Morgunblaðið - 10.09.1968, Blaðsíða 17

MORGU'NBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 10. SKPTEMBER 1968
17
- VIÐ HÖFUM
Framhald af bls. 13
nytsamra sakleysingja.
Þá kom uppreisnin í Ung-
verjalandL Hvílíkt siðferði-
legt áfalL Það var sannarlega
árshátíð leiðarahöfunda. Þeir
tóku hver öðrum fram í því
að lýsa viðbjóði sínum á
hinni grimmilegu árás Sovét
ríkjanna og ótrúverðugheit-
um þeirra. Aldrei aftur o.s.
frv.
Eftir skamma hríð var haf-
in verzlun við Ungverjaland
engu a'ö síður, ferðamenn
sneru aftur þangað og trúð-
forsætisráðherrann Kadar —
erkisvikarinn sjálfur — var
kynntur oss sem hinn bezti
karl inn við beinið.
Kannski verður þetta í
raun og veru öðru vísi núna,
en við getum varla búizt við
því af mönnunum í Kreml að
þeir hugsi sem svo.
Að sitja af sér veðrið
Ég er viss um að þeir bú-
ast nú til að sitja af sér
þe«nan storm eins og þeir
hafa áður setið af sér aðra
slíka. Þeir búast við því, áð
eftir hæfilegt hlé verði þeir
aftur komnir í mjúkinn hjá
dálkum „The Guardian",
„The New Statesman“ og
,,The New York Review of
Books“ og á öðrum ámóta
upplýstum stöðum.
Eitt sinn, er ég var frétta-
ritari í Moskvu, spurði ég
mann í sovézka utanríkis-
ráðuneytinu hvað hann í al-
vöru áliti um menntamenn
(intellectuals) á Vesturlönd-
um.
Ég mun aldrei geta gleymt
svarinu. Þeir hafa verið til
ómetanlegs gagns, svaraði
hann með því að sýna Rúss-
landi að hvað svo sem það
sæi sig tilneytt að gera, gæti
það ávallt um þáð er lyki
reitt sig á stuðning þeirra,
eða að minnsta kosti þegj-
andi samþykki.
Ég mundi þannig ekki
hafa ástæðu til að ætla að
Kosygin og félagar hans
gerðu sér mikla rellu vegna
fjaðrafoksins í Kingstreet og
öðrum aðalstöðvum komm-
únistaflokka. Né heldur séu
þeir áhyggjufullir vegna hit-
ans í mönnum í Westminst-
er, á Capitol Hitt, í Öryggis-
ráðinu eða hjá Sameinuðu
þjóðunum.
Ég hefi heldur ekki mikla
trú á því, áð þeir hafi mikl-
ar áhyggjur af því að þurfa
að halda Tékkóslóvökum
niðri og stofnsetja þar lepp-
stjórn.
Þeir vita fullvel, að stjórn
Ulbrichts í A-Þýzkalandi hef
ur naumast stuðning nokk-
urs staðar að. Það mættu
undur heita ef hægt væri að
grafa upp 10,000 Austur-
Þjóðverja, sem styddu hann
af alhug.
Þrátt fyrir þetta getur
stjórn Ulbrichts haldið sínu
striki án nokkurra sérstakra
erfiðleika ár eftir ár. Á
sama hátt mun leppstjórn
geta farið sínu fram í Tékkó-
slóvakíu.
Því miður hefur hin stóra
uppgötvun 20. aldarinnar
verið fólgin í því hversu auð-
velt þáð er með aðstoð ný-
tízku vopna og fjölmiðlunar-
tækja, að koma á fót og við-
halda ríkisstjóm án þess að
tillit sé tekið svo nokkru
nemi til þeirra, sem stjóm-
að er.
Þær áhyggjur mannanna í
Kreml, sem leitt hafa þá inn
á þessa hrapallegu braut,
standa að mínu viti í harla
litlu sambandi við hernaðar-
legar eða jafnvel stjórnmála-
legar vangaveltur.
Fangar í eigin búri
Það, sem veldur þeim
áhyggjum, er FRELSI — og
ekki frelsi í Tékkóslóvakíu
sem slikri, heldur frelsi í
Sovétríkjunum sjálfum.
og vera frjáls, og áður en um
lýkur mun ekkert geta staðið
mili þessa og okkar.
Það er þetta, sem er líkið
í lestinni hjá hr. Kosygin og
félögum hans.
Þeir erfðu harðstjómarríki,
sem mótað var og byggt upp
á Stalínstímanum, og nú er
svo komið, að enda þótt þeir
vafalaust myndu vilja losa
Þetta er orð, sem fallið hef-
ur á og misnotað hefur verið
herfilega á undanförnum ár-
um. En þrátt fyrir þáð er sá
hlutur til, sem heitir frelsi —
á sama hátt og það er til, sem
heitir sannleikur.
Við fæðumst í þennan heim
til þess að elska sannleikann
eitthvað um víðjarnar, þá
finna þeir að þeir geta það
ekki.
I hvert sinn, sem slakað er
á taumhaldinu í Rússlandi
sjálfu eða einhverju leppríkj-
anna, verða þeir varir við
hina miklu strauma, sem
dyljast undir yfirborðinu,
VEGNA friéttar sem biirat heifiuir
4 dag'blöðunuim um dóm vieirð-
Qiaigsdóms Reykj'avikur á henduir
mér fyriir meiiinit verðlliaigsbrot í
samlbandi við sölu á hiemnaMiipp-
iingu á kir. 80.00 möíkikina daga
síðastliðið voir, þá er það svo
að venðiiaigmiimg þessi var í sam-
ræmi við verðskrá sem veirð-
l'agsinefnd hiánskena bafði samið
og sem samþykkt var í Mieist-
amafélagd hárskera.
Þessa veriðsikirá vilMi verðlaigis-
sitjóri og verðílagsnefnd rítoisáins
ekki samþykkjia. Þó að það lægi
fynir, þá var samþytolkit á fiumdi
í Meistarafélaigimiu hiinm 5. apríl
að hadida faist við ákvarðamir,
þ.e. verðsfcróina sem samþýkfct
var 2. aipríl, og liiggja til þess
þau rök, að hársikenar g|eta mieð
engu mióti driagið firam liífiið skv.
iliægri taxta, miema þeiir stumidi
aðra vinnu j'aifnihliða, sem bætir
uipp tekjiulleysið af háms'kiurðin-
um.
í verðillagslögunium nr. 54/1960,
3. igr. miáisgr. segir svo að verð-
lagsákvarðanir alllar skuli mið-
■aðar við þöinf þeinra fyrir'tækja,
er hafa vel skipulagðan og hag-
kvaemiam netostur. Þetta villidium
vlð miðia við. Þeigair ákiæmuimáil
var hiöfiðað igegn mér, var lögð
rík áberzla á það af hálfiu verj-
ainda miíns, aið álkvarðamir verð-
íaigsmefndar að þessiu leyti væmu
miartolieysa, þ. e. þær hefðiu að
engiu hafit skýrislur otokar ralk-
anameistara uim nékstnartoostnað
Og naiunveruiegt kaup ofckar.
Lögð vonu finam í máflániu ýtar-
leg sönmiumiangögm fynir því, að
hárseraisitoÆur, sem hafa vemjiu-
liqgt og óiaðfimnamlegt nðkstrar-
form gefa svo lítið í aðra hönd,
að næstuim miun veria eiinsdæmi
nú á dögum. Skv. finaimllöigðium
reiksitr!arne.ikniingum kom í Ijós
aið ársllaun nakara voriu eigi
hiærri en klr. 128.967.00 og þá
er imnifalið í þasisum laíumum
eilgamdamna vextir afi eigim
finaimiaigsfé, sem í þessu tálfielli
var tiail'ilð nemia tæplega 53 þús-
umid torónum á hvorm.
Skv. þessu sfltouiu ákvarðamiilr
verðlagsinefndar verða rökstudd
ar, efi á reyniir. Áikvarðamir, siem
brjóta í bág við fyrimefimt laiga-
ákvæði, eims og við rakanair
tsljutm. að 'hér 'h'afii átt sór stað,
ættu að vera að engu hatfandi.
í íorisenduim hénaðsdómisims er
að því vikið að því sé mótmælt

Látið ekki dragast að athuga
bremsurnar, séu þær ekki
lagi. — Fullkomin bremsu
þjónusta.
StillSng
Skeif»n 11 - Sími 31340
strauma, sem myndu innan
skamms sópa þeim sjálfum
Og ölllu því, sem þeir eru
fulltrúar fyrir, af sjónarsvið-
inu, væri þeim sleppt laus-
um.
Frjálslyndur kommúnismi
er ekki til, og mun aldrei
verða til, fremur en sláturhús
fyrir grænmetisætur.
Leiðtogar heimskommún-
ismans eru ekki lengur mál-
efnalegir leiðtogar. Þeir eru
fangar í kerfinu.
Þeir töldu, að þeir væru að
gera við bilun á kerfinu þeg-
ar þeir sendu Rauða herinn
með sveitir leppríkjanna í
slagtogi, til Tékkóslóvakíu.
I raun og veru voru þeir
að leggja enn einn steininn
á gröf þeirra vona, sem bloss
uðu upp í október 1917, þeg-
ar flokkur greip völdin í Rúss
landi til þess að í fyrsta skipti
í sögunni skyldi þar bund-
inn endi á það ástand að
einn arðrændi annan.
afi mimni hálfiu, að veriðliaigsinefnd
hafi notokriu siirund gieíið út til-
kynningatr um háimarksverð á
þjónustu háriskier'a, er séu iaiga-
lega 'gildar að fonmi tíl, né
helduir hafi þær efinislegiain
giriundvöll, og er þar áitt við
firatmiainigreint a/tríði.
Dómiurimn hliðrar sér hjá að
'taifca nolkkra atfsitöðiu til þessa
veigamiilkflia aitrdðis.
Þegar afi þessiuim óstæðum get
ég eiigi annað, bæði sem eim-
istaklimgur og þó eigi síðor sem
oddviti 1 verðllagsnef.nid hár-
skieriaimeistara, en áfirýja verð-
lagsdómimom til Hæsrtaréttar, í
því tnausti, að þar verðii að eim-
'h'verju metiin lagaigneiinim, sem
segir að venðlagsákvarðainir
laLlar stouli miðaðar við þörfi
þeirma fyr;iritækja er hafia vel
'9kipufliaigðan Oig hiaigkvæmam
nakstur. Sé þessi lagastafiiur teik-
inn alvarlega, er ég ekki í
vatfa om, að verðHagsákvarðanir
verðlagsyfirval'da vairðandi hár-
sfltéxia verða dæmdar marklaius-
ar.
Hinsvegar höfiuim við háinstoer-
air enn von ium að venðiaigsmeifinld
miuni hlýða á rniáfl. okkar og rök
og 'talka fyrri atfstöðu tiil endor-
skoðunar og bíðuim við nú efitir
því aö svo verði, því efi svo fer
að irök okkar og annanra hlið-
istæðra um netostraTtoostnaö og
afikonmi bíta eikki á verðlagsyfir-
völd, þrátt fyrir skýram fla>ga-
Stafi om þetta efini, þá er þetta
etoki lenigur þjómuisita, heflidur ný
teigumd afi þnælalhaMi.
Vilhelm Ingólfsson.
allar stærðir.
VE RZLUNIN
GEísiPP
Fatadeildin.
ATHUGASEMD
Sænsk herþyrla ferst
Stokkhólmi 6. sept. — AP —
NTB.
ÞYRLA frá sænska sjóhernum
hrapaði yfir Eystrasalti snemma
í dag. í þyrlumni voru 13 menn,
og var þremur mönnum bjargað
mikið slösuðum af annarri þyrlu.
Eitt lík hefur fundizt, en útlilok-
að er talið að nokkur hinna 9,
sem enn ©ru ófundnir, geti verið
á lífi.
Þyrlan var af gerðinni Vertol
107, framleidd af Boeing verk-
smi,junum bandarístou. Þyrlur
þessar enu almenn áliitnar mjög
öruggar, og hafa þær verið í
notkun hjá sænska hernum í 15
ár.
Brak úr þyrlunni mun dreift
yfiir töluvert svæði á sjónum og
hefiur því verið lotoað af herskip-
um. óstaðfestar fegnir herma að
sprenginig hafi átt sér stað um
borð í þyrl'Unni áður en hún
steyptist í sjóinn.
Tailið er að 80—100 metra dýpi
sé þar sem þyrlan liggur á 'hafis-
botni, og komast kafarar ekki svo
djúpt.
Þér spariö minnst
30%
Þ/VR SEM ÍVA ER FYLLILEGA
SAMBÆRILEGT AÐ GÆÐUIV1
VID BEZTU ERLEIMD LÁG-
FREYÐAIMDI ÞVOTTAEFIMI
★ íva er lágfreyðandi.
★ íva leysist upp eins og skot.
■Á íva skolast mjög vel úr þvottinum.
★ íva þvær eins vel og hugsast getur.
★ íva er lang-ódýrasta iágfreyðandi
þvottacfnið á markaðinum.
HAGSÝNAR HÚSMÆÐUR
VELJA ÞVÍ AUÐVITAÐ
ÍVA
fslenzk úrvalsframleiðsla
frá
FRIGG