Þjóðólfur - 30.05.1863, Blaðsíða 6

Þjóðólfur - 30.05.1863, Blaðsíða 6
122 — hvers kyns vcibiretti fyrir si'nn laridí, þar sem þab er sto lángt frá því, ab hann í áminstu afsalsbrefi se undanskilinu jíirbinni, ab þab þvert á mót »r tekib frain roeb almamium oibum í því, ab hiín se. seld meb öllum hluntiindom og rett- iudum, og þessi orb lnnibinda einmítt eptir dafilegu tali og fyrnefndnm lagastöbum einnig allan veibirett fyrir landi jaibarinuar; og þar sem hinn stefndi enn fremr hellr álitib, ab al'salsbreflb 1853 væri authentisk skýríng af afsalsbreflnu 1817, þá er þessi athugasemd þegar raung af þeirri ástæbu, ab hvort heimildarskialib verbr ab skiljast eptir sínn eigin iunihaldi, og ef hio si'bara gjiirbi nokkra takmiirkun á hinu fyrra, þá yrfei þab hiíl fyrra aí) sitja í fyrirúmi; en auk þessa er ekkert veibiítak ebr rettindi fyrir iibruin j'irbum ebr Klepps- jarbarlandi selt ebr nefnt í afsalsbrefl hins stefnda frá 1853, heldr abeins veibi fyrir innan þar nefnd takmúrk, sem þó het'bi blotiíj ab veiba eptir ábrnefndum ákviirbnnum, ef þab ætti ab heimila honum slík rettindi, og h\ab þau sijórnar- rába- og stiptaintsbref snertir, sem hinn stefndi heflr vitnab til og viljab byggja re.tt sinn á, þá geta þau alls engin áhrif haft á úrslit málsins fyrir dómstriluiiiim, þarsem þau hvorki eru lóg ni> innibinda neina abra reglu, er skerbi rettindi Kieppslands eptir almerinum landsliigem. Jiojjar þab nú þannig hlýtr ab álítast engum vafa nndirorpib, ab jiirbin Kleppr hali verib seld 1817 mcb ólluni þeim veibiretti, sem honni ber ab í'ylgja sem iibrum jfirbum, og þab heldr eigi er upplýst, ab veibirettr sá se. síbar honni frá kominn ab liigum, og þarsem þab enn fremr er víst og vibrkent undir málinu, ab áfrýeiidmir hafl lagt net sín fyrir Kleppslandi og fyrir utan veibistiivar þær, er afsalsbref 1853 heimilar hinum stct'nda laxveibi á, þá getr landsyflrrettrinti ekki fallizt á, ab hio á- frýaba forbob geti rettlætzt mob því, ab laxveibin se gengin undan jiirbinni Kleppi hiimm stef'nda í vi), og kemr þá til álita sú iinnur abalástæba híins, ab áfiýoiidrnir hafl vib hal't slíka veibiabferb ser til skaba, er líig eigi leyfl". „í þessu tilliti ber þcss þá ab geta, ab þab er nægilega sannab og upplj'st í málinu, ab áfrýendrnir hafl lagt net sin þvert út í sjó frá Kleppslandi þannig, ab efri hálsar netanna hafl legib á þurru landi um fjöru. Eins er þab óinritmælt af áfrj'anda hálfu, ab laxinn, meban net áfrj'anda lígu, hafi því n;er sem engi gengib uppí Kllibaárnar í veibistiibvar hans þar, því þessn er enganvegitm mótmielt meb því, ab áí'rj'- endrnir hal'a sagt, ab þctta atribi kæmi eigi þessu eignar- rettarmáli þeirra vib. A hinn briginu er þnb vibrkent, ab laxveibi áfrýanda hall horl't vel meban nnt þeirra lágu. Meb þessu virbist þab aptr nægilega sannab, ab netalaguir áfrý- anda hafl vcrib því til fyrirstíibu, ab laxinn hafl gengib í veibistiibvar hins stefnda, mob því þetta og kemr heim meb i'llu, bæbi vib f'ramburb vítnanna um þab, hvernig laxinu hagi gaungu sinni úr sjó í viitn upp, ab hann leiti meb líindum fram, og vib skj'rslu þá frá Skotlandi, sem fram lögb heflr verib í málimi uni þetta cfni og heflr vcrib rimritntælt af áfrj'endiinum, hvab þetta atribi snertir, on sýnir þii, ab iill stólpanet sí' eybiloggjandi fyrir laxveibi. llvab líigum vorum um þetta ef'ui vibu'kr, þá tala þau ab síinnu eigi um lax- v»ibar í sj'1, e» <»b eins í ferskum viitnum, og er þá grund- vallarregla gefln í Jónsbók I,. L. li. cap. áfi, ab gánga skuli giibs gjóf til fjails scm til fjiiru, ef gánga vill, og þessu sam- kvæmt er þar og strongilega banilab á eptir, ab setja þver- garba í veibiár, og þeiin iilliim, er ána eiga fyrir ofan, gellnu rettr til, mebo! annars, ab rífa slíkan garb úr, og þó líigiu eigi nefni abra vcibiabfeib þar en þ^ergarbana sem ólögmæta, þá flj'tr þab beinlínis af ámínstri grundvallarreglu, ab serhver si'i veibi v«rbr ab vera ólnguiæt í ám, scm veldr því, ab flskr- iiiii gengr eigi uppeptir ánni, eins og líka Grágiis Lbr. b, cap. 49 um tular fleiri veibibrellur rilóginætar og óhelgar, svo sem ab lcggja net um þvera á og serbverja þá veibiabferb, sem banni flskifiir um ána, og í cap. 50 er sagt, ab ef á rennr í fleiri kvísluni, megi enginn banna flskifiir í neinni þeirra, nema þar se minni liskifiir en í annari, og eigi hann þá einn kvísl þá fyrir ofan, er hann bannar flskifiirina í, en þar á nn'ti er þab álitin lóglcg veibi, ab leggja net strandlengis meb sínu landi. }>ab er þannig víst, ab liig vor banna alla slíka veibiabf'erb, er veldr því, ab lax og abrir flskar eigi gánga eptir ám, og leyflr ab eins slíka, sem eigi er þessu til fyrir- stiibu; því þó (irágásin eigi lengr sii giklandi liig um þetta el'ni, cru þó hinar nákvæmari ákvarbanir hennar ekkert ann- ab eu sotníngar, sem beinlínis og eblilega íljóta af áminstri grundvallarreglu Jónsbrtkarinnar, sem er alveg hin sama og grundvallarregla GrAgásar. Ab vísu er þab nú svo, ab þessar ákvarbanir laganna, eins og ábr er á vikib, eigi tala um veibl nema í ám, en af ástæbum þeim, „ratio legis", er liggr til grundvallar fyrir þcssnm ítarlegrl ákviirbunum, leibir beinlínis anbsjáanlega, ab iill sú vcibiabferb frá landi í sj(5, sem veldr því, ab liskar þetr, or í I'ersk vðtn gángK, fælast frá gaungil siuiii uppí þau, hlj'tr ab vera óheilög og óliigmæt, enda væii og annars, ab iibrnefnd grundvallarregla Jónsbókariunar, ab, gánga skyldi gubs gjiif til tj'alls sem til fjiirn ef gánga vill, meb iillu þj'bíngarlaus, ef menn í sjónum íyrir framan árósa mætti ab ósokju vib hal'a sh'kar veibibrellur, er fældi flska frá ab gánga í ár upp". „Af þessuin ástæbum, sem nú eru taldar ber uudirríittar- ins dóm, hvab hib umgetna forbob gegn ábrgreindri veibiabferb álrj'ondanna suertir, ab stabfesta, en forbobib og herabsdómiun abdænia ógilt ab iibru leyti. En meb því áfij'andinu kaupmabr IUtchie eigi hoflr lagt gagnkieru sína um skababætr til sátta, getr hún eigi, ne. ríttarkriifur þær, er á henni byggjast, tekizt til greina, heldr ber ab vísa lienni frá undirréttinuiii. Ab því leyti áfrj'endrnir hafa stefnt málafliitiiíngsmanni P. Mel- steb, er sem eettr fógeti framkvæmdi ot'angreiiit forbob, ti! ab bera ábyrgb af því, þá hal'a áfrj'eudrnir eigi lagt nibr neina ákvobna rettarkriifu gegn honum, en þarsem bann eptir stel'nnnni þó hetir látib niæta iyrir sig her vib rettinn, ber át'rýandanum Ritchie samkvænit kriifu Melstebs, ab borga hoiuim 5 rd. í kost og tæríngu. Hvab loks þá kæru áfrj'- anda snertir gegn herabsdómaranum sýslumanni Clausen, ab hann fyrst hafi lengt dómsgjiirbimar um 8'/4 órk, og þaunig uppborio 84 sk. meiri borgun, en houum bar ab iógum, og hann í óbru lagi hafl dregib 7 vikum oflengi ab get'a dóms- gjiirbirnar skrifabar, þá verbr landsyflrrettrinn ab álíta, ab nieb því undirdúuiarinn heflr upp í dóinsgjiirbirnar tekib protokolla-útskriptir á þremr stiibum tvívegis þær hinarsömu, eins og áf'rýendrnir haf'a bent á, og þanuig longt rettargjórb- irnar i'miiubsynlega um 3'/2»rk, hlj'tr hanii ab borga áfrýeud- utium optir kæru þeirra þá 81 sk., er hann þaunig um of liettr uppborib, eu lnab dráttinn á afgrcibslu dómsgjiirbaniia snertir, má þab ab vísu álítast sannab, ab il'rjendi'iiir hafl bebib uin þær 9. dcs. f. á., og þá borgab fi rd fyrirfram, en cigi fengib þær fyr en 6. febr. iiæst eptir, en meb því þessi borgun hvorki er síinnub, ue vib kvittun sýslumannsiiis vibr- kend ab vera i'ullr helmíngr al' þeim skrifarapeuíngum, er

x

Þjóðólfur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðólfur
https://timarit.is/publication/72

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.