Morgunblaðið - 01.04.1969, Blaðsíða 24

24
MORGUNBLAÐIÐ, ÞRIÐJUDAGUR 1. APRÍL 1909
Júníus, Haukur ©g Guðjón' sýna fullsmiðaðar hrosstennur. Til
samanburðar eru tnanngómar ámiðju borðinu.
- GERVITENNUR
Framhald af bls. 3
fyTst að svaefa hann og til
þess fengum við Pál Agnar
Pálsson, yfirdýralækni, sem
verið hefur okkur einstak-
lega hjálplegur. Tanndxáttur
inn fór fram 29. janúar og
var heilmikið erfiði og er
þá vægt til orða tekið. Okkur
gekk ágætlega með framtenn
urnar, en tannsmiðir mínir,
Guðjón og Júníus urðu að
vera mér til aðstoðar við
tanndráttinn og erum þó all-
ir fremur stæðilegir menn.
— Nú, hvernig var unnt að
fóðra tannlausan hest í 2
mónuði?
— Páll Agnar Pálsson, yf-
irdýralæknir leiðbeindi okk-
ur i því efnd. Hann kenndi
Jóni að fæða hestinn á súp-
um, grasmjöli, hveitihrati,
sem blandað var bætiefnum
og steinefnum til þess að
fylla upp í tannrótarholurn-
ar, en það varð sérstaklega
að taka til greina, vegna
stærðar rótanna. Til þess að
koma fæðunni í m.ag,a Páfa
var að draga gúmslöngu í
gegnum aðra nösina, um kok
og vélinda og niður í maga.
Slanga þessi er uim 2 metrar.
Um þetta sá Jón algjörlega.
— Hvernig fórstu að þessu,
Jón?
— Páll Agnar kenndi mér
þá list, segir Jón Sigurbjörns
son. Og þetta var einna
imesta þolinmæðisverkið frá
mínum bæjardyrum séð. Páll
gerði þetta í tvö fyrstu skipt-
in, hann kom hér við i hest-
húsunum um leið og hann
var í ferðum upp að Keldum,
en síðan varð ég að fara upp
í hesthús — fjórum sinnum
á dag fyrstu vikuna, en siðar
tvisvar á dag. í hvert skipti
hellti ég nokkrum lítrum af
þessum súpum sem Páll Agn
ar haJði látið mig fá, niður í
magann á Páfa.
Tannsmiðir Hauks Clausen,
Guðjón Guðmundsson og
Júníus Pálsson. höfðu allan
veg og vanda að tannsmfö-
inni. Við hittum þá á sunnu-
dag, þar sem þeir voru að
fylgjast með því er tennurn-
ar voru settar í hestinn. Við
spurðum þá að því, hvernig
þeir hetfðu farið að því að
smíða tennurnar, og þeir
sögðu:
— Þetta er mesta verkefni,
sem við höfum kornizt í til
þessa. í r.auninni hafði ég
aldrei búizt við því — segir
Guðjón, að ég þyrfti að smíða
upp í hest, en enginn veit
sína ævina fyrr öll er. Og
kannski við eigum einhvern-
tíma tímann eftir að smíða
upp í fíl? — segir Júníus og
hlær.
— Hvert var aðalvandamál
ið?
— Mesta vandamálið var
að fá nákvæmar teikningar
af hrosstönnum og síðan,
hvernig unn-t væri að bræða
gómana saman. Öll mót, sem
við höfum eru aðeins fyrir
manngóma og slák stærð sem
þessi olli miklum erfiðleik-
um.. Þó tókst okkur að yfir-
vinna þessi vandamál, en það
er okkar einkamál, hvernig
við fórum að því. Við sétlum
að sitja einir um hituna við
•hrossatannsTOÍðar á íslandi,
sem geta orðið arðbær við-
skipti úr því sem komið er.
Við snúum okkur nú aftur
að Hauki Clausen og spyrj-
um hann að því, hvernig
hann hafi tekið mót af góm-
um hestsins. Hann gvarar:
— í síðastliðinni viku, á
mánudag fórum við upp í
“hesthús ásamt Páli Agnari og
var Páfi þá svæfður. Það
var þó heilmikið stimabrak
að ná mótunum, því að þau
urðu að vera mjög nákvæm,
svo að nýju tennurnar
myndu sitja fastar. Þetta er
of dýr framkvæmd og meiira
fyrir henni hafT en svo að
maður kæri sig um að hross-
ið týni gómunum.
Ekki var unnt að taka mót-
in af gómunum og gómfill-
unni fyrr en á mánudag, því
að munnurinn varð að hafa
jafnað sig eftir tanntökuna.
Þá var í rauninni ekki annað
eftir en smíða gómana —
tennurnar voru til áður og
nú er þetta klappað og klárt.
Hið eina, sem gæta verður er
að nauðsynlegt getur verið
að mata Páfa enn um sinn í
nokkra daga, unz hann hefux
vanizt nýju tonnunum. enda
ihefur hann verið tannlaus
síðastliðna 2 mánuði.
Við höfðum samband við
Jón Sigurbjörnsson í gær til
þess að fregna, hvernig Páfa
gengi að tyggja með nýju
tönnunum. Jón sagði að fyrs’t
á sunnudag hefði Páfi heldur
kunnað illa við tennurnar, en
þegar leið á daginn byrjaði
hann að sætta sig við þær.
í gær var hann farinn að
tyggja töðuna og virtist
ganga val. Þá sagði Jón okk-
ur, að hann hefði ákveðið að
hafa hestinn til sýnis við Fé-
lagsheimili Fáks við skeið-
völlinn hjá Elliðaám í dag
milli kl. 17 og 19. Er áreið-
anlegt að mörgum Reykvik-
ingum leikur forvitni á að
sjá Páfa — fyrsta hestinn,
sem fengið hefur gervitfenn-
ur á íslandi.
- SOVÉTFLOTI
Framhald af bls. 10.
kafbáta, en aldrei tæki það
þá langan tíma að átta sig á
því, hvort væri á ferðinni. —
Ekki var gripið til Sonar-tækj
anna í þessu konnunarflugi.
Um borð í Orion-flugvélun
um eru tvær miklar ratsjár,
sem notaðar eru til að finna
skip eða það annað, sem að er
leitað. Skömmu eftir að við
yfirgáfum Kola-herskipið kom
annað skip fram á ratsjánum.
Þegar að því kom, reyndist
þarna vera norskt flutninga-
skip á ferðinni og var þvi ekki
sinnt nánar. En skömmu sið-
ar komumst við í feitt. Þrir
rússneskir Kotlins-tundurspill
ar ösluðu sjóinn með brezkt
eftirlitsskip á hælunum. Tund
urspillar þessir eru búnir eld
flaugum. Fréttamaður Morg-
unblaðsins þekkti meðal
þeirra annan rússnesku tund-
urspillanna, sem fyrr í vetur
sigldu vestur og suðuir með ts
land,og fóru m.a. mjög grunnt
út af Miðnesi. Þá fiaug frétta
maðurinn ásamt ljósmyndara
blaðsins yfir tundurspillana
suðvestur af Reykjanesi og
birtist árangur þeirrar ferðar
í blaðinu á sínum tíma. Þeir
tundurspillar voru úr hópi
rússneskra herskipa, sem voru
að æfingu á hafinu norðaust-
ur af íslandi.
Næst flugum við fram hjá
rússnesku njósnaskipi, sem
fréttamanni Morgunblaðsins
virtist aðeins venjulegur tog-
ari, að vísu með meiri rat-
sjárbúnað þó en almennt er
um slík skip. En annar flug-
maður Orion-vélarinnar
sagði, að enginn vafi léki á
því, hvers konar „togari“ þetta
væri: „Við vitum, að hann er
að „veiðum", en við vitum
líka, að það er ekki fiskur,
sem hann sækist eítir“, sagði
flugmaðurinn og brosti. — Síð
ar sáurn við nokkra alvöru tog
ara rússneska á æfingasvæð-
inu en á ferðum þeirra var
gefin sú skýring, að þeir væru
aðeins að sækjast eftir félags-
skap landa sinna.
Eftir að hafa flogið fram
hjá nokkrum rússneskuim
tundurspillum af ýmsum gerð
um og beitiskipi af Kresta-
gerð, komum við auga á stór-
an bryndreka, sem hafði tvo
minni í kjölfarinu. Þarna
reyndist vera á ferðinni beiti
skip af Sverdlov-gerð, búið
eldflaugum, en þau eru meðal
fullkomnustu beitiskipa Rússa.
Munu þeir eiga innan við tvo
tugi slíkra skipa nú. Fylgdar-
skip þess reyndust vera tveir
tundurspillar af Riga -gerð.
Þegar Varnarliðsmenn höfðu
skráð þessi skip niður var til-
kynnt, að könnunarfluginu
væri lokið og skyldi nú halda
heim á leið. Engan kafbát sá
um við í ferðinni.
Um leið og við yfirgáfum
Sverdlov-beitiskipið tók Bates
flugstjóri duglega í stýrið og
beindi flugvélinni skarpt upp
á við. Svo óvænt kom þetta
tiltæki flugstjórans frétta-
mönnum, að þeir vissu ekki
fyrr en þéir sátu flötum bein-
um á gólfinu. Var ekki laust
við, að ugg slægi að einhverj-
um, en þegar þeir sáú, að Bat
es flugstjóri hristist í sæti sínu
af hlátri, önduðu þeir léttara.
Þegar svo Bates flugstjóri
spurði síðar, hvort nokkur
hefði orðið hræddur, hristu
allir höfuðið og hlógu. Hvort
sem það er nú vitleysa eða
ekki, sá fréttamaður Morgun-
blaðsins ekki betur en Bates
flugstjóri glotti í barminn, þeg
ar hann fékk þessi svör.
Eftir tæplega tíu tíma flug
var svo aftur lent á Kefla-
víkurflugvelli. Alls sáum við
15 rússnesk herskip í þessari
ferð og virtist allt benda til
þess.að flotinn væri að sam-
einast aftur á hafinu um miðja
vegu milli fslands og Azor-
eyja. Hvort sem ætfingum
Rússanna er að ljúka að þessu
sinni eða ekki, hafa þeir þeg-
ar með þeim sannað, að þeim
er full alvara í að láta til
sín taka á öllum heimsins höf
um og sú staðreynd, að leið
þeirra til þessa æfingasvæðis
lá skammt undan ströndum
fslands segir sína sögu. Á
sunnudag 30. marz, kröfðust
kommúnistar þess að ísland
segði sig úr NATO. Rússneski
flotinn minnti óþyrmilega á,
að sú krafa á ekki við rök
að styðjast.
Athugosemd
FRAMKV ÆMD ANEFND Her-
ferðar gegn hungri hefur látið
frá sér fara athugas'emd vegna
hungurvökunnair gegn hungri 3.
og 4. apríl næstkomandi, en hún
hefur valdið nokkrum mlsskiln-
ingi. í athugasemd þessarí seg-
ir: að hungurvakan sé sam-
koma ungs fólks, sem komi sam
an og fasti til þess að láta í ljós
eindreginn vilja um það að þjóð
in komi á samfelldri og stöð-
ugri aðstoð við fátæfcu þjóðirn-
ar í heiminum, en þátttakendur
telja að hungur, skortur og fá-
fræði í þróunarlöndun'um séu
alvarlegasta vandamlál mann-
kynsins.
Þá er þess getið í athugasemd
þessari að forystumönnum þjóð
arinnar verði boðið að heim-
sækja vökuna og hitta þátttak-
end’ur að máli.
- ÁSGEIR
Framhald af bls. 13
þess kost að kynnast Ásgeiri
Bjarnþóssyni og njóta hins sér-
stæða persónuleika hans.
Kæri Ásgeir. Heill þér sjötug-
um.
Sig. Magnússon.
í DAG, 1. apríl, á einn af okk-
ar ágætu listamönnum, Ásgeir
Bjarnþórsson frá Grenjum, sjö-
tugsafmæli. Foreldrar hans voru
Bjarnþór Bjarnason (frá Knarr-
arnesi) bóndi á Grenjum í Álfta-
neshreppi og kona hans Sesselja
Soffía Níelsdóttir frá Gríms-
stöðum, systir Haraldar Níels-
sonar prófessors og þeirra syst-
kina.
Að Ásgeiri Bjarnþórssjmi
standa gagnmerkar ættir bæði í
föður- og móðurætt, en ekki er
það ætlun mín að rekja það
frekar í þessu stutta spjalli.
Ég hef þekkt Ásgeir frá því
hann var á unglingsaldri, en
hann var tíður gestur á heimili
fósturforeldra minna. Þá hafði
Ásgeir ekki hafið sitt eiginlega
listnám, en ég hafði yndi af að
hlusta á hann segja sögur og æv-
intýri, alltaf jafn kátur og
skemmtilegur, og oft sagði hann
mér ýmislegt, sem mér þótti
næstum ótrúlegt. Þessar sögur
hafa sjálfsagt verið skáldskap-
ur að meira eða minna leyti, en
þær voru mér meira virði á
þeim árum, en heil söfn skáld-
sagn’ahöfunda nú á tímum.
Ásgeir Bjarnþórsson er þús-
und þjalasmiður. Hann er ágætt
ljóðskáld, ef hann vill það við
hafa og vel að sér um skáld-
skap bæðl að fornu og nýju. Ég
er viss um, að Ásgeir hefði orðið
mikill fræðima'ður í íslenzkum
fræðum, ef hann hefði farið í
langskólanám, sem kallað er, og
einbeitt sér eingöngu á því sviði.
En Ásgeir fór þá menntabraut,
sem stóð hug hans næst. Strax
á barnsaldri hafði hann þá með-
fæddu hæfileika að teikna og
draga upp myndir af því, sem
fyrir augu bar.
Um eða innan við tvítugt fór
Ásgeir til náms í Reykjavík og
sat þar við fótskör meistaranna,
Ríkarðs Jónssonar o. fl. Síðar fór
Ásgeir utan til náms í málara-
list og höggmyndagerð. Var
hann fyrst vfð nám í Kaup-
mannahöfn, en síðar á ýmsum
öðrum stöðum, t.d. Þýzkalandi,
Frakklandi og ítaliu. Rúmlega
þrítugur kemur hann aftur heim
til Islands og hefur síðan verið
búsettur hér í Reykiavík. Ásgeir
er heiðursfélagi í Chelsea Arts
Club i London. Sýningar á verk-
um Ásgeirs hafa bæði verið hér
heima og erlendis og hefur hann
ávallt hlotið hina beztu dóma.
Málverk Ásgeirs Bjarnþórsson-
ar eru stilhrein og fögur eins og
landslagið á æskustöðvum hans.
Hann hefur aldrei farið inn á
svið abstrakt-listar, óskapnaður í
máli og myndum er honum
fjarri skapi. Ef til vill er Ás-
geir þekktastur fyrir manna-
myndir sinar, en hann befur,
sem kunnugt er, málað myndir af
mörgu þekktu fólki. Ég hygg, að
þar sé list hans í hápunkti. —
Hann er meistari að ná fram
svipbrigðum og skapgerð
manna, enda að flestra dómi fær-
astur allra Islendinga á því
sviði.
Ásgeir Bjarnþórsson er einn af
þessum gömlu góðu aldamóta-
mönnum, sem hefur verið hug-
sjón sinni trúr. Þegar Ásgeir
fæddist var vor í lofti. Það var
að rofa til eftir margra alda
myrkur. Þá var ekki auður í búi
á íslenzkum sveitaheimilum.
Unglingar urðu þá að bjarga sér
af eigin rammleik. Þá fóru fáir
menn úr föðurgarði með „gull
í lendum“ og því síður að um
opinbera styrki væri a'ð ræða,
eins og nú til dags. 'Þannig var
það með flesta okkar listamenn,
sem fæddir eru á þessum árum.
Ég sendi Ásgeiri Bjarnþórs-
syni mínar beztu hamingjuósk-
ir á þessum met'ku timamótum í
ævi hans og óska honum alls
hins bezta.
Magnús Sveinsson
frá Hvítsstöðum.
HÆTTA Á NÆSTA LEITI eftir John Saunders og Alden McWilliams
I'M BETTING HE'LL HEAD
BACK TO BEACH CITY EOR
repairsTlend a hand'
Danny, ef við rjúfum aðra leiðsluna með
járnkarlinum, ofhitna vélarnar. Og Athos
verður öskuvondur og skýtnr okkur eins
og hunda. 2 mynd) Ég treysti á að hann
haldi aftur inn til Beach City til viðgerð-
ar. 4 mynd) Þetta var auðvelt. Of auðvelt
Dan, við rufum vitlausa leiðslu, þe-ta er
sjór sem streymir hér inn.