Heimskringla - 08.06.1927, Blaðsíða 1

Heimskringla - 08.06.1927, Blaðsíða 1
XLI. ARGANGUR. WINNIPEG, MAN, MIÐVIKUDAGINN. 8 JÚ. .í 1927. NÚMER 36 aOOOOOOOOOOOOOOOOOBOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOOJ I CANADA Dr ræðu Rt. Hon. John Bracken. forsætisráðherra Manitobafylk- is, er hann hélt á almennum kjósendafundi í Winnipeg föstu daginn 3. júní. Eitjs og augiýít var ráðherrann og stjórnarþingmanns- eínin í Winnipeg, ahnennan kjósenda fund á Walkerleikhúsinu hér í borg á föstudaginn var. Aðalrreðuna hélt forsætisráðherra, og var gerðttr afar mikill rómur að máli hans. og allri framkomtt. Fara hér á eftir — tekn ar úr rærhtnni — ýmsar athugasemd ir, er hann gerði við staðhæfingar og róksemdafærslu mótstöðunianna sinna, og ananð smávegis, er lýtur aí ráðsmennsku hans og skoðttnum. ffc 9fr ^f skattL Ykkur er ckki kunnugt uin þétta, cn það cr satt, cngu síffttr. I stiinuin verst stöddu licritSiinum intin niðurfœrslm 75%. Þið kunnið að spyrja, hví nauðsynlegt hafi veriS aís setja á nýja skatta. Svarið felst í þeirri stafireynd, að þegar vifi tókuni við. fóru útgjöldin fram úr tekjunum. svo nam $1,500,000 árl. Hefðti tekjur , '„ , . og útgjöld staiSist á, þá hefðuni við helt forsætts- ° I . tafarlaust lækkaö skattana. \ ið Öll stefnskrá mín er í þessu inni- falin: Það sem Manitoba í heild sinni er heillavænlegast. Ekki það sem er bezt fyrir sveitirnar, borg— írnar, verkamenn eða auðhölda, sér— stakan þjóðflokk, eða trúarbrögð. rieldur það, sem fylkinu öllu er fyrir beztu." Mr. Bracken vonaði að kosninga- foardaginn færi drengilega fram, án þess að núa fyrverandi stjórnum alls konar spillingtt um nasir. Oskandi, að menn liéldu sér við staðreyndirn— ar. og ræddu þær. Miinnum væru yfirleitt ekki nógu Ijós stjórnarstörf ín, né helztu örðugleikarnir. er hver stjórn ætti að yfirstíga. Hve marg— ír gerðu sér t. d. grein fyrir því, að siðasta árið varð Manitobafylki að greiða $4,000,000 — (fjögur miljón <iali, bændur!) — i rentur af skuld- inni, sem fyrirrennarar Brackenstjórn arinnar hefðu steypt fylkinu i. — Meðal annars hefði Brackenstjórnin endurreist gjaldþol fylkisins. A fimm árum hefði hún breytt $1,346,000 tekjuhalla í $600.000 reksturságóða. Skeílihlátur kvað við um allan sal ínn á kostnað Mr, Rohson, er forsæti.f ráðherrann svaraði þeirri ásökun hins lib. leiStoga, að stjórnin hefði komið f járhagsjöfmt'ði á reikninga sina á "kostnað hinna fátækustu sveitafélaga1. Fór Mr. Bracken um það svöfellduni orðum: ''Þetta minnir mig á Rip Van Winkle, sem svaf í 20 ár. Við náð— ¦um ckki fjánhagsjöfnuði á kostnað Tiinna fátækari sveitafélaga. Arum saman höfuni við einmitt verið að létta af þeim byrðinni, er á þau hafði verið lögð. Þó er sagan, sem þetta niinnti mig á, að þvi leyti ólík iþessu, að Rip Van Winkle mundi þó, er riann vakna'ði, það sem skeð haf'ði á'ður en hann sofnaðL Núverandi stjórn hlóð ekki byrðinni á sveita— félögin. Það gerðu fyrirrennarar hennar. Það sem upphaflega var þjóðræknisskatturinn (patriotic fund levy), hafði farið svo vaxandi, að fiann nam $2,250,000. er Bracken- stjórnin tók við. Siðan hefir hann stöðugt minnkaS, unz faann nú er um $1,250,000. — Sami maður (Mr. Robson) á- felldist stjórnina fyrir það að ógreidd ír sveitaskattar næmu $14,000,000. En það er einmitt að kenna sömu stjórninni, er hlóS byrðunum á sveita félögin, og eg nú nefndi. AriS 1915 námu ógreiddir skattar $6,000,000. Arið áðiir en Brackenstjórnin tók við, voru þeir komnir í því nær $15,000,— 000! Síðan hafa þeir þó heldur mftinkað en hitt." "— ViS höfum lækkað skattana á hverju einasta bændabýli í Mani— toba, og á hverri fasteign í fylkinu. Niðvrfœrslan nemur hclmingi me'vra en tekjulicekkunin af auknum tekju— færöum útgjöldin niður um $1,000,— 000, og sögðum að því 'búnu viS skattgreiðendur: Það er betri bú— skapur. atS losa sig Úr skuldum, og vifi verfium enn að hafa sanian I $1,000,000. —" "— Þið hafið heyrt pólitíska and stæðinga okkar segja nýlega: ' Við ætlum að færa skattana niður utn $2,000,000, of við ætlum að fram- kvætna meira fyrir ykkur." — Hugs ið m't rólega ttm þetta. og sjáum svo. að hvaða niðurstöfiu þið komist um búvit þeirra manna, er láta sér ann— að eins um munn fara. Það er eng— inn annar vegur til þess að færa nið ur skatta, en að láta eitthhvað af framkvæmdum biða, og enginn þeirra. er annað fullyrða, geta nokkru veru legu þar um þokað. Samt segja þeir, að þeir ætli að lækka skattana, og eyfia um Ieið meit'a fé. Slíkt fær ekki staðist." "— — Sagt var að kjósendur ættu að fylla flokk liberala. af þvi að for- ingi þess flokks gæti þá farið til Ottawa og sagt: "Vinttr minn og Hberal flokksbróðir, Mr. King. líttu nú til okkar i náð !" (Hlátur). Jæja, Iil>eral stjórn hefir nú setið mörg ár við stýrið i Saskatchewan, og síðustu sex árin hefir liberal stjórn setið að völdum í Ottawa. og samt hefir Ottavvastjórnin. ekki enu "litið i náð" til náttúrufríðindakröfu Saskatche— wanfylkis. . (Hlátur). Mér finnst að bón okkar til Ottawa. ætti að grund- vallast á voti um æðri hvatir. Eg vildi mega trúa þvi, að forsætisráð- herra Canada væri reiðubúinn að láta Manitobafylki ná rétti sinum, án nokkurs tillits til þess, hvern póli— tískan lit þeir bera. er fara til Ott— awa í friðindaheimt fyrir fylkið."' — — "Brackenstjórnin verður endur— kosin. Stjórnin býður Winnipegbú— blaöamahna, Mr. Oahl. ritstjóri "Norröna", hafði orð fyrir blöðun- uni, og gaf þá eðlilegu skýringu. aö flestir viðstaddir væru uppaldir við reynslu samvinnunnar fyrir auguat, og ]>vi lausir við allar kreddu hindurvitnatrú gagnvart henni. — Mr. Thomassen. auglýsingastjóri samlaganna skýröi frá þvi, að viö— staddir blaðamenn næðu til 400,000 lesenda gegnum blöti sin. og til mik- ils hluta af þeim fjölda næðu ensk- rituð blöð ekki. eða aö litlu leyt; aöeins. Erlendar fréttir Stórbretaiand. um að senda fulltrúa á ráðstefnur sínar. Við höfuni skift sanngjaru- lega við Winnipegborg, þótt hún hafi aðeíns sent oss einn mann á þing. — F>etta er sannleikur, þrátt fvrir allt sem andstæðingar okkar segja. MeS þesstt fundarhaldi skorum við á Winnipegbúa, aö taka höndum sam— an við stjórnina ttm að efna til ráðs mennsku, sem livorki viðttrkennir sér staklega borg né bysgð; norfiur né suður: kynflokk né kirkjudeild, ne stéttarhagsmuni. heldur hefir aðeins eina hugsjón að marki: gengi og gæfu Manitobafyl'kis í heild sinni." I'aðan reka hver stórtiðindin önn- ttr upp á siðkastið. Fyrst verkfalls- lögin, sem ógurlegasta orrahríB hefir staSiS tim, en sem ekki er fyllilega útkljáð ttm ennþá. Þá aftförin á hendur Sovietfulltrúanum í London, og umboðsverzluninni rússnesku, Ar- cos. og að siðustu rimnian við Egypta. I'.ið er alkunnugt. að litil vinátta ev með Rússum og váðuneyti Tíald— wins á Englandi. og einnig, að Rúss- ar eigi ekki innilegri hatursmenri, en allra íhaldssömustu ráShefVana, t. d. W'inston Churchill, Amery og sér- staklega Sir William Joynson-Hicks. l'nt miðjan þennan 'mánuð réðist lög regluliðiS frá Scotland Yard inn í byggingu þá, er fulltrúi Sovietstjórn- arinnar, Rosengolz, hefir aðsetur í með sveit sinni. I sömu byggingunni hefir Arcos, umboðsverzlun allra rússíneskra kaupfélaga á Eti'glandi, aðsetur sitt. LagSi lögreglan þegar löghald á öll skjöl í byggingunni, ratmsakaði alla starfsmenn umboSs- verzlunarinnar, nær 1000 mannsé Rússa og Englendinga, innan klæt5a sem utan, frá ihvirfli til ilja, konur sem karla, og ráku þá síðan úr bvgg ingunni. Síðan leitaði lögreglan um allt húsið; safnaSi saman öllum bók uni og skjölum og flutti á lögregltt— stöSvarnar; sprengdi upp skrifborð, hirzlur aðrar og eldtrausta skápa, og tóku einnig allt þaðan. Stóð þetta yfir hátt á annan dag. Þetta 'þóttu furðulegar fréttir og stórar, þvi enda þótt Rússarnir væru ekki vel séðir af stjórninni. þá hafði þó Mr. Rosengolz fengið viðurkenn- ingu fyrir því, aS hann og aðstoS— armenn hans nytu sömti réttinda og undanþágu undan landslogum, sem tiðkast í öllum londttm um sendi— sveitir erlendra rikja. Mótmælti Rosengolz tafarlÆust þessu athæfi viS brezktt stjórnina, en auðvitað árang- urslaust. — Stjórnarandstæðingar geröu þegar' fyrirspurn utu þetta í þintginu, og v.irð Joynson-Hicks inn- anríkisráðherra. fyrir svöruni af hálfu stjóinarinnar. Kvað hann þessa Ihúsleit vðra gerða að sínu undirlagi. og væri orsökin sú. að lögreglan hefði skýrt sér frá þvi, að henni hefðu bor ist svo sterkar likttr fyrir því, að \iss skjiil, er horfið hefðtt úr viirzl- i'tn liermálaráðuneytisins, væru ni'ð— urkomin hjá Arcos, að hún æskti eftir rannsóknarleyfi. Kvaðst hann hafa veitt það, er hann hefði atluig- A miðvikttdaginn var battð Hveiti samlag Manitoba ýmsum starfsmönn um peirra blaða í Winnipeg, er eigi erii gefin út á enska tungu. til há- íslenzku blöðunum, Lögbergi og Heimskringlu, voru báðir ritstjór— arni'". Mr. Einar P. Jónsson og Mr. Sigfús Halldórs frá Höfntim. Mr. AfcLeod bauð gestina velkomna. Auk forseta Manlitobasamliag.sins, Mr. Bttrnell. töluðu þarna formenn Al- berta og Saskatchewan samlaganna, aö þau gögn, er lögreglan hafði fram að leggja. VarS hann þó að játa, að skjöi bessi hefðu ekki ftmd- ist. \';nð nú hin ákafasta rimma um þetta í þinginu, milli stjórnarinnar og andstæSinga hennar, og hafði J. R. Clynes otð fyrir verkamannaflokkn iim, í fjarveru Ramsay MacDonald. er legið hefir veikur undanfariö í Philadelphia. — Hafði stjórnin sér <það til afsökunar, að þótt þessi skjiil hefðti ekki fttndist (er Joynson-Hicks var þó sannfæröur ttm fyrir sitt leyti. að Rússarnir vissu eitthvað um), þá hefði þó í skjalasafni' SovietftilltnV ans og Arcos fundist nægar sannanir fyrir því, að Sovietstjórnin héldi ttppi ósleitilegri fylgisöflun fyrir komm- únistastefnuna og launæsingtmi til Isndráða. bæði á Englandi og í sam- veldinu brezka yfirleitt. að þær sann anir réttlættu fyllilega húsleitina. — Þegar rimman í þiiiginu hafði staSið nokkra daga, tilkynnti Bretastjórn, Mr. Rosengiolz, að hann yrði að vera á burttt úr Bretaveldi innan sex vikna, með allt sitt lið, enda væri öllu stjórnmálasambandi viS Rússa þeg- ar slitið. Þó gat Raldwin forsætisráð berra þess opiniberlega, aS verzlunar- viSskifti myndu eftir sem áður geta átt sér staS milli landanna. En Rúss ar hafa vitanlega tekiS óstinnt í þaS, og er nú fullur fjandskapur milli stjórnarvaldanna, þótt hvorugur hafi sagt hinum stríS á hendur, og ekki líklegt, að til þess komi eins og enn horfir við. Nýlega bártt svo conservativar fram traustsyfirlvsingu í parlament - imi til stjórnarinnar, sem þakklæti fyrir þessar aðgerðir. var hún sam iþykkt með 367 atkvæðum gegn 118. Nokkrum klukkustundum siðar var svo á formlegan hátt slitið diplomat— isktt sambandi milli ríkjanna, og Mr. Rosengolz gefinn titt daga frestur til þess að komast með allt sitt á brott af Englandi. Mr. Rosengolz bjóst hið skjótasta, en áður en hann færi á biirtu, gaf hann út opinbera yfirlýs- ingu, þess efnis, ah öll skjöl, er brezka stjórnin hefði birt sem sak- næm. og finnast hefðtt átt í skjala— safni rússnesku sendisveitanna. væru "fölsuÖ". göngu, siðustu þrjá dagana fyrir konur eingöngu. Enginn aðgángur fyrir unglinga innan 16 ára. Hve þýðingarmkið atriði þetta er, sést Ijósast af ttminælum hins heims- fræga fræðimanns, J. Arthur Thom- son, prófessors í sagnfræSi viö Aber- deen háskóíann á Skotlandi. Kemst hann svo a* orði í ritgerð um mann— félagsheilbrigði: "Mörgttm virðist það háskalegt framtaksleysi nú á tinuim. aö láta ungt fólk álast upp, án þess að veit.t því ákveðnari fræðsltt um lögmál heilsti og hagsældar. Til þessara lögmála líkama og sálar hljóta einn- ig að teljast allar staðreyndir. er aS auðvitaS megi frá allsherjar— kynferSi lúta, þótt aldrei einangra þær heilbrigðinni. Aldrei hefir brýnni þörf verið á Hffræðiskennslu í skólum, ekki ein- imgis gagngerðri og timabée.rri líf- eðlisfræðslu, heldur einnig um slík- ar hugmyndit". sem viixt, þroska, á- vanamyndun o. s. frv.. Ef blóm- knappar erfða vorra eiga að springa svo út, sem æskilegt er, þá verðum vér að sjá oss sjálfttm fyrir sem ítar legastri þekkingu á lífinu. ---------------x--------------- Slys. Það hroða slys vildi til á Gimli á laugardaginn var. að tingtir maður. Halldór Hólm, sonur Magm'isar heit ins Hóhn og konu hans. lenti í sögun arvél svo háskalega, aS vinstri hand- legginn tók því nær af upp viS öxl, en tvíbrotnaði hægri handleggiiritin. Var farið áieS hinn slasaða þegar um nóttina til Winnipeg, og tekinn af homim handleggurinn þar. Er þetta þvi sorglegra. sem þessi tvítugi piltur var aðalfyrirvinna ekkjunnar nióð- ttr sinnar. Haraldur Sveinbjarnar- son. ser frekar fátt er uppgötvantr, hefir gert í þessu Bandarikin láta finnast uni þær brezka stiórnin sl jalasafni, um fylgisöflun Rússa i r.anilaríkjunum. \*;yr háskafegasfa skjalið, skrá með 15 nöfnum, alger— lega óþekktra manna og kvenna, sem l'.andaríkiunum finnst ekki sérlega ægileg. Heilsufræðslan. Þingmannsefni Framsóknar. 1 GIMLI KJORDÆMI. sinnar tegundar í Vestur-Canada, er með morgit móti: kvik— og skugga- A mánudaginn hófst fræíjsluvika hér'myndir sýndar; afar greinilegar vax- degisverðar á St. öharles Hotel. Frá^ í Winnipeg, sem blutaðeigenditr ihafa ' myndir, sem fengnar hafa verið frá lieðið Heimskringlu að geta ttm. Er París; fyrirlestrar haldnir og bæk- þessari fræðsluviku svo varið, að lingum dreift út. RæSumenn verða blaðið verðttr sérlega fúslega viS me'Sal annars Dr. Gordon Bates. frá þeirri bei^ni Heilsufélag Winnipegborgar (Wiu Toronto, allsherjarritari heilbrigSis— ráðs Canada; Miss Hewson, ritari nipeg Health Leagtie) gengst fyrir beilbrigðisfttla^s Oníariofvfk's; Dr. fræðslu þessari. Var samskonar H. S. Thomson frá Toronto, nafn- fræðsluvika haldin nýlega '• Toronto kenndur ræðuskörungur, sem hér er Mr. McPhail frá Elfros og Mr. W.' við afarmikla aSsókn. Er þar skýrt t á vegum tannlæknafélags Manitoba- H. Wood frá Alberta. Var það vert eftirtektar, aS þeim bar öllum saman tim. a'ð "útlendu" blö"Sin (þeir notuðtt ekki þaS orS) hefðu yfirleitt unniS samlögunum drjúgum betur og sýnt meiri skilning á starfi þeirra, en hin enskritu'ðti blöð. Aldursforseti ftá sótt— og smitunarvörnum, a^al— j fylkis, og auk þess sérfræSingar lega ráSstöfun gegn kynsjúkdóma' hé'San úr borginni, menn af öllum bölinu. Var lokiS hinu mesta lofs— stéttum. Fræðslan fer fram í hin- orSi á þessa fræSsluviku, af fulltrú- tmi gamla danssal Alexandra hótels- iim allra stétta, lærSra sem leikra, ins„ 6.—11. jtmí, sýningar daglega fátækari, sem ríkari. Fræðsla þessi, sem er hin fvrsta frá hádegi til kl. 10 síSdegis: fyrstu þrjá dagana fyrir karlmenn ein— HingaS kom í fyrri viku, frá há- skóla South Carolina, hinn góSkunni kikfimis- og íþrottakennari,' Har- aldur Sveinbjarnarson. Hefir íþrótta milliþinganefnd ÞjóSræknisfélags- ins, gengist fyrir kotnu hans hingaS, sem kunnugt er, til þess að glæöa ahtiga íslendinga fyrir glimu og í- þróttum. Gekkst nefndin fyrir þvi, aS honum var fagnað í gærkvöldi, yfir kvöldverSi, á Grange Hotel. — Stýr'Si formaður milliþinganefndar- innar, M^r. Sigfús Halldórs frá Höfnum, samsætinu; ávarpaði iheið tirsgestinn nokkrum orSum og bauS hann velkominn. Auk þess færðu heiSursgestinum árnaSaróskir. Grett ír Jóhannsson, Arni Eggertson, Dr. Baldur H. Olson, Dr. Agúst Blöndal. S. Melsted. Th. E. Thorsteinson, J. J. Samson, J. W. Jóhannsson. Einar P. Jónsson ritstjóri, Frank Fredrick- son, W. J. Líndal lögmaður og Mr. Arthur Morrison, umsjónarmaður leikvalla í Winnipeg og formaður í- þróttafélags Manitoba. — HeiSurs- gesturinn, þakkaði og fór nokkrttm orðum uin nauSsyn almennrar likams þjálfunar. — Var síðan gengið und an l>orðum og var enn snemmt á vi'iktt. að nú er kallað. enda voru allir sammála ttni, að þetta hefði ver ið óvenjulega skemtilegt samsæti og blátt áfram. A'ð samsætið fór svo vel fram. var mest að þakka félögum og stjórnar - nefnd Sleipnis, er fjölmenntu á fagn aðinn. Þó gátti hvorki forseti né varaforseti. Mr. Jack Snydal og M^r. Guðm. Gíslason, veri'ð viSstaddir. þurftu úr bæntim. — "Sleipnir" er nú þrevetur. Er ó- hætt aS segja, aÍS hann á tilvertt sína fyrst og fremst aö þakka hinum á- gæta dreng og iþróttamanni Frank Fredrickson, er skrifaSi ágæta hvatn INGALDSQN. Mr. Ingaldson er maöur svo vel kttnnur kjósendum og almenningi í kjördæmi sinu. bæði að ætterni og starfsemi. að það væri aS bera í bakkafullan lækinn, aS fjölyrSa um það. Fyrir aðra lesendur. sem eigi eru eins kunnugir. en þykir gaman að fylgjast með mönntim og málefn tim i kositingum, skal stuttlega drepiS á hið helzta. .' Mr. I. Ingaldson er sonttr merkis- bóndans Tryggva Ingjaldssonar og Hólmfriðar konu hans, er búsett eru við Framnes, Man. Bæði eru þatt hjótt þingeysk að ætt, og mun Tryggvi hafa alist upp aS nokkru leyti með Sigurjóni heitnum á Laxa— mýri, hintim þjóðfræga búihöldi og dugnaðarmanni, fiiður Jónhanns skálds. — Er ekki ólíklegt, aS frá þvjf heimili hafi Tryggva Ingjaldssyni að nokkru leyti runnið sá framúr- skarandi dugnaSur og framtakssemi, sem hefir jafnan einkennt hann, og gert 'hann aö einum helzta forystti- manni um margt, meðal sveitunga sinna, bæði í sveitarstjórn og öðru, sérstaklega í þvi, er lýtur að verk— legum framkvæmdum. Þessum dttgnaði og ósérhlífni hef- ir samyizíkusanilega veriS 'fkilaS í - hendttr Mr. I. Ingaldson, af foreldr- um hans. Hefir Mr. Ingaldson. eins og Heimskringla hefir áður getifí ura mjög fengist viS opinber störf fyrir samsveitunga sína, þótt bann sé enn tmgur maðtir Hefir hann jafnan látið sér sérstaklega httgað um sam- vinnumálin, og er óhætt aS reiSa sig á það. aS svo muni hann gera utan héraðs sem itinan. — Hvílíka tiltru Mr. Ingaldson hefir haft meðal sveit unga sinna. má á þvi bezt sjá, aS hann hefir verið sveitarskrifari í mörg ár: kosimi verzlunarstjóri Kaup félags Arhyrginga: stýrir rjómabúi Arbyrginga og hefir gert þaS svo, að sú stofnun hefir getið sór hinn bezta orðstír. M4 yfirleitt itm starfs feril Mr. Ingaldson segja, að hann er bezta sonnunin fyrir þvi. að það fxlkiskjördæmi er sendir hann á þing. hefir þar me'ð búiö vel í sinn hag. Og einmitt bændum og fram- sóknarstefnu þeirra hefir aldrei ver- ið brýnni þörf en nú, á jafnótrauS- um framtaksmönnum og Mr. I. Ing— aldson. Framh. á 8 bls. Messa og fundur, í Árborg á sunnudaginn kemur, 12. þ. m., kl 2 e. h. — í sanikomuhúst bæjarins. Mikilsvarðandi mál ligg— ttr fyrir fundi. og allir styrktarmenn Sambandssaftiaðar i Arborg beðnir aS sækja fundinn. Prédikun flytur sr. Rögnv. Pétursson. í umboði safnaðarnefndar. S. E. BJÖRNSSON forseti.

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.