Lögberg - 21.09.1922, Blaðsíða 2

Lögberg - 21.09.1922, Blaðsíða 2
W*, 2 LÖGBERG, FIMTUDAGINN 21. SEPTEMBER, 1922. Sturla Þórðarson Sjö alda afmæli ur og náði honum á vald sitt, en drap hann þó eigi. Viðskift- um iþeirra lauk með bardaganum á örlygsstöðum í Skagafirði (12- Eigi verður því í móti mælt, að 38). par voru .þeir annarsvegar marirhafa ágætir menn uppi ver- Sturla Sighvatsson og faðir hans ið me ðþjóð vorri á ýmsum tim-|°g bræður, en hins vegar Gizur um og ætti oss að vera bæði Ijúft porvaldsson og Kolbeinn ungi og skylt að minnast slíkra manna,! Arnórsson, höfðingi þeirra Skag- er nytsemdarverk hafa unnið og: firðinga. par unnu þeir Gizur verið að öðru leyti sómi þjóðarinn-jfullan sigur. peir félluþar ar sökum mannkosta og allrar báðir, Sighvatur og Sturla í or- framkomu. Einn slfkra manna ustunni, en eftir hardagann lét er Sturla pórðarson, skáldið og Gizur drepa hina sonu Sighvats sagnritarinn, og stendur í þeim þrjá, en einn komst undan á greinum, svo og að mannkostunVflotta- Sturla pórðarson var í svo framarlega í flokki, að nær orustunni í liði nafna síns. Hann engum má framar skipa þeirra komst undan á flótta í kirkju í manna, er uppi voru á hans dög-| Miklabæ, og voru honum gefin um. Nú vill svo til, að sérstök grið. En eigi mundi hann er ástæða þess, að vekja mönnum gleyma þeim atburðum, er þar minning þessa manns, þar sem á gerðust, og hvílíkt skarð þá var þessu ári er sjö alda afmæli hans, höggvið í ætt þeirra Sturlunga, Og er þá grein iþessi rituð að eins en eigi mundi honum þykja það til þess, að minna á þenna hinn' en eigi mundi honum minna iþykja merka sagnritara og s'káld hið það skarðið, er Gizur hjó í ætt þá ágæta, en eingi er þess kostur í er ,hann vann það smánarverk, að stuttri grein, að rita nákvæmlega hann drap Snorra Sturluson í um æfi hans og ritstörf og skáld- Reykholti (1241), en hann mundi s-kap. jSturla skoða höfuð ættarinnar, Sturla pórðarson er fæddur 29. enua taldí hann sér skylt að iúíí 1214.' Faðir hans var pórí-!"ef"a Snorra, ef þess mættí auðíð verða. Fyrir því hann í ur manna, en Gizur komst undan á furðulegan hátt, þar sem hann faJst í sýrukeri og varð eigi fundinn. Gizur fór utan 1254 og kom eigi aftur fyr en 1258. 1255 var bardaginn á pveráreyr- um. par börðust þeir porgils skarði og Sturla við þá Hrafn Oddson og Eyólf ofsa porsteins- son. Sturla tók þeim stað hvar þeir skyldu berjast, og gekk hann í fyrstunni fram frá öðrum mönn- um, og er porgils mælti við hann, hví hann færi svo óvarlega, svar- aði Sturla þessu: "Lát mig sjá fyrir báti mínum sem auðit má verða". porgils hljóp þá fram til hans og sagði, að þeir skyldu báðir saman vera. pau urðu lok bardagans, að Eyólfur ofsi féll, en Hrafn komst undan á flótta. Sturla átti þá drjúgan þátt í því, að hefna Halls tengda- sonar síns og Flugumýrarbrennu. Síðar sættust þeir Hrafn og Sturla og héldu vel sættina. pá er Gizur var orðin jarl á fslandi, gerði hann Sturlu lendan mann sinn. Sturla hafði ávalt staðið fast á móti því, að konung- ur næði undir sig goðorðum Snorra Sturlusonar og gerði skip- un í héruðum og næði völdum í 'andi, og bar því konungur þung- an hug til 'hans. En er Sturla sá að ekki var hægt að spyrna á móti broddunum, gaf ihann upp mótstöðuna ogsór ásamt öðrum Hákoni konungi land og þegna 1262. Árið eftir neyddi Hrafn Oddson hann til utanfarar, en þá vildi svo vel til, er Sturla kom til Noregs, að Hákon var úr landi farinn vestur til Skotlands, og kom eigi Iífs aftur. pað var því Magnús konungur lagabætir, er ur, elzti sonur Sturlu pórðarsori-| veroa. ryrir pvi er ar í Hvammi og konu hans Guð-|sambandi við Órækju Snorrason, nýjar Böðvarsdóttur, en bræður og fóru þeir herferð á hendur Giz- pórðar voru þeir Sighvatur, höfð-'uri. °* fundust í Skálaholti, og ingi mikill, og Snorri sagnrítar-'.h6fst >ar bardagi, en biskup fékk inn frægi og skáld gott, höfund- stöðvað og varð griðum komið á. ur fSr.orra-)Eddu og Heims-isú för varð Því árangurslaus og kringlu. pórður bjó að Stað á ófriður var eftir sem áður. peir ölduhrygg og var höfðingi mikill Gizur og Kolbeinn ungi gerðu og goðorðsmaður. Hann átti.-G^ur og Kolbeinn ungi gerðu frillu >á er póra hét, og áftu þau samband milli sín móti þeim Ó- sex börn saman. Elztur barnanna, rækJ'u °2 sturlu> °B áttu ^ var Ólafur, kallaður "hvítaskáld", \ fur,d allir vi*5 Hvítárbrú, og skyldi lögsögumaður og lærður vel. pá vera sáttafundur, en þar voru þeir Sturla, er hér er nokkuð ritað um. Sturla og órækja sviknir og fang- hann hitti fyrir í Noregi, og í fyrstu barnæsku ólst Sturla upp aíir- °^ fór sturia norður meðjþótt konungur sýndi honum fálæti með ömmu sinni, Guðnýju Bör-!K°Ibeini og varð að heita utanförj fyrstu, iþá kom brátt þar, að varsdóttur, og gað hún honum alt sinni- en KoLbeinn leysti hann frá^hann náði fullri hylli konungs og fé eftir sig, en Snorri tók það alt >ví ,heiti' en let hann sverja eið,tók konungur hann íl ráðuneyti í sínar hendur, og hafði Sturla þess, að aldrei skyldi hann í móti sitt. pessi sinnaskifti konungs ekki af fénu. Sturla hefir ver-!Kolbeini vera, 'hv«r sem í mótijvoru mjög að þakka drotningu, er væri og urðu 11 hinir beztu menn^talaði vel má]i Sturlu. Sturla úr Vestfirðingafjórðungi að dvaldiþ á í Noregi til 1271, og sverja eiðinn með honum. pá er pórður kakali Sighvats bá er hann var 17 ára son kom ut ^l íslands 1242, vildi sýndi henni alúð og vináttu. 1271 að aldri, lét faðir hans hann vera|hann ao von'um ná ríki og eign-!fór Sturla aftur út hingað með um föður síns, sem var alt í hönd-;iögbók þá, er Járnsíða er nefnd, Þjáðist í mörg ár af Eczema. ' FRUIT-A-TIVES" HREINSUÐU HÖRUND HENNAR Pointe St. Pierre, P. Q. "Eg þjáðist í þrjú ár af ill- kynjaðri Eczema pótt eg leit- aði ýmsra lækna, gerðu þeir mér ekkert gott. pá notaði eg eina öskju af "Sootha-Salva" og tvær af "Fruit- a-tives" og hendur mínar eru nú hreinsaðar. Verkurinn er farinn og ekki láti& á sé bera aftur. petta álít eg undravert, þar sem ekkert meðal hafði áður nein á- hrif, unz eg notaði "Sootha- Salva" og VFunit-a-itives", hil undraverða ávaxtalyf." Madame PETER LAMARRE. 50 askjan, 6 fyrir |2.5C', skerfur til reynslu 25c. Hjá kaupmönn- nm eða sent með pósti frá Fruit- a-tives Limited, Ottawa. iv mjög bráðþroska, Iþví að 13 vetra fór hann með goðorð foður síns, og hefir því þá kunnað lög- ekll af hendi að inna svo ungur, kona hans kom og þangað til hans og mat drotning hana mikils og í sveit Guðmundar biskups Ara-| sonar, er þá var á umferð meðium Kolbeins unga, svo og hefna fjölda fólks í héraði pórðar, og átti Sturla að skipa fólkinu á gist- ingar og sjá um, að alt færi spak föður síns og þeirra bræðra. Hann og mun átt hafa þátt í samning bókarinnar, og var bókin að reið þá til fundar við Sturlu mestu samþykt á alþingi árið p.'rðarson og skoraði á hann til eftin stur]a var þá iögmaður, lega, og hefír það eigi verið,li,,veizlu- En Sturla færðist hinn fyrsti hér á landi, og var vandalaust, því að fólkið var margt og óspakt. Nokkru sííar var Sturla riðinn við deilu milli föð- mdan og kvaðst hafa unnið eiða lögmaður yfir öllu landinu til 1276, er lögmenn urðu tveir, en síðan yfir Norður og Vesturlandi Kolbeini og vildi eigi rjúfa eið- ana; svo var hann drenglyndur, ur síns og Órækju S:>orra3onar, °^ má >° vita að hugur mundiitil ]282. 1277 skrifaði Árni og er sætt var á komin fundust ^vetja hann, til að hefna Sighvats biskup porláksson konungi og þeir bræður, pórður og Snorri, og!foðurbróður síns og frænda sinna, segir, að af Sturlu stæði minna bundu það iþá fastmæium, að|er fellu í örlygstaðabardaganum,!gagn en yórf væri á> og þar frændsemi þeirra og vináttaj°S svo þess, er þeir órækja voru'þyrfti rag fyrir að sja En Dkyldi aldrei slitna, meðan þeir, sviknír við Hvítárbrú. En svo fór; p0rvarður pórarinsson skrifaði lifðu háðir, og fór þá Sturla til ^ Kolbeinn að ástæðulausu bjó|konungi sama sumarið á þessa Snorra í Reykholt, og var með Sturlu banaráð og sendi menn ^til j leií5 r "Á iþingi voru í sumar réðu honum um sinn. jhöfuðs honum. pá þóttist, þeir Rafn og biskup, höfðu skamt Sturla var a]Ia stund mjög rið- Sturla laus við eið- sinn og fylgdi 0k meðaIIagi skilvíst, að því er inn við deilur ' SturIiingaaldar-jPorði dyggilega, unz pórður fór innar. pá er Sturla Sighvats- utan 125C', og kom aldrei síðan til son kom aftur úr utanför sinni íslands. pað ár var Sturla lög-jmálum undir biskups dóm ok (1235) og ætlaði sér að brjóta jsögumaður, og hafði það starf á annara manna, þeirra er sýndist; landið undir vald Hákonar kon-^b^di í tvö ár. af löréttumönnum nýttist lítit" ungs Hákonarsonar, urðu fyrstu Pa er Porgils skarði Böðvars-j peim höfðingjum hefir því iþótt viðskifti þeirra Sturlu Sighvats-, s°n kom út hingað 1252, til að.sturla atkvæðalítill um þessar sonar og Snorra Sturlusonar o»|reka konungserindi, og koma ríkijmUndir, enda var hann nú farinn órækju, sonar Snorra. SturIa,Snorra á konungsvald, fundust|að eldast og mæðast. En þess pórðarson var í flokki Órækju, og >eir Sturla að Helgafelli og féll ber og að gæta, að hér áttu hlut með honum var hann í Reykholti, jir»eð þeim heldur fálega, og sagði þá er Sturla Sighvatsson sveik Sturla svo, að honum var óþokki Órækju á fundi, er til sátta hafði mikill á allri skipun Hákonar kon- sumum mönnum þótti; Iögsögu- maðr var úgreiðr ok skaut flestum að máli hinir mestu stórbokkar og ofsamenn, og hefir Sturla viljað komast hjá að skera úr málunum, verið lagður, lét fara með hann'un£s °g viIdí draga porgils frá enda var honum von afarkosta upp í Surtshelli og misþyrmakonungstrúnaði. Og er þeir honum þar. Sturla pórðarson f<mdust nokkru síðar aftur, urðu fékk engu um ráðið, en við engu!en?ar sættir milli peirra. Sturla var honum hætt sjálfum, og varð, °« Hrafn Oddson bundust þá sam- frá að hverfa. 1237 andaðist Jtökum og fóru að porgilsi í Stafá- pórður faðir hans, og fékk Sturlaj1101^ °K ná^u honum á vald sitt, þá Eyri í Eyrarsveit og tók vlð ^2 vqrð það að sætt, að porgils af hvorumtveggja þeirra. Má því vera, að hér komi fremur fram varfærni og hyggindi af ^endi Sturlu, en heint skortur einurðar og skörungsskapar. 1277 fór Sturla aftur utan, dvaldi í Noregi um veturinn og búi þar. Sama ár varð Snorri .skyldi fara með þeim að Gizuriihafði fulla ihylli konungs, og var oX -fo-o ,',- i„_j; „x.i,..__ ..*;_______._ ' PorvalHsBVni r\n oi<»; _ktii_—i ..;* , - <., * _ að fara úr landi sökum yfirgangs Sturlu Sighvatssonar, og hófust þá viðskifti þeirra Sturlu Sig- hvatssonar, og Gizurar porvalds- sonar.^er mestur hofðingi var þá porvaldssyni og eigi skiljast við íyr en aðrir hvorir væru í helju. pessa sætt bundu ;þeir með eið- um. En porgils hélt ekki sætt þessa, og varð iþetta ráð að engu. a Suðurlandi. pá var svo mál-jUm veturinn eftir stofnaði Hen- komið, að Sturla pórðarson fylti rekur biskup á Hólum til sátta- fIckk nafna síns móti Gizuri. fundar, eigi gekk saman, því að Hann var í Apavatnsförinni, þái)'eir Sturla svöruðu því, að þeir er Sturla Sighvatsson sveik Giz- v'Idu eigi hafa konungsskipun á lhéruðum- En loks sættust þeir þó frændur Sturla og porgils 1253. Sturla seldi porgilsi sjálf- dæmi fyrir Stafholtsförina, og gerði porgils mikil fégjöld á hend þá "herraður". Tvö síðustu ár in sem hann lifði, var hann valda- laus. Hann andaðist í Fagur- ey á Breiðafirði 30. júlí 1284. Leingstum æfinnar hafði hann búið að Staðarhóli, og þangað var lík hans flutt og jarðað (þar að Péturskirkju Postula, er hann hafði elskað mest allra helgra manna. (Sturla pórðarson átti konu pá er Helga hét pórðardóttir, Narfa- sonar. pau áttu fjögur börn. Ingibjörg gift Halli Gizurarsyni ,og var þá að eins 14 ára. Síðar a^no11"!; e,",Wf• °nUm Upp alIa «iftist hún VórU Porvarðssyni úr h/l?_S "aÖIV- Peh bUndu Saurbæ- S-on-i tók Staðarhól að þa^vmattu sma fastmælum, ogiföður sínum ,ifandi( var erlendis MKAt i \ <>F THE SKIN • _a hörundBfegurt5, er þrá kvenna og fæst meö því a8 nota Dr. Chase'a Ointmena. AU-konar húSsjOkdómar, hverfa vfH notkun þessa meSals og hörundiíi veröur mjúkt og fagurt. F«est hja Öllum lyfsölum e»a frá Edmanson, Bateð k Co., Limlted, Toronto. ókeypls sýnishorn aent, ef blaS þetta er nefnt. i3r.Chase's Ointmenf endist það vel. Sama árið sættust þeir Sturlá og Gizur, og var það ráðið, að Hallur Gizurson skyldi fá Ingi- bjargar Sturludóttur. Gizur hafði >á keypt Fluguraýri og reist þar hú, og var þar brúð- kaupið haldi með rausn mikilli. En það hjónaband var stutt, því þá er boðsmenn voru á burtu farn- ir, komu óvinir Gizurar, lögðu eld í bæinn og brendu. Foringi brennumanna var Eyólfur ofsi Porsteinsson. par létust allir synir Gizurar, Hallur, ísleifur, Ketilbjörn, svo og Gró kona hans Alls lézt þar hálfur ÍvW*« Z °SeKJU OTSa "e J par halfur priðji tug- gang, og aldrei reyndi hann í góðri virðingu ÖM_ Magnúsi konungi og var "herraður". pórð- ur varð hirðprestur Magnúsar konungs, en Guðnýju átti Kálfur Brandsson, Kolbeinssonar Sturla pórðarson verður ágæt- asti maðurinn, sem uppi var á Sturlungaöldinni og sögur fara af. Hann stendur hreinn fyrir augum vorum innan um allan saurugleik aldarinnar siðspill- inguna, grimdina, undirferlið, ó- orðheldni, eiðrof og fjárdrátt sviksamlegan. Hann var frið- samur og sáttfús og sýndi aldrei oðrum að ósekju ofsa né yfir- sölsa undir sig ríki annara né eignir. Hann var tryggur vin- ur vina sinna, og aldrei rauf hann að fyrra bragði orð né eiða. I Eingi styrjaldar maður var hann, I en þó fullhugi. Hann var hreinlífur um kverinafar, og eigi hafði hann frillur neinar, svo sem höfðingjum var títt á þeim d»g- um, og hefir hann verið ágætur eiginmaður konu sinni og góður faðir börnum sínum. Hann var vitsmuna maður hinn mesti log fróðleiksmaður mikill í sögu og | skáldskap Svo sagði pórður ka- kali við hann að það i væri sér sagt, að hann væri mest- [ur maður og vitrastur í þeim sveitum af hans frændum. Sá, er setti saman Sturlungusafnið, kveður svo að orði um Sturlu: "ok treystum vér honum bæði vel til vits ok einarðar at segja frá, því at hann vissum vér alvitrast- an ok hófsamastan," og er það góður vitnishurður af manni, er var Sturlu samtíða og þekti hann, enda er það efalaust, að Sturla hefir verið skarpvitur og djúp- hygginn og jafnframt óhlutdræg- ur sem söguritari. Hann var ,talinn forvitri og draumspakur. pá er pórður Narfason, er síðar varð lögmaður (1296—1297; j 1300), var með Sturlu einn vetur II Fagradal, þá var það eitt sinn, \ að einn af frændum pórðar kom þahgað á skipi, en er han.i fór j heimleiðis, gerði á veður mikið, og ugðu menn, að hann mundi týn- ast, og var póður mjög hugsjúk- ur um frænda sinn. pá mælti Sturla: "Vertu kátr, p'tðr, ekki mun Bárður frændi þinn drukna í þessari ferð." Nokkru síðar um vorið tók Bárður sótt. pá spurði pórður Sturlu, hvort Bárður mundi standa upp úr sótt- inni eða eigi. "Skil ek nú", seg- ir Sturla, "hví þú spyrr þessa, en jfá mér nú vaxspjöld mín," lék hann þar að um hríð. Litlu j síðar mælti (Sturla: "úr þessarí sótt mun Bárður andast," og svo ivarð. Um morguninn, er ör- Iygstaða bardagi vat ¦*> daginn f eftir, spurði Sturla Sighvats- son nafna sinn pórðarson, hvort hann ætlaði, að þeir Kolbeinn og Gizur mundu koma a.5 sunnan. Sturla kvaðst það ætlá, arf þeir kæmu. "Hvat drevmdi þik," rsegir Sturla Sighvatsson. "Mik . dreymdj" segir hann, "at ek var ,í Hvammi á föðurleifð minni, ok ^þar várum vér allir fyrir handan >á upp frá Akri; kross stóð hiá oss á Holtshnjúknum, hár ok mikiP. jpá þótti mér hlaupa skriða úr (fjallinu mikil, ok var smágrjót eitt alt, nem aeinn steinn, hann , var svá mikill sem hanfar hlypi at oss, ok þótti mér unJir verða ^margt várra manna, ok margt ^komst undan, en Vigfús Ívar3scn ,kenda ek at undir varð, en þá vaknaða ek." Sturla Sighvats- l son svaraði: "Opt verðr s 'eipr , í svefni." — Vér hljótum að dáðst að Sturlu pórðarssyni sökum still- ingar hans, samvizkusemi, óhlut- I drægni, vitsmuna og annara mannkosta, er hann var gæddur, og hann verður oss kærastur allra þeirra manna, er þá voru uppi, og teljum vér hann sóma þjóðar- innar og einn hinn hezta íslend- ing, er vér skoðum hann sem mann að eins, en þá er hitt ótalið, hvílíkur nytsemdar maður hann var sem sagnritari, og að hann var skáld eitt hið bezta, er uppi hefir verið á landi voru. Sögurit Sturlu pórðarsonar, eru þessi: 1. OLandnáma. Svo segir I Finnur prófessor Jónsson, að hér sé varla um sj'álfstætt sögurit að; ræða, heldur hafi Sturla að eins aukið f rumritið möð; ættartölum J og smásögum um hitt og þetta. \ petta rit Sturlu er til, og er nefnt Sturlubók. Finnur prófessorj telur líkindi til, að Sturla hafi j skeytt Kristnisögu aftan við Land- námu og farið með hana á líkan hátt. 2. íslendingasaga (Sturlunga- saga) í ritsafni því hinu mikla, er nefnt er Sturlunga, og hefst rit Sturlu á sögu afa hans Sturlu í Hvammi, og er sagan óslitin að dauða Snorra, eða til 1241; og hafa sumir ætlað, að saga Sturlu endi þar, en dr. Finnur ætlar, að sagan nái alla leið til 1260 eða rúmlega það. Saga Sturlu má með réttu heita íslendingasaga, og er langmerkasta ritið í öllu safninu. 3. Hákonarsaga Hákonarson- ar gamla, Noregskonungs. pessa sögusamdi Sturla á árunum 1263 —64 éftir áskorun Magnúsar konungs, þegar eftir dauða Há- konar konungs. Sagan er sam- in af mikilli snild og er eitt hið á- reiðanlegasta sögurit. 4. iSaga Magnúsar konungs lagabætis, samin um 1280. Af henni eru ekki nema tvö lítil brot. jþað er hin síðasta saga um nor- | rænan konung, og lýkur þar hin- um mikla sögubálki íslendinga um konunga í Noregi. pað væri óbætanlegt skarð í sögu íslands og Noregs, ef Sturla hefði eigi ritað sögurit sín, og er mikils um vert, hversu vel og ná- jkvæmlega hann segir frá og á- j reiðanlega. petta starf hans j verður varla metið og þakkað, i svo sem vert væri. pessi eru kvæði Sturlu pórðar- eonar: 1. pverárvísur, um bardag- ann á pverárgrund í Eyjafirði 19. júlí 1205. Kvæðið er ort til porgils skarða, en ekki er annað til en þessi vísuhelmingur: pik sák, pórgils vekja þingmót Heðins snótar; járnfaldinn gekk aldar oddr í ferðar broddi. 2. pórgilsdrápa, erfidrápa um pórgils skarða (d. 22. jan. 1258). Úr þeirri diápu eru til þjár vls- ur: 3. Hrynhenda, kvæði um Há- kon konung Hákonarson, ort 1263, eitt hið glæsilegasta kvæði að fornu. Til er 21 vísa. par í er þetta: Norðr líkar pér alt at auka yðart vald um heiminn kalda, gegnir munu því firðar fagna, fjörnis alfr, und leiðarstjörnu; þengill hefir þar annarr engi, alvaldr, en þú ríki haldit, lengra reiða þjóðir þangat þína dýrð en röðull skíni. 4. Hákonarkviða eða Hákon- armál, hefir verið sextugt kvæðf, og eru til 42 vísur. petta <set eg til sýnis: Flugu hræleiftr at hjararleiki geigurlig á Gauts himin; en randalfr rifandi fór böðvarský blóðs eldingum. 5. Hrafnsmál, kvæði um Há- kon konung, ort 1264, og er alt til. 1 því kvæði kemur sérstak- lega fram hin frábæra og óvið- jafnanlega braglist skáldsins par í er þessi vísa: Glumdi á gjalfrtömdum Gestils skeiðlhestum eldr of allvaldi ægis nafnfrægjum; -> skein af skautvönum skeiðum brimreiðar 7 f /sól of sigdeili snotran óþrotlig. 6. Hákonarflokkur, drápa með dróttkvæðum hætti um Hákon konung, ort 1264, og eru til 11 vísur. 7. JKvæði um Magnús konunjj Hákonarson, lagabæti, dróttkvætt og eru að eins til tvær vísur. ;Annars segir í Sturlungíu, a$ [Sturla hafi ort mörg kvæði um Magnús konung, en efasamt mun vera að svo hafi verið. 8. Sturla orti og 2 kvæði um Birgi jarl Magnússon, en ekkert er til af þeim kvæðum. í Sturlungu «ru fjórar lausa- vísur dróttkvæðar eftir Sturlu. Að Iokum vil eg endurtaka það að Sturla pórðarson vildi, að fs- lendingar héldu hinu forna frelsi sínu og réðu sjálfir sér og landi sínu, og stóð fast á móti því, að er- lendur konungur næði landinu á vald sitt. íslendingar minnumst þessa á- gæta landa vors 28. júlí 1914. —Almn. hins ísl. pjóðvfé. Jón Janusson. COPENHAGEN Munntóbak Búið til úr hin- um beztu, elstu, safa - mestu tó- baks blöðum, er ábyrgst að vera algjörlega hreint Hjá öllum tóbakssölum Þetta er tóbaks-askjan sem hefir að innirialda heimsin bezta munntó!-?k. ""^"•ttl-OM MU.,M,,ní O.BIC.IO"'""" ffl» ESGlLLETTToMPANYLlHlTg - **• TOKQHTO.CAMA-A ^T^ Fréttarítarinn í Markerville. pað er þá loksins leirskládið hann Jónas J. Húnford, sem eg á tal við. Ja, ekki var við góðu að foúast, og sannarlega er hann ekki þess virði að vera rétt kjafts- högg af ærlegs manns hendi. — Eg að eins vil minna lesendur greinar minnar 17. ág. s. 1. í Lög- berg, sem þó vitanlega hlýtur að vera öllum í fers'ku minni, sem stíl- að var til þessarar makalausu persónu, að þar var ekki tekið til íhugunar eitt einasta orð eða setning úr fréttum hans. Heldur eingöngu úr forsmáninni til mín og annara, sem knýtt var aftnan í hans svo kallaða fréttabréf, og verður höfundinum til ævarar.di skammar lífs og liðnum. Einnig tilfærði eg orðrétt alt "skítkast- íð" og vitfirringvaðalinn, sem engum heiðvirðum manni var sæmandi að láta á prent frá sér fara, og því síður nokkru blaði að flytja. Og yfirgengilegt var það að Heimskringla skildi ekki slá stóru striki yfir þenna argvít- uga þvætting, og frelsa þannig gamla fréttasnattann sinn frá stórhneiksli. Og í annan stað sýna að hún væri annað meira og betra til almennings, en að vera saurblað. pví eins og eg tók fram, þá kom þetta fréttum alls ekkert við. Nú sárskamm- ast hann sín, hann skepnan í Hkr. 6. iþ. m. En af imynduðu stærilæti, fyrir það að hafa verið snatti í 25 ár, sem auðvitað þurfti hvorki heila eða hugsun til, að eins ofurlítið af vandvirkni, þá nær hans verri maður yfirráðum, og ryður nú á mig þeim ósköpum af skömmum, að slíks eru fá dæmi sem betur fer. Og svo er hann að reyna að klína sumu af vand- ræðum sínum á Hkr., að hún hafi prentað alt vitlaust fyrir sér, og upp af því megi hann nú súpa. Já, vesalingurinn, hann átti þó sannarlega annað skilið fyrir góða smalamensku. 0 Efalaust er það og verður þessi Húnford einn (sem vill stela af mér allri æru ef gæti), sem ber mér það á brýn, að eg í rit- verkum mínum fari í kringum málefnin eins og "köttur í kring- um heitan graut". Heldur mun það vera hinsvegar, að eg hefi gengið helst til hreint og beint að verki og fyrir það aflað mér bæði vina og óvina. Ekki dettur mér í hug að nefna nafn sk'áldsins, sem helzt til lengi hefir verið þvætt um, í sambandi við jafn illvígan ræfil og hér á hlut Pð máli. pað er eins langt þeirra í milli að andlegu atgervi, sem austurs og vesturs. Og því skáldinu mesta vansæmi. • Svo að endingu vill þessi snatti fara að leggja mér lífsreglur. Já, drottinn minn! pá kemur nú ekki ráð úr refshala, eða hitt þó held- 'ur. pað er ofmikill helgidóm- ur að setja hér vers eftir Hallgr. prest Pétursson. En flónið hafði tvær hendingar hans fyrir "Motto", sem ekkert kom málinu við. pví hér um bil allir Vest- ur-fslendingar þekkja minn penna málróm — ef svo mætti að orði komast . —En versið er svona: "Lætur hann logmál byrst lemja og hræða, eftir það fer hann fyrst, að friða og græða." Undarlegir geta mennirnir ver- ið. petta virðist hafa vakað fyr- ir blessaðri skepnunni. Fyrst að ausa yfir mig öllu því níði sem hans vesæla sál fær saman hnoð- að, og kalla mig "Lalla" í öðru hverju orði, sem eflaust á að merkja alt annað en vinagælur. Síðan að græða öll sárin, og setja bráðum sjötugan drenghnokkann á kné 9ér. ipú veist það ekki Húnford minn, hvernig sá maður þyrfti að vera, sem réðist í að knésetj'a mig. Hann þyrfti að^ vera góður maður með göfuga sál, einlægar og hjartanlegar tilfinningar. peim manni mundi eg þola flest, og hans áminningum fylgja, þó gam- 11 sé orðinn. | En eftir rithætti (þínum að dæma þá átt þú ekkert af þess- um kostum, pér vildi eg standa sem lengst burtu frá, og eíga þig sem óvin en ekki vin. því ekkert er skaðlegra í heimi þessum en að gera slæma menn sér að vinum. Á nú þetta nokikuð skylt við það að fara í kringum málefnið eins og köttur /í kringum heitan graut? Eg held ekki. Og svo- mátt þú nú Húnford minn fara í friði, og eg vildi Ihelzt a5 þú kæmir aldrei fyrir ærlegra nianna sjónir. Lárus Guðmundsson Frá íslandi. Síldaveiðigkipin eru nú öll lögð út, og hefir lítið eitt vefóst af síld á Siglufirði og Akureyri. Austanlands hefir nokkuð veist. Guðjón Samúelsson bygginga- ráðunautur rílkisins var nýlega hér í bænum, til þess að gera á- ætlun u.m götuskipun bæjarins samkvæmt ákvæðum Alþingis um skipulag bæja. Lét hann vel yfir húsaskipuninni hér í bænum og taldi tiltölulega lítils við þurfa til lagfæringar. Um fyrri helgi lagði hann af stað 'landveg til Reykjavíkur og með honum Sigurður Guðmundsson skóla- meistarL 'Landsbankaseðlarnir «ru aftur komnir í umferð. pættir úr sögu Eyjafjarðar á fyrri hluta 19. aldar hefir Hall grímur Hallgrímsson sögumeist- ari ritað í Dag og gefur út sér- prentaða. Mjög fróðlegir þættir, efnið unnið úr skýrslum embættismanna sem liggja í Kaup mannahöfn, og geyma feikna fróðleik. Nýreist er kirkja á Fjarðar- öldu við Seyðisfjörð. Var Vest- dalseyrarkirkja rifin og efnið not- að í nýju kirkjuna. Flokkur enskra leikenda er kominn til bæj'arins til þess að kvikmynda hina frægu sögu eft- ir Hall Caine: Týndi sonurinn, sem fer fram hér á landi. Styrkur Styrkur vöðvanan er ekki sama og tauga styrkur. Af þessari ástæðu, þjáist fólk oft, sem lítur vel út, af taugabilun, svefnleysi og geðstygð, eru einkenni tauga- veiklunar, ásamt meltingarleysx og þreytutilfinning. Lesið þetta bréf frá Ontario- manni: Mr. W. L. Gregory, Charles St. E. Ingersoll, Ont., skrifar: "Eg hafði þjáðst lengi af melt- ingarleysi og stýflu. Stndum fylgdu þrálátir verkir í maganum, ásamt svefnleysi. Eg var orð- inn svo bilaður, a Seg gat ekki stundað vinnu mína nema með höppum og glöppum. pá fór eg að nota Dr. Chases Nerve Food og hlaut af því mikla blessun. Melt- ingin komst skjótt í gott lag og svefnleysið ásótti mig ekki leng- ur * Eg hefi mælt með Dr. Chas- e'o Nerve Food við marga vini mína, sem taugaveiklaðir voru á líkan hátt og eg, og þeir hafa allir fengið heilsubót. Dr. Chase's Nerve Food 50 cent askjan, hjá öllum lyfsölum, eða Edmanson, Bates & Co., Limited, Toronto.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.