Morgunblaðið - 11.10.1996, Blaðsíða 3

Morgunblaðið - 11.10.1996, Blaðsíða 3
MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGURH.OKTÓBER1996 C 3 DAGLEGT LIF með að fá tækifæri til að miðla sjónarhorni sínu á hlutina. Nakin börn á Ijósmyndum: móðurieg túlkun eða karlleg? Stór hluti M.A.-ritgerð- ar hennar fjailar um mun- inn á verkum karl- og kvenljósmyndara. Hún nefnir dæmi sem hún telur sýna að hin ráðandi amer- íska siðgæðisvitund er rækilega merkt hinu karl- lega viðhorfi: Sally Mann ljósmyndaði dætur sínar og að mati margra sýna myndirnar börn með augum móður sinnar: klæddar eða berar, og í algengum stelpuleikj- um eins og mömmó. Sally Mann hefur birt ljósmyndir af dætrum sínum á sýn- ingum: Ein mynd sýnir unga dóttur hennar nakta, önnur aðra dóttur hennar með varalit, eyrnalokk og LJÓSMYND Sally Mann af dætrum sínum. Myndin, heitir Jessie 5 ára, vakti hugmyndina um barnaklám í huga margra. En tiósmyndarinn var ef til vill aðeins að 1 já barn í leit að sjálfsmynd, barn sem fór í skartgripaskrín móður sinnar. perlufesti. Slíkar myndir hljóta ekki náð og eru túlkaðar og flokkaðar sem barnaklám. Ástæðan er að nakið barn á mynd getur verið vak- Hvernig kona er þetta? ELF A Ýr Gylfadóttir greindi kon- una í þessari auglýsingu: Konan er í aðgerðarlausri stell- ingu, klæðist mjúkum fötum í mildum litum. Litlir sofandi la- brador-hvolpar undirstrika sak- lausa sveitasæluna og móðurhlut- verk konunnar. Myndin er væmin. Konan er sett í samband við hið náttúrulega og rómantiska innan um bleik blóm en ekki hið vitræna og menningarlega. Textagerðin undirstrikar einnig rómantíkina í myndinni. Myndin gefur til kynna viðkvæmni og áhyggjulaust um- hverfi þar sem bæði konan og hvolparnir búa við vernd einhvers (karlsins?). ¦ ið vafasamar hvatir sam- kvæmt karllegu sjónar- horni. „Ljósmyndir Sally Mann sem eiga að sýna sjónarhorn móðurinnar," segir Elfa, „eru með öðr- um orðum ritskoðaðar af hinu karllega viðhorfi og dæmdar sem ósiðlegar, og höfundurinn ákærður fyrir barnaklám. Myndirnar eru þaggaðar niður." Máli sínu til stuðnings bendir Elfa Ýr á að konur eigi erfitt uppdráttar í heimi kvikmynda og ljós- mynda og fáar hafi náð frama á þessum sviðum. Elfa telur að hin dæmi- gerða mynd af konunni sem aðgerðalausri, vilja- lausri og ósjálfstæðri veru eigi ekki rétt á sér, ekki fremur en að alltaf væri verið að birta myndir af svertingjum sem þrælum eða þjón- um. En svartir berjast mjög gegn því. Hún segist að lokum greina meiri áhuga á femínisma en áður -og skilning á æskilegu jafnvægi milli karl- og kven- gilda, bæði hjá konum og körlum. Hún telur ekki réttu leiðina að konur tii- einki sér kar- lega hug- myndafræði og stíl eins og Margaret Thacher gerði, heldur er málið komast þangað sem konan vill fara á eigin forsendum. ¦ Gunnar Hersveinn WONDERBRA-auglýs ing um brjóstahald- ara, sem virðist frem- ur vera beint tíl karla en kvenna. mikla reynslu af því að umgangast jafnaldra sína allan daginn. „Lang- tímadvöl á leikskóla verður ekki til að ýta undir félagslegan og sið- ferðilegan þroska og það þótt allar aðstæður á dagheimilinu séu „góð- ar"." Hann leggur því áherslu á að stjórnvöld stuðli að því að vinnu- tími foreldra verði sveigjanlegri, þannig að börn fái notið samvista við foreldra sína sem mest fyrstu ár ævinnar. Stangast á vlð sænskar rannsóknir Björg Bjarnadóttur, formaður félags íslenskra leikskólakennara, segir að rannsóknir prófessors Var- ins stangist á við aðrar rannsóknir sem hafa verið gerðar um sama viðfangsefnið. „Þar ber hæst lang- tímarannsókn eftir Bengt-Erik Anderson, prófessor í uppeldis- og sálarfræði í Svíþjóð," segir hún. „Þar kemur meðal annars fram að börn sem byria snemma í leikskóla standa sig betur í grunnskóla en önnur börn og hafa áberandi meiri félags- og tilfinningaþroska og sýna betri námsárangur," segir hún. í rannsókninni, sem Björg vitnar í, voru reglulega gerðar athuganir á ákveðnum hópi leikskólabarna frá því þau voru fjögurra ára og þar til þau voru orðin þrettán ára og byrjuð í grunnskóla. Aðferðir rann- sóknarinnar voru að öðru leyti svip- aðar og hjá prófessor Varin, en þær byggðust á ítarlegum viðtölum við foreldra, leikskóla- óg grunnskóla- kennara. Auk þess voru börnin lát- ,in leysa ýmis verkefni. Björg segir að í niðurstöðum þessarar rannsóknar hafi komið fram að því fyrr sem barnið byrji á leikskóla, því betur gangi því í grunnskóla. „Börn sem hafa verið hjá dagmæðrum spjara sig betur í grunnskólanum en þau sem ein- ungis hafa verið heima, en þó ekki Morgunblaðið/Árni Sæberg FREMST á myndinni er Magnús, en fyrir aftan hann stendur Lena með dúkkuna. BORNIN á deildinni Alfabrekku hvíla sig. Fremst er Arnþór Ari, þá Kristín Ósk, Danival og Frosti. eins vel og þau sem hafa verið í leikskóla." Mlkllvagt að starf sfólk leikskðla sé vel þjálfað Björg tekur þó fram að í rann- sókn Anderssons sé verið að tala um „góða leikskóla" í þeirri merk- ingu að þar vinni fagfólk sem fari eftir ákveðnum uppeldisáætlunum. „í rannsókninni kemur fram að ákveðnar kröfur til húsnæðis, bún- aðar og mannafla hafi áhrif á hversu mikið forskot leikskólabörn- in nái á hin sem eru einungis heima." Kristín Dýrfjörð leikskólastjóri í Ásborg í Reykjavík segist trúa því- að leikskóli hafi jákvæð áhrif á þroska barna, „annars væri ég ekki í þessu starfi," bætir hún við. Krisín segir að auðvitað sé það æskilegt að foreldrar og börn verji ; tíma saman, en þrátt fyrir það telji hún að öll börn hafi gott af því að fara í leikskóla. „Ég tel að þau börn sem eingöngu eru heima hjá foreldri til fimm ára aldurs hljóti að fara á mis við mikið, því á leikskólum er verið að gera ýmsa hluti með börnunum, sem foreldrar hafa hvorki tök á, né tíma til að gera," segir hún og bætir því við að draumurinn væri nátt- úrulega sá að börnin væru á leikskóla frá níu til þrjú á daginn, en þess á milli væru þau hjá foreldrum sínum. „En ég veit að þetta er bara framtíðarsýn, því eins og þjóð- félagsaðstæður eru í dag ættu fæstir foreldrar tök á því." Að síðustu leggur Kristín áherslu á að vissulega skipti máli hvernig leikskólarnir séu. „Mikilvægt er til dæmis að starfsfólkið sé vel þjálf- að, gefandi og hlýtt í samskiptum sínum við börnin, að aðeins sé ákveðinn fjöldi barna á hvern starfsmann og rými á leikskólanum sé nægileg fyrir hvert barn," segir hún. ¦ Arna Schram *

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.