Alþýðublaðið - 30.04.1933, Side 17

ALÞÝÐUBLAÐIÐ
IÐNAÐUR Á ÍSLANDI.
Alt fcá landnámstíð og til okk-
ar daga hafa atvinnuvegir Islend-
intgra verið aðallega tveir, land-
búniaður og fiskveiðar. Á pessum
tveinmr atvininuvegum hafa ís-
lendingar lifað, eða öllu heldur
dregið fram lífið, því að líf al-
þýðuninrar á Islandi hefir aldne:
verið annað en líf í sulti og
seyru. Og meginhluti íslendinga
hafa verið og eru alþýðumenn,
sem þegiar bezt hefir látið hafa
að eins haft rétt til hnífs og
skeiðiar af matföngum, en búið í
lé’egustu húsakynnum og klæðst
hinum aumustu tötrum. En oftar
hefir íslenzk alþýða ekki einu
si’nni haft nóg tii þess að fu.ll-
nægja þessum allra frumstæðustu
lífsþörfuim.
Aðíaltíöindin og þau tíðustu í
sögaii Islands hafa verið hallærin,
óénanin, þegar fðlkið hrundi niður
hungitSnorða þúsundum saman.
En lika þá, þ'egar nægilegt var
af himum fábreyttu matföngum,
s<em kvikfjárræktin og fiskveið-
arnar gefa af sér, voru þó lítil
ráð til þess að fuJlnægja þeim
kröfum, sem þeir gera, sem lifa
sómasamlegu lífi. Sæmileg hús,
húsgögn, föt, verkfæri og ótal-
margt fleira, sem eru framleiðslu-
vörur hefir eiginlega
frem á síðuistu tíma vantað á Is-
landi. Ekkert siíkt, nema hið allra
ínumstæðasta og óbriotnasta, var
fnamleitt hér á landi. En aðflutn-
ingur á útlendum iðnaðarvörum
var lítill og oftast nær að eins
hið lélegasta, sem 'kaupmenn fyr
á timum höfðu á boðstólum. Pví
olli það að litið var til að gjalda
með, því að markaður fyrir ís-
lenzliar vörur var þröngur og
verð það, sem almemúngur fékk,
svívirðilega lágt. Þa'ð er fyrst nú
á síðustu áratugum, eftir að út-
flutningur á fiski fór stóriega að
aukast og verzlunin komst x betra
horf, að irnnflutningur á iðnaðar-
vörum hefir aukist svo að um
munar. Og þáð er fyxst á allra
síöuiS'tu tímum, að það hefir verið
á færi hinná bezt stæðu alþýðu-
mr.nna að eignast þær fram-
ledðis’.uvörur útlends iðnaðar, sem
fegra lífið og gera það þægilegra,
auk annara vara, sem ekki verður
á!n kornist.
Á síðari árum, eða síðustu árin
áður en kreppan skall á jókst
þessi innfiutningur mjög, og var
það gleðilegt tákn þess að vel-
megun væri orðiin almennari í
landinu, og að jafnvel hin fátæka
alþýða hefði efni á því að gera
nokkrar kröfuir til þeirra lífsþæg-
inda, sem hinn fjölbreytti iðnað-
ur nútímans skapar mönnum. Er
það ekki hvað sízt að þakka
binni . látlausti baráttu Alþýðu-
flokksins fyrir bættum kjörum
verkamanna, sem átti sinn þátt í
því að svo mátti verða.
En sá galli fylgdi þeirri gjöf
Njarðar, að fyrir þetta urðu Is- i
lendimgar að greiða miilljónir á
milljónir ofan út úr landánu. Og J
þær milljónir varð að taka af út-
flutning á framleiðsluvörum þjóð-
arinnar, einkiim fiskinum. En þeg-
ar svo verðfallið hófst á þessum
útfluitmmgsvörum með kreppunui,
hlaut að taka fyrir þennan inn-
fiuitning að mifclu leyti, bæði sök-
um gjaldeyrjsskorts og eins vegnia
hraBitninkandi kaupgetu almenn-
ings. — Ef atvinnuleysirau held-
ur áfrarn verður afleiðingin sú, að
mikill hlutii þjóðarininar verður að
vera á'n hinna innfluttu iðnaðar-
vara.
En afar-margt af þessum inn-
fiuttu vörum er hægt að fram-
leiða í landinu sjálfu, og gildir
það *jafu:t um ýmsar matvörur
eins og iðnaðarvörur.
Af matvörum, sem framleiða
má í landinu sjálfu, var flutt
inn 1930 fyrir nærri 2 millj. króna.
Og af iðnaðarvöruim, sem fram-
leiddar eru í landinu, var flutt
inin fyrir yfir 2 millj. króna.
Þetta eru tölur, sem tala skýru
máli um skipulagsleysið. Fólkið
genigur atvinnulaust og. peninga--
laiust og verður að neita sér um
alt. En á meðan eru fluttar inn
vörur, sem þetta fólk gæti fram-
leitt, ef það fengi, sjálfu sér og
öliu landinu til stórra hagsbóta.
En þó að ástandið sé slæmt í
þessu efni nú, var það þó stórum
verra áður. Því að á siðustu ára-
tugum hafa risið upp fjölmörg
iðnfyrirtæki hér í la.ndi, og það
þó einkum siðasta áratuginn. ELns
og síðast liðxð ár á nú að halda
„Islenzka viku“ dagana 30. apríl
til 7. maí. Nefndin, sem starfar
að undirbúningi þessa, hefir gef-
ið út lítið kver með auglýsinguin
rrá flestum framleiðendum ís-
lenzkra vara. I þéirri skrá má
sjá að yfir 80 tegundir af iðn-
aðarvörum eru nú framleiddar í
landinu. Að vísu eru flest þessí'
iðnfyrirtæki smávaxin enn, en
vörur þeirra flestra eru góðar og
vandaðar og standast samkeppni
um verð við útlendar vörui’. Þessi
iðnfyrirtæltí hafa því sýnt það,
þótt smávaxin séu, að hér á ís-
landi eru skiilyrði til iðnaöarframi-
leiðslu, að minsta kosti að þvf
er snertir fjölmargar vörutegund-
ir.
Því hefir oft verið haldið fram
að Island skorti flest það, sem
þarf til þess að skapa iðnað. En
er það nú svo? Skilyrðin fyrlr
iðnaði, þ. e. a. s. verksmiðjuiðn-
aði, eru fyrst og fremst rekstar-
fl» ódýrt og handhægt, í öðru,
lagi ódýr hnáejni og í þriiðja lagí'
kunnandi verkcmenn. Enn fremur
mcsr'kaSgr fyrir iðnaðarvörur, og
það er höfuðatriði, og svo síðast
en ekki sízt fjármagn (kapital)
til véla, húsa o. s. frv., að minsta
kosti meðan við búum við skipu-
lagsleysi hinnar frjálsu sam-
keppni.
Ath'ugum nú hvert atriði fyrir
sig.
Rekstiimfl býr nóg í hinum ís-
lenzku vatnsföllum. Fossarnir í
Ullarverksmiðp „Framtíðin“
Frakbastíg S, Rejihjavib. Símar 3060, 3061.
framleiðir og selur alls konar prjónavörur.
SfmnefDi: Fraratfðte. m
FYRIR KONUR:
Boíi
Buxur
Hosuir
Milliboli
Peysur
Undirkjóla
Vesti
Skyrttrr
Sokka
Sportpeysuir
Sportsokka
Vesti
Undirkjóla á telpux,
allar stærðir.
Vetlinga, allar stærðir.
FYRIR SJÓMENN:
Peysur
FYRIR BÖRN OG UNGLINGA: Sokka, þrjár stærðir
Boli, allar stærðir Vetlinga
Buxur, allar stærðir
Hosur TIL HEIMILISIÐNAÐAR:
Legghlífabuxur Band
Peysur Lopa.
Snjósiokka
Sokka, allar stærðir
Allar eru þessar vörur unnar með nýtízku vélum og úr íslenzkri úrvalsull. Að útlití gefa þær
alls ekki eftir sams íkonar erlendum varningi, en hvað verð snertir og gæði, hafa okkar vörur
mikla yfirburði.
EYRIR KARLA
Vetlinga.
Buxur
Milliboli
Peysur
fislenzkar vðrnr fyrir íslendinga.
Þær fást í sölubúð vorri við FRAKKASTÍG 8 og á Thorva’dsensbazár,
AUSTURSTRÆTI 4. Sent er hvert á land sem er gegn eftírkröfu.
Ullarverksmiðjan „Framtíðsn44,
Bogl A. J. Þórðarson.