Alþýðublaðið - 20.03.1960, Page 4

Ingólfs-Café
! Gömiu dansarnir
i
\ í kvöld kl. 9,
j Dansstjóri: Þórir Sigurbjörnsson.
Ásadans verður kl. 12.
Ókeypis fyrir 10 fyrstu pörin.
Aðgöngumiðasala frá kl. 8, sími 12826.
Ath. Dansað í síðdegiskaffitímanum í dag.
« \ Diskó kvintettinn Ieikur.
Ingólfs Café.
Bændur og aðrir væntaniegir kaupendur dráttar-
véía á þessu ári eru beðnir að athuga, að ZETOR
J dráttarvélin er langódýrasta fáanlega dráttarvélin á
markaðinum og þá ekki sízt núna eftir efnahagsráð-
stafanirnar.
ZETOR 35 A koslar nú m
Kr. M00,oo
Innifalið £ þessu verði er vökvalyfta, rafmagnsútbún-
aður, verkfæri, varahlutir.
Þeir, sem gert hafa pantanir hjá okkur eru beðnir að
athuga, að við munum afgreiða þessa dagana
ZETOR 25 A dráttarvélar og eru því beðnír að hafa
strax samband við okkur eða umboðsmenn okkar.
EVEREST TRADING COMPANY
Garðastræti 4. — Sími 10969.
Nýtízku eldhúsborð
fyrirliggjandi. Gamla verðið.
Lárus Ingimarsson, heildverzlun.
Sími 16-205.
4 20. marz 1960 — Alþýðublaðið
★ Fjárlög
afgreidd.
A'LÞINGI mun afgreiða fjár
lög einhvern næstu daga. Þár-
með verður gengið frá áætlun
úm ríkisbúskapinn á líðandi
ári, áætlun sem jafnframt er
lögskipun um útgjöld, er nema
tæplega 1500 milljónum kr.
Þetta er jafnan veigamesta
mál alþingis, sem þingmenn
legg]a í meiri’ vinnu, meiri
tíma og oft rneiri íbaráttu en
nokkuð annað. I þessum lög-
um koma nálega allar hliðar
stjórnmálanna saman. Deilur
um fjárlögin eru því miklar
og harðar og enda í Ihinum
hefðbundnu eldhúsumræð-
um.
Hér á íslandi er ei’tt atriði
athyglisvert um fjárlög eins
og raunar mörg önnur veiga-
mikil mál. Stjórnarsinnar virS
ast ár eftir ár segja nokkurn
veginn það sama, hverjir sem
þeir eru og í hvaða flokkum,
semi þeir eru. Eins virðast
stjórnarandstæðingar einnig
syngja að mestu sama sönginn
— hverjir og í hvaða flokkum
sem þeir eru.
Þetta stafar af því, að stað-
reyndir lífsins breytast ekki
ýkja mikið ár frá ári. Vanda-
mál ríkisins eru nokkurn veg-
inn eins, hverjir sem eru í
stjórn. Og það er margreynt,
að hvorki einstakir stjórnmála
menn eða flokkar búa yfir
galdraráðum ti'l lausnar erfið
leikum dægurmálanna — þótt
skoðanir séú skiptar um
margt.
★ Skipt um
hlutverk.
Hins vegar eru stjórnar-
skipti tíð á íslandi, flokkar og
menn eru í ríkisstjórn ei'tt ár-
ið og utan stíórnar það næsta.
Og þá er sem skipt sé um hlut-
verk í leiknum. Framsókn og
kormmar eru nú í stjórnarand-
stöðu — og iségjá efnislega það
sama, sem sjálfstæðismenn
sögðu, þegar 'þeir voru í stjórn
arandstöðu. Þess vegna var
það, að Karl Guðjónsson sagði
á fimmtudagi'nn, að Magnús
Jónsson frá Mel flytti nú ó-
sköp svipaða varnarræðu fyr-
ir fjárlögin og Eysteinn Jóns-
son frá Mel hefði flutt um
langt árabil. Og Eystei'nn sagði
eitt sinn á þingi: „Þegar menn
eru komnir í stjórnarandstöðu,
heitir það ríki'sbákn, en ef
rnenn styðja stjórnina, þá heit
ir það eitthvað annað“.
Karl flytur nú tillögu um að
lækka með einu pennastriki
allan skrifstofukostnað ríkis-
ins um 10% og flytur heitar
ræður því til varnar. En hann
var sjálfur formaður fjárveit-
inganefndar í tíð vi'nstri stjórn
arinnar og Emilíu, og þá tókst
honum ekki að lækka skrif-
stofukostnaðinn. Þá hefði
hann látið slíka ti'llögu deyja
drottni sínum óafgreidda í
fjárveitinganefnd. Það er
munur, hvort menn eru í
stjórn eða stjórnarandstöðu.
★ Hækka
fjárlög?
Stjórnárandstaðan talar .mik
ið um, að fjárlögi'n hækki nú
úr 10—1100 milljónum í 14—
1500 milljónir, og þykir þeim
áð vonum miki'l hækkun. Þetta
er að því léyti blekking, að
undanfarin ár ihefur ríkis-
sjóðUr í raun réttri verið í
tvennu lagi': ríkissjóðurinn
sjálfur og útflútnlngssjóður.
Sámanlagt hafa þessir sjóði'r
s. 1. ár velt tæplega 2500 millj-
ónum. Nú hefur útflutnings-
sjóðurinn verði afnumi'nn
vegna gengislækkunarinnar,
og eftir er ríkissjóður einn
með rúmlega 1500 mi’lljóna
veltu — eða lækkun um rúm-
ar 1000 milljónir.
Algéngt er að mæla heildar-
upphæð ríkisbúskaparins við
þjóðartekjurnar. Þær eru al-
mennt talaar vería nálægt 5000
milljónum hér á landi. Sam-
kvæmt því fóru á dögum upn-
bótakerfisins um 50% þjóðar-
teknanna um hendur ríkisins,
en verða nú aðeins 30%. Þetta
er mikil breyting.
Þúsund milljónirnar, sem
fara ekki lengur um hendur
opinberra aðila, verða greidd-
ar bei'nt með hinu nýja gengi
til þeirra, sem selja afurðir úr
landi. Og trúi því hver, sem
trúa vill, að ekki ’hafi töluvert
farið í súginn við millifærslu
á 1000 millj. hjá þjóð, sem
ekki' getur selt frímerki eða
gefið út gjaldeyrisleyfi til
námsmanna án þess að stór-
lega misfarist.
★ Þung
byrði.
Ef við bætum’ þei'm tekjum,
sem bæja- og syeitafélögin
hafa, við tekjur ríkisins, verða
þær á þessu ári rúmlega 2000
milljónir króna. Þetta eru
40% þjóðarteknanna, sem tek-
ið er af borgurunum, mest
með óbeinum gjöldum, er
menn greiða í vöruverði, en
einnig með beinum sköttum
og útsvörum.
Þetta er vissulega mjög þung
byrði opinberra gjalda, vafa-
laust ein liæsta í heiminum.
lijá öðruin þjóðum, sém við
berum okkur gjarna samau
við, er þessi tala algeng 20—«
30%, og fcr yfir 30% hjá
nokkrum. Af hverju stafar
þessi munur? Af hverju verða
fslendingar að bera meiri
byrði opinberra gjalda en aðr*
ar þjóðir? I
Þetta er reikninguri'nn, sem
smáþjóð verður að greiðafyrir
fullveldi sitt. Þetta kostar það,
að við erum að koma okkur
upp öllum mannvi'rkjum og
ajJri þjónustu fullvalda þjóð-
ar, aðeins 175.000 sálir. Þaðl
er dýrt fyrir fámenna þjóð í
stóru landi að leggja vegi,
byggj a brýr, flugvelli, halda
uþpi stjórn, löggæzlu, dómstól
um, sjúkrahúsum, trygging-
um, skólum o. s. frv. o. s. frv.
Og það sem meira er: Við ger«
um miklar kröfur tiil lífsi’ns,
látum okkur ekki nægja ann-
að en það bezta. |
Með þessu er því ekki neit-
að, að einhvers staðar sé eytt
að óþörfu eða farið i'lla með
fé. Það er vafalaust hægt að
spara víða. En það bíða einn-
ig önnur verkefni, brýn og
nauðsynleg.
Þetta er stórbrotnasti vand-
inn, ’sem íslenzka þjóðin hef-
ur að leysa: Að sanna fyrir
sjálfri sér og umheiminum, að
við, þessar fáu hræður, getum,
fjárhagslega haldið uppi sjálf
stæðu menningarríki'. Okkur
tekst það aldrei með uppbóta-
og styrkjakerfi, ihöftum og
spillingu. Þess vegna er verið
að reyna að koma efnahags-
lífinu í betra horf með hinu
nýja efnahagskerfi stjórnar-
innar.
Nýja kerfið leggur vissulega
byrðar á þjóðina. Það eru vafa
laust á kerfinu margi'r gallar.
Við skulum laga gallana, bæta
kerfið eftir því sem reynslan
gefur tilefni til —en umfram
allt ekki' kollvarpa því. Þá blas
ir ógæfan við þjóðinni.
■•••••••........•■■•»•••
Æskulýös-
vikan,
iSfða'sta samboman er í
kvöld kl. 8,30. Sr. Sigur-
bjönn Einaiúson, biskup
talar.
Vitrjisburðlir. Hórþlöingur.
Mikiill almennur söngur.
Allir velkomnir.
KFUM, KFUK.