Morgunblaðið - 18.07.1962, Síða 10

10
MORGUNBLAÐIÐ
Miðvikudagur 18. júlí 1962
Útgefandi: Hf. Árvakur, Reykjavík.
Framkvæmdastjóri: Sigfús Jónsson.
Ritstjórar: Valtýr Stefánsson (ábm.)
Sigurður Bjarnason frá Vigur.
Matthías Johannessen.
Eyjólfur Konráð Jónsson.
Auglýsingar: Árni Garðar Kristinsson.
Útbreiðslustjóri: Sverrir Þórðarson.
Ritstjórn: Aðalstræti 6.
Auglýsingar og afgreiðsla: Aðalstræti 6. Sími 22480.
Áskriftargjald kr. 55.00 á mánuði innanlands.
1 lausasölu kr. 3.00 eintakið.
UM ÞAÐ VERÐUR
KOSIÐ
k næsta sumri eiga að fara
fram almennar þing-
fcosningar að loknu kjör-
tímabili. Núverandi ríkis-
stjóm fflun þá hafa farið
með völd í fjögur ár. Hún
var mynduð á merkilegum
tímamótum. Ný og lýðræðis-
leg kjördæmaskipun hafði
verið sett og löggjafarsam-
koma þjóðarinnar var nú
skipuð meir í samræmi við
vilja þjóðarinnar en nokkru
sinni fyrr, síðan þingræðis-
stjórn var upp tekin í land-
inu.
Þessi ríkisstjóm hefur
unnið mi'kið og merkilegt
starf. Hún hefur komið í
veg fyrir það hrun, sem yf-
ir vofði, þegar vinstri stjórn-
in gafst upp á miðju kjör-
tímabiii. Hún hefur skapað
jafnvægi í efnahagsmálum
þjóðarinnar út á við og inn
á við, lagt grundvöll að
blómlegu atvinnulífi og al-
mennri velmegun í landinu.
Um það verður fyrst og
fremst kosið í næstu al-
þingiskosningum, hvort þessi
þróun eigi að halda áfram,
eða hvort þjóðfylking
kommúnista og Framsóknar-
manna eigi að marka stefn-
vma næsta kjörtímabil.
Það er. vissulega þýðing-
armikið að þjóðin geri sér
það ljóst í tíma, um hvað
hún velur þegar hún geng-
ur til kosninga næsta sum-
ar. Hún þekkir stefnu Við-
reisnarstjórnarinnar. Reynsl-
an hefur sýnt, að hún hefur
reynzt þess megnug að
framkvæma alhliða viðreisn
í efnahagsmálum lands-
manna, og leggja grundvöll
að stórfelldum framförum
og uppbyggingu.
Það er áframhald þessar-
ar stefnu sem stjómarflokk-
amir bjóða kjósendum uppá.
★
En hver verður stefna
þjóðfylkingarmanna, Fram-
sóknar og kommúnista?
Um það er erfitt að spá.
Hvorki kommúnistar né
Framsóknarmenn hafa mót-
að neina raunhæfa stefnu
gagnvart helztu viðfangs-
efnum og vandamálum þjóð-
félagsins. — Öll framkoma
Framsóknarmanna hefur á
þessu kjörtímabili mótazt af
einstæðri hentistefnu. Þeir
hafa sagt eitt í dag og ann-
að á morgun. En þeir hafa
átt það sameiginlegt með
kommúnistum að berjast af
alefli gegn hinum nauðsyn-
legu viðreisnarráðstöfunum.
Kommúnistar hafa ekki
heldur markað neina já-
kvæða stefnu, sem af megi
marka hvað þeir leggi til
hinna þýðingarmestu mála.
Þeir hafa að vísu lýst því
yfir að þeir vilji slíta öll
tengsl íslendinga við vest-
rænar lýðræðisþjóðir og
flytja ísland austur fyrir
járntjald. Um þá stefnu
þeirra í utanríkis- og ör-
yggismálum þarf enginn að
fara í grafgötur.
Þetta er stefna kommún-
ista, en hver yrði stefna
Framsóknarmanna í öryggis-
og utanríkismálum í þjóð-
fylkingarstjórn með komm-
únistum?
Vitað er að ýmsir leið-
togar Framsóknarflokksins
hika ekki við að hlaupa yf-
ir á Moskvulínu kommún-
ista í þessum örlagaríku
málum, ef það er nauðsyn-
legt til að ryðja þeim braut
til valda og áhrifa. Þjóðfylk-
ingarstjórn fæli þess vegna
í sér stórkostlega hættu
fyrir íslenzkt sjálfstæði,
bæði út á við og inn á við.
Stefna vinstri stjórnarinn-
ar sálugu í efnahagsmálum
gefur nokkra hugmynd um
það, hverskonar stefnu þjóð-
fylkingarstjórn Framsóknar-
manna og kommúnista
myndi fylgja í innanlands-
málum. Það yrði stefna
verðbólgu og upplausnar,
nýrra gjaldeyriserfiðleika,
svartamarkaðsbrasks með er
lendan gjaldeyri, vöruskorts
og minnkandi framkvæmda.
Vill íslenzka þjóðin að
glundroðinn og niðurlæg-
ingin frá valdatímabili
vinstri stjórnarinnar endur-
taki sig?
Áreiðanlega ekki. Allir
hugsandi menn hljóta að
kjósa framhald þeirrar þró-
unar, sem viðreisnarstefnan
hefur haft í för með sér,
uppbyggingu og framfarir í
stað kyrrstöðu og niðurlæg-
ingar.
Val kjósandans í næstu
kosningum er þess vegna
auðvelt.
SKÓGUR Á
HVERJUM BÆ
IJfallormsstaðaskógur er
mesti skógur íslands. —
Árangur friðunarinnar og
skógræktarstarfsis þar sl.
hálfa öld sannar svo að ekki
verður um villzt að gróður-
setning nýrra skóga víðs-
vegar um ísland er auðvelt
Hvers er að vænta á af-
vopnunarráðstefnunni?
G E N F er aftur komin í
heimsfréttirnar, eftir nokk-
urt hlé. — Afvopnunarráð-
stefna 17-ríkjanna er aftur
setzt á rökstólana. — Þótt
nokkrar nýjar tillögur hafi
verið bornar fram af hálfu
Rússa, þá virðast líkur til
þess, að samkomulag náist
um kjarna þess máls, sem
til umræðu hefur verið und-
anfarna mánuði, ekki ýkja
miklar. Afstaða Rússa til al-
þjóðaeftirlits er að miklu
leyti óbreytt. Hins vegar
má kannski með nokkrum
sanni segja, að Bandaríkja-
menn og Bretar hafi>komizt
það langt áleiðis í rannsókn-
um sínum, er miða að því
að greina kjarnorkuspreng-
ingar með jarðskjálftamæl-
um, að þeir geti, áður en
langt um líður, bent á ein-
faldari leiðir í þeim efnum,
en áður hefur verið hægt.
Rússar halda fast við fyrri stefnu
Segja má, að fulltrúi Rússa á
afvopnunarráðstefunni, Valerian
Zorin, hafi lýst stefnu Rússa, varð
andi alþjóðaeftirlit, áður en fyrsti
fundur afvopnunarráðstefnunnar
var haldinn, sl. mánudag.
Fréttamaður lagði fyrir hann
þá spurningu, hvort Rússar
myndu leyfa það, að alþjóðlegar
eftirlitsnefndir yrðu sendar inn
á landssvæði þeirra, ef Vestur-
veldin féllu frá fyrri kröfu sinni
um að korna upp jarðskjálfamæl-
um á rússnesku landssvæði.
Þessu svaraði Zorin neitandi, og
var almennt litið á þetta svar
sem óbreytta stefnu til alþjóða-
eftirlits, en á því hafa samning-
ar strandað hingað til, á fundum
ráðstefnunnar.
Valerian Zorin
Krafa Vesturveldanna:
Jarðskjálftamælar — eftirlits-
sveitir.
Vesturveldin hafa talið það
nauðsynlegt til þess að tryggja
mætti að ekkert ríki gæti brotið
samkomulag um bann við til-
raunum með kjarnorkuvopn, að
komið yrði upp jarðskjálftamæl-
um, víðs vegar um heim, þ.á.m.
19 á rússnesku landssvæði. Ef
slíkar mælingar, sem þannig yrðu
framkvæmdar, bentu til þess, að
sprengingar hefðu verið fram-
kvæmdar, í tAssi við samkomu-
lag, þá hafa Vesturveldin talið
nauðsynlegt, að hægt yrði að
senda eftirlitssveitir til þeirra
staða, þar sem grunur léki á, að
sprengingar hefðu verið fram-
kvæmdar.
Rússar hafa ekki viljað fallast
á slíkt fyrirkomulag. Tillögur
þær, sem þeir báru nú fram, á
fyrsta fundi afvopnunarráðstefn-
unnar, á mánudag, eftir sumar-
leyfið, víkja ekki að þessum at-
riðum, heldur fjalla þær um bann
við vissum tegundum heræfinga,
gagnkvæmar veitingar upplýs-
inga og nánari samskipti ..þjóðar
leiðtoga og aðalritara S.Þ. í stað
þess að víkja að kjarna málsins,
þ.e. alþjóðaeftirlitinu, virðast
Rússar, ef dæma má af orðum
Zorins, „vilja draga úr hernaðar-
kapphlaupinu", en sá tónn er ekki
nýr.
Ný tækni vestrænna vísinda-
manna?
Ef um breytta aðstöðu verður
að ræða til kjarnorkumálanna í
Genf á næstunni, verður það
sennilega að rekja til rannsókna
þeirra, sem Bretar og Bandaríkja
menn vinna nú að, á grundvelli
þeirra gagna, sem aflað hefur
verið, þá átta mánuði, er kjarn
orkutilraunir neðanjarðar hafa
staðið yfir í Bandaríkjunum.
Fram til þessa hefur aðalvanda
málið verið að greina milli jarð
skjálfta og jarðhræringa af völd.
um kjarnorkusprenginga, með að
stoð jarðskjálftamæla. Sú skoðun
hefur komið fram, í erlendutn
blöðum, að ofannefndar rannsókn
ir kunni að leiða til þess, að Vest-
urveldin geti borið fram nýjar til—
lögur um eftirlit, innan fárra
vikna.
Ekki liggur enn neitt fyrir um
það, hvað rannsóknirnar hafa
leitt í ljós, en talið er þó, að þær
muni sýna, að aðstaða til að fylgj
ast með sprengingum, með hjálp
tækja eingöngu, hafi batnað.
Ekki hægt að reiða sig á tæki
eingöngn, — segir Rusk.
Hins vegar sagði Dean Rusk, á
blaðamannafundi nýlega, að enn
hefði ekki verið komizt það langt,
að hægt væri að reiða sig á tæki
eingöngu.
Því virðist ekki ástæða til að
búast við því, að Vesturveldin
falli í náinni framtíð frá -þeirri
kröfu sinni, að hægt' verði að
senda eftirlitssveitir inn á svæði
þeirra landa, sem gert hefðu með
sér samkomulag um bann við til
raunum rneð kjarnorkuvopn, ef
mælingar sýna hræringar, sem
ekki er hægt að sjá af tækjum,
hvers eðlis hafi verið.
Afstaða Rússa til þessa er ó-
breytt, eins og fram hefur komið
af ummælum Zorins.
Samkomulag ósennilegt
fyrr en síSar.
Vesturyeldin hafa fram til
Framhaild á bls. 19.
verk, ef þekfcing og nútíma-
vísindi eru lögð þar til
grundvallar.
Hallormsstaðaskógur hef-
ur m.a. haft þau áhrif á ná-
grenni sitt, að bændur á
Fljótsdalshéraði og víðar í
nálægum sveitum hafa sýnt
óvenjulegt framtak um skóg-
rækt á bæjum sínum. í þess-
um landshluta getur víða að
líta skóg á hverjum bæ, fal-
lega og vel hirta trjágarða,
sem setja svip ræktunar og
manndóms á býlin.
Það er vissulega ánægju-
legt að sjá þetta framtak
fólksins á Héraði. En þannig
gæti þetta verið víðsvegar
um land. Á mörgum bæjum
á Suðurlandi, í Eyjafirði og
Borgarfirði getur einnig að
líta myndarlega trjágarða á
einstökum sveitabýlum. En
þeir eru samt alltof fáir. —
Trjágarður á hverjum bæ
myndi gefa íslenzkum sveit-
um nýjan svip ræktunar og
manngildis. Það myndi
einnig færa skógræktina nær
fólkinu og auka trú þess á
framtíð hennar og gróðrar-
möguleika landsins.
ÓHÆFA
/"klæðið og skrílslætin á op-
inberum samkomum hér
á landi er vissulega ekki
nýtt fyrirbæri. Þau hafa
sett svip sinn á alltof marg-
ar samkomur til sjávar og
sveita undanfarin ár. En á
landsmóti hestamanna á
Þingvöllum um síðustu
helgi virðist þó höfuðið
hafa verið bitið af skömm-
inni. Ölóðir unglingar, pilt-
ar og stúlkur, innan við tvi-
tugsaldur, reikuðu þar um
líkari dýrum en mönnum.
Lögreglan varð að taka
þessa villuráfandi vesalinga
höndum í stórhópum og
flytja í jámum til Reykja-
víkur.
Þetta framferði ungling-
anna er að verða þjóðinni til
stórminkunar. — Við borð
liggur að banna verði allt
opinbert samkomuhald á
Þingvöllum vegna þeirrar
skrílmennsku, sem þar veð-
ur uppi í hvert skipti sem
þar er efnt til mannfagnað-
ar. — Jafnhliða er fjöldi
skemmtana út um allt land
á sumrin eyðilagður meira
og minna af ölóðum laus-
ingjalýð.
Þetta er ófögur lýsing en
sorglega sönn.
En hvað er til bjargar
gegn þessari niðurlægingu?
Því er vandsvarað. Öflug
löggæzla er auðvitað ein
leiðin. En óhjákvæmilegt
virðist að banna beinlínis
því fólki aðgang að opinber-
um samkomum, sem sekt
hefur gerzt um skrílslæti og
friðrof. Það verður að koma
í veg fyrir að vandræðafólk-
ið eitri umhverfi sitt og
setji ómennin garst impil á
þjóðina.