Morgunblaðið - 03.09.1994, Síða 48

MICROSOFT. einarj.
WlNDOWS SKULASON HF
MORGUNBLAÐIÐ, KRINGLAN 1 103 REYKJAVÍK
SÍMI 691100, SÍMBRÉF 691181, PÓSTHÓLF 3040 / AKUREYRI: IIAFNARSTRÆTI 85
LAUGARDAGUR 3. SEPTEMBER 1994
VERÐ í LAUSASÖLU 125 KR. MEÐ VSK
Morgunblaðið/Kristinn
í körfubolta
VINSÆLDIR körfubolta fara
sífellt vaxandi hér á landi; á
malbiksreitum í íbúðarhverfum
spretta körfuboltaspjöldin upp
eins og gorkúlur og við flest
þeirra má ganga að því vísu að
sjá stráka eins og þessa
skemmta sér meðan ratljóst er.
Tvö bandarísk fyrirtæki kanna aðstæður hér
íhuga að byggja
sinkverksmiðj u
FULLTRÚAR tveggja stórra bandarískra fyrirtækja á sviði sinkfram-
leiðslu eru væntanlegir til landsins í næstu viku. Þeir munu kanna
aðstæður til að reisa verksmiðju og hefja framleiðslu á sinki á Suðvest-
urlandi. Leiði kannanir bandarísku aðilanna til þess að ákvörðun verði
tekin um að reisa sinkverksmiðju hérlendis yrði það gert í samvinnu
fyrirtækjanna tveggja. Áhugi bandarísku aðilanna er fyrst og fremst
til kominn vegna ódýrrar orku og tollfrjáls aðgangs að Evrópumarkaði.
Markaðsskrifstofa iðnaðarráðu-
neytisins og Landsvirkjunar hóf í
ársbyijun markaðskynningu í
Bandaríkjunum þar sem haft var
samband við 700 fyrirtæki sem
stunda orkufrekan iðnað, en alls
stunda í Bandaríkjunum 16 þúsund
fyrirtæki slíkan iðnað.
Garðar Ingvarsson forstöðu-
maður Markaðsskrifstofu iðnaðar-
ráðuneytisins og Landsvirkjunar
segir að fyrirtækin tvö séu stór á
RAÐHERRAR Alþýðuflokks hafa
gert mjög eindregna tillögu innan
ríkisstjórnar um að hátekjuskattur
verði framlengdur um eitt ár, að
sögn Sighvats Björgvinssonar, heil-
brigðis-, viðskipta- og iðnaðarráð-
herra. Samkvæmt giidandi lögum á
skatturinn að falla niður um ára-
mót.
Friðrik Sophusson fjármálaráð-
herra sagði í Morgunblaðsviðtali í
gær að ekki væri gert ráð fyrir því
í fjárlagafrumvarpinu að hátekju-
skatturinn yrði framlengdur. Að
sínu sviði. Hann segir að þetta mál
sé þó enn á algeru frumstigi. Sam-
kvæmt heimildum Morgunblaðsins
er annað fyrirtækið Zink Corpor-
ation sem er hluti af stærri sam-
steypu.
Bandaríkjamennirnir ætla að
kynna sér aðstæður hér á landi á
víðum grunni og kynnast íslenska
þjóðfélaginu. Einnig ráðgera þeir
að kynna sér það sem lýtur að orku-
málum auk þess sem hafnamál og
sögn Sighvats er ekki búið að ræða
tekjuhlið fjárlagafrumvarpsins í
ríkisstjórninni en hann sagði að
þetta væri afstaða Alþýðuflokks-
ráðherranna og þeir myndu fýlgja
því fast eftir að hátekjuskatturinn
yrði framlengdur út næsta ár.
Sagði hann að ríkisstjórnin myndi
væntanlega ræða tekjuhlið fjár-
lagafrumvarpsins á fundi sínum
næstkomandi þriðjudag og sagðist
gera ráð fyrir að mætti ljúka þeirri
umræðu fljótlega í framhaldi af
því.
lóðamál á Suðvesturlandi verða sér-
staklega könnuð. Einnig munu þeir
afla sér upplýsinga um launakostn-
að hér, verkalýðsmál og ekki síst
hvaða aðferð henti best hér á landi
við vinnslu á sinki.
Skoða eingöngu Suðvesturland
Garðar segir áhuga bandarísku
aðilanna fyrst og fremst til kominn
vegna ódýrrar orku sem býðst hér-
lendis auk þess sem slíku fyrirtæki
byðist tollfijáls aðgangur að Evr-
ópu. Hann sagði Bandaríkjamenn-
ina ætla að gera sína fyrstu athug-
un sem segja mætti að væri nokk-
urs konar kostnaðarnálgun í þess-
ari heimsókn.
Bandarísku aðilarnir sem hingað
koma í næstu viku munu eingöngu
skoða uppsetningu verksmiðju á
Suðvesturlandi og segir Garðar að
fyrirtæki af þessu tagi hafi fyrst
og fremst þá staðsetningu í huga
þegar fjárfestingarkostir af þessu
tagi eru skoðaðir.
Þorsteinn I. Sigfússon prófessor
segir til fjölmargar aðferðir til að
vinna sink úr málmgrýti og þær séu
misjafnlega hreinlegar. Rafgreining
telst ekki hreinleg þar sem notuð
er brennisteinssýra við vinnsluna.
„Ég vona að þarna sé um að ræða
bræðsluferli en í því eru m.a. sink-
og blýsambönd hituð í ofnum.
Sinkgufa sem verður til við hitunina
er kæld og málmurinn látinn
storkna með kælingu. Þetta er
hreinlegt ferli,“ sagði Þorsteinn.
Hann segir að mikil raforka sé not-
uð við bræðsluferlið.
Þriðjungur allrar heimsfram-
leiðslu á sinki, sem er 6-7 milljónir
tonna á ári, er notaður til þess að
húða stál gegn tæringu.
Ráðherrar Alþýðuflokksins
Hátekjuskatturinn
verði framlengdur
Framkvæmdastjóri Seifs vill að reyndar verði nýjar leiðir í síldarsölu
„RÚSSAR hafa lýst áhuga á að
kaupa síld beint af íslenskum bátum
og það gæfi okkur möguleika á
þokkalegu söluverði, í stað þess að
stór hluti síldarinnar færi í bræðslu.
Mér sýnist sem íslendingar séu að
detta út af hinum hefðbundna síld-
armarkaði, enda er landvinnslan hér
ekki samkeppnishæf við vinnslu í
nágrannalöndunum. Þess vegna ætt-
um við að kanna alvarlega hvort
ekki komi til greina að selja síldina
beint um borð í rússnesk verksmiðju-
skip, líkt og gert er víða annars stað-
ar,“ sagði Ævar Guðmundsson,
framkvæmdastjóri Seifs hf. Jón B.
Jónasson, skrifstofustjóri í sjávarút-
vegsráðuneytinu, segir að engar við-
ræður séu í gangi við Rússa vegna
þessa, enda sé sala um borð í erlend
verksmiðjuskip bönnuð.
Tekjur af öðru en síldarsölunni
Ævar Guðmundsson sagði að ís-
lendingar yrðu að taka sig saman í
andlitinu og laga veiðarnar að mark-
aðinum. „Við erum í blindgötu með
hefðbundna sölu, enda eigum við
fáar, ef nokkrar, vinnslustöðvar sem
standast samanburð við vinnslu-
stöðvar erlendis. Það er eðlilegt, því
þar eru menn að vinna síld allt árið
og geta þess vegna fjárfest í tækj-
ÆVAR Guðmundsson segir að íslendingar séu að detta út af hin-
um hefðbundna síldarmarkaði, enda sé landvinnslan hér ekki
samkeppnishæf við vinnslu i nágrannalöndunum.
Auknar tekjur
með sölu til
vinnsluskipa
um, sem íslendingar ráða ekki við
að kaupa miðað við þriggja mánaða
síldarvinnslu á ári.“
Ævar sagði að sölu til rússneskra
skipa fylgdu ýmsir kostir, til dæmis
myndi þjónusta við skipin hér á landi
auka tekjurnar enn frekar. „Þetta
er auðvitað viðkvæmt mál, vegna
atvinnusjónarmiða í landi, en ef
afturhaldssemin fær að ráða fer
megnið af síldinni í bræðslu. Ég hef
enga trú á að allur síldaraflinn fari
úr íslenskum skipum yfir til Rússa,
heldur verði aðeins um einhver þús-
und tonn að ræða. Landvinnsla héldi
áfram, en hana þyrfti að endurskoða
og leggja til dæmis áherslu á flökun
í nýtísku vélum.“
Bannað méð lögum
Jón B. Jónasson, skrifstofustjóri
í sjávarútvegsráðuneytinu, sagði að
hugmyndir í þessa veru hefðu komið
upp áður, en menn vildu gleyma því
að lögum samkvæmt væri erlendum
verksmiðjuskipum bannað að taka
afla um borð innan islenskrar lög-
sögu. Ekki væru heimildir í lögunum
um undanþágur frá þessari reglur
og því væru engar viðræður í gangi
við Rússa vegna þessa.
■ Síldarstofninn sterkur/6
Heimtuðu
sjónvarps-
tækið
LÖGREGLA leitar tveggja pilta
um tvítugt, sem talið er að hafi
villt á sér heimildir, er þeir
reyndu í fyrrakvöld að komast
yfir sjónvarpstæki á heimili í
Reykjavík undir því yfirskini að
þeir væru innheimtumenn Rík-
isútvarpsins.
Mennirnir kvöddu dyra í húsi
í vesturbænum og framvísuðu
gjaldföllnum reikningi frá RÚV
á nafn húsráðandans og bréfi
sem undirritað var af borgar-
fógeta í Reykjavik, en embætti
hans var lagt niður 1. júlí 1992.
I bréfinu sagði að heimilt væri
að gera sjónvarpstæki húsráð-
andans upptækt vegna van-
skila. Bréfið var skrifað á venju-
legan vélritunarpappír.
Húsráðandinn taldi sín af-
notagjöld í skilum og neitaði
að láta sjónvarpstækið af hendi
og fóru mennirnir við svo búið.
Húsráðandinn hélt hins vegar
eftir reikningnum og bréfinu,
sem lögregla telur falsað.