Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi


Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 13.12.1913, Blaðsíða 1

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 13.12.1913, Blaðsíða 1
ÞJÖDVILJINN 58.-59. tbl. Reykjavík 13. desember 1913. XXVII. árg. Fána^ni áliÖ. (Slætega gætt landsréttindanna.) Hvað myndi landsdómurinn segja? Siðan vér birtum fánamálsgreinina í síðasta nr. blaðs vors, hafa í „Lögbirt- ingablaðinu", (8. des. þ. á.) verið birtar umræðurnar, sem um máiið urðu á rikis- ráðsftmdinum i Kaupmannahöfn, 22. nóv. síðastl. Þvi miður leyfir rúm blaðsins það eigi, að umræðurnar séu birtar hér orð- réttar, og verðum vér því — eða að minnsta kosti að þessu sinni —, að láta oss nægja, að geta þess eins, er hér fer á eptir: l*Að það bafa verið tillb'gur ráðlien-ft ísiands (hr. H. Bá/stein's), sem réðu þvi að öllu leyti, hveruig' kooungs-úrskuiðurinn varð, sbr. síð- asta nr. blaðs vors þ. » Hann var eigi stórtækari — þótt furðu gegni —. né kröfuharðari. en þar má sjá iuerkin. 2" Að danski forsætistáðberrann (hl*. Zahle) befif, á u'kisráðsfune'inum, 22. nóv. þ. A., iillicimild- arlHiist, farið að s!etta sér fram í alíslenzkt sérmál, þ. e. fána-málið, og talið það — þvert ol'an i viðurkenningar Dnna sjálfra, í stöJu- lögunum frá 2. janúar 1871 — vera sameigin- legt ríkisruál, þ. e. mál, sem íslexzk stjómar- völd, og íal. löggjpfarvaldið, ættu því eigi ein um að fjalla. 8" Aö ráðherra íslands (hr. H. Ha/siein) hefirþó stcinþagað við óliícfnnni, þ. o. eigi andmælt alfieimildarlaitsum slettirekuskap danska for- sa">tisiáðhei rans (hr. Zahle/ á einn, eða neinn, hátt.*) En þar sem fána-málið — eins og kommgsvakJið og löggjafarvaldið hafa viðnrkennt, sbr. 3. gr- stöðulaganna frá 2. janúar 1871 — er eingöngn alíslenzkt sérniál, sbr. þá og eigi síður 1. gr. stjórn- arskrárinnar frá 5. janúar 1874, þá var það hvorttveggja: að réðberra íslands átti að sjálfsögðu — með skirskoict: til yfirlýsinga Dana sjálfra i sfoöu- logunum o. fl. — að mótmælu þv , a() fárta mátið ra'n sameiqinlegt. ríkistnát, og t, að bann átti þá og eigi siður, að anOmichi því, sein öflojýlegilst, iið l'oisictii.ráölicira Daua l'ici i á nokkuin liátt að bliinda sér í miilið, er eigi kæmi öðiuni við, en konunginum og raö- herrn Islnnds En það var nú eitthvað annað, — engu likara, en að Island væri þá f'ulltrúa- lanst á ríkisi'áðsf'undinum. í þessu efni — þar sem um skýlaus, og viðurkennd, rettindi lands vors var að ræða — hefur ráðnerra íslands (hr. H. Hafstein) þ\í gætt réttinda lands vors SVO slælega, sem frekast var auðið. Og sjálfur gerist hann — ráðherra Islands að nafninu til — beint tillögu- niaðnr þess, að danski fáninn skuli eigi 1) Hér kennir þá niveu böiiiu óoinlægninBar, •ða d.jörfungar-skortsins — alveg sömu vöntun- arinnar, og viljaleysisins, til að g-eta róttinda landsins —. sem á ríkisráðsf ndinum 20. okí. þ. á., er ráöhorra os lét því 6mótmælt, er unnski fiii'sictisráðbenann fór þ»r og að blanda fér í nlislenzkt sérmál, þ. e. fór að ffefa gellirinn, að jf-vi er urfellingu n'kÍBiiðsákvæðisins úr núgjld- andi stiórn.'irskrárlögum vorum snertir. að eins vera eini löggildi fámnn. er is- lenzk skip megi nota, er út fyrir land- helgina kemur, Jieldui nJculi danski fán- inn og epthleidis, engu síður en hingað til, og þrátt f'yrir isl. fánann. veiajafn gildui honum, bæði á landi og í landhelgi Islands. Hver dæmafá vanvirða önnur ems framkoma ráðherrans er þjóð vorri, þarf hér eigi að lýsa. Væri nokknrt táp til í isl. þjóðinni, eða fulltrúum hennar, alþingismönnunum, ætti nú svarið, af Mlfuþings ogþjódar, að vera það eitt, að biðja landsdóm- inn íslenzka, að athuga gjörðir ráð- herrans á ríkisráðsf'undinum, 22. nóv. þ. á.. sem allra bráðast.1) Á þann hátt fengist þá og löglegur fullnaðarúrskurður á það lagður, hvort t'ána-málið, þ. e. ísl. siglinga- og verzl- unar-f'áni, hvar á höfum jarðarinnar, sem ísl. skip nota nann. er eigi eingöngu alislenzkt sérmál. Það er iandsdómurinn. en ekki danski forsætisráðherrann, sem um það er bær að dæma. U 11 ö ii cl. Frá útlöndum hafa blaði vori nýlega borizt þessi tíðindi: Danmörk. I fjárlaga-frumvarpinu, er stjórnin lagði í haust fyrir þingið, þá er gert ráð fyrir 4 millj. króna tekju-afgangi, og bendir það óneitanlega á mjög góðan efnahag. Fertugur kvennmaður, thristine Olsen að nafni, er sloppið hafði úr betrunar- húsinu á siðastl. vori, hafði í sept þ. á,, er hún var handsömuð, þegar framið að nýju yfir eitt hundrað þjófnaði. Að því er sneriir uppskeruna í Dan- mörku í haust, eða sumar, varð hveiti- uppskeran í suðurhéruðunum alls 30-föld, en hafra-uppskeran á Mið-Sjálandi 25— 30-föld og bygg-uppskeran 20-föld. — Telja menn þetta allt í góðu lagi, en á hinn bóginn varð rúg-uppskeran mun minni en vænzt hafði venð. Verksmiðja brann í borginni Middel- fart aðfaranóttina 23. sept. þ. á. En Middelfart er kaupstaður á Fjóni, þar sem Litla-Belti er eiuna mjóst, og eru ibúar þar um 5—6 þiis., og náttúru- feguið að mun, en húsin eigi sem álit- legust. Verksmiðjan h\ó til ýmislegt. er notað er við fréttafræði, og er skaðinn, er brun- inn olli, metinn um 750 þús. króna. I ráði er nú, að í grennd við borgina Árósar (þ. e. Aarhus) á Jótlanui verði reistur sumarbústaður fyrir danska blaða- menn, þ. e. þeim ætlað að geta dvalið þar um tíma sér til hressingar að sumrinu. Sjiíkrahús.eingönguætlaðsmáskammta- lækningum, var nýlega reist á „Fugle- bakken", og hafði húsið, með öllum út- búnaði, kostað um 300 þús. króna. I sjúkrahúsinu eru rúm fyrir 60—60 sjúklinga, og kvað það vera stærsta smá- skammta-lækninga sjúkrahúsið á. Norður- ]öndum. í ráði er, að haldið verði að ári (þ. e. 1914) alþjóða-skotmanna-mót, og helzt ráðgert, að það verði á Jótlandi, i grennd við borgina Árósar. FólKsþingismaðurinn frá Ærö, Jörgen Frederiksen að nafni, kvæntur maður, er nýlega sakaður um það, að haía — undir dularnafninu Schmidt — flekað vmnu- konu nokkra, heitið henni eiginorði og gert hana ólétta. Talið sjálfsagt, að hann leggi niður þingmennsku. Sviþjóð. Smíðaverksmiðja brann i borgiimi Jön- köping 26. sept, þ. á. Þar höfðu hundrað menn atvinnu, og hlutu þrír meim úr brunaliðinu meiðsli við bjöigunartilraunirnar, og dó einn þeirra síðar. Bretland. ± Seaforth, i grennd við borgina Liv- erpool, kveiktu kvennréttindakonur ný- lega i geðveikraspítala, sem þar var i smiðum. Skaðinn er talinn skipta þúsundum sterlmgspunda. Frakkland. Frakkneska skáldsagnahöfundinum E- mile Zola, (fæddur 2. apríl 1840, dáinn 2. sept. 1902) átti ný skeð að reisa lík- neski,; og var líkneskið fullgjört, en — hvarf þá snögglega, og vita menn eigi, hvernig á hvarfi þess stendur. Járnbrautir eru nú fyrirhugaðar yfir fjöllin á landamærum Spánar og Frakk- ; lands, og er það, sem fieira, vottur um vaxandi vinfengi Frakka og Spánverja, 2) 8ama œtti þá og eigi siður vel við, a þvi er framkoiiiii ráðhena á rikisráúsfundÍDum 20. «kt. siðustl. snerti'-. Þýzkaland. Eins og getið hefir verið í blaði vorut

x

Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi
https://timarit.is/publication/131

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.