Heimskringla - 15.08.1923, Blaðsíða 1

Heimskringla - 15.08.1923, Blaðsíða 1
SendiS eftir vertillsta Ul Koyttl Oroira Soap Ltd. 664 Maln St., Wtnnlpsg. VerÖlaun gefía fyrir Couponi og umbúðir Verðlaun gefúi fyrir C0U?UQS endlS ofilr vert51ista til uyv ('roivo Soap I.ttl. . .1. aln St., "Wlnnlpeg. XXXVII. ÁRGANGUR. WINNIPEG, MANITOBA. MIÐVIKUDAGINN 15. ÁGGST. 1923. NOMER 46 Ganada. Vínsalan. líú er búið að skipa alla í ncfnd inr, seai sjá á nin víhsöíuna. R. D. Waugh er formaður hennar. En skutil-sveinar hans eru W. J. Bul-: man og W. P. Dutton. Eru þeir báðir alþektir kaupsýslurnenn ' þessa brcjar. Hin fyrnefndi er for- rnaður Bulman Bros prentfélags-1 ins, en hinn síðar taldi fonnaður Dnlton-Wall' og Great Weat viðar- félaganna. Kaup þeirra hvors um sig er $5,000 á ári, en R. D. Waugh $12,00. Er gort ráð fyrir að Waugh einn vinni fullan tíma í nefndinni, en hinir gegm sínunr .fyrri störí- jafnframt. Vínsalan byrjar 1. októ- ber n. k. Waugh ef enn yflr í Kv- rópu, en býat við að verða kominn hingað í lok þessa mánaðar. Uffl verð á víninu er það að sog.ia, að pottflaskan af Rye eða skozku Wbiskoy vorður um $5.00. Skattur á henni er um $2.50. Kostar hún þá að heildsöluverði viðlögðu $4.00 og ef stjórnin gerir ráð fyrir 25% kostnaði, lætur nærri að það verði $5.00 flaskan. Ársreikningar fylkisins. Fjárhagsár Manitoba-fylkis er út- runnið við lok þessa mánaðar. Eft- ir þyí sem stjórnar formanninum John Braeken segist frá, er fjárhag- urinn bærilegur og útgjöld hafa hvergi farið fram úr þvi sem áætl- að var. En tekjur hafa orðið minni en ráð var gert fyrir í ýmsum grein um. T. d. tekjur af kornsölu og gas- olíuskatti, urðu mcira en hclmingi minni en áætlað var, og svo er með fleira. Vegna þessa er tckjuhalli eins og við var búist þetta árið svo að nemur um $1,500,000. Öll útgjöld voru áætluð $11,490.134, en tckjur $10,073,043. Á engri sérstakri trygg- ingu hefir stjórnin þurft að halda í ár, og er það í fyrsta sinni að þess hefir ekki þurft með s. 1. 10 — 15 ár. Deyr af víneitrun. Einn af vinnumönnunum á Johnny J. Jones sýninguni í Winni- peg, fékk sér í staupinu meðan hann stóð hér við. En «vo "gör- óttur" var drykkurinn, að maður- inn veiktist af honum og var flutt- ur á almenna sjúkrahúsið, og þar dó hann af eitrinu, sem i víninu var innan hálfrar klukku stundar. Kornsöluráð í myndum. Fullyrt er að bændafélagið í Manitoba ætli að verða búið að koma á fót sameignarfélagsskap um það leyti er kornsala byrjar hér í haust, eins og Vestur-fylkin, Al- berta og Saskatchewan, til þess að hafa kornsöluna með höndum. Vinna byrjuð á H. B. járnbrautinni. Nokkrir menn eru byrjaðir á að gera við það, sem aflaga hefir far- ið á H. B. járnbrautinni norður af Le Pas. Er sagt að setja eigi kraft á það í iiaust, að ljúka við það af brautinni sem byrjað hefir verið á að minista kosti. Hópur manna er að búa sig þangað héðan úr Winni- peg þessa dagana. Burt með "kúa-pólitíkina". Samuel Sims. sá er eftirlit hefir haft með kaupum og vsölu á kúm fyrir Manitoba-stjórnina, var vísað frá því embætti nýlega af Bracken stjórninni. Þessi stjórnarstarfsemi verður lögð niður, og verður reynt að innkalia rítistandandi skuldir í sambandi við hana. En þær nema nú $264,477. Gangurinn í rekstri þessum var sá, að kýr voru keyptar af þeim dýru verði, sem með þær kunnu að fara, og lánaðar þeim, er ekki kunnu það. Eru þessir menn ])ví í skuld við fylkið. Hjálp sú cr í.ieð þessu átti að vcita, hefir ekki blessast, þvi menn þesslr hafa ckki enn kómist úr skuldum sínum, og svo skuldar fylkið þeirra vegna. Það virðist sem enginn liafi auðg- ast á þessum búhnykk llberal- stjórnariimar. Strætisvagnaþjónar kærðir. Þrfr strætisvagnaþjónar í Winni- peg lial'a vcrið kærðir fyrir þjófn- no. Félagið hefir komist að li\í. að undanfarin tvö ar liai'a farmiðar (tickcts) verið seldir í blóra við það, og uppgötvttð loksinis. að vagn- stjórar nokkrir liöfðu náð farmið- iiin i'ir kössum þeim cr ¦ þeir eru látnir í og vagnstjórar hafa. I>á farmiða seldu vagnstjórar svo at'tur. Þrfr þeirra hafa nú verið kœrðlr. En þcssi Earmiða-þjófnaður hefir l)ó ;'i annan liátt einnig verið fram- inn. Menn scni unnu á skrifstof- um strætisvagna-félagsins iiafa þar náð í farseðla fclagsins 0g selt vagnstjórtun ])á á laun. Er nú liat'- in rannsókn í þeesu. Telur félagið, að það hafi ,mcð þesaum liætti tap- að 125,000 á s. 1. tvcim arum. Onnur lönd Bylting á ÞýzkalancU. Bylting virðist liafin á Þýzka- landi. Hiin byrjaði s. I. föstudag nicð þvi að vistalaust fólk ætti inn í garða úti um svcitirnar og inn í búðir í bœjunum til þe^s að ná í eitthvað til þcss að slöggva mcð lumgur sitt. Skotum hefir lands- lýðurínn akifst ú og liafa allinargir (frá 10 '-"V verið drepuir í hveij- iiiu liinna stærri bæja á da? síðan. Og óspektirnar virða.st fara vax- andi. Guno stjórnarformaður sagði at' sér s. 1. laugardag, en við völduin íók aftur Strcscman, foringi Volks (fólks) flokksins. Ríkis'nankauum hciir \ciið lokað vegna peninga- leysis og öllum bönkuin í Berlin. BIÖQ hafa og flest bœtt að koma út í bæjunum vcgna vcrkfalla. Leysa nú 1,800,000 mörk út dollarinn. Búð- um liefir og inörguin vcrið lokað, enda höfðu þær orðið lítið að sclja. í sumum smærri bæjum og l>orp- um liöfðu niatvörubúðir hvorkl kjöt, smjör, svinakjöt, egg eða kart- öflur í fóruin sinum. Þar sem mjör var fáanlegt, kiKstaði pundið mil- ji'm niiirk, smjörlíki 500,000 mörk og svínslæri 900,000 mörk pundlð. Var auðvitað að ekki gæti lengi hald- íð þaning áfrain, þvi vfcrkalaun eru hlutfallslega ekkert borin sam- an við þetta verð. Verkfallsmcnn t. d., sem voru préntarar báðu um 20 gullmörk á viku, isem er um $3.80 eða scm næst 50 centum á dag — rétt fyrir eitt emjöfpund á nú- vcrandi ver'ði þass. Af síðustu fréttum að dæma, virðist bylting- in vcra að breiðast út. SkaSabótamálio. Ekki greiðir það lciðina tii sam- koinulags í skaðabótaniálinu, hvernlg ástandið er að vcrða á Þý/íkalandi. En ennþá arg-vítugra í auirmii Frakka cr þó hitt, hvern- ig Bretar taka orðfð í það mál. Þeir hafa nú obinberlega og ein- dregið látið í ljósi, að innrás Frakka í Rulir héraðio sé brot á saniþyktuni sanibandslióðanna. Má nœrri geta hvílíkúr snoppungur þetta er á Frakka, þegar þcss er gœtt, að Brctar eru öfluga.sta og áh'rifdinesta þjóð sambandsþjóð- anna vcstla'gu. En forsætisráð- herva Frakka, Poincare, er enn hinn sviosn'asti á móti þassu og etjar og cgnir þjóð sína til að halda kröf- uiii .sínuin sleitulaust fram. Hann kveður Frakka ekki hafa ncina löglcysu í frammi með inn rásinni í Ruhr, þvi í Spa samn- ingnum 1 jiilí 1ÍI2D, sé svo að orði kveðið, að sambandsþjóðirnar verði að taka lönd af Þjóðverjum, ef þeir láti þær ekki hafa ]>að af kol uin scin ákveðið sé innan ákveðins tíma. En í Versarta-samninglnn vitnar hann ekki, sem þó cr aðal sanmingurinn viðvíkjandi skaða- bótunum. Annars hafa ræður Poiheares síðustu dagana meira lotið að því, að l)lása að haturs- eidinum gegn Þjóðverjum en nokkru öðru. Italía er með Bret- um og Japan, og virðist sem Prakk' land megi ])á fara ai^ varp sig, þó aldrei ncuia að Bclgia og Tyrkinn sé nicð ]>ví. Fiiitt með iíðni. scm Erakkar láta sér um nnin'j fara um Breta, er það, að þeir séu búnir að svíkja sambandsþjððii sínar og séu gcngnir í lið með ÞJéðverjum. Svona er sanngirnin mikil hjá Frökkum. 8em stendur vlrðast þeir okki skeyta ncitt um raunjr Og þjáðningar annara þjóða í Ev- rópa Ef Frakkland græðir á því, að undiroka ])ær sem lengst, er hugsjón Frakka fullnægt. Kosningar á íriandi. Kosningar til þingsins fara t'ram á Irlandi 27. ágúst n. k. útnefn- ingu þingmanna-efna á að vera lok- ð 18 þ. m. Mælt er að áhugi niannl sé frcniur daufur fyrir kosningunni. Frí-ríkið eða stjórnar-flokkurinn cr talinn sterkastur. En samt er ckki gert ráð fyrir að hann nái ncma um 60'ljing.sætum af 153 alLs. Næst- ur honum er bændáflokkurinn. sem ráð er gert fyrir að muni ná 46 sætum. Þá er vcrkamanna- flokkurinn allstcrkur, en tví-, eða þrískiftur; eru sumir ]>"irra óháð- ir, aðrir fylgjandi stjórnarflokkn- um, en mestur hluti þeirra 1><'> verkamannaflokkur og andstæði>f stjórninni. Lýðfrelsisflokkur dc Valera er gert ráð fyrir að nú muni ná 12 sætum. Bændur taka ef- laust saman við Frí-ríkisflokkinn. de Valera s.iálfum er talið sæti sitt víst. En svo or þetta auðvitað alt spádómur tnn úrslit kosninganna og cr hér aðeins tekið fram tii þess að gefa yfirlit yfir styrklcik flokk- anna og aðstöðu þeirra, eftir því sem blöðin hér herma hana. -------------------x------------------- Islendingadagskvæði flutt að Hnausum Fréttabréf. Maikcrvillo 2. ág. 1923. Frá veðráttunni hér hjá íslend- inguiii er nú gott eitt að segja. Kins og áður licfir verið frá nagt, var veturinn einn með þeim beztu. sem hér hafa komið yfir mörg ár. Fóðurbyrðir reyndust nógar, og allur kvikfénaður gekk vel undan vetri. Vorið var mjög ískyggilega þurt og ka\t, fram til 25. maí: l>á brcyttist tíðarfarið algjörlega til bctra, svo liagkvrcmnara varð ekki ákosið:: blíðviðrí mcð nrcgiicguni rigningum hélzt allan júnítnánuð og til nálægs tima; að vísu gjörði hér nýlega stojrm4)y] með nokkru hagli. seni kann að liafa skemt á. stökxr stað: einkum lagst niður af Vjeðurofsanum, þár sem þyngst er á ökrum. Aðfaranótt 1. 1>. m. vaið frost- vart. simii ]>ó ntun lítið cða ekk- ort haf'a skcnit, Akfar og gras- hagi cr vol gróðið, má scgja í bezta lagl, þegar ]>ess or gætt, hvc jörð var orðin nídd af lofþurkum og yfirgangi næstl. tvö ár. Um 20. f. m. var byrjað hér að heyja, l>ö ekki alnient: vcrði veðráttan hér oftir liagstavð og væg má vænta góðs um alla uppskéru; þó er hætt við, að akrar vorði víða seint til., undir slátt; akrar eru orðnir hér umfangsmiklir og taka langan að- vinnslutíma. Almont cr hér góð líðan fólks og hcilstrfar gott. Fyrir stuttu varð hér hörmulegt slys. Unglings piltur, fóstursonur þeirra Mr. og 2. ágúst 1923. ÍSLANDSMINN!. Ættarjörðin íss og báls, Með ægisgjörð og faldinn fanna, Prelsisvörður hugsjónanna. Næturvörður norræns máls. Bak við tjaldsins regin rök Rúnir kaldar leiðir vísa, Skautum falda elds og ísa í'tlent vald og heljartök. Höfguni brám þá landið leit Lyftast bárur veðrahranna, Brunasárin böls og fanna Bak við ár í hverri sveit. \'íst ei sefur vættur sands. Vonin liflr lands í æðum, Ljós því hefir sent af hæðum Sá er gefur: Guð vors lands. Frelsisroði um fjallsins brár Framtak stoði landsins sona; Legg þú boði lífs og vona Líknar voð á Urðar sár! Kennir saga lýðs og lands. Skapalag í rúnum ristum Renni dagur orku og listum Við hjartaslag vors bræðrabands. Hörpustrengur, hetjuljóð Hljómi lengi 'um jörð og flæði, Samantengi um grund og græði Góða drengi, menn og fljóð, íslands blær um árdags stund Ennþá hlær í bernsku-lundi, Hreinn og skær se m barn 'í blundi, Blóm sem grær á frónskri grund. Lifi ísland! íslenzk þjóð Öflug rísi á kraftsins lindum; Ætíð lýsi af lands vors tindum Leiðarvísir, kærleiksglóð. S. E. Björnsson. MINNI NÝJA ÍSLANDS. \ Þú Norðurland hins mikla meginlands! Þitt minni, landnám hartnær fimtíu' ára, Við hef jum upp við ár og vatnaglans — Hvort er hann bjarmi þinna gleðitára? Hver sigur unninn þér á þinni braut Með þrekraun vekur nýjan styrk í taugum Og gefur allri giftu byr í skaut Og glampar bjart í þínum vatnaaugum. Og vera má að gleðivatnagler Það glampi víðar undir sólarhjálmi, En það sem okkur heldur föstum hér, Er hlekkjatengsl úr þinnar námu málmi. Á einum hlekknum öðrum meira ber, Sem áttu, kæra bygð, í þinni festi, Að einkum heima eigum við hjá þér — Það eitt er nóg, þó gull og silfur bresti. Því líði maður tjón á sinni sál, Er sízt að ræða um bót að heimsins auði, En þar sem yndi andans kyndir bál Á eyðimörku, verður steinn að brauði. Gutt. J. Guttormsson. Mrs. J. Björnsson á Tlndastól, fór ríðandi scinni hluta dags skanit t'rá heimili sínu, cn fannst örendur: stórkostdega skemdur, eftir langa leit; ekki víst hvernig slyslð vildi til. en líkur eru, að hcsturinn hafi dottið og orðið drengnum að fjor tjóni. Hart átak var þetta, liin- um öldruðu hjónum, er unnu drengnum, scm sínu eigin afkvæmi. Bændavörur eru hér í lágu verði, hafa í seinnitíð lækkað að verði. Innkaupsvörur eru enn i háu verði: hafa sumar heldur hækkað. í.-lcnlingadagurin var hafður hér 1% júní;.. frá honum er lítið að segja. hclzt það, að lufr pre»t«r töluðu l>ar og einn íslenzkur hálf- ærður karl, scm aldrei hefir kveðiB mikið að á rrcðupalli. Forseti dagsins var ihr. .lón Ólsou, scin einnjg stýrði söng á íslcnzku og ciksku: lians flokkur — Markevillc Band spilaði á dcginum. iþrótt- ir voru sýndar þat' svo sem lilaup. stökk, knáttleikur og fl. — og síðast dans að kveldinn Af seinustu ísl. blöðunum. sem út komu, sé cg, að nú cigi að bcfjast iianda. og setja í framkvæmd samn- ing "Landnámu" Vestur tslendlnga; en muiia ættu'menn, að þetta cv í eðli sínu þ.ióðr. mál eitt af þeim þýðingarnicii'i: það heyrir bcint undir þjóðx. félágið að hrynda því í Eramkvæmd, mcð þeim hættl sem yfirst.iórn þess þætti bezt við eiga. p;g hcfi áður sagt, að þetta verk landnámseagan væri hvorjum einum mantii oftak: ]>að er mikið vandavcrk og hefir niikinn kostn- að í för mcð sér. i'jóðr. fél. stcnd- ui' miin bctur að vígi. cn nokkur cinstakur niaður: brcði hcfir ]>að innan sinna vébanda. nokkra rit- færustu mcnn og hcfir betri bein í hendi til að mæta kostnaðinum. Þvi aðeins að saga sú verði vand- lega af höndum leyst, cr betur farið cn hcima setið. Svo ekki meira um það að sinni. Fréttarkari Heimskr. Frá íslendingadeginum að Hnausum 2. ágúst 1923. Veðrið var hið ákjósanlegasta frá niorgni til kvölds. Samkvæm- isstaðurinn eflaust einhver sá allra fogursti, soni finst á vesturströnd Winnipog-vatns — óbrotin iðgræn smáragrund. Á þrjá vegu sveipa frumskógajaðrarnir þennan indæla reit, alt frá Hnausabryggjunni, og hinu veglega heimili frú Valgerðar Sigurðsson og sona hennar — að sunnan og á að gizka fjórðung mílu norður, en vatnið bindur að aust- an. Lítið eitt mun biettur þessi injinri frá austri til vestur. Fyrir sundfólk hygg eg torvelt að finna ákjósanlegri stað til ]>oss að njóta íþrðttar sinnar, en þar frá vatns- ströndinni. Fólkið streym'di að úr Öllum átt um. frá l)\í litlu eftir kl. 9 árdegis. því að eins og auglýst hafði verið. byrjuðtr hlaup og stökk fyrir unga og gainla kl. 10 árdogis, og var þar að vinna til 50 verðlauna. Svo hélt fólkið áfram að streyma að á mót- orbátum, bifreiðum og járnbrauta- lestuni ]>ar til kl. 2.30 síðdegis; l>á byrjuðu ræðuhöld, og var þá sam- kvæmt seldum aðgiingumoðum. fólk töluvert á annað þúsund sam- ankomið. Herra Sveinn Thorvaldsson kaup- niaður í Riverton og svcitar-odd- viti í Bifröst, var forseti dagsins. og fór honuni sá starfi prýilega úr bendi, og furðaði enginn slg á slíku: því að honum hefir farist svo margt vel úr hendi í Nýja-íslandi. Hornleikaraflokkurinn frá River- ton spilaði við hátíðarlialdið, og söngflokkurinn sömuieiðis frá Riv- erton, söng "ó guð vors lands", og aðra íslenzka þjóðsöngva við þetta tækifæri, á milli þess að ræður voru fluttar og unnu hvortveggja flokkarnir sitt fflutverk af mikilli snild og kunnáttu. Forsetinn ávarpaði fólkið með stuttri og snjallri ræðu. Þar á eft- ir kallaðt hann séra Hjört Leo M. A. frani með minni íslands í óbundnu máli. _,.'.' Þá flutti dr. S. E. Björnsson kvæði, og var það líka fyrir minni l'slands. Þá kallaði forseti séra Jóhan Bjarnason fram með minni Canada; þá Jón Runólfsson og flutti hann tvö kvæði úr Land- nema og landmuna ljóðabálki sín- um. Þá mælti eapt. Sigtr. Jónasson fyrir minni Nýja-lslands. Þá flutti Gutt. J. Guttormsson skáld kvæðí og var það einnig fyrir minni Nýja- íslands, og fylgir það með línum þessum.íí nýkominni Heimskringlu les eg kvæði: "Landnemarnir", er flutt hafði verið í Wpg. eftir sama höfund, og hefði eg bozt trúað því, að Agli hefði þótt Guttormur snjall, ef hann hefði mátt líta upp úr gröf sinni og leggja eyra við þá -er ]>etta kvæði Guttorms var flutt. — Afsakið að þetta er inn- skot). Fyrir íþróttir voru gefnir $175.00 í verðlaun fyrir utan tvo bikara og skjöld. Fyrir að synda fjórðung mílu, hlaut Stefán Ólafsson í River- ton bikar, sem Hnausa Community Club gaf. Kaðlatog var háð milli þcssara bygðarlaga: Víðis, Arborgar, Geysis á aðra hlið, en Hnausa og Riverton á hina. Vesturbygðirnar rintiu Riverton bikarinn. Glímuskjöldinn f'rá Arborg vann I'orsteinn Jóhanrpsson í Framnes- bygð. Knattleikinn milli Árborg og Rivorton unnu Riverton knatt- ieikararnir. Auk þeirra, sem á skcmtiskránni stóðu, flutti skáldkonan Margrét Sigurðson mjög hugþekkar vísur til f&lands. — Dansverðlaun hlutu Miss Guðný Daníeisson fyrstu verð- laun, Mrs. M. Jónasson önnur og Miss Guðrún Stadfeld þriðju verð- laun. Hin ýmsu bygðarlög i norður- hhrta NýjaKfslands sameinuðu sig um þetta hátíðarhald, og virðist alt niæla með því,.að það verði ár- leg venja. J. R

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.