgjalds og verðlags.
Bræðravíg
Fyrsta umræða um efnahags-
málaráðstafanir minnihlutastjórn
ar Alþýðuflokksins, bar fyrst og
fremst svip bræðravíga milli
flokka vinstri stjórnarinnar sál-
ugu. Einkum voru það þó komm-
únistar og Framsókn, sem átt-
ust við. Kommúnistar sökuðu
Framsókn um að hafa „falsað“
fjárlögin. Fleiri orðaleppar flugu
um borð milli hinna fornu
„vinstri vina“. Gefst almenn-
ingi þannig enn kostur. á að
kynnast þeim botnlausu óheilind-
úm, sem samstarfið um vinstri
stjórnina byggðist á. Hvernig
átti slík stjórn að geta ráðið
fram úr nokkrum vanda? Hún
átti ekkert sameiginlegt ncma
óttann við Sjálfstæðismenn og
hatrið á þeim. Það var aumur
grundvöllur undir stjórnarsam-
starf, enda varð árangurinn eftir
því.