Morgunblaðið - 29.01.1965, Blaðsíða 15

Fostudagur 29. Janúar 1965
MORGUNBLAÐIÐ
15
FANGARIMIR í ALTONA
The Condemned of Altona
(I Sequestrati di Altona). —
Frönsk-ítölsk mynd með ensku
tali. 113 mín., Nýja Bíó. Hand-
rit: Abby Mann of Cesare
Zavattini eftir leikriti Jean-
Paul Sartre. Aðalkvikmyndari:
Roberto Gerardi. Framleiðandi:
Carlo Ponti. Leikstjóri: Vitt-
orio De Sica.
Söguþráðurinn: Gerlach (Fred-
ric March), hið harða höfuð fjöl-
skyldu sinnar, hefur fengið þann
læknisdóm, að hann eigi stutt
eftir ólifað vegna krabbameins í
hálsi. Hann kallar á sinn fund
soninn Werner (Robert Wagner)
ásamt konu hans Jóhönnu
(Sophia Loren). Werner, hinum
veikgeðja, er ætlað að taka við
hinu mikla fyrirtæki, en dóttirin
Leni (Francoise Prévost) talar
sífellt um að sonurinn Franz
(Maximilian Schell), sem þó er
talinn látinn, eigi að taka við.
Og Jóhanna kemst brátt að því
að hann er enn á lífi og býr uppi
á háalofti, hálfgeggjaður af sam-
vizkubiti vegna glæpa sinna og
þjóðarinnar þýzku. Hann hefur
urinn, og þá fyrst og fremst leik-
ur Fredric March. Parinu De
Sica-Loren, sem tókst allvel upp
í Tveim konum, mistekst að leika
sama leikinn aftur í þessari
mynd. Enda eru þau einhverjar
síðustu manneskjurnar, sem
manni gæti dottið í hug að ættu
að túlka Sartre. Og það sem er
átakanlegast í myndinni er leik-
ur eða vanleikur Sophiu Loren,
þótt henni sé í verndarskyni
sleppj við átakamestu hluta leiks
ins. Að vísu er hlutverkið ill-
höndlanlegt, en hin átakanleg-
ustu augnablik hennar verða þó
enn átakanlegri fyrir áhorfand-
ann, a.m.k. undirritaðan. Sökin á
þessu liggur hjá þeim sem skipa
þessa annars góðu leikkonu í
óhæfandi hlutverk.
En það sem ber myndina uppi
er frábær leikur Fredric March í
hlutverki Gerlachs, hörkulegur
en samt mannúðlegur og er gam-
an að bera saman hvað mikið
svipar til túlkun hans og Brynj-
ólfs Jóhannessonar á sömu per-
sónu. Og raunar þurfa íslenzku
leikendurnir í leikriti Sartres
ekki að minnkast sín við saman-
burð á frammistöðu þeirra og
Fredric March og Maximilian Schell.
tekið „syndir heimsins á sínar
herðar.“ í myrkri einverunnar
lifir hann aðeins í frásögnum
systur sinnar af upplognum þján-
ingum þjóðarinnar. Hann lifir á
ostrum og kampavíni og benz-
endrini sem systir hans færir
honum og mök hans eru aðeins
við hana. En Jóhanna leiðir hann
í allan sannleika. Fátæktar og
eymdarsagan er aðeins blekking.
Þýzkaland er orðið stórveldi á
ný. Hinir endanlegu samfundir
feðganna (sem er lítt skil gerð
í myndinni samanborið við leik-
ritið) verða til þess að Franz
gerir — vegna þáttar síns og föð-
ur síns í glæpum Þýzkalands —
snöggan endi á líf beggja. En
vöxtur Þýzkalands heldur áfram.
En hvort það er í átt til friðar-
veldis eða nýnazisma veit eng-
inn enn.
Eitt sinn var Vittorio De Sica
einn mesti kvikmyndastjóri
heimsins. Það var á árunum eftir
seinni heimsstyrjöldina. Hver
kvikmyndin á fætur annarri færðu
heim sanninn um þetta: Reið-
hjólasmiðurinn, Sciuscia, Krafta-
verk í Mílanó, Umberto D. Eftir
því sem árin liðu fölnaði þessi
stjarna neo-realismans og nú á
síðustu árum er fátt í kvikmynda
stjórn hans, sem gæti fengið
mann til að trúa því að þessi
maður hafi eitt sinn verið mikill
kvikmyndaskapari. Það sem gef-
ur Föngunum í Altona mest gildi
er ekki leikstjórnin heldur leik-
kvikmyndaleikaranna, sízt af öllu
Helgi Skúlason, sem vel getur
hampað sínum Silfurlampa fram-
an í hinn Oscars-verðlaunaða
Maximilian Schell. Þetta er ekki.
sagt til að gera lítið úr hlut
Schells sem sýnir magnþrunginn
skynsemdarleik. Og ekki má
gleyma ágætum leik Francoise
Prévost í hlutverki Leni. En mis-
tökin Robert Wagner bera vitni
um Hollywood-isku De Sica sein-
ustu árin.
Hver skyldi hafa trúað því að
De Sica, einn bezti túlkandi hins
einfalda lífs hversdagsmannsins,
ætti eftir að verða verkfæri aug-
lýsingamanna, sem bjóða sýnend-
um myndarinnar að auglýsa
hana með „Soffíu-cocktailum" og
að framreiða málsverði í veitinga
húsum fyrir fólk sem geðjast að
„matseðlum fyrir megrunarfólk,
sem vill vera í Altona-stílnum“
(„Menus for«Dieters Who Want
to Be Altona“), þar sem eingöngu
er borið fram ostrur og kampa-
vín, sem var aðalfæða Franz
Gerlachs. Því ekki að hafa benz-
endrine á matseðlinum líka og
reisa nokkra gasklefa í auglýs-
ingaskyni?
Það er ekki auðvelt að geta sér
til hvað komið hefur De Sica til
að kvikmynda leikrit Sartres, því
hann er alls ekki „intellectúal“
leikstjóri. Heimur sá sem De Sica
hefur skapað og heimur Cartres
eru óskyldir heimar, enda reyn-
ast flestar tilraunir hans áhrifa-
Framthald á bls. 23
CHERRY RED

LITAR VEFNAÐ VEL
DRUMMER
UTIJR
GULBLEIKT

3
v:
<
3
c*c.
ÉG ER LÍKA
NÝLITUÐ MEÐ
DRUMMER
TAULIT
DRUMMER
LITAR:
NYLON
BÓMULL
• LÍN
ULL
SILKI
GERFISILKI
RAYON
ACETATE SILKI
„CELANESE"
ÓPLÍSERAÐ „TRICEL"