Morgunblaðið - 01.04.1969, Blaðsíða 16

16
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. APRÍL 1»09
tíifcgiefandi H.f. Árváfcuir, Reykjavífc.
Fnamfcvæmdastj óri HaraMur Sveinsaora.
'Ritstrjórai' Siguxður Bjarniaaon frá Viguir.
Mafctihías Jotonnesslen.
EyjólCur KonráS Jónsaon.
Ritstjómarfulltrúi Þorbjöm Guðmundsson.
Frétfcaisfcjóri Björn JóJiannsson!.
AuglýsingiaHfcjöri Arni Garðar Kristinsson.
Ritstjóm og afgreiðsla Aðalsbræti 6. Sími lð-100.
Auglýsingaí Aðalstræti 6. Sími 22-4-Sö.
Ásfcriiftargjald fcr. l&O.C'S á mónuði innanlands.
í lausasjöiu kr. 10.00 eintakið.
FLOTAÆFINGAR OG
SMÁNARSAMKOMA
átttaka íslands í Norður-
Atlantshafsbandalaginu,
varnarbandalagi vestrænna
þjóða, er einn af hyrningar-
steinum íslenzkrar utanríkis-
stefnu. Þessi stefna, sem
mörkuð hefur verið af öllum
" lýðræðisflokkunum hefur
reynzt íslenzku þjóðiinni vel.
Atlantshafsbandalagið hefur
reynzt öllum þeim þjóðum
vel, sem eru þátttakendur í
því. Það hefur stöðvað fram-
sókn hins alþjóðlega komm-
únisma í Evrópu, stuðlað að
friði í Evrópu og heiminum
yfirleitt.
En íslendingar vilja ekki
aðeins hafa góða sambúð við
nágranna sína og vestrænar
lýðræðisþjóðir. Þeir vilja
eiga góð og vinsamleg sam-
skipti við allar þjóðir, hvern-
ig sem þjóðskipulag þeirra er.
Þannig hafa íslendingar t.d.
átt mikilvæg og vinsamleg
viðskipti við Sovétríkin og
fleiri þjóðir í Austur-Ev-
rópu, sem búa við kommún-
*"iskt skipulag.
★
Kommúnistar hér á íslandi
hafa nú flutt tillögu um það
að ísland segi sig úr Atlants-
hafsbandalaginnu og slíti þar
með sam^tarfi við vestrænar
lýðræðisþjóðir um öryggis-
og utanríkismál. En undarleg
tilviljun er það, að þegar
kommúnistar efna til „hátíða
halda“ í tilefni þess, að 20 ár
eru liðin frá skrílárás þeirra
á Alþingi, þá skulu stærstu
flotaæfingar Sovétríkjanna,
sém nokkru sinni hafa verið
haldnar á Atlantshafi fara
'fram við bæjardyr Islend-
inga.
Vafalaust er ekkert sam-
bahd á milli þessara tveggja
atvika. En hinar miklu flota-
æfingar Sovétríkjanna fyrir
súnnan ísland um þessar
mundir eru engu að síður at-
burður, sem íslendingar
hljóta að veita mikla athygli.
Með honum hefur það enn
sannazt að -ísland liggur á
krossgötum austurs og vest-
urs. Það er ekki einangrað
„ýst á Ránar slóðum.“ Þvert
. á móti er það statt á veðra-
mótum heimsátaka.
Þetta gera flestir hugsandi
Islendingar sér Ijóst. Þess
vegna telja þeir aðild íslands
að öryggis- og varnarsam-
starfi vestrænna þjóða óhjá-
kvæmilegt.
Atlantshafsbandalagið hef-
ur ekki ráðizt á nokkra þjóð.
Það er einungis stofnað til
vemdar meðlimaþjóðum sín-
um og heimsfriðnum yfir-
leitt.
Varsjárbandalagið hefur
hins vegar ráðizt á eitt af að-
ildarríkjum sínum og her-
numið það. Tékkóslóvakía er
hersetin af rússneskum her.
Tékkar og Slóvakar hafa mót
mælt þessu smánarlega at-
ferli. En það hefur engan
árangur borið. Þeir eru kúg-
aðir til þess að vera í hern-
aðarbandalagi, sem ráðizt
hefur á þá sjálfa, og svift þá
frelsinu að verulegu leyti.
Það er sannarlega engin
furða þótt „afmælishtíða-
höld“ þau, sem kommúnistar
beittu sér fyrir um síðustu
helgi fengju lítinn hljóm-
grunn hjá Reykvíkingum.
Hræsni og yfirdrepsskapur
kommmúnista dylst engum
hugsandi manni. Hið „hlut-
lausa“ íslenzka Ríkisútvarp
þurfti hins vegar að sýna
hug sinn til þessara „hátíða-
halda“ með því að birta
fréttaauka um þessa smánar-
legu samkomu kommúnista.
Mátti þó fréttastofa útvarps
ins illa við að opinbera enn
einu sinni hugarfar sitt. Mun
mörgum hafa fundizt að Rík-
isútvarpið hefði þegar lagt
fram nægan skerf með þátt-
töku einstakra útvarpsmanna
í ræðuhöldum á smánarsam-
komunni.
SJÁLFSÖGÐ
RÁÐSTÖFUN
állmiklar umræður urðu á
Alþingi í sl. viku um að-
stöðu til geislalækninga hér á
landi. I umræðum þessum
kom fram, að Jóhann Haf-
stein, heilbrigðismálaráð-
herra, hefur höggvið á þann
hnút, sem aðstaða til geisla-
lækninga var komiri í og leið-
ir sú ákvörðun, sem heilbrigð
ismálaráðherra tók til þess
að í haust verður tekið í
notkun húsnæði, sem mun
hýsa hin fullkomnu Kobolt-
tæki, sem Krabbameinsfélag
Islands hafði forgöngu um að
Landspítalinn fékk að gjöf.
Ef Jóhann Hafstein hefði
ekki tekið þá ákvörðun að
láta byggja bráðabirgðahús-
næði yfir þessi tæki má bú-
ast við að slíkt húsnæði yrði
ekki tilbúið fyrr en að 4-5
árum liðnum, en á þeirn tíma
má tvímælalaust bjarga mörg
um mannslífum, með því að
koma upp þessari bráða-
birgðaaðstöðu. Vera má að
ikzSk
%as rJr
UTAN ÚR HEIMI
Hinn nýji forseti Pakistans
— og mennirnir i kringum hann
Á EINNI viku hefur Yahya
Khan, hershöfðingi, sem ver-
ið hefur yfirmaður hers Pak
istans,, vaxið svo að tign og
völdum, að hann er orðinn
forseti landsins og forsætis-
ráðherra um leið. Er hann
tók formlega við embætti
sem forseti af fyrirrennara
sínum, Ayub Khan marskálki,
endurtók hann fyrirheit sín
um að stjórnskipulegri ríkis-
stjórn yrði komið á fót,
strax og ný stjórnarskrá hefði
verið samþykkt af fulltrúum,
sem kjörnir yrðu af þjóð-
inni. Þangað til myndi hann
stjórna með aðstoð þriggja
háttsettra foringja úr land-
her, flota og flugher landsins.
Yahya Khan varð yfirmað-
ur landlhers Pakistans árið
1966 eftir ótrúlega hraðan
frama. Hann varð 34 ára gam
all yngsti hersihöfðingi lands
ins og 40 ára varð hann yfir-
hershöfðingi. Menn höfðu
lengi, áður en til þess kom,
getið sér til, að hann myndi
taka við æðstu völdum í land
inu, er Ayub K'han drægi sig
í hlé.
Hann hóf feril sinn sem at-
vinnuhermaður árið 1'939,
eftir að hann hafði lokið
prófi frá háskólanum í Pun-
jab og indverska hernaðarhá-
skólanum. Um skeið var hann
í brezku Vorcester-iherdeild-
inni og í síðari heimsstyrjöld-
inni gegndi hann herþjónustu
í löndunum fyrir botni Mið-
jarðarhafsins og Indlandi. í
styrjöldinni milli Indlands og
Pakistans 1965 stjórnaði hann
fótgönguliðssveit og var
sæmdur heiðursmerki fyrir
„kjark, einurð og skyldu-
rækni“.
Þeir þrír menn, sem að-
stoða eiga Yahya Khan við
stjórn landsins, eru allir her-
foringjar, sem tekið hafa
þátt í hernaðaraðgerðum.
Þeir eru Abdul Hamid Khan
(52), næst æðsti yfirmaður
land'hersins, Ahsan flotafor-
ingi (48), yfirmaður flota
Pakistans og Malik Nur
Agha Muhammed Yaliya
Khan, forseti Pakistans.
Khan (46), sem verið hefur
yfirmaður flughersins frá
1965.
Hamid herihöfðingi hefur
tekið þátt í tveimur styrjöld-
um — fyrst gegn Þjóðverjum
og ítölum í Austurlöndum
nær í síðari heimsstyrjöldinni
og síðar sem yfirmaður fót-
göngulissveifcar í stríðinu
við Indland 1965. Hann varð
undirforingi 1939 í brezku
Sommersefcherdeildinni. Síð-
an gekk hahn í Baluch-her-
deildina og hækkaði síðan í
tign, unz 'hann varð yfirmað-
ur hersveitar sinnar, sem
varð hluti af land'her PaK-
istans 1948. Síðan var hann
yfirmaður fótgöngulið(s.sveit-
ar og hefur verið yfirmaður
landherssveitar síðan 1966.
Ahsan flotaforingi er sagð-
ur hafa lágmælta rödd og hóg
væra framkomu, en að baki
yfirbragði hans leynist harð-
ger hermaður, sem í síðari
heimsstyrjöldinni tók þátt í
orrustum á Atlantshafi og
hlaut brezku orðuna „The
Distinguished Service Cross“
fyrir frammistöðu sína í or-
rustum fyrir utan strönd
Burma. Hann var aðstoðar-
maður Mountbattens lávaið-
ar, sem var síðasti varakon-
ungur Breta á Indlandi og síð
ar aðstoðarmaður Mafchamm-
eds Ali Jinnah, stofnanda
Pakistanríkis. Ahsan varð
yfirmaður flota Pakistans
1966, eftir að hafa verið for-
ingi í flotanum frá 1944, er
hann varð 20 ára gamall.
Malik Nur Khan flugmar-
skálkur varð yfirmaður flug-
hers landsins í styrjöldinni
milli Indalnds og Pakistans
1965 og lofaði þjóðinni því,
að hann skyldi „hreinsa
himininn á fjórum dögum“,
í síðari heimLstyrjöIdinni
var hann orrustuflugmaður í
indverka flughernum. Hann
flýgur enn öllum þeim flug-
vélagerðum, sem flugher Pak
istans hefur yfir að ráða og
telur mjög mikilvægt að geta
flogið einhvern tíma á hverj-
um degi. Aður en hann tók
við yfirstjórn flughersins,
hafði verið fyrirhugað, að
hann yrði yfirmaður flugfé-
lagsins „International Airlin-
es“ í Pákiistan.
Malik Nur Khan hefur orð
á sér fyrir að vera mjög dug-
legur og kemur oft á óvænt
á flugvelli til þess að líta eftir
því, að þar sé allt í reglu.
Richard Nixon:
Boöar aögeröir
gegn veröbólgu
Washington, 26. marz (AP)
RICHAKD M. Nixon Bandaríkja-
forseti, tilkynnti í dag, aff nauð-
synlegt væri að reyna aff koma
i veg fyrir áframhaldandi verff-
bólgu í landinu. Hefur forsetinn
því lagt til við þingiff að það
samþykki framlengingu um eitt
ár á bráðabirgða-viðaukaskatti,
sem lagður var á tekjur í fyrra,
og að dregið verði verulega úr
opinberum útgjöldum á vissum
sviðum.
Tekjur ríkissjóðs af viðauka-
skattinum á næsta fjárhagsári,
sem hefst 1. júlí, eru áætlaðar
9% milljarður dollara, en auk
þess er áætlað að útgjaldalækk-
un bæti stöðu ríkissjóðs um
nærri einn milljarð dollara.
Nixon sagði, að í janúar hafi
Lyndon B. Johnson, þáverandi
forseti, áætlað, að tekjuafgangur
ríkissjóðs á næsta fjárhagsári
næmi 3,4 milljörðum dollara, en
nú væri ljóst, að afgangurinn
áætlanagerð nú þegar etið upp
hæðar við óbreyttar aðstæður.
Hefði verðbólga og bjartsýni í
áætlanagerð nú þegar etið upp
helming afgangsins fyrirhugaða,
og það þremur mánuðum áður
en fjárlögin koma í framkvæmd.
Hann sagði, að verðbólga væri
nokkurs konar efnahagsárás gegn
yngstu og elztu þjóðfélagsþegn-
unum, gegn fátækum og spar-
neytnum. Væri stjórn hans stað-
ráðin í að verjast þeirri árás.
Yfirlýsing Nixons er í beinu
framhaldi af tilkyningu verka-
málaráðuneytisins bandaríska
frá í gær þar sem segir, að á und
anförnum 12 mánuðum hafi verð
lag í landinu hækkað um að
meðaltali 4,7%. Þar segir einnig,
að nýlega hafi heildsöluverð
hækkað talsvert, og leiði það
venjulega til frekari hækkana á
verði til neytenda. Viðurkenndi
forsetinn að aðgerðir stjórnarmn
ar til að stöðva verðbólguna
væru að vissu leyti „óviðfelld-
ar“, en sagði þær nauðsynlegar
heilbrigðum efnahag þjóðarinnar
í framtíðinni.
ýmsir aðilar séu ekki ámægð-
ir með þessa lausn og telji
hana ekki 'fullnægjandi, en
eins og málum var háttað
var ákvörðun Jóhanns Haf-
steins hiklaust hin eina
rétta.
Jafnframt hefur heilbrigð-
ismálaráðherra lagt áherzlu
á, að þessi báðabirgðaaðstaða
muni engan veginn verða
til þess að tefja fyrir varan-
legri lausn á húsmæðisað-
stöðu fyrir geislalækningar.
Forsenda þess að hægt verði
að hefjast handa um nýjar
byggingarframkvæmdir á
Landspítalalóðinni ér sú, að
endanlega verði genigið frá
skipulagi þessa svæðlis. Er
þess að vænta, að skipulags-
yfirvöld hraði svo sem kostur
er undirbúningi málsinis, þar
sem hér er svo mikið í húfi
að ekki verður unað við taf-
ir á málinu vegnia skorfc á
skipulagi.