Morgunblaðið - 27.06.1967, Blaðsíða 10

MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 27. JUNI 1967.
^ 10
„Heill og hamingja
fylgi þér Guilfaxi“
' Þotuöld hófst á íslandi kl. 16.07 síðast liðin laugardag
/
ÞÚSUNDIR íslendinga fögn-
uðu Gullfaxa Flugfélags ís-
lands, fyrstu þotunni í eigu
íslendinga, við komuna til
Reykjavíkur á laugardag. —
Margt stórmenni var við-
statt móttökuathöfnina í
fögru veðri á Reykjavíkur-
flugvelli. Þeirra á meðal
voru forseti íslands, herra
! Ásgeir Ásgeirsson, biskupinn
yfir íslandi, herra Sigur-
björn Einarsson, ríkisstjórn-
, in, sendimenn erlendra ríkja
|*auk þúsunda annarra, sem
höfðu safnazt saman á flug-
vellinum og í nágrenni hans.
M.a. var mikill mannfjöldi á
Öskjuhlíð. Fyrst sást til þot-
unnar er hún kom yfir
Reykjavík í 25000 feta hæð
kl. 15.45. Hún lækkaði síðan
flugið og sveimaði tvo hringi
yfir Reykjavík áður en hún
lenti kl. 16.07. Tímamót voru
mörkuð í sögu íslenzkra flug
mála.
Áður en þotan lenti sýndi
fflluigmaður ndklkur listir sínar í
itéklknesku listílugvélinná og
RiR-400 flugvél Loftleið’a, Guð-
liíður Þorbj arnardóttir, flaug
ytfir borgina. Þegar þotan llenti
vakiti það mikla athyigli við-
etadidra að hún notaði aðieins
helming flugbrautarinnar til að
Ihægjia á ferðinnd og nema stað-
ar. Einnig vakti það mikla a-t-
hygli hve hljóðliát þotan er,
enda toalla Bandaríkjamenn
ha na „Tlhe whisipering jiet“, þot-
. una hvíslandi". Þotan, sem er af
f igerðinni Boeing 727 stöðvaði
\ hrieyiflana ftrrir framan £lugis,töð
tTiugfélagsins og v-ar siðan dreg-
} in að móttökiusveeðinu, þar sem
l henni og áhöfninni var inni-
loega fagnað. Þar fluttu raeður
þeir Bingir Kjaran, stjórnartfor-
i, maður tflugfélagsdms, Ingólíur
IJónsson, samgöngumálanáð-
berra, og örn O. Jöhnson, for-
* stjóri DLugfélags íslandis, en
eiginkona Arnar, frú Margrét
Johnson, fcLædd ísi'enzikium
skautbúningi, gaí tflugvélinni
naifn og mælti: „Gu'litfaxi skaltu
! heita, heili og hamingja fylgi
éhöfn þinni og fariþegum hivert
iem leiðirnar liggja". Braut frú
Margrét siðan kampajvínsflösku
á neifi fllugvélarinnar.
i í ræðu sinni rakti samigöngu-
málaráðherra í stuttu máli þró-
un og vöxt flugfélaganna og
benti á að sætafjöldi flugvéla
þeirra væri nú yfir 1700 og að
á sl. ári hefðu þau flutt 221.500
farþega milli landa, en auk
þes«s fluttu flugvélar F. f. 111.700
tfarþega innanlands. Fer ræða
náðlherrans í heild hér á eftir,
svo og ræður þeirra Birgis Kjar
an og Arnar Ó. Johnson.
iHerra forseti íslands, stjórn-
endur Flugfélags íslands, heiðr-
niðu áheyrendur!
Um þessar mundir eru 30 ár
síðan að innanlandsflug hófst að
nokkru ráði hér á landi og um
20 ár síðan utanlandsflug hófst
*neð íslenzkri flugvél. Starfsemi
; ílugfélaganna, Flugfélags íslands
íhf. og Loftleiða hf. hefur þróazt
með æskilegum hætti. Segja má
að bæði þessi félög hafi nú um-
íangismikinn rekstur miðað við
islenzka staðhætti. Til þess að
geta haft góða flugþjónustu þarf
jmikið fjármagn og stöðugt aukna
tjárfestingu til þess að standast
harða samkeppni. Á undanförn-
um árum hafa flugfélögin keypt
fullkomnar flugvélar fyrir mikl-
ar fjárhæðir. Á árunum 1962—
’67 hafa Loftleiðir keypt flugvél-
ar fyrÍT 1121 millj. króna og
Flugfélag íslands einnig fyrir
mörg hundruð millj. króna.
Sætafjöldi í flugvélum þessara
tveggja félaga er yfir 1700. Auk
þess hefur verið mikil fjárfest-
Flugið hefir sérstaka þýðingu
fyrir ísland vegna strjálbýlis,
öræfi og vegleysur aðskilja hér-
uð og landshluta, þannig að án
flugsins hlytu samgöngur ávallt
að vera erfiðar, hvað sem gert
væri til þess að bæta vegasam-
göngumar.
Einangrun héraða og lands-
hluta er ekki lengur fyrir hendi.
Fjarlægðirnar hindra ekki leng-
Johannes R. Snorrason, yfirflugstjóri F. f.í flugstjórasæti Gullfaxa.
leyti verið greitt af erlendum
aðilum, sem ferðazt hafa á veg-
um flugfélaganna.
Þannig má segja að Loftleið-
ir flytji að mestu erlenda far-
þega milli Bandaríkjanna og
„Gullfaxi skaltu héita“.
ing í mannvirkjum, svo sem
flugvöllum en síðastliðið ár var
varið um 55 millj. króna til flug-
valla og öryggistækja.
Á yfirstandandi ári mun verða
varið svipaðri upphæð í þessu
skyni. Á síðustu 5—6 árum mun
hafa verið 400—500 millj. króna
til hótelbygginga mest hér í
Reykjavík. Síðan að lög um
ferðamólaráð og ferðamálasjóð
tóku gildi 1963 hefir verið varið
til bygginga hótela og veitinga-
staða víðsvegar um landið mörg-
um tugum milljóna króna.
Innanlandsflugið er notað að
mestu af íslendingum. Verður
því að reikna með að þjóðin
greiði að mestum hluta þann
kostnað sem af innanlandsþjón-
ustu leiðir.
Flugfélag fslands hefir ávallt
stuðlað að því að sú þjónusta
væri í góðu lagi og með eins
miklu öryggi og unnt er að veita.
Innan skamms mun Flugfélag
íslands hafa 3 Fokker Friend-
ship vélar til innanlandsflugs
og má þá segja að vel sé séð
fyrir þeim þætti um sinn.
Farþegar í innanlandsflugi
voru árið 1960 51.600 en 1966
111.700. Þannig hefir farþega-
talan innanlands meira en tvö-
faldazt á sex árum. Þetta sýnir
eðlilega þróun og æskilega. Þetta
út af fyrir sig er vottur þess að
almenningur lætur meira eftir
sér en áður var.
Ingólfur Jónsson, samgöngu-
málaráðherra, í ræðustól.
ur samskipti manna.
ísland hefir frá fyrstu tíð ver-
ið talið fjarri öðrum löndum
og bjó langt fram á þessa öld við
erfið samgönguskilyrði. Með til-
komu flugsins hefur þetta
breytzt. ísland er nú í þjóðbraut
og skammt frá öðrum þjóðum
miðað við þann tíma, sem það
tekur að fara landa í milli.
Utanlandsflugið hefir að miklu
Evrópu. Það er vissulega lofsvert
þegar íslenzkir aðilar ryðja sér
þannig braut á erlendum vett-
vangi í barðri samkeppni við
stór flugfélög, sem hafa sterkan
bakhjarl.
í millilandaflugi Flugfélags
íslands eru íslendingar talsverð-
ur hluti af farþegunum. En víst
má telja að erlendum ferða-
mönnum hafi fjölgað mjög síð-
ustu árin, sem ferðast á vegum
Flugfélags íslands.
Árið 1960 voru farþegar í
millilandaflugi á vegum íslenzku
flugfélaganna 69.300 en 1966
221.500. Af þessu má sjá að
aukningin er gífurleg, sem kem-
u-r til af auknum flugvélakosti,
bættri aðstöðu hér heima til þess
að taka á móti ferðamönnum og
vaxandi áhuga hjá erlendum
ferðamönnum fyrir íslandi. Það
er bagur fyrir ísland, ef ferða-
menn leggja leið sína til lands-
ins og skilja hér eftir gjaldeyri,
sem leiðir af dvöl þeirra í land-
inu.
Árið 1961 voru nettó-gjaldeyr-
istekjur flugfélaganna 75,4 millj.
króna. 1965 375,3 millj. kr. og
1966 450 millj. króna. Aukning-
in er mjög mikil og lofar góðu
ef framhald getur á því orðið
að íslenzkt flug haldi velli á er-
lendum flugleiðum.
Þess ber að geta að forystu-
menn flugfélaganna hafa með
árvekni og dugnaði brotizt í
gegnum erfiðleikana og er það
vissulega þakkarvert. En dugn-
aður þeirra og kjarkur hefði að
litlu gagni komið ef flugmenn-
irnir, flugliðið allt og starfsfólk-
ið í heild, flugmálastjóri og
starfsmenn hans hefði ekki
gegnt sinni skyldu og leyst störf-
in af skyldurækni eins og raun
ber vitni.
Með tilkomu þotunnar sem við
nú sjáum hér á Reykjavíkur-
flugvelli er stigið nýtt spor í ís-
lenzkum flugmálum. Þessi far-
kostur mun vera samkeppnis-
fær við aðrar nýtízku flugvélar,
sem í ferðum eru milli landa.
Það er von íslenzku þjóðarinnar
að með kaupum á þessari vél
hafi verið stigið heillaríkt spor
í flugmálum þjóðarinnar og að
fleiri slíkir farkostir megi fljótt
bætast við flugflotann og auka
þannig gjaldeyristekjur og at-
vinnulíf, sem til heilla má horfa.
Traust þjóðarinnar út á við
hefir gert það mögulegt að festa
kaup á dýrum tækjum eins og
þeirri flugvél, sem komin er til
landsins í fyrsta sinn í dag. ,
Þegar dýr tæki, skip flugvélar
ofl. eru keypt á fáum árum fyrir
marga milljarða króna er ekki
óeðlilegt þótt verzlunarjöfnuður-
inn samkvæmt hagskýrslum sýn-
ist vera óhagstæðuir.
Það er þjóðinni mikil nauð-
syn að afla atvinnutækja og
tryggja fjölbreytni í atvinnu-
lífinu. Slík fjölbreytni skapar
öryggi, tryggir atvinnu og bætiir
efnahag þjóðarinnar.
Flugið er þegar orðin stór at-
vinnugrein hjá okkar fámennu
þjóð. Starfsmanna fjöldi flug-
félaganna beggja var á síðast-
liðnu ári 1440 manns. Þetta er
mikið miðað við stærð þjóðar-
innar. Ástæða er til að ætla að
flugið geti orði enn víðtækara
en þegar er orðið og er vitað að
forystumenn flugfélaganna munu
beita sér fyrir því.
Það er líklegt að Flugfélag
íslands verði fljótt að tryggja
sér aðra flugvél af sömu gerð
og þessa, sem við nú erum að
fagna.
Það er hætt við að æskileg
þjónusta og strangar áætlanir i
millilandaflugi geri það óhjá-
kvæmilegt.
Þotan mun verða rekin frá
Keflavíkurflugvelli. Sú ákvörð-
un hefur vakið nokkra óánægju
hjá Flugfélagsmönnum. Vonandi
verður sú óánægja ekki til
lengdar. Líklegt má telja að
óþægindin, sem talin eru vera
mikil við það að flugvélin er
staðsett á Keflavíkurflugvelli
verði ekki í reynd eins og mönn-
um sýnist vera í byrjun. Vara-
völlur fyrir þotuna mun verða
fyrst um sinn Akureyrarflugvöll-
ur en í sumar verður unnið að
því að malbika völlinn svo að
hann verði nothæfur fyrir þot-
una.
Reykjavíkurvöllur hefir gegnt
mikilvægu hlutverki og er á
margan hátt góður flugvöllur
en til þess að hann geti þjónað
því hlutverki að vera fyrir ný-
tízku millilandavélar þarf all
miklu til hans að kosta, enda af
ýmsum talið að staðsetning vall-
arins sé ekki heppileg fyrir slíka
starfsemi.
Fyrir innanlandsflug er völl-
urinn aftur á móti mjög hentug-
ur og verður áreiðanlega notað-
Framhald á bls. 12