Morgunblaðið - 10.01.1993, Síða 11

MORGUNBLAÐIÐ SUNNUDAGUR 10. JANÚAR 1993
B 11
lega komst yfir um leið og ég lærði
það sem maður þarf að kunna, eins
og lýsingu, hljóðupptöku, klippingu
og tökur. Þetta var fjögurra ára nám
og svo vann ég við vídeó- og sjón-
varpsmyndagerð í San Fransiskó í
eitt ár eftir að ég lauk námi með
gráðu s_em heitir „Bachelor of Fine
Arts“. Eg ákvað að skreppa aðeins
heim, áður en ég héldi áfram í mast-
erinn, því þetta var sko skemmtilegt
nám og San Fransiskó er yndisleg
borg.“
Heima
En þú ert enn hér. Hvað gerðist?
„Ég hitti Gotta."
Ha?
„Manninn minn. Ég hitti hann
fljótlega eftir að ég kom heim. Og
þá lá mér allt í einu ekkert á leng-
ur. Ég gerðist hluthafi í fyrirtæki
sem framleiddi alls konar myndbönd
og auglýsingar. Það voru margir
hluthafar í fyrirtækinu og við höfðum
mikið af verkefnum. Þegar Stöð 2
hóf starfsemi sína, fór ég svo að
vinna þar og var þar í tvö ár. Það
var mjög skemmtilegt. Þetta var
dálítið eins og að vera aftur komin
í skólann. Það var dálítið villt and-
rúmsloft og eiginlega allt opið. Ef
upp komu góðar hugmyndir, voru
þær bara framkvæmdar — og við
unnum alveg ofboðslega mikið.
Eftir tvö ár, eða 1989, hætti ég á
stöðinni. Við Gotti giftum okkur og
eignuðumst son. Ég var heima að
dúlla mér í tvö ár — í mömmuleik.
Við ferðuðumst mikið til útlanda með
iitla guttann og höfðum það mjög
gott. Það var virkilega gaman að
verða mamma aftur eftir 18 ár, en
eftir tvö ár fór ég að ókyrrast og
vildi fara að gera eitthvað.
Þar sem ég hafði alltaf verið
skrautgjöm datt ég inn í þessa litlu
verslun við Laugaveginn, Flex, og
hafði verslað svo mikið þar að ég
var orðin málkunnug stúlkunni sem
átti versiunina. Hún spurði mig —
svona í gríni — hvort ég væri ekki
bara til í að kaupa búðina, hún væri
að flytja til útlanda. Viku seinna var
ég á leiðinni út á vörusýningu til að
versla inn fyrir búð sem ég var alveg
að fara að kaupa. Ég hafði aldrei
komið á svona sýningu og varð alveg
heilluð. Allt þetta sk.raut gladdi mitt
ljtla, glysgjama hjarta ólýsanlega.
Ég sá svo margt fallegt og langaði
að kaupa það allt. Ég hefði þurft að
hafa heilt magasín en ekki pínulitla
búð á bak við mig. En ég ákvað að
gæta hófs og kynna mér þennan
markað frekar.
Þetta var snemma árs og um
haustið fór ég aftur á vörusýningu.
Þá ákvað ég að ég vildi gera betur.
Ég var farin að gera mér grein fyrir
því hvernig ég sjálf vildi hafa versl-
unina. Ég var óánægð með innrétt-
ingarnar. Ég vildi líka hafa aðrar
vörur. Á þessari sýningu hafði ég
samband við fólkið hjá Karl Lager-
feld og Ted Lapidus og keypti skart
frá þeim, auk þess sem ég hélt áfram
með viðskiptin við Christian Dior.
Síðan fannst mér vanta hatta mjög
tilfinnanlega. Ekki bara innihatta og
sumarhatta, heldur hatta sem hent-
uðu íslenskum aðstæðum. Þá fann
ég í Englandi. Ég kynntist tveimur
hattagerðarkonum sem hafa lítið
verkstæði. Mér leist mjög vel á það
sem þær höfðu. Við eyddum heilum
degi í að ræða veðráttuna á íslandi.
Þær voru mjög vel með á nótunum
og hafa hannað fyrir mig hatta síð-
an. Þetta eru hattar sem þola rign-
ingu og snjókomu um leið og þeir
eru fallegir og einstakir, því það er
bara til einn hattur af hverri gerð.
Svo fannst mér ég verða að hafa
kasmírpeysur. Ég vil sjálf helst ekki
ganga í öðru efni. Það er yndisleg-
asta efni sem til er og gott að hafa
það næst sér. Það bókstaflega gælir
við mann. Og auðvitað eru fallegar
slæður ómissandi með svona peysum,
auk þess sem þær geta komið í stað-
inn fyrir fallega skartgripi, svo ég
hætti ekki fyrr en ég fann slæður
sem eru í rauninni skartgripir.
Ég vildi hafa vandaða vöru, því
þótt hún sé dýrari, þá endist hún
lengur og fer betur á manni. Og
þessir gripir eru dýrir alls staðar í
heiminum. Það á við alla merkja-
vöru.“
íslenskar konur feimnar
Hvemig gengur þér að koma þess-
um merkjum og vörum á framfæri?
„Það er upp og ofan. Ég hef tekið
eftir því að íslenskar konur eru mjög
feimnar við að skreyta sig. Það er
eins og þær séu hræddar við að vekja
athygli. íslenskar konur hafa ekki
lært að taka gullhömrum og verða
jafnvel feimnar við eigin spegilmynd,
þegar þær hafa sett upp gripi sem
virkilega klæða þær. Þegar þær líta
í spegil segja þær gjarnan: „Ég get
ekki notað þetta. Ég verð alltof áber-
andi.“ Mér finnst þetta sorglegt, því
það er óvíða í heiminum til eins mik-
ið af fallegum konum á öllum aldri.
Hér eru líka alveg sérstakar aðstæð-
ur til að ganga með mikla skart-
gripi, vegna þess að við búum við
svo mikið myrkur og það er full
ástæða til að lífga upp á umhverfið.
Það eru margir svona hlutir sem
hafa komið mér á óvart. Mér finnst
íslenskar konur bæla sig. Sumar vilja
ekki láta á sér bera og aðrar vilja
bara alls ekki sjást. Þær hafa til-
hneigingu til að láta sjálfar sig sitja
endalaust á hakanum. Allt annað
gengur fyrir. Það er líka of algengt
að konur hér séu neikvæðar á sjálfar
sig. Þær finna sér allt til foráttu; þær
eru of gamlar, of feitar, of mjóar,
of stórar, of litlar — og það getur
tekið langan tíma að fá þær bara til
að prófa að setja upp einn grip.
Ég fyllist alltaf aðdáun þegar ég
sé konu í fallegum fötum sem henta
hennar týpu og ber fallegan skart-
grip, hatt, siæðu eða veski, sem eru
svo mikilvægur hluti af heildarmynd-
inni. Þegar kona veit að heildarmynd
hennar er góð, verður hún ánægð
og örug;g með sjálfa sig og það er
mikils virði. Ég held að það sé mikil-
vægt að íslenskar konur hugsi um
þessi mál, því það er því miður of
algengt að konur hér vanmeti sjálfar
sig og hafi lélega sjálfsímynd.
Ég er ekkert að segja að konur
eigi alltaf að vera að kaupa sér skart-
gripi, en þær eiga að hugsa meira
um heildarmyndina. Það kemur oft
fyrir að konur koma með dýrðlega
fallega kjóla inn í búð til mín og vilja
fá einhvern skartgrip við hann. Þetta
geta verið dýrir kjólar — en svo vilja
þær fá eyrnalokka við hann og þeir
mega ekki kosta meira en 1.500
krónur, eða þá að þær sjá grip sem
þær langar í, en finnst hann aðeins
of dýr og kaupa sér kannski eitthvað
sem er þúsund krónum ódýrara. Þær
láta sér svo oft nægja það næst-
besta.“
En hafa íslenskar konur almennt
efni á að kaupa sér dýra skartgripi?
„Ég hef það á tilfínningunni að
þær konur sem hafi efni á því, leyfi
sér það ekki. Það að setja sjálfar sig
í annað sæti, fer ekkert eftir efna-
hag. Þó verð ég að segja að mér
fínnst þetta aðeins vera að lagast.
Kannski erum við bara svo óvanar
því að bera skartgripi. Ég held við
séum kannski ekki heldur búnar að
gera okkur grein fyrir því að það ■er
hægt að breyta heilu flíkunum með
eymalokkum, hálsfesti eða nælu. Þú
setur upp einhvem fallegan skartgrip
og það tekur enginn eftir því að þú
ert í jakkanum sem þú hefur átt í
fímm ár.“
Ertu bara með merkjavöru?
„Nei, en ég er stöðugt að bæta
við hana og er nýfarin að skipta við
Ninu Ricci. En ég vil hafa breidd í
skartgripum og því er ég með gripi
úr marmara, beinum og tré. Það er
misjafnt við hvað konur ætla að nota
gripinn og við hvaða tækifæri. Ég
hef mjög gaman af að vera með hluti
sem ég veit hver hefur búið til. Fjór-
ir hönnuðir sem ég skipti við, Marie
Victorie Kamir, Gerda Lynggaard,
Zora Boudiova og Rebecca Collins,
em allt konur sem búa til sína eigin
hluti á litlu smíðaverkstæði. Þannig
hlutir geta aldrei verið fjöldafram-
leiddir, því það em engar verksmiðj-
ur á bak við hönnuðina. Þær bera
líka ábyrgð á sínum hlutum. Ef eitt-
hvað bilar eða skemmist, get ég allt-
af sent gripinn til þeirra og þær laga
hann eða búa til nýjan."
Hvað með karla? Versla þeir hjá
þér?
„Já, það er nú það merkilegasta.
Þeim fjölgar stöðugt, körlunum sem
koma inn í búðina og versla. Og það
er afar sjaldgæft að konurnar komi
og skipti því sem þeir kaupa,“ segir
Edda og bætir við annars hugar: „Eg
held að það sé alveg ljóst, að karl-
menn hafa ekkert á móti því að kon-
urnar þeirra séu áberandi og veki
athygli."
Rætt við
Eddu Rósu
Sverrisdóttur
verslunar-
konu
stúlkan sem vann á Flugleiðaskrif-
stofunni benti mér á að það væri
ódýrara að fljúga heim frá Lúxem-
búrg, en þá yrði ég líka að fara til
Ameríku.
Ég átti engan pening frekar en
fyrri daginn og á leiðinni heim á
hjólinu mínu sé ég út undan mér
fataslá fyrir utan einhveija verslun.
Á slánni héngu afskaplega fallegir
kjólar. Ég stoppaði og þama eru þá
gullfallegir, ónotaðir gamlir kjólar
frá „Thomsens magasin". Einhver
hafði verið að taka til á lagemum
hjá sér og fundið þetta og auðvitað
voru þeir mjög ódýrir. Þeir vora úr
góðum efnum og sniðin vora mjög
falleg. Ég keypti þá alla!
Þeir vora 40 eða 50 og ég hafði
fengið þá hugmynd að fara með þá
til Islands og selja þá. En svo ákvað
ég að þetta væri ekki nóg, ég yrði
að hafa eitthvað fleira. Mér fannst
ekki nógu gott að fljúga bara til New
York og til baka. Ég varð að fjár-
magna einhveija dvöl þar. Og ég fór
að leita.
I einu úthverfí Kaupmannahafnar
fann ég litla búð sem seldi pijóna-
silkiundirkjóla og lautaferðabuxur
við, gamlar blússur, tölur og belt-
issylgjur og ekta silkisokka með
saum. Ég keypti einhver ósköp af
þessu, pakkaði öllu saman í tvær,
stórar, troðfullar ferðatöskur, sjó-
ferðapokann minn troðinn og fullan
stóran pappakassa; ákvað að selja
þetta á íslandi. Mitt eigið dót komst
fyrir i lítilli leðurtuðru. Mér fannst
ekki ástæða til að borga lestarferð
frekar en fyrri daginn og fór með
þetta allt á puttanum til Lúxembúrg-
ar. Auðvitað ætlaði ég að vera enga
stund á leiðinni og stoppa svo hjá
vinkonu minni í Lúxembúrg í nokkra
daga, en ferðin tók þijá til fjóra
daga og ég er viss um að ég hafði
keyrt vítt og breitt um Þýskaland,
áður en ég rétt náði vélinni heim frá
Lúxembúrg.
Þegar heim kom, seldi ég næstum
allt draslið niðri á Torgi, smávegis í
verslanir og var komin með góðan
pening.
Til Ameríku
„Auðvitað ætlaði ég að vera góðan
tíma í New York og skoða borgina
virkilega vel, en strax í vélinni á leið-
inni þangað hitti ég íslendinga, fólk
frá Flugleiðum sem tók mig upp á
sína arma. Hvers vegna, hef ég aldr-
ei skilið, vegna þess að ég leit út
eins og „frík,“ í karlmannabuxum
með axlabönd, gömlu kerlingaskóm
sem ég hafði fundið á markaði í
Kaupmannahöfn og í einhverri ægi-
legri skyrtu og vesti, með sjaplín-
hatt. í New York spurðu þau hvert
ég ætlaði og ég sagði sem var að
mig langaði til San Fransiskó. Þau
sögðust vera að fara til Seattle, hvort
ég vildi ekki bara koma með. Ég
Morgunblaðið/Kristinn
spurði hvort það væri rétt hjá San
Fransiskó og þau játtu því, hlæj-
andi. Ég var alveg eins og álfur.
Vissi ekkert hvert ég var að fara eða
hvað ég var að gera þarna. En ég
dvaldi með þeim í góðu yfírlæti í
þijá daga og þá sáu þau um að koma
mér í vél til San Fransiskó.
Daginn eftir að ég kom þangað,
hitti ég Hákon Oddsson, kvikmynda-
gerðarmann. Hann var í námi í Art
Institute og hann bauð mér að koma
með sér að skoða skólann. Við geng-
um upp ægilega brekku — ég hélt
ég myndi deyja, komandi frá Dan-
mörku þar sem allt er marflatt. En
þegar ég kom inn í skólann, varð ég
alveg heilluð. Það eina sem ég gat
sagt var „VÁ. Þetta er minn skóli.
Hvað er kennt hérna?“ Þetta var
„fíne arts“-skóli sem kallað er og
þegar ég hafði skoðað námsefnið sem
boðið var upp á, ákvað ég að fara í
kvikmyndagerð. Ég tek það fram að
ég hafði varla haldið á ljósmyndavél
um ævina og vissi ekkert út í hvað
ég var að fara. Þetta var í maí og
ég sneri samstundis til Evrópu, fór
heim og til Kaupmannahafnar, seldi
íbúðina og gekk frá öllum mínum
málum.
Nám í kvikmyndagerð
„Þarna var kennd tilrauna- og
framúrstefnu-kvikmyndagerð. Það
var mjög skemmtilegur heimur og
allt annað en ég átti von á. Auðvitað
var líka farið í gegnum grunninn og
tæknina eins og í öðram skólum og
kvikmyndasöguna. En okkur var
kennt að nota myndavélina eins og
pensil og búa til verk sem nálguðust
kannski málverkið meira en kvik-
myndina. Ég stakk mér á bólakaf í
þessa veröld, mætti í alla fyrirlestra
og sótti öll námskeið sem ég mögu-