Morgunblaðið - 21.08.1992, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 21.08.1992, Blaðsíða 11
seei möQA ís gyoAauTgö'? nuiA.ioKu;.)HOM- -MORGUNBLABIÐ-FÖSTUDA6tíR~2r.-AGUST-r992------- ¦rf~áí 10 daga bílf erð sem kostaði 33 þúsund í Danmörku kostaði 81 þúsund á íslandi MAÐUR sem hafði bílaleigubíl til umráða í Danmörku í 10 daga og ók þar 1.700 kilómetra fyrir jafnvirði 33.480 íslenskra króna, þyrfti að borga hérlendis fyrir sambærilegt ferðalag 81.030 krónur sam- kvæmt hagstæðasta tilboði sem fram kom við Iauslega og óformlega athugun hjá nokkrum helstu bilaleigum hér á landi. Mismunurinn er 47.550 krónur, íslensku verðlagi í óhag. í verðdæminu sem nefnt var hér að ofan er annars vegar um að ræða Peugoet í keppni við Golf Á NÆSTA ári kemur á markaðinn nýr bíU frá Peugeot verksmiðjun- um sem ætlað er að keppa við Volkswagen Golf og aðra bíla í sama stærðarflokki um vinsældir kaupenda. Bíllinn verður væntan- lega fyrst sýndur á bílasýningunni í Genf í mars á næsta ári og hefst sala á honum fljótlega eftir það. Flaggskipið í þessari nýju gerð frá Peugeot verður fjórhjóladrifinn bíll með tveggja lítra 16 ventla 193 hest- afla túrbóvél. Þessi nýja lína frá Peugeot sem kallast 306 kemur í stað 309, sem þá verður hætt að framleiða. Boðið verður upp á ýmsar aðrar vélarstærðir allt frá 74 hestöfl- um upp í 119 hestöfl, en einnig verð- ur hægt að fá bílinn með díselvél. Toyota Carina bíl, sem tekinn er á leigu í 10 daga með ótakmarkaðri heimild til aksturs hjá Hertz í Dan- mörku í gegnum íslenska ferðaskrif- stofu og hins vegar er um að ræða MMC Lancer, sem tekinn yrði á leigu hjá Bílaleigu Akureyrar. Sá bíll ætti samkvæmt verðlista að kosta 3.700 krónur á dag og 37 krónur á hvern ekinn kílómetra en þar sem miðað var við mikinn akstur, eða allt að 1.700 kílómetra, sem er nálægt lengd íslenska hringvegarins, var veittur drjúgur afsláttur og verð ákveðið 3.000 krónur fyrir bílinn á dag og 30 krónur á hvern ekinn kílómetra. Við það lækkar' ferða- kostnaðurinn úr tæpum 100 þúsund krónum í rúmlega 81 þúsund. Til að útkoman verði jafnhagstæð hér á landi og í Danmörku má ekki aka íslenska bílaleigubílnum meira en samtals 116 kílómetra, eða um það bil einu sinni frá Reykjavík til Selfoss og aftur til baka, þá tíu daga sem hann er hafður á leigu. En af- notaréttur af erlenda bílnum er ótak- markaður, eins og fyrr sagði og ekkert aukagjald leggst á vegna aksturs hans, hversu mikill sem hann kann að verða. Tilboð ^fPI um ótakmarkaðan akst- ur fékkst hvergi hér- lendis. í öðrum dæmum en því sem hér er rak- 'ið var íslenskur bíla- leigubíll, sem talist gat sambærilegur með velvilja í garð íslenskra bílaleiga, ávallt orðinn dýrari en sá danski áður en lagt var af stað í ferðalagið. Sá sem tók bílaleigubíl- inn hér á landi var búinn að greiða allt að 25% meira áður en lagt var af stað í ferðalag, þar sem fast gjald var greitt á hvern kilómetra, en sá sem leigt hafði bíl í Danmörku með heimild til að aka eins mikið og hann komst yfir. Bergþór Karlsson hjá Bílaleigu Akureyrar segir að hluti skýringar- innar á þessum mikla verðmun liggi í því að á meðan bílaleigur í Dan- mörku borgi aðflutningsgjöld af bíl- um sínum eftir að þau hafi selt þá notaða og þá miðað við endursölu- verðið sé íslenskum bílaleigum gert að greiða aðflutningsgjöld af bílun- um nýjum og miðað við innkaups- verð, áður en þeim gefist kostur á að hafa af þeim tekjur, gjaldeyris- tekjur í flestum tilfellum. Bergþór sagði að af þessu leiddi að allt að 50% munur væri á fjár- magnskostnaði bílaleiga hérlendis og erlendis þar sem ýtt væri undir gjaldeyrisskapandi ferðaþjónustu. Auk þess skýrist verðmunurinn að hluta af því að hér á landi sé annatíminn í þessari grein einungis 40 dagar yfir hásumarið. Þá geti nær allar bílaleigur gert út sinn flota en yfir vetrarmánuðina sé hins veg- ar um harða samkeppni að ræða og oft mun lægri verð í boði. Hann sagði að verð á leigu fyrir bíla hefði haldist óbreytt hér á landi í erlendri mynt í tvö ár og svo yrði sennilega einnig þriðja árið. Hins vegar kvaðst hann ekki telja að mik- ill hvati væri til að lækka verðið meðan fyrirtækjum í greininni tæk- ist að leigja út sína bíla yfir háanna- tímann en sú hefði verið raunin fram að þessu. ¦ Banaslys á Islandi 1966-1991 A þessum árum létust 607 í umferoorslysum 22S Fjöldi látinna eftir aldri 100 44 54 51 ¦ 38 , 95 0-6óra 7-14 15-16 17-20 21-24 25-64 65+ Fjöldi látinno í umferðarslysum 1966-1991 0 10 20 30 1966 ___i J ,J ...................................1------ Hægri breyting - 1970 ,,.,-a "" mmi—Já "—"—~~-------------'-"¦ 1 1975 _J ^^^^^^ r—~——^ n,,r ' '* 1980 t 1985 1990 í__ r^,^^Jt- ------------Norrænt umferÖarörvaaisár "~=H ' p_j i - - t 1 i , iii ,_i 1 , - Heimild.UMRÐARRÁÐ *?- m VIÐHALD OG VIDGERDIR Fylgjast þarf með sliti hemlaklossa NUTIMABÍLAR hafa það ekki eitt fram yfir þá bíla sem nú eru fiokkaðir sem fornbílar, að auðvelt sé að aka þeim hraðar heldur líka hitt að hemlakerfi þeirra er mun fullkomnara svo að auðveld- ara er að stöðva þá. Á áruiii áður voru hemlarnir til dæmis sýknt og heilagt til vandræða þó að þar kæmi að vísu fleira til en það eitt að þeir hafi verið svo vondir í öllum bílum, meðal annars vara- hlutaleysi og stundum þekkingarleysi. Ýmist tóku þeir skakkt í svo að bíllinn leitaði þvert á götuna ef stigið var rösklega á fóthemil- inn eða þeir tóku ekki við sér fyrr en nánast í gólfi nema stigið væri nokkrum sinnum á þá, pumpað eins og það var kallað. eins og hægt var, en þó ekki meira en svo að aka mætti bílnum þann stutta spöl sem eftir var að litla skúrnum þar sem skoðunarmenn- irnir voru. Ef vel tókst til og skoð- un fékkst óku menn sigri hrósandi fyrir horn þar sem numið var stað- ar og lagst undir bílinn aftur til þess að slaka á hemlunum svo að hægt væri að spretta úr spori án þess að allt glóðhitnaði. Þó að þeir væru í jafnmiklu ólagi og áður vissi ökumaðurinn þó alltaf hvern- ig bregðast ætti við þegar hann þurfti að hemla, halda fast um stýrið og leggja eilítið á eða pumpa nokkrum sinnum. Nú er af sem áður var, og heml- ar eru oftast í sæmilegu lagi. Fyr- llGtflICiKlOSSClf Algengleraðhemlaklossarséuum 10mmoðþykktnýirogþóerjórníð ekki tolið með, en það er um 5 mm. Ærla mú að hemlaklossar i nýjum bilum endist allt að 40 til 50 þúsund kilómetra. —15 mri »- Margar sögur ganga enn af því til hvaða ráða var gripið þegar koma þurfti bíl í gegnum skoðun þegar svona var ástatt. Áður en ekið var inn á planið í Borgartúni þar sem Bifreiðaeftirlit ríkisins var lengi til húsa var stundum fangr- áðið að leggjast undir bílinn hand- an við næsta horn og herða út í ir því sjá sjálfvirkar útíherslur og diskahemlar. Hins vegar kemur mönnum oft á óvart þegar skyndi- lega fara að heyrast skruðningar í framhjóli þegar hemlað er, en að öðru leyti virðast hemlarnir nokk- urn veginn í lagi. Þá eru hemla- klossarnir búnir, hemladiskurinn rifinn og þegar svo er komið er skammgóður vermir að skipta ein- ungis um klossa. Annaðhvort verð- ur að renna diskinn eða skipta um hann og slík viðgerð getur orðið alldýr. Sé þetta ekki gert endast nýju klossarnir mun skemur en ella auk þess sem mjög dregur úr hemlunareiginleikum. En hvernig er hægt að sjá hversu mikið er eftir af hemlaklossunum svo hægt sé að skipta um þá tímanlega? Um það verður fjallað hér á eftir. Hemlaklossar eru mismunandi eftir bíltegundum en algengt er að þeir séu 10 mm að þykkt nýir og þá er járnið ekki talið með en það er um 5 mm. Til þess að sjá hversu langt þeir eiga eftir er auð- vitað best að skoða þá. Dugar þá að lyfta bílnum upp að framan og taka hjólið undan. Þá fyrirhöfn má hins vegar spara sér og grípa heldur tækifærið þegar skipt er um hjólbarða vor og haust. Ætla má að hemlaklossar í nýjum bílum endist allt að 40-50 þúsund kíló- metra akstur en varlegt er að treysta því að þeir klossar, sem hér eru á boðstólum, dugi allir svo lengi nema þeir séu frá framleið- anda bílsins. Ef vitað er hversu mikið er búið að aka síðan skipt var um klossa er nokkum veginn hægt að reikna út hversu lengi þeir koma til með að endast í bíln- um ef tekið er mið af upphaflegri þykkt þeirra sem áður gat og hversu þykkir þeir eru þegar þeir eru skoðaðir. Ef ekki er vitað hve- nær skipt var um klossana má hafa sem þumalfingursreglu að klossar sem mælast 3-4 mm end- ast varla nema 5-10 þúsund km og betra er að skipta um þá áður en í óefni er komið. Þá má hafa annað til marks um hvort tími sé kominn til að fara að skipta um hemlaklossa og eina fyrirhöfnin er að opna vélarhlífina. Stimplar í dælum á diskhemlum eru mjög stórir ef þeir eru tveir. Séu þeir hins vegar litlir eru þeir fjórir-eða jafnvel átta talsins. Þeg- ar hemlaklossarnir þynnast lækkar því yfirborð hemlavökvans í höfuð- dælunni og það má auðveldlega sjá. Sé það orðið ískyggilega lágt kviknar rautt viðvörunarljós í mælaborðinu og er orsökin þá ann- aðhvort sú að kerfið lekur eða að hemlaklossarnir eru að verða bún- ir. Hemlavökvinn eyðist ekki og því er alls ekki ráðlegt að byrja á að bæta á kerfið fyrr en gengið hefur verið úr skugga um hvað valdi. Sé hið síðara raunin hækkar yfirborð vökvans á ný um leið og búið er að setja í nýja klossa. Ef í Ijós kemur hins vegar að þeir eigi lengri lífdaga fyrir höndum en svo að þörf sé á að endurnýja þá verður auðvitað að finna orsök lekans. Algengast er að dælur í afturhjólum bili og fari að leka. Slíkur leki leynir sér ekki ef horft er undir bílinn að aftan. Bæði hlemmur. og dekk bera þess glögg merki og er engu líkara en þar hafi feiti verið ótæpilega makað. ¦ Sveinn Þórðaison.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.