Lögberg - 18.05.1933, Blaðsíða 7

LÖGBERG, FIMTUDAGINN 18. MAÍ, 1933.
Bls. 7
Niðri á tanga og norður með átrönd
Það var Jiðið á sumar og loftið var grátt,
lagðist á hveldhúmið smátt og smátt,
andvari hægur yðaði’ um lönd,
alt virtist kyrlátt niður með strönd,
er ók cg með hægðum einn á leið,
Á upphleyptum vegi hvar sléttan var breið.
Gat eg að lita og glöggt eg þar sá
grasvaxna vagnbraut veginum hjá,
djúpt var hún grafin, dæld var á jörð,
duldust ei hjólförin skorin i svörð.
Eg stansaði, hugsaði, starði’ út í geim,
stóð svo og horfði eftir veginum þeim.
Og enda þótt dimman dapraði sýn,
og drægist sem slör fyrir augu mín,
eg eygði samt meir en örstutta braut
sem endaði og hvarf oní dálitla laut.
Þótt ekkert eg heirði varð eg þess var,
að víst var á hreyfingu eitthvað þar.
Svo fór það að skýrast meir og meir,
þá mynduðust uxar tveir og tveir.
Þeir drógu vagn með ækjum á,
og æði lúnir þeir voru að sjá.
Svo komu kýrnar, svo kom féð,
en seinast kálfar, sem röltu með.
Enn með hvefjum vagni maður einn var,
menn líka ráku skepnurnar.
Konur og börn sátu ækjunum á,
yðuðu af hristingnum til og frá.
Og hljóðlega lestin i húminu skreið,
í hægðum áfram á norðurleið.
Eg kendi það glöggt, þó eg kæmist ei nær,
á konum og börnum var þreytu blær.
Þunglega inennirnir þrömmuðu með,
þolið fór minkandi, var þar auðséð,
en kjarkur og þrautsegja keptust þar við,
svo kom eins og harka í andlitið.
Þótt engin heyrði eg orðaskil,
eg óhikandi því trúa vil,
að ýmsir af þessum er eg sá,
voru eitthvað að tala og kallast á,
og oft sá eg hent í austur átt,
hvar óendanlegt skein vatnið hlátt.
Og nú var það komið nokkuð langt frá,
eg naumast það grylti þó skygði ei neitt á.
Það enn þá hélt hópinn, var ekkert á dreif,
er yfir “McKiever’s Creek” það sveif;
en svo virtust losna samfylgdar bönd,
fór sumt oná Tanga, sumt “norður með strönd.”
f fjarlægðinni, nú fann eg brátt,
það fór að hverfa i húmið grátt,
og vindsvali hægur frá vatninu leið,
um vanga mér strauk meðan þarna eg beið,
eins og ætti eg að skilja að enduð var sýn,
og alt það er bar fyrir augu mín.
Eg hugsandi enn þá hikaði um stund,
hálfdimman grúfði niður við grund.
Ein sást stjarna í austri skær;
á öllu nú virtist helgur blær.
Eg fálmaði í kring með fætinum senn,
og fann þarna gömlu hjólförin enn.
Enn sá eg þá þetta?—eg sá það víst.
Eg sá það í anda og gleymi því síst.
Mér aftur fannst leikin hver atburður smár,
uppryfjað nú eftir fjörutíu ár,
er nýbyggjar íslenzkir námu hér lönd,
“niðri á Tanga” og “norður með Strönd.”
Nú lítið er eftir af leiðangri þeim.
F’yrir löngu’ eru sumir farnir heim,
en aðrir rosknir, í ró og frið,
rabba oft saman um dagsverkið.
Þeir rifja upp hvernig þeir ruddu sín lönd,
og réttu hver öðrum hjálpar hönd.
Eftir þá iiggur afreksverk,
sem orkaði þeirra höndin sterk,
og djúpt i sögu’ er sú rúnin rist, v
sem riftist aldrei, né afmáist.
Þótt hamist veður um heim og geym
sjást hjólförin glögg á eftir þeim.
S. B. O.
mundi ckki gefa npf> ncitt af núver-
Spurningar og svör
viðvíkjandi sambandi við UNITED
LUTHERAN CHURCH IN
AMERICA.
Eftirfylgjandi spurningar voru
sendar dr. Knubel, forseta U.L.C.A.
af forseta kirkjufélagSins íslenzka,
og he,fir hann svarað þeim á þá leið
er hér greinir:
1. Mundi íslenzka kirkjufélagið,
við að sameinast LT.L.C.A., gefa ujjj)
nokkuð af núverandi sjálfstæði sinu
hvað snertir notkun tungumála í
guðsþjónustu og starfi sínu eða
i þvi að nota sitt eigið guðs-
þjónustuform og kirkjusiði (mini-
sterial acts) ?
Svar: IslcnSka kirkjufélagið
andi sjálfstccði sínu livað snertir
notkitn tungumála í guðsþjónustum
og starfi sínu né hvað snertir guðs-
þjónustuform og kirkjusiði. Á-
kveðnar skjálfestar samþyktir U.L
C.A. gcfa tryggingu hvað þetta
snertir.
2. Hvaða sjóðir yrðu sameigin-
legir, ef kirkjufélagið gengi inn (í
U.L.C.A.), og hvaða sjóðir til-
heyrðu kirkjufélaginu sérstaklega og
væru undir yfirráðum þess?
Svar: Encgir sjóðir yrðu saincig-
inlcg cign U.L.C.A. og íslenska
kirkjufclagsins. fslcncka kirkjufé-
lagið niundi,gcgnuin féhirði sinn
framvísa til féhirðis U.L.C.A. öllum
tillögum til almennra vclgjörðaniála
kirkjunnar. (Þar í teldust tillög til
trúboðs, bæði erlends og heimafyrir,
og annara starfsmála U.L.C.A. —
K. K. Ó.) tslenska kirkjufélagið
héldi öllu fé er inn kœmi fyrir hið
sérstaka starf kirkjufélagsins. Hvað
áhrærir heimatrúboðsstarf þá mundi
ekki vort Board of American Mis-
sions, þó það hafi með höndum
heimatrúboðssjóðinn, fyrirskipa ís-
lenska kirkjufélaginu á hvaða sér-
stöku slöðum starfið• skyldi rekið.
The Board of American Missions,
starfar algerlega í samráðum við
heimatrúboðsnefndir kirkjufélag-
anna. Ákveðin kostnaðaráœtlun er
gerð með samskomulagi fyrir hvert
krkjufélag og upphœðin ákveðin í
samráðum heimatrúboðsnefndar
kirkjufélagsins og American Board
of Missions.
3. Hver er núverandi fjárhags-
áætlun (apportionment) U.L.C.A. ?
Svar: Núverandi fjárhagsáætlun
U.L.C.A. er $2,000,000.
4. Hver væri hluti islenzka
kirkjufélagsins í þessari áætlun á
núverandi grundvelli með 2440 alt-
arisgesti ?
Svar: Á núverandi grundvelli
með 2440 altarisgesti vœri hluti ís-
lenska kirkjufélagsins af þcssari á-
ætlun um $7,000.
5. Hvaðá hluta af áætluninni
greiða nú hin ýmsu kirkjufélög í
U.L.C.A..
Svar: Ekkert kirkjufélag í U.L.
C.A. greiðir nú að fullu eftir áætlun.
Eðlilega hefir meðaltalið lækkað
á seinni árum. Það var eitt sinn eins
hátt og um 68 prósent. Það ér nú,
ef til vill, um 40 próscnt. Sum
kirkjufélög Itafa ætíð verið tnjög lág
í greiðslu, jaf nvel eins lág og fimtn
prósetit. Að minsta kosti sjö eða
átta kirkjufélög hafa sjaldan greitt
mcira en tuttugu prósent á nokkru
ári.
6. Með tilliti til ofangreindra
svara og almennrar stefnu U.L.C.A.
ber að líta á þessa fárhagsáætlun
sem hugsjón, setn haldið er uppi
fyrir kirkjufélögunum, eða setn
skatt á meðlimum þeirra?
Svar: Fjárhagsáætlun U.L.C.A.
bcr ætíð að skoða sem hugsjón, scm
haldið er uppi fyrir kirkjufélögun-
ttm, cn alls ekki í nokkurri tnerkingu
setii skatt á meðlimum þcirra. Pcr-
sónulega liefi cg stundum vikið að
f járhagsáætluninni sctn því er við
könnuðumst við í skóla setn 100 pró-
scnta einkunn. Fjárhagsáætlunin er
takmark, sem við crutn að tniða að.
7. íslenzka kirkjufélagið veit að
það gæti ekki greitt f járhagsáætlun
U.L.C.A. svo neitt nærri lægi. Að-
ferð þess í fjársöfnun er að gera
grein fyrir þörfunum og reiða sig
á frjáls tillög frá söfnuðúm og ein-
staklingum til ýmsra málefna sinna,
og þessari aðferð mundi það tregt
til að breyta. Getur kirkjufélagið
með tilliti til þessa með heiðarlegu
móti sótt um inntöku í U.L.C.A. og
gæti U.L.C.A. veitt þvi viðtöku?
Svar : Aðferð sú, sem vikið cr að t
sjöundu spurningunni mundi aldrei
verða fyrir mótmælum frá U.L.C.A.
Önnur kirkjufélög (í U.L.C.A.)
nota þessa sömu eða svipaðar að-
ferðir. U.L.C.A. setn heild leitast
við að leggja til um aðferðir, cr það
mælir með við kirkjufélögin, en þær
cru alls ckki bindandi. Slík aðfcrð
er Every Member Canvass, Duplex
Envclopes og annað þvílikt.
8. Sú skýring hefir komið fram
að skyldu þeirri er fylgir fjárhags-
áætlun U.L.C.A., væri siðferðislega
fullnægt með.þvi að leitast við trú-
lega og í einlægni að gera grein fyrir
þörfum og safna þeim hluta af f jár-
hagsáætluninni sem unt væri með
frjálsum tillögum kirkna og ein-
staklinga. Skoðið þér þessa skýringu
réttmæta ?
Svar: Skýring sú cr þú gcfur í
áttundu spurningunni er i alla staði
réttmæt.
9. Hvaða áhrif mundi það að
sameinast U.L.C.A. hafa á heima-
trúboðsstarf kirkjufélagsins og
rekstur þess?
Svar: Eg álit þessari spurningu sé
fyllilega svarað í sambandi við svar-
ið að annari spurningunni að ofan.
10. íslenzka kirkjufélagið við-
urkennir í grundvallarlögum sinum
sem jáfningargrundvöll sinn hinar
almennu játningar kirkjunnar, Ags-
borgar-játninguna og Fræði Lúters
hin minni. Samlyndisbókin (Book
of Concord) sem heild er sama sem
óþekt meðal leikmanna vorra (eins
og eflaust á sér stað i öðrum kirkju-
félögum). En á kirkjuþingum vor-
um eru ætíð fleiri leikmenn en
prestar. Leikmennirnir mundu treg-
ir til að viðurkenna játningu, sem
þeir ekki þekkja til. Mundi nægja
.að prestar kirkjufélagsins viður-
kendu játningargrundvöll U.L.C.A. ?
Svar : Tíunda spurningin sncrtir
við játningargrundveUi íslenzka
kirkjufélagsins. Eg gcri ráð fyrir
að auk .játnngarrita þeirra er þú.
nefnir sé ritningin einnig viðurkend
í grundvalarlögunum. Ef svo er, sé
eg ekki neina ást cðu til þess undir
öllutn kringutnstæðum, að kirkjufé-
lagið islenzka ckki gæti verið tneð-
tekið sem félagsheild í U.L.C.A.
Sérstaklega ber að athuga IV. grein,
2. lið í grundvallarlögutn vorum.
Þar segir ekki að hvert kirkjufélag
verði að innlima kcnningargrund-
vóll U.L.C.A. í sín eighi grundvall-
arlög. Það segir einungis að grund-
vallarlög þess verði að fá viður-
kcnningu framkvæmdarnefndar U.
L.C.A. Vikið cr að því að kirkjufé-
lag (er sækir utn inttgöngu) verði
að viðurkenna grundvallarlög vor og
kenningargrundvöll þeirra. Það
gengur ekki lengra og segir að
kirkjufélagið sjálft verði að hafa í
sínum eigin grundvallarlögum hinn
sama kcnningargrundvöll. Svo cr í
rauninni að sum af kirkjufélögum
vorum nú hafa ekki kentiingargrtind-
völl, setn er alveg eins og í grund-
vallarlögum U.L.C.A. Öll þeirra
nefna hinar ýmsu játningar til-
greindar í II. grein grundvallarlaga
vorra, en talsvert tnismunandi fram-
sett eru umtnæli þau er viðurkenna
þessi jálningarrit. Fult svar mitt
tnundi þessvegna vera að ef íslenzka
kirkjuf élagið beiddist að gcrast tneð-
littiur í U.L.C.A. gæti aðferðin verið
á þessa leið: (a) að það beiðist inn-
töku á þeim grundvelli að það viður-
kenni grundvallarlög vor og kenn-
■ingargrundvöll þsirra.
(b) Að það bciðist inntöku án
nokkurrar breytingar á kenningar-
grtindvelli sinna eigiti grundvallar-
laga, Þessari bciðni væri látin fylgja
utnsögn ísletizka kirkjufélagsins á þá
lejð að eins og í Öðrutn skandinav-
iskum hcildum tíðkist l*ð ckki með-
al lútcrskra Islcndinga að tilgreina
önnur jdtningarrit lútersku kirkj-
unnar en Ágsborgart'rúarjátninguna
og Fræði Lúters hin minni,
(c) Að það beiðist inntöku með
þcim skilningi að viðurkenning þess
á^vissum lúterskum játningarritum
í grundvallarlögum 'sínutn, merki
ekki á nokkurn hátt að öðrum játn-
ingarritum, setn nefnd eru í grund-
vallarlögum U.L-C.A. sc hafnað.
Á grundvclli cinhverra slíkra utn-
mæla cins og cg hefi bent til að ofan
er eg fyllilega sannfærður um að
ekki nokkur rödd kættti fram innan
U.L.C.A. gcgn því að veita íslenska
kirkjufélagitiu viðtöku.
Surnar þessar spurningar voru
sendar forseta kirkjuíélagsins af
öðrum innan kirkjufélags vors og
sumar þeirra eru frá honum sjálf-
um. Taldi hann heppilegt að fá svar
frá dr. Knubel þeim viðvíkjandi.
Lætur hann þær nú birtar almenn-
ingi til umhugsunar.
Seattle, Wash.
4. maí, 1933.
K. K. Ólafson.
FADIR galdra-lofts
(Framh. frá bls. 4)
jónsson hefði mátt rísa upp úr gröf
sinni og vera einn áhorfendanna, þá
hefði sál hans glaðst og grátið af
unun og ánægju.
Séra Kvaran hefir unnið Vestur-
íslendingum þarf verk og gott með
hinum frábæru hæfileikum sínum á
leiksviðinu. Það er oss hér mikill
•skaði og eftirsjá, ef satt er að hann
sé á förum heim til ættjarðar vorr-
ar, þvi leiklistin á engan meðal vor,
sem auga verði á komið, er sæti hans
gæti skipað, eða þeirra hjóna.
En við tökúm öll undir með skáld-
inu: “Og óskum heilla og heiðurs
hverjum landa, Isem heilsar aftur
vorri fósturjörð.”
Sig. Júl. Jóhanncsson.
Nokkrar athugasemdir
(Framh. frá bls. 5)
stæð lútersk kirkja i Canada í fram-
tíðinni getur ekki leyst úr því hvað
vér eigum að gera nú. Svo er það
einnig að athuga að lútersk kirkja
í Canada stendur yfirleitt á sama
játningargrundvelli og U.L.C.A.
Mikil álierzla er á það lögð að
með því að tengjast U.L.C.A. mund-
um vér afsala oss andlegu sjálfstæði.
Ein lagagrein úr grundvallarlögum
U.L.C.A. hefir verið tilfærð þessu
til sönnunar. Hún er á þessa leið:
Thc Unitcd Lutheran Cliurch in
America shall provide books of de-
votion and instruction, sticli as Lit-
urgies, Hymn Books and Cate-
clúsms, and no Synod without its
sanction shall publish and recotn-
tnend books of this kind otlier than
those providcd by the gcncral body.
(Article VIII, Section 7).
Eg skil þessa grein þannig að
hún sé takmörkun á útgáfurétti á
guðsorðabókum innan félagsins af
praktískum ástæðum. Ef þau þrjá-
tíu og þrjú kirkjufélög, sem mynda
U.L.C.A., færu i samkepni hvort
við annað i bókaútgáfu, hlýtur öll-
um að vera ljóst að það mundi verða
öllum hlutaðeigendum til skaða frá
fjárhagslegu sjónarmiði. Aðal
deildin eða sámbandsstjórnin áskil-
ur sér réttinn til að hafa umsjón á
þessu, því annars gæti ekki verið
neitt skipulag á meðferð þess. Til
þess ekki verði árekstur í útgáfu eða
sölu, verður hvert kirkjufélag í
heildinni að ráðfæra sig við mið-
stjórn félagsins áður en það ræðst i
að gefa út eða “officially” að mæla
með helgisiðabókum, sálmabókum
eða barnalærdómsbókum, oo- mið-
stjórnin að gefa samþykki sitt. Eg
sé ekkert í þessari grein, sem bann-
ar söfnuðum eða einstaklingum að
nota á heimilum sínum eða í kirkj-
um, sunnudagaskólum og hvar sem
er, þau kristileg rit og bækur, sem
þeir teljá notadrýgst. Eg skil þetta
svo að til þessa þurfi ekki að fá
leyfi hvorki frá innlendum né út-
lendum yfirvöldum. Enn fremur
skil eg þannig svar dr. Knubel að
þessi grein snerti að engu leyti vor
íslenzku rit og guðsorðabækur. Að
hvað þær snertir gætum vér leyfis-
laust gefið út, mælt með og notað,
alveg eins og nú. En enskar sálma-
bækur, handbækur og kenzlurit í
kristindómi gætum vér ekki gefið
út eða mælt með “officially” sem
kirkjufélag nema með samþykki
stjórnar U.L.C.A.. Ekkert ákvæði
bannar einstaklingum að mæla með
þeim bókum, er þcir telja heppileg-
ar, án slíks leyfis, og ekki er heldur
nein fyrirskipun um hvað megi nota
eða ekki nota. Þegar þess er minst
að aldrei hefir komið til orða að vér
gæfum út slik rit á ensku, nema að
því leyti að örfáir enskir sálmar eru
i sálmabók vorri, og engar líkur eru
til að vér réðumst í slíkt í framtíð-
inni, eins miklu eins og úr er að
xelja af þesskonar á ensku máli,
finst mér þetta fremur lítil skerð-
ing á sjálfstæði. Ekki ber heldur
að gleyma að af frjálsum vilja og
aðhaldslaust höfum vér í öllu ensku
starfi voru notað aðallega sálma-
bækur og rit U.L.C.A. Fyrsti lút-
erski söfnuður i Winnipeg hefir
gengið þar á undan og verið fyrir-
dæmið, sem flestir aðrir hafa tekið
sér. Eg verð því að kannast við að
eg get ekki tekið mjög alvarlega
þetta umtal urn afsal andlegs sjálf-
stæðis. E<r er að öllu leyti sam-
þykkur ummæluin i ársskýrslu for-
seta vors á kirkjuþingi 1910, en þá
var dr. Björn B. Jónsson forseti, er
honum farast svo orð um General
Council, sem nú er einn hluti U.L.
C.A.:
Er ekki nú sá tími kominn, scm
svo oft hefir vcrið sagt á kirkju-
þingutn að kotna myndi, að kirkju-
félag vort ætti að ganga í kirkjufé-
laga-samband þctta: General Coun-
cit? Engú myndutn vér glata af fé-
lagslcgu sjálfstæði, né þjóðernislcg-
utn sérkennum. En styrkur mikill
myndi oss veitast og hjálp ef nauð-
syn krefðist, Vér hefðum á því alt
að græða, en engu að tapa,
Ef þetta gilti um General Council
gildir það alveg eins um U.L.C.A.
Þá eru f jármálin. Það hefir verið
mælt með Amcrican Lutheran Con-
Nusa-Tone
hefir hjálpaö þúsundum karla og
kvenna ti að geta aftur lifað ánægju-
legu lífi—notið lífsins fyrir aðgerðir
þessa dgœta heilsulyfs. pegar mann-
eskjan er komln yfir miðjan aldur, er
hætt við að líffærin fari að\verða hæg-
virkari. Pau þurfa hressingarlyf. pess-
vegna er það að NUOA-TONE hefir aft-
ur gefið svo mörgum gðða heilsu. Hjá
! öllum lyfsölum getur þú fengið þrjá-
tiu daga forða. Reyndu það f tuttugu
, daga eins og forskriftin segir fyrir, og
ef þú ert ekki ánægður með verkanir
þess, verður peningum þínum skilað
aftur—kostar þig þá ekkert.
ferencc af þeirri ástæðu að það fé-
lag “leggur á enga skatta né mælist
til fjárframlaga.” Til samanburðar
þessu vil eg tilfæra eina grein úr
grundvallarlögum þeirrar heildar og
eina grein úr aukalögum hennar.
Grundvallarlagagreinin er á þessa
leið:
On measures involving a financial
obligation, except current cxpenses,
thc votes shall be by the bodics re-
presented, the members of each body
voting separately. (Art. IX. Sec-
tion 4).
Aukalaga greinin er þannig:
The expcnses tncident to main-
taining thc organization shall be
pro-rated among the constituent
bodies on the basis of communicant
membership. (Froin Art. VIII. Sec-
tion 1.).
Ef hér er hvorki um skatt né f jár-
framlög að ræða, skil eg ekki hið
ofangreinda.
U.L.C.A. sleppur ekki svo auð-
veldlega. Þar eiga öll kirkjufélögin
að vera skattskyld. Um þetta segir
forseti þeirrar deildar, dr. Knubel:
The apportionment of the U.L.
C.A. is alæays to be regarded as an
ideal set bcfore the synods and in
no scnse wliatsocvcr as a lcvy upon
their metnbership.
Hann samþykki einnig sem alger-
lega réttmæta skýringu, “that thc
apportionmcnt obligation in thc U.L.
C.A. would be morally fulfilled by
viaking faithful and honest cfforts
to prcsent the needs and raising
suclt part of the apportionmcnt as is
possible througli voluntary contribu-
tions of churches and individualsJ’
Beitir U.L.C.A. því alls engu
valdboði í þessu tilliti. Eg get ekki
liugsað mér frjálslegra fyrirkomu-
lag né meira í samræmi við vorar
eigin aðferðir og hugsunarhátt.
Frjáls tillög safnaða vorra réðu til-
lögum til sameiginlegTa mála, alveg
eins og nú er hjá oss í vorum eigin
sérmálum.
En ef vér leggjum litið til, þá er
hættan að vér þurfum að sitja með
þurfalingum, með “hinum allra aum-
ustu,” sem vitanlega merkir þá er
lítið geta látið af mörkum. Hér ber
tve.nt að athuga fyrir kristna menn.
Annað er hin einkennilega reikn-
ingsfærsla frelsara vors, sem taldi
ekkjuna er gaf tvo smápeninga af
fátækt sinni hafa gefið nieira en
auðmennina með -stórgjöfum af
allsnægtum sínum. Hún var eflaust
ein af “hinum allra aumustu.” Svo
er hitt að vér bjóðum fólk velkomið
í söfnuði vora án tillits til þess hvort
menn geta greitt rnikið eða lítið til
safnaðarmála. Þeir, sem leggja mest
til, eiga þar ekkert meiri rétt á sér
en þeir, sem leggja minst til. Það
mundi þar illa liðið að maklegleik-
um að fara í manngreinarálit eftir
þvi hvað nienn legðu til safnaðar.
Og eg tel ólíklegt að nokkur prest-
ur vor vildi telja mann af því að
ganga í söfnuð vegna þess að hann
gæti ekki lagt nema lítið til kristin-
dómsmála—eins og þeir sem minst
legöu. En slik röksemdafærsla um
lítilsmegandi kirkjufélög er ékkert
heilbrigðari né kristilegri en þegar
lítilsmegandi einstaklingar eiga hlut
að máli. Það er óheilbrigður pen-
ingahroki að mæla heiður einstakl-
inga eða félaga eftir peningalegum
fjárframlögum. \f sömu rót er
runnin sú tilhneiging að brenni-
merkja með fyrirlitningu þá ein-
staklinga eða þau félög, sein af ein-
hverri ástæðu verða hjálparþurfar.
Hefir það ætið verið talið hákristi-
legt að hinir sterkari kænui hinum
veikari til hjálpar. En eiga hinir
veikari þá að vera fyrirlitnir fyrir
þaö að þiggja hjálpina? Aukheldur
(Framh. á bls. 8)