Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 05.08.1910, Blaðsíða 2

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 05.08.1910, Blaðsíða 2
142 Þjóbviljinm. XXIV., 36.-37. WilKam K. VanderUU, sonur Vander- lilts milljóna-eiganda, er Dýlega orðÍDD skrifstofuþjónn á skrifstofu járnbrautarfé- lags í New-York, ætlar að líkindum að fást við rekstur járobrauta, áður langtum líður, og vill því kynnast öllu, er þar að lýtur. Nýlega þreytti svertÍDgi ookkur, Jóhn- son að Dafoi, hnefaleik við Jeffrie ookk- urD, er talinn var áður bezti hnefleika- maður, og fóru svo leikar, að svertÍDginn varð nlutskarpari. Atvik þetta hefir orðið tilefni til þess, að á sumum stöðum í BandaríkjuDum hefir slegið i handalögmál milli hvítra maDna og svertiogja, og skipta þeir tug- um, er drepoir hafa verið, og þó 6dd fleiri, er meiðsli hafa hlotið. Aanars gegDÍr furðu, að eigi skuli bauoað, að sýna, eða iðka jaÍD svívirði- legan leik, sem ailopt endar með meiðslum, og eÍDatt veldur sársauka. — Ber það og vott um mjög lágaD, og spilltaD hugsuu- arhátt, að fá sig til þess, að horfa á slíkt athæfi. — — — Nicaragua. 5. júlí þ. á. var Matumí, hersböfðingi, er ljóstað hafði upp fyrir ætlunum Estrada's, foringja uppreisnar- manna, skotinn i borginni Bluefields. Fallbyssubáturinn San Jaeiato fór ný skeð all-miklar ófarir; ineð því að upp- reisnarmenn aærðu 50 af skipverjum, og drápu eigi all fáa. — — — Canada. Verksmiðja í Sand Points sprakk nýskeð í lopt upp, og biðu 13 menD baDa, tættust í smáagnir. — Atta menn urðu og sárir til ólífis, og um hundrað hlutu meiðsli, meiri eða minni. Skógarbruninn mikli á landamærum Canada og Bandaríkjanna bbfði enn eigi orðið slökktur, er síðast fréttist, og ollu því sífeldir þurrkar. — Nokkur þorp hafa brunnið. — — — Egiptaland. í héraðinu Garbieh hefir ^gyptskur maður nýskeð tekið sér spá- mannsnafnbótina „uiahdi", og hafið upp reisn. Fiemur virðist hann þó fáliðaður enn, og hefir orðið að Uta síga undan, þó að herflokkur, sem stiórnin sendi gegn bon- um biði að vísu lægra hluta. Þjóðernismenn í Egyptalandi láta sér nú mjög annt um, að vekja óánægju gegn yfirráðum Breta á Egyptalandi, og æsku lyðurinn hefir um hríð daglega skreytt gröf Wardaní's er drap Evros, forsætis ráðherra, sem áður hefir verið getið íblaði voru, með blómum. — — — Serbía Skógarbrunar miklir í frum skógunum í grennd við borgina Tomsk, og hafði eigi tekizt að slökkva þá, er síðast fréttist. — —¦ — Japan. Japanar auka að mun her sídd í Koreu, og er mælt, að þeir haf'i í huga, að Deyða Koreukeisara til þes«, að afsala sér keisaradómi í heudur Japans- keisara, eo láta þó svo í veðri vaka, sem Kóreukeisari geri þetta ótilkvaddur, og að Jap-iuskeisara eé injög leitt, að takast vandaníi á hendur, þó að haoa gen þið í góðu skyni, os af einlægri velvild til KoreumaDDa(!) — — — Persaland. Þar eru um þessar muudir talsverðar æsingar gegn Rússum, er þar vilja ýmsu réðn, sem víðar, og hafa því í höfuðborginni Teheran verið gerð sam- tök þess efnis, að hætta að kaupa ýmsan rússneskan varning (einkum tbe og sykur). Itjórnapskrárskíaf. Eptir A. J. Johwon. — o— Að því er skólast.iórana snertir, þá þykir rnér sennilegt, að íslenzkt náms- fólk eigi að því leyti skylt við náms- fólk annara landa, að það taki ekki með þökkum af kennurunum, að þeir berjist fyrir málum, er gagnstæð eru vilja þess. Það eru dæmi til þees i öðrum löndum, að lærisveinar hafa afhrópað kennara sína fyrir stjórnmálaafskipti. Síðast kom þetta fyrir í vetur, er leið, í G-lasgow á Skot- landi. yfirskólastjórinn við Œasgow-há- skólann, Lord Curson of Kedleston, varð að segja af sér embættinu, eptir að hafa verið í þvi rúmt ár, vegna þe9s að læri- sveinar hans afhrópuðu hann, fyrir þátt- töku hans í kosDÍDgUDum. Hann var lávarðamegin, eu það var gagostætt steÍDU stúdentanna. Eg veit ekki, hvort nokkur ísl. náms- maður, eða námsmey, er sama sinnis og jeg; en jeg mundi innilega lítilsvirða — I eg held fyrirlíta — kennara minn, ef hann væri æstur mótflokksmaður minn í mikilvægum stjórnmálum, t. d. vildi berj- ast fyrir því, (að mínu áliti) að ÍDnlima ísland í danska ríkið, svo að jeg taki eitt dæmi. Hvernig sem litið er á þingsetu em- bættismanna, þá verður alls staðar ein- hver þröskuldur í vegi. Tokuæ t. d. eins og nú er ástatt á íslandi. Þingið á, þegar það ketnur satnan naest, að dæma um bankamálið. Báðir fráviknu ; gæzlustjórarnir — sem eru aDnar máls- aðili —¦ eru þiogm.; mér skilst því, að } þeir aeti sjálfir dæmt í sínu eigin máli. En líklegast þykir mér, að þeim komi ekki til hugar, að greiða atkvæði á þingi um þetta mál.1) Bæíarfógetinn í Rsykjavík er tvö- faldur dómari í þessu máli. Fyrst gefur hann úrskurð sem dómari, eða fógeti, og síðar getur hann dæmt í málinu, sero löffgjafi. Það er eitthvað bágborið við þetta. Alveg er sama að segja um það, þegar menn sem eru í stjórnarrái^'nu — hvort heldur þeir eru undir eða ynrmenn þnr — eru um Iníð þingmenn. Þingiðá, sem kunnugt er, að dæma stjórnina, en það hygg eg, að rneira en meðalmenn þiirfi til þess, að standa aueliti til aug- liti* vfð stjórr.ina, o~ s-'egj'i honni til synd- anna, en hafa fengið embætti, 02; eiga embætti sitt algerlega undir henni. Þetta getur óþægilega rekið sig á mannlegan breyskleika. Er beinlínis að freista bans. Þeð ^r afar-áríðandi, að þing- menn sóu öllum óháðir. Ean mætti færa það í móti setu etn- bættismanua á þingi, að það eru landsjóðs- launuðu mennirnir, er mestum tíma hafa eytt á þingi til einskis. Þeir hafa eink- um, og aðaliega, eytt tima með óþarfa málalengingum, sumpart með mærðarræð- um, sern lítið hafa verið nema orð orð innan tóm, og sumpart með því að skatt- yrðast og munnhöggvast, og þrátta um hvað séu lög, eða löglegt, og hvað ekki. Alþ.tíð., fyr og síðar, — og ekki hvað sizt þau siðustu — bera vitni um að þetta er rétt hermt. Við buitför þeirra af þingi, mundu Alþ.tíð. vérða þriðjungi Diinni, og væri það eigi lítill hagnaðarauki; sparaði tíma á þÍDgi, og kostnað á útgáfu tíðindanna. Þingmaður hér í landi, sem ætlar að tala lengur en 10—15 miD. i eÍDU, er klapp- aður DÍðnr, Dema hann sé að flytja mál í fyrsta sinni, eða segja íram fjárlög. Mjög sjaldan kemur það fyrir, að mönn- um komi til hugar að tala nema í 15 min. Sumir kynou ef til vill að óttast, að þiugið iskorti sérfræðinga,;.t. d. lögmenn og lækoa, ef þotta ákvæði um embættis- mennina væri í lögum, en það held jeg, að sé ástæðulaus ótti. Lögfræðingar eru á þessum tima fjölda margir til embættislausir, og surair þeirra eru sjáifsagt eins miklir — jafn vel miklu meiri — stjórnmálamenn, 'og eins rétt- sýnir eins og flestir þeir er nú sitjaj á þingi.1) Eg fyrir mitt leyti, — og] svo mun um fieiri — ber meira traust til laga- þekkingar snmra yngri lögfræðinganna (t. d. Magn. Arbj. og Gr. 9v."o.;.fl) ^eptir J) Tfirleitt er jeg þeirrar skoöunar, að al þing, (eins og nú er ástattj geti ekki álitist j heppiJefíur dóroari í þessu máli, eða að dómur þess, hver sem hann verður, verði réttlátur. Sumir af dómendunum (þingm.) eru ákaflega æstir sækendur malsins k hendur stjórninni, eins og t. d. H. Hafstein, L. H. Bjarn., Jón frá Múla, Jón ÓlaíSBon o. fl. Menn, Bem -virðast einskis svífast, til að koma sínu máli fram, hvort sem það er rétt eða rangt. Aðrir i bópi þingm. eru nánir ættm. gæzlu- stj., og ölknn „tekur sárt til sinna", og er það ekki nema ui nnlegur broyskleiki. En k það fellst jeg, að nukaþinn þyrfti eigi að kosta neitt, með því að á því má gora fyrirhugaða stjórnar- skrárbreytingu. Beit að lata dómstólana skera úr þessu banknmáli. V í þessu sambandi, (að því er réttsýni snertir) má benda á það, íer allir lögfrseðingar þingsins síðasta, að 2 "undanskildum, (Sk. Th. og Ara J.) með^háyfirdómarann í'og"* lagaskola- stjórann i broddi fylkingar, börðust fyrir því, að taka kosningu dr. Valtýs gílda. Hvert læst mannsbarn, er befir kynnt sór báðar hliðar. sér, að það, að taka kosn. gilda, hofði verið'skýlaust brot á ótvíræðum gildandi; lögum — kosninga- lögunum —, er skýrt taka^fram, að krossinn; í hringnunifmegi ekkert vera gallaður, svo að seð- illinn se gildur. Það hefði verið ófagurt for- dœrni, sem þingið — sjálfurlöggi^inn^ — hefði gefið þeim, er laganna eiga að gæta, ef það hefði. virt að vettugisina eigin löggjöf. Sem betur fór,. tókst það ekki, en það var að þakka leikmönn- um þingsins aðallega.

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.