Heimskringla - 05.04.1939, Blaðsíða 3

Heimskringla - 05.04.1939, Blaðsíða 3
WINNIPEG, 5. APRÍL 1939 HEIMSKRINGLA 3. SÍÐA HÚN HVARF MÉR (Höfundur, sem ekki vill láta nafn síns getið, hefir leyft Samtíðinni að birta þessa snjöllu smásögu). Tveggja ára skeið [vair eg vinnumaður í sjúkrahúsinu í Firði. Mátti með sanni segja, að eg væri allra gagn þarna í sjúkrahúsinu. Eg dró í búið fyrir ráðskonuna, gætti mið- stöðvarketilsins og var í sífeld- um sendiferðum fyrir lækna og hjúkrunarkonurnar. Alla snún- inga fyrir hjúkrunarkonurnar gerði eg með hjartans ánægju, einkum fyrir eina ljóshærða,1 sem mér leist sannast að segja nokkuð vel á. Það var einnig hlutverk mitt, að aðstoða sjúkl- ingana við burtför þeirra af sjúkrahusinu, bæði þá, sem sneru Iþaðan út í þennan heim, og þá, sem lentu yfir um til hinna heimanna. Mér var í fyrstu, og reyndar altaf, lítið um það gefið, að þurfa að hjálpa þeim síðarnefndu út í líkhúsið. Þó fór það í vana, eins og flest annað. Líkhúsið var þannig bygt, að vagni varð ekki ekið inn í það. Varð eg því ætíð að taka líkin í fangið úti fyrir dyr- unum og bera þau þannig inn á líkbörurnar. Gerði eg það æfin- lega hjálparlaust, því að eg vildi gjarnan láta hjúkrunarkonurnar sjá, að eg væri sæmilega að manni. Það var farið að líða að lokum síðara ársins, sem eg dvaldi þarna í sjúkrahúsinu, þegar það atvik gerðist, sem eg ætla að skýra hér frá. Eg var orðinn alveg heimavanur þarna og lík- aði lífið og starfið að öllu sam- anlögðu í betra lagi. Sú ljós- hærða sendi mér öðru hvoru hýrt auga, svo að vonir mínar gagn- vart henni glæddust frekar en dofnuðu. Það stakk mig þó öðru hvoru dálítið, að hún legði óþarflega mikla alúð við að hjúkra langa slánanum á númer 7, þeim með skömmina í ristar- beinunum. Eg hafði séð hana fara þangað inn nokkrum sinn- um, án þess að þar væri hringt. En sannanir fyrir því, að hún ætti vingott við slánann, vissi eg engar. Þó var eg f ullur and- úðar gagnvart manninum, en ekki þó meir en svo, að eg hefði með glöðu geði aðstoðað hann burt af 'hjúkrahúsinu, meira að segja út í líkhúsið, ef hann hefði farið þá leiðina. / Sjúkrastofan nr. 7 var aðeins fyrir tvo menn. f öðru rúminu lá, eins og áður er sagt, sá langi, en í hinu lá Brandur, sextugur dyrkkjuberserkur, heljarmikill beljaki með brennivínsístru. Rösk 100 kíló hafði hann vegið, með- an hann var heill heilsu, og hann mun frekar hafa-bætt við þyngd- ina en það gagnstæða, eftir að hann kom í sjúkrahúsið, því að bjúgur sótti stöðugt á skrokkinn á honum. Það var strax á allra vitorði, þegar Brandur kom í sjúkrahús- ið, að hann mundi ekki snúa þaðan út í soll þessa heims fram- ar. Leið hans hlaut því að liggja út í líkhúsið, og hlutverk mitt mundi verða að aðstoða hann þangað. Hjúkrunarkonurn- ar stungu stundum saman um Iþað nefjum, að þungur mundi Brandur verða síðasta áfangann, og sú ljóshærða lét orð falla um það við mig, að^erfitt mundi mér veitast að hjálpa Brandi í ver- tíðarlokin. Eg bað hana að kvíða engu í því efni, mín vegna. Satt að segja vonaði eg, að karlhólk- urinn mundi eitthvað rýrna og léttast, áður en hann hrykki upp af klakknum, og gaf honum gæt- ur í laumi, en þær athuganir gerðu mér ekkert rórra í geði. Kvapholdin uxu stöðugt á karl- inum; um það varð ekki vilst. Brandur var búinn að liggja þarna í sjúkrahúsinu í þrjá mán- uði, og versnaði hvorki né batn- aði. Þá var það einn morgun, að sú ljóshærða tók mig tali á ganginum, og sagði mér, að nú væri Brandur á förum. Eg hafði rétt áður litið inn til karlsins og ekki séð neina breytingu á honum, svo að eg mótmælti þessu harðlega. Sú ljóshærða hélt fast við sitt. "Mig dreymdi þannig í nótt. Áður en þrír dagar eru liðnir, verður Brand- ur kominn út í líkhúsið, með hvers hjálp sem það verður," sagði hún, og sendi mér um leið eitt af þessum augnatillitum, sem ætluðu að steikja mig lif- andi. Svo hana hafði dreymt fyrir því. Nú fór eg að leggja meiri trúnað á orð hennar. Eg vissi, að hún var undarlega ber- dreymin. "Hvenær sem Brandur flytur út í líkhúsið, gerir hann það með minni hjálp og einskis annars, verði eg hér starfandi, þegar það skeður," svaraði eg. "En mér þykir líklegt, að það dragist eina þrjá .mlánuðí. ennþá, að hann flytji." "Nei. Innan þriggja daga færðu að reyna kraftana á Brandi," sagði hún. "Brandur er þungur," sagði sú ljóshærða, og nú heltu augu hennar yfir mig heilu flóði af geislunum, sem altaf tendruðu vonir mínar gagnvart henni, og æfinlega brendu mig inn að hjartarótum. Svo flýtti hún sér inn í næstu sjúkrastofu. Mér var ljóst, að þessi leikur var að verða mér of heitur, og eg fast- ákvað, að láta til skarar skríða með mér og þeirri Ijóshærðu, strax og tækifæri gæfist. En svo var nú hann Brandur. Jæja, það varð að taka því, ef hann þyrfti svona fljótt á aðstoð minni að halda. Og eg gekk til vinnu minnar einn, með vonir mínar og kvíða. Um hádegisbil, tveimur nótt- um síðar kvaddi Brandur þenn- an heim. Sú ljóshærða tilkynti mér hátíðlega, að nú þyrfti minnar aðstoðar við með lík- flutninginn. Eg kvaðst reiðubú- inn til að starfa, hvenær sem væri. Þegar gengið hafði verið frá líkinu, lyfti eg því yfir á vagninn, sem notaður var til slíkra flutninga og ók því rak- leitt út úr spítalanum og yfir portið bak við hann, að líkhús- dyrunum. Nú var bara eftir þyngsta þrautin, að bera Brand í fanginu inn á líkbörurnar. Eg hikaði við og leit á líkið á vagn- inum. Satt var það, stór og fer- legur hafði Brandur verið, með- an hann lifði, en aldrei hafði hann vaxið mér eins í augum og nú, er hann lá þama líflaus, hjúpaður líkblæjunum. Mér fanst ístran á honum þenjast hægt út, þarna undir líninu, meðan eg horfði á hann. Eg veit ekki, hve lengi eg hefði hikað þarna, ef mér hefði ekki orðið litið heim að sjúkrahús- inu og séð, að sú ljóshærða stóð við einn gluggann og horfði á mig, og að hjúkrunarkonurnar komu ein eftir aðra út að glugg- anum, til að horfa á mig, meira að segja sláninn á nr. 7 hafði hökt á fætur, til að sjá, hvað á gengi. Sjálfsagt hefir þetta fólk búist við að fá þá ánægju, að sjá mig kikna undir þessari óhugn- aðarfullu byrði. Mér rann í skap, að sjá svona marga for- vitna áhorfendur, og reiðin veitti mér orku til að hefja Brand upp af vagninum ,og bera hann inn í líkhúsið, án þess að séð yrði, að mér væri aflfátt. Þegar eg ætl- aði að leggja Brand á líkbörurn- ar, þraut mig afl, og eg misti lík- ið' úr fanginu niður á þær. Kvað iþá við hár brestur í börunum uiri leið. Mér féll þetta illa, en eg huggaði mig við það, að enginn af áhorfendunum í gluggunum sá þetta. Þegar eg hafði hag- rætt Brandi á þessari nýju hvílu, helgaði eg honum nokkur augna- blík í fullkominni þögn. Svo krækti eg opinn gluggann og fór út úr líkhúsinu. Áhorfendurnir voru horfnir úr sjúkrahúsgluggunum, þegar eg SPURNING Eg horfi út í blámóðu hafinu yfir í hillingum rísa upp draummynda sýnir, Þær breytast og hverfa og birtast svo aftur Boðskap þér flytja þó fæst af því skrifir —Það ómælisdýpi sá eilífi kraftur Ósjálfráð spurning er öllu sem lifir. Sú alveldisstjórn sem í öllu hér hrærist Óráðin gáta er í hjarta oss brennur — Það sagt hafa vitringar ótaldar aldir Að almættið ljómaði í öllu sem bærist —Stundum þó hrópi hér steinarnir kaldir Storkandi efinn í sál vora færist. Við sáum í gær það er sýndist að vera Sannleikans ljós yfir landinu helga. í dag er það hulið af hatráðum vilja, Heimurinn blindur því ok sitt má bera örlagaveginn mun óráð að skilja, Eilífðin leyfir þar engum að hlera. Rangfærði maður reyndu ei að dylja Að réttlæti er óðal allra sem lifa. Ef að þú gætir í árbókum þínum Eitthvað þar skrifað er þyrfti ei að hylja —Þó væri þín æfi í örfánm línum— Arfhafar mættu þá minningu skilja. S. Árnason kom út, en inni á ganginum mætti eg þeirri ljóshærðu. "Fallega kláraðir þú Brand," sagði hún og leit beint í augu mín. "Efaðist þú um, að eg mundi gera það?" spurði eg. "Eg var næstum því hrædd um það. En nú er hann laus við þetta líf, — og við laus við hann," bætti hún við. óvenjulega mikil gleði ljómaði í svip hennar. Eg skildi það svo, að hún tæki þátt í gleði minni yfir því hve vel mér hefði tekist að "klára" Brand. Og eg var öruggari en nokkru sinni fyr um, að nú væri minn tími kominn til að hljóta meira en bros hennar og augnatillit. Eg beið aðeins eftir tækifæri til að gera upp sakirnar við hana. Dagurinn leið svo, að mér gafst ekkert tækifæri til þess. Eg gekk til hvíldar allþreyttur um kvöldið, eftir erfiði dagsins. Mér var í fyrstu varnað svefns, en mig dreymdi sæla dag- drauma. Leið svo fram til mið- nættis. Þá var eg snögglega hrifinn úr leiðslunni við það, að dyrnar á herbergi mínu opnuð- ust og sú ljóshærða birtist í þeim. Hjartað tók heljarstökk í brjósti mér, þegar eg leit hana þarna í drifhvítum náttkjólnum, berfætta í morgunskónum. Áttu mínir sælustu draumar kanske að rætast svona fljótt og auð- veldlega? Eg reis upp í rúm- inu og rétti fram hendurnar. Hún stóð kyr í dyrunum." "Eg er hrædd um, að það sé eitthvað að úti í líkhsúinu," sagði hún. "Mig var að dreyma um Brand." Eg lét hendurnar falla. Svo þetta var erindið. Eg þóttist vera orðinn kvittur við Brand og sagði, að þetta hlyti að vera einhver ímyndun. Ekki þyrfti framar að hjúkra honum. "Það er eitthvað að," sagði hún aftur. "Mig dreymdi hann Brand. Viltu ekki vera svo góð- ur að gera það fyrir mín orð, að fara út í líkhúsið og athuga, hvað er að. Eg hefði farið sjálf, ef veðrið væri ekki svona vont." Nú tók eg eftir því, að belj- andi stórhríð lamdi á gluggan- um. Það fór hrollur um mig við að hugsa til þess að fara að bograst út í líkhús á þessum tíma og í þessu veðri. En sú ljóshærða bað mig að gera það, og auðvitað varð eg að gera hennar bón. "Eg get litið þangað inn, þó það sé auðvitað óþarft," svaraði eg. "Eg skal f ara með þér, ef þér fellur illa að fara einn," mælti hún eftir andartaksþögn. Eg skildi þetta sem ögrun og svaraði dálítið stygglega, að ó- þarft væri fyrir hana að væna mig um kjarkleysi eða gera gys að mér. Hún fór, en eg snaraðist í föt- ín. Þegar eg kom fram í sjúkra- húsganginn, stóð hún við einn gluggan og starði út í hríðar- sortann. Henni var sýnilega mjög órótt. Eg vissi, að draum- ar hennar höfðu oft valdið henni | óþægindum, og líklegt er, að hún hafi verið einhverjum miðils- hæfileikum gædd. ! "Þetta ferðalag kostar koss," sagði eg um leið og eg gekk framhjá henni, "og gjalddaginn j er strax og eg kem inn aftur." Svo snaraðist eg út að líkhús- dyrunum. Biksvartur hríðar- bylurinn læsti sig um mig og hvein ómurlega í þakskeggi hús- anna kringum portið. Eg var í fyrstu hálf-feginn, er eg kom inn í líkhúsganginn, en svo greip óhugnaður líkhússins mig með heljarafli. Mér fanst ofraun að .eiga að bjástra þarna inni hjá | Brandi á þessum tíma sólar- hringsins. Snöggvast flaug mér í hug að snúa þarna við og segja þeirri ljóshærðu, að alt væri í lagi, en þegar til úrslita kom, fanst mér það alt of mikil ómenska. Eg beit á jaxlinn og opnaði hurðina. Nálykt bar að | vitum mínum. Kolsvartamyrk-j ur var í líkhúsinu, og hafði eg; þó skilið þar við ljós um daginn. | Eg fálmaði mig áfram inn gólf- j ið til að ná í brjótinn og reyna j að kveikja. Á miðju gólfinuj rak eg tærnar í eitthvað og datt | áfram ofan á nákaldan manns- j líkama. Alt hringsnerist fyrir mér. Eg ætlaði að verða óður af skelfingu. Þegar eg reis upþ, var eg alveg búinn að gleyma, hvar eg átti að leita að brjótn- um. Eg þreifaði um alla veggi og var sífelt að hnjóta um líkið á gólfniu. Mér duttu í hug sög- urnar um þá, sem gengu á eftir vofunum í gegnum heila veggi, en fundu svo enga smugu til að komast út aftur, og týndust þannig burt úr mannheimum. Eg var að verða sannfærður um, að eitthvað svipuð örlög mundu bíða mín þarna i myrkrinu hjá Brandi. Alt í einu mundi eg eftir því, að eg hafði litla raf- magnslukt í vasanum. Eg kveikti á henni, og við föla skímuna, sem hún bar um herbergið, sá eg, að líkbörurnar höfðu sligast undan þunga Brands og líkið olt- ið fram af þeim niður á gólfið, og lá nú á grúfu. Hríðarstroku lagði inn um opinn gluggann, og þá fenti yfir líkið. Eg fór nú strax að lagfæra börurnar og gat baslað svo í þær, að eg taldi, að þær mundu þola Brand. Og nú fékk eg enn þá einu sinni að taka þetta kvapholda lík, sem íþegar var farið að sýna fyrstu rotnunarmerkin, upp í fangið og hagræða því á börunum. Eg .sveipaði línblæjunum með skjálf- andi höndum um líkið svo snyrti- lega sem eg gat og breiddi yfir andlit þess. Svo reyndi eg að koma ljósinu í lag, og tókst ekki. Eg skildi vasaljósið eftir logandi hjá líkinu og gekk aftur á bak til dyra, því að mér fanst, að Brandur mundi rísa upp og grípa aftan í mig, ef eg sneri við hon- um bakinu. Með titrandi hönd- um læsti eg líkhúsdyrunum og hljóp í spretti heim í spítalann. Sú ljóshærða tók á móti mér í spítalaganginum og spurði frétta úr ferðinni. Eg sagði svo sem var, og gat þess, að eg óskaði ekki að þurfa f^eiri ferðir út til Brands þessa nótt. Stúlkúnni létti auðsjáanlega við að heyra, að nú væri alt komið í lag úti hjá Brandi, og þakkaði mér fyrir að hafa farið þessa ferð fyrir sín orð. En drauminn vildi hún ekki segja mér. Sú Ijóshærða tók nú við hlífð- arfötum mínum, en eg fór inn í baðherbergið til að þvo mér og ræsta mig eftir fangbrögðin við Brand. Þegar eg kom aftur út úr bað- herberginu, og bjóst við að hitta þá ljóshærðu, og fá tækifæri til að gera upp við hana, hvarf hún mér inn úr dyrunum á númer 7. Eitt auknablik sá eg snöggklipt- an hnakkann yfir fannhvítum hálsinum, fagurvaxnar axlir, mjúkar þrekvaxnar mjaðmir og nakta fætur " í dyrunum, svo hvarf húh mér — inn til langa slánans með skömmina í ristar- beinunum. Fyrsta verk mitt morguninn eftir var að afhenda sjúkrahús- ráðsmanninum uppsögn á starfi mínu, ritaða með skjálfandi hendi.—Samtíðin. "HEFIRÐU SÉÐ nokkurt vatn, sem kemst í nokkurn samjöfnuð við Mývatn?" Safnbréf vcwt inniheldur 15 eða fleiri tegrundir af húsblóma fræi sem eér- staklegia er valið til þess að veita sem mesta fjölbreytni þeirra tegunda er spretta vel inni. Vér getum ekki gefið skrá yfir það eða ábyrgst vissar og- ákveðnar tegucdir þvi innihaldinu er breytt af og til. Eto þetta er mikill pendngasparnaður fyrlr þá sem óska eftir indælum húsblómum. Bréfin 15c; 2 bréf 25c, póstfrítt. ÓlfAvníc Stór 1939 "tsœ^is og: UKeypiS ræktunarbók DOMINION SEED HOUSE Georgetown, Ontarlo (Grein þessi er niðurlag á bréfi, er Jón Halldórssón, Gam- alíelssonar, skrifar frænda sín- um vestra 20. apríl 1913, frá Lincoln. Jón er fæddur í Ytri- Nesldöndum við Mývatn 21. febrúar 1838 og flutti til Vest- urheims 1873). Eg ætla bara að spyrja þig að einni spurningu, hvort þér þykir hún nauðsynleg eða ekki. Hefir þú séð nokkurt vatn, sem kemst í nokkurn samjöfnuð við Mý- vatn ? Eg hefi sóð nokkur vötn hér, en hefi snúið mér frá þeim fullur af fýlu. Tignarlega vatn- ið hjá Milwaukee er eins og sjórinn hjá Húsavík, nema það vantar Víkurfjöllin, skeljarnar í fjörunni og tignarlegu lognöld- una, þegar hún kemur svo hnar- reist inn, og þó getur hver fót- hvatur drengur hlaupið fleiri faðma á móti henni og komið alveg þurr til baka. Vatnið hjá Duluth, Minn., er hér um bil steypt í sama móti. Eg hlakk- aði mikið til að sjá Stóra Quill Lake, en varð fyrir stórum von- brigðum; ekki nema einn hólmi, sem þeir kalla eyju, engar aðrar tilbreytingar; maður gat þó í- myndað sér skóginn í Jjarlægð fyrir fjöll, en það var bara í- myndun. Sólsetrið á vatninu var mjög fallegt. Andirnar þessar fáu, sýndust hræddar að koma út úr lónum og sefi, þegjandi eins og steinn. Auðvitað var kominn sept, og nóv., en hvað gerði það til á Mývatni ? Meðan hávellan var, var líf í öllu, hvort sem það hafði nokkra rödd eða enga. Eg gleymi aldrei umskiftunum eftir að hafa verið allan vetur- inn (þegar maður var ekki á skíðum eða leggja-skautum) með langa kverið, niðri í pilta- húsi við frosinn glugga, í djúpri gluggatótt, eða á hellunni milli kúnna við daufa skjábirtu. — Hvaða munur að mega vera sunnanundir baðstofustafninum daginn eftir að vatnið leysti. Sjá sólina koma upp á Náma- f jallinu, f jöllin spegla sig í vatn- inu, sem alt moraði í öndum ekki af einni sort, heldur 100 tegundum; ekki þegjandi, heldur lagði hljóminn um alt og berg- málaði síðan frá Smérkletti og öðrum smærri. Ekki voru held- ur þessir Hópar hreyfingarlausir. Steggjarnir rendu sér hver á annan, hóparnir þeyttust í loft upp með miklum dyn, eða steyptust í kaf eins og Grímur Ægir eða Leirulækjar-Fúsi. — Ekki var kvöldið eftirbátur dagsins; þá sungu álftirnar með hávellunum vestur á tjörnunum. Eg hefi æði víða farið, en ekki séð neitt líkt þessu og aldrei fundið sömu strengi hrærast í brjósti mér við nokkura náttúru- fegurð eins og daginn eftir að vatnið leysti. Þú heldur nú að eg sé að stæla L. G. í Heimskringlu, en eg vona, að þú finnir, að það er frumminning frá Grímsstöðum við Mývatn, ekki skáldleg, held- y ur lítið sýnishorn af einum degi, þó eg gleymdi að segja, að eg lærði ekkert í kverinu þann dag. —Lesb. MbJ. SVAR MAGNÚSAR INGIMARSSONAR f fljótu bragði hefði margur mátt ímynda sér að einhver af þeim, sem bókstafi eiga við nöfn sín, hefði borið fram aðfinslur við grein mína 'Stjörnuglópska,' af því að hún gekk svo ótvírætt í berhögg við eitt af aðal undir- stöðu atriðum vísindanna; og meira að segja það atriðið, sem öll önnur atriði, að mínum dómi, verða nauðsynlega að hvíla á — með öðrum orðum hið eina grundvallaratriði, sem til er. En eins og eg raunar bjóst við var það óbreyttur alþýðumaður, sem varð til þess að hreyfa at- hugasemdum, og met eg það að verðleikum. Hinir hafa eflaust annaðhvort ekki lagt sig niður við að íhuga hvað greinin fjall- aði um, eða blátt áfram álitið hana svo út í hött að hún væri ekki svara verð. En einu gildir. Það eru oftast alþýðumennirnir, sem uppgötva hin nýju sannindi, eitt af öðru. Vegna þess að vera ólærðir hafa þeir ekki slegið neinu föstu og eru því að nokkru leyti óbundn- ir í hugsunarhætti. En jafnan hafa þeir ekki kringumstæður eða skilyrði til þess að reka Framh. á 7. bls. ÚTSÆÐI Sem meðlimir þess ráSs er útsæði hér prófar, hefir oss gefist tækifæri til að rannsaka hvaða útsæði er bezt í yðar héraði. l>etta reynda út- sæði getið þér keypt á framleiðslukostnaði.— Sjáið "Federal" agent yðar. 1 % % % % * i 10 FEOERRL GRflin LimiTED

x

Heimskringla

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Heimskringla
https://timarit.is/publication/129

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.