Morgunblaðið - 26.11.1993, Blaðsíða 5

Morgunblaðið - 26.11.1993, Blaðsíða 5
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 26. NÓVEMBER 1993 C 5 Þær opnuðu fyrstu einkareknu sálfræðistofnunina ÞEGAR þær opnuðu Sálfræðistöðina fyrir 10 árum var það fyrsta sálfræðistofnunin í einkaeign hér. Margt hefur breyst síðan og nú eru einkareknar sálfræðistofur margar. Sálfræðistöðin er fyrirtæki Guðfinnu Eydal og Álfheiðar Steinþórsdóttur en þær eru báðar klín- ískir sérfæðingar í sálarfræði. Þeirra sérsvið eru sálræn vandamál, greiningar og meðferð. Báðar unnu þær hjá því opinbera áður en þær réðust í að opna eigin stofu fyrir tíu árum. „Hugmyndin var að starfa við stofnun með breiðan starfsvett- vang. Við vildum miðla þekkingu um sálfræðileg efni og leggja áherslu á fyrirbyggjandi. Þess vegna hefur fræðsla, bóka- og greinaskrif verið ríkur þáttur í starfsemi stofnunarinnar." Guð- fínna segir að þær hafi fundið þörf fyrir að fólk gæti nálgast sálfræði- þjónustu beint en fyrir tíu árum voru sálfræðingar mest þekktir fyr- ir að vera innan veggja skóla og sjúkrahúsa. Þær Álfheiður og Guðfinna leit- uðu til að byrja með til aðila innan kerfisins með hugmyndir sínar en þeim fannst hindranirnar margar og allskonar skilyrði sett svo að þær ákváðu að ráðast í þetta sjálfar. „Við tókum vissa áhættu því við sögðum upp öruggu starfi. Það kom þó fljótt á daginn að þörfin var mikil fyrir svona starfsemi og þegar við auglýstum til dæmis fyrsta nám- skeiðið voru línurnar uppteknar í marga tíma svo mikill var áhuginn. Þetta var mjög skemmtilegur tími." Fyrsta námskeiðið sem þær héldu Samskipti og fjölskyldulíf hefur breyst og þróast og það gengur núna undir nafninu Sjálfsþekking- sjálfsöryggi núna. Fólkvarhikandl Hefur starfsemin breyst mikið á þessum tíu árum? „Já talsvert", segir Álfheiður. „Það á bæði við hvenær er leitað, eðli vandamála og hverjir biðja um aðstoð. Nú er algengara að fólk leiti áður en vandinn er orðinn mik- ill. Það er oftar leitað útaf ýmsum samskiptavanda, fremur en einung- is vegna þunglyndis og kvíða. Það hefur líka orðið breyting á hlutfalli kynja sem leita aðstoðar. Karlmenn lelta til sálf ræöings íauknummæii Þær eru sammála um það Guð- finna og Álfheiður að karlmenn leiti í auknum mæli til þeirra með sín vandamál. „Fyrir fimm árum tókum við eftir að þetta var að breytast og það er enn að aukast." Konur eru þó í meirihluta þegar kemur að tengslavandamálum eins og erj- um hjóna eða öðru slíku. „Konur virðast fljótari að bregðasWið sam- skiptavanda og vilja fyrr bæta úr málunum." Þó að þær leiti fyrr þá bendir Guðfínna á iðulega vilji karl- mennirnir koma og takast á við vandann þegar konan er byrjuð. - Hvað er fólk að meðaltali lengi í meðferð hjá sálfræðingi? „Það er afar mismunandi en þó má segja nokkrar vikur eða mán- uði. Ákveðinn fjöldi fólks er síðan í langtímameðferð en það eru miklu færri einstaklingar." Óstööuglelklnn kemur f ram hjá börnunum - Er til sér íslenskur raunveru- leiki sem þið verðið varar við í starfi ykkar? „Streita vegna óstöðugleika má segja að sé sér íslenskt vandamál. Hraðinn í samfélaginu er mikill og fólk er að bjarga sér og sínum frá einum mánuði til annars og veit ekki hvernig hlutirnir verða að ári." Álfheiður og Guðfmna segja að þessi óstöðugleiki komi ekki síst fram hjá börnunum. Þau skortir oft hæfnina til að einbeita sér, eru óró- leg og streita kemur fram hjá þeim í mörgum myndum. „Börn skortir oft aga og innri staðfestu", segja þær. „Þetta er mikið vandamál og við ættum að staldra við og spyrja okkur hvert við erum að stefna í uppeldismálum. Hverjar eru fyrirmyndir barna okk- ar? Foreldrar sem eru stressaðir og stöðugt að flýta sér að hinu og þessu, kennarar sem eru að reyna að ráða við krakka sem ekki kunna að einbeita sér og ráðamenn í sjón- varpinu sem geta ekki rætt alvar- lega um vandamál án þess að rífast og skammast. Við á íslandi erum stöðugt að finna skammtímalausnir og reyndar má segja að ákvarðanir í samfélaginu einkennist af skamm- Morgunblaðið/Arni Sæberg' Guðfinna Eydal og Álfheiður Steinþórsdóttir klíniskir sérfræðingar í sálarfræði. tímalausnum. Það er þörf fyrir fyr- irmyndir sem eru sterkar, sam- viskusamar og stöðugar. Fólk vill breytingu strax Guðfinna og Álfheiður segja að hraðinn, streitan og óstöðugleikinn komi einnig ómeðvitað fram hjá þeim sem leita aðstoðar. „Fólk vill hraðar lausnir, það vill helst fá breytingu strax. En sálrænn vandi er þess eðlis að það tekur tíma að breyta til batnaðar. En það er hægt. Ef til vill er það sér vandi íslend- inga að geta ekki beðið og búist við árangri hægt og rólega." ¦ grg Skrautleg afmælisdagabók BLÓM eru mjög áberandi í hinni nýju Afmælisdagabók sem bóka- útgáfan Krydd í tilveruna gaf út í íslenskri þýðingu fyrir skömmu. I bókinni er fjöldinn allur af myndum af hvers kyns blóma- skreytingum sem tengjast árstíð- um. A blaðsíðum yfir desember eru þurrskreytingar, kerti og hnetur til dæmis áberandi meðan afskorin blóm og sumarblóm eru áberandi á júní-blaðsíðum. Uppskriftir eru á stöku stað í bókinni og einnig misjafnlega hag- nýtar upplýsingar. Við 18. júní stendur til dæmis að Paul Mc Cartn- ey hafí fæðst þennan dag árið 1942 og 5. janúar 1874 hafi stjórnarskrá íslendinga tekið gildi. Spakmæli fylgir öllum dagsetn- ingum-og þar sem við á eru nokkur orð um stjöfnumerki. Áhugaverður kafli um kínverska stjörnuspeki er aftarlega í bókinni en þar er jafn- ?>i<*s Áfmœlisdagar, brúdhaupsá/masli og áðririninnisstœðir dagar framt fjallað um táknmál eðalsteina og blóma. Jane Newdick hannaði blóma- skreytingar í bókinni, en hún hefur unnið áþekk verkefni fyrir tímaritin Good Housekeeping og Country Living. Neil Sutherland á heiðurinn af ljósmyndum í bókinni en að sögn útgefanda hafa verk hans birst í fjölmörgum tímaritum. ¦ BT Fyrir 500 krónur á mánuði getur þessi litli hnokki gengið í skóla og búið sig þannig undir lífið skóla í Úganda fyrir munaðarlaus börn og eyðnismitaðar ekkjur með ung börn. „Basarnum á laugardag er ætlað að fjármagna þessa upp- byggingu ásamt sölu á dagatölum og jólakortum." Basarinn verður að Hafnarstræti 4, á 2. hæð, fyrir ofan verslunina Blóm og ávexti. Þetta er í annað sinn sem ABC hjálparstarf stendur fyrir fjáröflun fyrir byggingar heimila fyr- ir munaðarlaus börn, en í fyrra var safnað fyrir heimili sem reist var fyrir 30 munaðarlaus börn og hefur það þegar verið tekið í notkun." ¦ BT Edik má nota í matargerð, til hreingerninga og jafnvel lækninga EDIK er til ýmsissa hluta nytsamlegt. Það er til missterkt og með ýmis konar bragðefnum. Edik er lífræn sýra, sem mynd-i ast við oxun etanóls, t.d. í víni. Það er selt þynnt en af ýmsum styrkleika. Edik sem notað er í mat er um 3-7% en ediksýra er seld um 14-15%. Edik hefur verið notað í matar- gerð, til drykkjar og lækninga frá tímum hinna fornu Egypta og Babýlóna. Edik er tilvalið til að sulta niður grænmeti og t.d. síld. Gerlar og bakteríur þrífast illa í súrum legin- um. Þegar sultað er niður, er lögurinn oft soðinn upp til að syk- ur, sem bætt er í, samlagist betur og til að lögurinn taki meira bragð úr því kryddi sem í hann er bætt. Best er að nota emaleraðan- eða stálpott. Gott er að sulta niður gúrkur, síld og rauðrófur, hvítlauk og annað grænmeti. En edik má nota á ýmsan hátt. Það er tilvalið til að losna við reyk- ingalykt, skál með ediki upprætir alla reyklykt. Edik má nota til að hreinsa kaffivélar. Tveir dl af ediksýru (14-15%) eru þynntir með 8 dl af vatni. Hellt í vatnsgeyminn og kveikt á vélinni. Þegar helmingur edikvatnsins hefur runnið í gegn er slökkt á vélinni og látið standa í henni í 10 mínútur. Edikvatninu sem fór í gegn um vélina er hellt í geyminn og „hellt upp á" að nýju. Skolið svo kaffivélina með því að láta einn lítra af hreinu vatni fara þrisvar sinnum í gegn- um vélina. Gott er að pússa gler upp úr Vi dl ediksýru, 5 lítrum af vatni og dálitlu af uppþvottalegi. Hreinsilögur úr Vi dl af ediksýru og 5 dl vatns hentar vel til að hreinsa baðherbergi. Óblandað edik má nota til að ná burt ryði og kalkútfellingum. Edikið er látið liggja á í klukkustund áður en það er skolað af. Á erfiða bletti og útfellingar er gott að strá kartöflu- mjöli og hella dálitlu af óblönduðu ediki í. Skrúbbað rösklega og skol- að. Þessi lögur hentar ekki á marmara. Þegar grænmeti er skolað er ráð að hella dálitlu af ed- iki í vatnið og leggja grænmetið í. Séu skordýr í grænmetinu koma þau fljótt í ljós. Skolið svo græn- metið í köldu vatni. Edik hentar einnig vel til þess að fá gljáa á parket. Borðediki er blandað í vatn og strokið yfir hreint parketið. ¦ Grænmeti til skrauts. Sultaóur hvitlaukur 50 hvitlauksrif 1 litri vatn 2tsk. salt Hvítlaukur í ediki. 1 knippi dill 1 knippi steinselja Y» dl olífuolía Ediklögur 1 '/2 dl hvítvin '/idlediksýra 12-14% 1 '/2 tsk. salt 1 tsk. sykur Hvítlauksrifin soðin Í4-5 mínút- ur í söltuðu vatninu. Síðan skoluð upp úr köldu vatni og flysjuð. Sax- ið dill og steinselju og leggið í hreint glerílát með hvítlauksrifun- um. Hitið edikslöginn að suðu- marki og hellið honum yfir hvítlauk- inn. Setjið olífuolíuna yfir, lokið og geymið á köldum stað. Hvítlauks- rif in eru tilbúin eftir viku geymslu og langt í f rá eins sterk og hrá rif.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.