Tíminn - 07.09.1965, Qupperneq 2

TÍMINN
ÞRIÐJUDAGUR 7. seiptember 1965
r
EFTiRMALI vegna setbergsbrunans?
MB Reykjavík, mánudag.
EÍns og skýrt var frá í Tím-
anum á sunnudaginn varð elds
voði að Setbergi í Garðahreppi
á laugardaginn. Eldur kvikn-
aði þar í fjóslofti og læsti sig
síðar yfir í hlöðu, sem var þar
rétt hjá. Bæði fjós'ð og hlaðan
brunnu og um 1500 hestar af
töðu, sem í hlöðunni voru. Einn
ig kafnaði ein kýr. Á meðan á
brunanuin stóð var nýjasti og
bezti slökkviliðsbíll Hafnar-
fjarðar látinn standa ónotaður
inni í húsi, en slökkvulið
Reykjavíkur brást vel við og
sendi tvo bíla á staðinn til að-
stoðar hinum gömlu slökkvi-
liðsbílum Hafnarfjarðar, sem
voru á staðnum.
Þegar er orðið ljóst, að eftir-
mál munu verða af bruna þess
um, eins og önnur tveggja með
fylgjandi yfirlýsinga ber með
sér.
Frá því var sagt á sínum
tíma hér í blaðinu, að til mik-
illa deilna dró milli slökkviliðs-
stjóra og varaslökkviliðsstjóra
Hafnarfjarðarbæjar fyrir
nokkru. Náðu deilur þessar há-
marki, er slökkviliðsstjórinn
lét fjarlægja varaslökkviliðs-
stjórann af brunastað á Arnar
nesi með lögregluvaldi. Deilu
efnið var einmitt notkun þess
nýja og velútbúna bfls, sem nú
var látjnn standa ónotað-
ur, meðan fjós hlaða og hey
bóndans á Setbergi brunnu
rétt við bæjartakmörk Hafnar
íjarðar. Slökkviliðsstjórinn
hafði lagt blátt bann við því,
að farið yrði með hinn nýja bíj;
út fyrir bæjartakmörkin, til
þess að hann væri ávallt til
staðar í Hafnarfirði sjálfum, ef
eldsvoða bæri þar að höndum.
Varaslökkviliðsstjórinn hafði
þessi fyrirmæli hins vegar að
engu og bar fyrir sig að nýi
bíllinn væri með talstöð, þann
ig að ávallt væri unnt að ná til
hans ef þörf krefði og auk þess
væri hann fljótari í förum og
að öllu leyti betur út búinn
og væri því unnt með honum
að ráða niðurlögum elds, sem
annars yrði ekki við ráðið.
Deilum slökkviliðsstjórans
og varaslökkviliðsstjórans lauk
með því að báðum var vísað
frá starfi. Hefur nú nýr slökkvi
liðsstjóri verið ráðinn, en hann
hefur enn ekki tekið við
störfum og á laugardaginn var
slökkviliðsstjórinn því hinn
sami og sá er lét á dögunum
fjarlægja undirmann sinn með
lögregluvaldi.
í dag bárust blaðinu tvær
yfirlýsingar vegna brunans á
Setbergi. Hin fyrri er frá Gísla
Jónssyni, slökkviliðsstjóra, sem
telur að í frétt blaðsins
á sunnudaginn „séu atriði, sem
eru villandi og ennfremur með
andi fyrir Slökkvilið Hafnar-
fjarðar" og óskar hann eftir
að meðfylgjandi yfirlýsing
verði birt.
„í framhaldi af fréttatilkynn
ingu í dagblöðum bæjarins um
bruna, er varð að Setbergi í
Garðarhreppi s.l. laugardag, tel
ég rétt að benda á eftirfarandi:
1. Mér undimtuðum er eigi
kunnugt um að til sé samning
ur um, að Slökkvilið Hafnar
fjarðar eigi að annast bruna
varnir í Garðahrepp.
2. Öll aðstoð, sem Slökkvilið
Hafnarfjarðar veitir í Garða
hreppi, er gerð á ábyrgð
slökkviliðsstjóra og með heim
ild í 33. gr. laga um bruna-
varnir og brunamál, frá 1. apríl
1948, en þar segir, að slökkvi
liðsstjóri hafi heimild til að
veita aðstoð til að slökkva eld
utan eigin bæjar eða sveitar-
?, féiaga,; efj.hafnnuteipr, áhættu
lítið, að. fara jneð,.fIjikkvitækin
„ .■HtrfJTÍí Ufn^mi sjttf „ . !
3. Brunavarnaeftirlit ríkisins
samþykkir ekki að farið sé með
forystubíl Slökkviliðs Hafnar
fjarðar, SH 1, út fyrir bæjar-
mörkin.
4 Strax eftir að ég undirrit
aður kom á brunastað, gerði
ég ráðstafanir til að fá aðstoð
frá Reykjavík, og skv. dagbók
Slökkviliðsins þar, var aðstoð
in veitt skv. beiðni frá Slökkvi
stöðinni í Hafnarfirði.
5. Sveitarstjóranum í Garða
hreppi hefur verið það full-
kunnugt, að Slökkvilið Hafnar
fjarðar getur ekki komið með
út í hreppinn önnur tæki en
þau, sem komið var með að
Setbergi.
6. Þar sem eldurinn varð
strax í upphafi mjög magnað
ur og eldsmatur mikill, tel ég
að það hefði litlu breytt, þótt
komið hefði á SHl í stað SH2,
því enda þótt sú bifreið sé fljót
ari í förum, þá hefur hún fjórð
ungi minni vatnsgeymi. Ég tel
að megin orsök þess að ekki
var mögulegt að forða hinu
mikla tjóni, hafi tvímælalaust
verið vatnsskortur, enda hafa
ekki verið gerðar þama nein-
ar ráðstafanir til að auðvelda
slökkviliðið vatnstöku.
Gísli Jónsson".
Hin yfirlýsingin er frá Ólafi
G. Einarssyni, sveitarstjóra í
Garðahreppi. Er hún allmjög
á annan veg en yfirlýsing
slökkviliðsstjórans. Yfirlýsing
svedtarstjórans er svohlóð
andi:
„Herra ritstjóri.
Vegna ummæla, sem höfð
voru eftir Gísla Jónssyni,
slökkviliðsstjóra í Hafnarfirði,
í fréttum ríkisútvarpsins hinn
4. þ.m. í sambandi við brun-
ann, sem varð að Setbergi í
Garðahreppi þann dag, bið ég
yður að birta eftirfarandi í
blaði yðar:
Samkvæmt lögum ber hverju
sveitarfélagið að sjá um bruna
vamir í sínu héraði. Með um
mælum sínum í fyrrnefndri
frétt lét slökkviliðsstjóri að því
liggja, að hreppsnefnd Garða-
hrepps hefði ekki sinnt þess
ari skyldu sinni, einnig, að eng
inn samningur væri til milli
Hafnarfjarðar og Garðahrepps
um samstarf í slökkviliðsmál
um. Hér fer slökkviliðsstjóri
með rangt mál. í fyrsta lagi
hafa bnmavamir verið efldar
í Garðahreppi á undanfömum
árum með því að lagðar hafa
verið vatnsæðar um megin
hluta hreppsins og komið fyrir
brunahönum. í öðru lagi var
samið við slökkvilið Hafnar-
fjarðar á árunum 1957.—1958 á
þann veg, að Slökkvilið Hafn
arfjarðar skyldi gegna kalli i
Garðahrepp, ef eldur kæmi
þar upp. Kostnaður við slík út
köll skyldi greiddur af sveit-
arsjóði Garðahrepps eftir reikn
ingi. Jafnframt keypti Garða
hreppur bmnadælu á vagni,
sem vera skyldi og verið hefur
í vörzlu Slökkviliðs Hafn
arfjarðar. Þessi samningur
var ekki skriflegur, enda var
Gísli Jónsson ekki slökfcviliðs-
stjóri í Hafnarfirði þá. Samn
ingurinn var haldinn meðan
Valgarð Thoroddsen var
slökkviliðsstjóri en síðan ekki
nema að nokkm leyti.
Til frekara skýringa vil ég
rekja ganga þessara mála
nokkm nánar.
Skömmu eftir að Gísli Jóns
on tók við starfi slökkviliðs-
stjóra tilkynnti hann mér, að
slökkviliðsbíll nr. 1, sem bú-
inn er háþrýstidælu, yrði ekki
sendur í Garðahrepp til að
slökkva þar eld, sem kynni að
kvikna. Væri ákvörðun þessi
tekið í samráði við Bruna
vamaeftiriit ríkisins, en mér
er ókunnugt að undirlagi hvors
aðilans hún var tekin.
Mál þetta var nokkuð rætt, m.a.
á fundum með forstöðumanni
Bnmavamaeftirlits rikisins,
sem taldi það glæp að senda
bil nr. 1 út fyrir bæjarmörk
Hafnarfjarðar. Hann taidi
slökfcviliðsmálum Garða
hrepps bezt komið með því, að
Garðahreppur keypti slökkvi-
bifreið, sem staðsett yrði ein
hversstaðar í hreppnum. Þjálfa
skyldi lið nokkurra manna, sem
hægt yrði að grípa til ef eldur
kæmi upp. Engin vakt skyldi
vera við bílinn. Á þetta fyrir
komulag gat hreppsnefnd
Garðahrepps ekki fallist en
hvaðst reiðubúin að kaupa
slökkvibifreið, sem yrði í
vörzlu Slökkviliðs Hafnarfjarð
ar, enda yrði þá bíll nr. 1.
sendur til að slökkva eld, hvort
sem væri í Hafnarfirði eða
Garðahreppi. Taldi hreppsnefnd
in, að brunaverðir á stöðinn í
Hafnarfirði yrðu fljótari á vett
vang heldur en menn,
sem væm í vinnu einhvers stað
ar í Garðahreppi og erfitt
kynni að reynast að ná til. Eitt
og annað var fundið þessu til
foráttu, en það þó helzt, að
ekki væri rúm fyrir einn bíl í
viðbót á Slökkvistöð Hafnar-
fjarðar.
Eftir þessar viðræður hef ég
ekki rætt um bmnavamir við
slökkviliðsstjórann í hafnar
firði, enda sýndi hann ekki
þann samstarfsvilja, sem nauð
synlegur er í viðræðum sem
þessum. Vora því teknar upp
viðræður við bæjar.stjóra og
bæjarráð Hafnarfjarðar. Varð
þar að samkomulagi að sam
starfssamningur skyldi gerður
milli Hafnarfjarðar og Garða-
hrepps um rekstur slökkvistöðv
var. Skyldi Hafnarfjarðar
bær eiga og reka stöðina en
Garðahreppur greiða sinn hlut
í rekstrarkostnaði hennar, mið
að.við íbúafjölda og brunabóta
mat húseigna í hvoru sveitar-
félaganna um sig. Svipaður
samningur hefur nýlega verið
gerður milli Reykjavíkur borg
ar annars vegar og Kópavogs,
Seltjamarness og Mosfellssveit
ar hins vegar. Bæjarráð fól bæj
arstjóra og mér að ganga frá
nefndum samningi, sem síðan
skyldi staðfestur af bæjar
stjóm Hafnarfjarðar og hrepps
nefnd Garðahrepps. Því miður
höfðum við ekki lokið því verki
er braninn varð að Setbergi.
Samkvæmt lögum hefur
slökkviliðsstjóri heimild til að
veita aðstoð til að slökkva eld
utan bæjarmarka, jafnvel þótt
engir samningar séu til milli
viðkomandi sveitarfélaga. Af
óskiljanlegum ástæðum hefur
Gísli Jónsson ekki viljað nota
þessa heímild um bíl nr. 1 ekki
einu sinni við branann að Set-
bergi þar sem hann horfði á
eldinn læsa sig í hlöðuna og
heyið og menn sína standa að
gerðarlausa. Ég þekki ekki ann
að dæmi um mann sem hafði
möguleika á að bjarga miklum
verðmætum, en lét hjá líða að
gera það, sem í hans valdi stóð,
vegna þess að samningar voru
ekki í lagi, að hans dómi. Það
þarf breytt bak til að axla þá
ábyrgð, sem fylgir slíkri ákvörð
un. Vonandi þarf Gísli Jónsson
ekki að taka fleiri slíkar ákvarð
anir sem slökkviliðsstjóri
í Hafnarfirði.
Þessari greinagerð minni er
lokið en eftirmál munu rísa.
Með þökk fyrir birtinguna.
Garðahreppi 6—9. 1965
Ólafur G. Einarsson.
NORRÆNIR STÓRKAUP-
' FUNDI HÉR
MCNNA
EJ—Reykjavík, mánudag.
Fundur norrænna stórkaup
manna, sem haldinn er annað
hvert ár, stóð í dag á Hótel
Sögu. Á fundinum var rætt um
Norðurlönd og Efnahagsbanda
lag Evrópu, viðskiptin milli
Austurs og Vesturs og þróun í
vörudreifingu og aðgerðir til
hagræðingar á því sviði. Fund
urinn samþykkti ályktun I lok
fundarins.
í ályktun stórkaupmannafund
arins segir: — „Norrænir stór
kaupmenn hafa, á fundi sínum
í Reykjavík 6. september 1965,
kynnt sér reynslu hinna ýmsu
Norðurlanda í sambandi við
þróun dreifingarinnar og að-
gerðir til hagræðingar innan
verzlunar í þessum löndum, og
þá einnig fjárfestingarvanda-
málin.
Stórkaupmennírnir hafa einn
ig rætt þau atriði heimsverzlun
arinnar, sem efst eru á baugi
í dag, og markaðsþróunina í
Evrópu.
Norræna stórkaupmannasam
bandið leggur áherzlu á þýð
ingu Þess, að, innan hinna al-
þjóðlegu efnahagssamvinnu-
stofnana, eigi sér stað hröð
og veruleg þróun í átt til af-
náms þeirra hindrana, sem nú
era á viðskiptum og fjármagns
flutningi milli landanna.
Norrænir stórkaupmenn era
sannfærðir um, að Norðurlönd
in geti, með nánu samstarfi átt
þýðingarmikinn þátt í því, að
hið alþjóðlega efnahagslíf
verði gert frjálsara.“
Stórkaupmenn boðuðu blaða
menn á fund sinn í dag, og
mættu þar fulltrúar stórkaup
mannasambandanna á öllum
Norðurlöndum. Ræddu fulltrú
arnir aðallega um innflutnings
höft og verðlagsákvæði
Fulltrúi Danmerkur sagði, að
engin innflutningshöft væru
á vörum frá vestrænum ríkjum,
nema hvað viðvíkur landbúnað
arvöram. Á innflutningi frá
ríkjunum fyrir austan járn-
tjald, eru þær hömlur einar,
að ríkisstjórnin hefur rétt til
að láta innflutning og útflutn-
ing milli Þessara ríkja og Dan
merkur vera í jafnvægi, og
leyfir því ekki, að innflutning
urinn verði meiri en útflutning
urinn. Hann kvað einnig vera
verðlagseftirlit í Danmörku,
er fylgdist með þróun verðlags
mála í landinu, og eins yrðu
allir verðsamningar milli fyrir
tækja að vera skráðir. ,
f Fínnlandi er mestur hluti
innflutningsins frá vestrænum
ríkjum frjáls, en þó ekki inn-
flutningur á landbúnaðarvör-
um. Verð á öðra en landbúnað
arvöram er einnig frjálst.
í Noregi er innflutningur
frjáls, nema á landbúnaðarvör
um. Verðlagning er einnig í
framkvæmd frjáls. en ríkis-
stjómin hefur heimild til þess
að ákveða hámarksverð, ef
henni þóknast svo. Verðsamn
ingar milli fyrirtækja verða
að samþykkjast af verðlagseftir
litinu, sem fylgist með verð
þróuninni í landinu.
í Svíþjóð er allur innflutning
ur frjáls, einnig á landbúnaðar
vöram, en á þeim vörum eru
innflutningsgjöldin svo há, að
ekki borgar sig að flytja Þær
inn. Innflutningur frá járn-
tjaldslöndunum er einnig
frjáls, en fá verður innflutn-
ingsleyfi. Þar er einnig verð
lagseftirlit, sem fylgist með
þróun verðlagningarinnar, og
ríkisvaldið getur, í sérstökum
tilfellum, ákveðið hámarksverð-
Fulltrúamir kváðu það
Framhald á bls. 15.
I
Kom niður ,
ómeiddur
KJ-Reykjavik, mánudag.
Það þykir ganga kraftaverki næst
að maður sem féll af fjórðu hæð
húss við Skaftahlíð skyldi sleppa
nær ómeiddur, — slapp með brák
að rifbein.
Þetta gerðist á sunnudaginn við
hús sem stendur neðarlega í
Skaftahlíðinni. Voru menn þar
að koma vinnupalli fyrir á milli
glugga á fjórðu hæð hússins, og
fór einn þeirra út á pallinn áður
en fullkomlega var búið að ganga
frá pallinum. Sporðreistist pall-
urinn með manninn, sem féll á
^rasið fyrir neðan, um 12 metra
fall. Slapp maðurinn með brákað
rifbein, og má það teljast vel slopp
ið eftir svo hátt fall.
SMOKKVEIÐ!
Framhald af 16. síða
smokkfiskur sé veiddur í smásfld
arnót.
Að undanförnu hefur nokkur
smokkveiði verið á Álftafirði,
Skutulsfirði og innfjörðunum. Hef
ur verið veitt með Hinum svoköll
uðu smokkönglum, og þá venju
lega notaðir tveir á færi.