Lögberg - 15.01.1948, Blaðsíða 2

Lögberg - 15.01.1948, Blaðsíða 2
2 LÖGBERG, FIMTUDAGINN 15. JANÚAR, 1948 Frá kvöldvökufélaginu Nemó á Gimli: I kjallara dauðans Erlendur Guðmundsson þýddi Þetta er sönn saga af skrif- stofustjóra Graham and Co. — Eg hefi engum sagt hana áður, en nú þegar allir ættingjar hans eru dánir, tel ég mig engu þagn- arheiti bundinn. Atburðurinn skeði fyrir mörgum árum síðan, en þrátt fyrir það er hann fyrir hugskotsaugum mínum lifandi og ógleymanlegur, svo sem hann hefði skeð í gær. Mig dreymir hann oft, en hrekk þá upp skjálf- andi af ótta. Eg var nýlega kominn heim frá Krím með bæklaðann fót og á eftirlaunum, en með því laun- in voru svo lág, hlaut ég að vera mér úti um vinnu. Það, sem ég einkum get unnið við, var næturvarðastaða, og tókst mér að ná henni fyrir milli göngu fjölskyldu, sem ég þekkti Eg átti að vera næturvörður í mjög stóru vörugeymsluhúsi er nefnt var sykurhúsið, því mikill hluti vörunnar var sykur og þá í gríðar verði. Eg hafði stundað iðju þessa í þrjá mánuði þegar sá hræðilegi næturatburður skeði. Það var laugardagur, og ég gekk inn á skrifstofuna til þess að draga vikukaupið. Mér var sagt að ráðsmaðurinn vildí finna mig; hann var rosk- inn heiðursmaður, og var stadd- ur á skrifstofunni þegar ég kom þangað. Nú, nú, varðmaður, þér verðið að hafa augun hjá yður; því við höfum komist að því, að þjófn- aður mikill hefir verið framin í sykurgeymsluhúsinu. Hann varð var við að ég hrökk saman. Nei, nei, ég gruna yður ekki, vörunum hefir verið stolið og fluttar á burt, um hádag, hvernig sem það hefir atvikast. Eg læt yður vita að við ætlum að halda áfram með rannsóknir, og lög- gæslumenn höfum við þar nótt og dag, þér eigið einnig að að- stoða þá eftir megni. Svo sneri hann sér að einkaritara sínum er skrifaði þar við næsta borð og sagði: “Við skulum nú sjá, Murdokk. Byrjar lögreglan ekki starf sitt í kvöld?” Skrifarinn leit upp með þeim svip, svo sem hann ekki gæti áttað sig á spurningunni, en svaraði svo. “Og-já. Lögreglan. Eg talaði við lögreglustjórann í morgun og hann lofaði að senda mann í kvöld, en á laugardaginn sendir hann annan, enn hæfari fyrir þetta starf. Auðvitað haga ég þessu eins og þér æskið, en mér datt í hug að hin rétta aðallög- regla gæti byrjað á sunnudags- kvöldið”. “Það tel ég lang bezt”, mælti Mr. Graham. “Eg fel yður allar framkvæmdir, til þess ég kem aftur heim. Vökumaður! Gerið svo vel og fræðið lögreglumann inn um allt er hann spyr um og leyfið honum að ganga um hvar sem hann æskir eftir og þetta verður að vera algert þagnar- mál”. Eg kvaddi og fór. Eg var hálf ringlaður og náði mér ekki fyr en ég kom á varðstöðvarnar, því mér hafði ekki tekist að losa mig við þann hræðilega grun sem við mig kynni festast, og hafði engann grun haft á að stolið væri úr sykurgeymslunni. Byggingin var 8 loft á hæð. — 400 fet á lengd og 100 fet á breidd. Kjallarinn undir bygg- ingunni var völundarhús, af smærri kjallarahólfum, sem voru nú vot vegna þess að vatnið frá ölhitustöðunum, seitlaði gegn um veggina og framleiddu raka. Kvöld þetta gekk ég um alla bygginguna og leit eftir öllu með meiri nákvæmni, en nokkru sinni áður; ég gætti þess að hver hurð væri læsf, og hver lykill á sínum stað. Eina hljóðið var það þegar rotturnar stygðust og stukku til beggja handa er kom ið var nálægt þeim. Það var næstum komið myrk- ur, er ég hafði lokið þessari eft- irlitsferð, niðamyrkur var í geymsluhúsinu og ljósið á lamp anum sem ég hélt á, kastaði frá sér, á göngu minni, furðulegustu skuggamyndum innan um fjölda af járnsúlum og á vöruhlöðum. Það var neðsta hæðin sem eingöngu var notuð fyrir geymslu á sykrinu, í hinum hæðunum voru allskonar vöru- tegundir. Eg var kominn ofan á neðstu hæð þegar ég heyrði að drepið var högg á dyr þær er sneru út að bryggjunum. — Eg lauk upp hurðinni og úti stóð maður. “Gott kvöld, næturvörður”, mælti hann. “Eg er lögreglu- þjónn og kominn hingað til eftir lits”. — “Eg hélt að enginn kæmi fyrr en á morgun”, sagði ég. “Það hélt ég einnig”, svaraði hann og kom inn. “Uss! Hér er þó heitt?” Eg hengdi upp lykilinn og gerð ist leiðsögumaður hans; meðan við gengum upp eftir bygging- unni, lagði hann fyrir mig óslitnar spurningar,, og er við komum til þeirrar hæðar, þar sem dýrasta silkið var geymt, sagði hann. Þetta eru að líkum vörurnar sem þjófarnir einkum hafa vilj- að leggja hendur á. Hann dróg upp blað og fór að bera saman merkin á vöruteg- unudunum og áður en hann hafði gengið frá því hafði klukk- an slegið ellefu. Þá sagði hann. Eg ætla að halda vörð á þessu gólfi og þér getið komið til mín einu sinni á hverjum klukku- tíma”, lagði svo saman blöð sín og fór út. Þegar klukkan var nærri 12, tók mig að syfja af loftleysinu og sykurlyktinni, gekk ég því upp stigann og inn á varðstöðv- ar mannsins. Gluggarnir voru opnir, svo hressandi loftið og dá- lítið samtal gat verið til bóta. Eg þóttist heyra til hans fyrst, en er ég kom þar er ég hugði hann vera, sást hann hvergi. Eg blístr- aði og kom hann þá fram í lampa ljósið. “Hver ansinn!” sagði hann. ”Eg var nærri sofnaður”. “Hvað er þetta?” spurði ég, þóttist heyra eitthvert þrusk inni í vöruhlöðunum. “Það eru sjálfsagt rottur”, sagði hann dræmt sem í hálf- gerðum svefni. Eg sneri mér við og beindi ljósinu þangað. 1 sama bili og fyr en ég gæti gefið af mér nokk urt hljóð, var ég þrifinn og hent aftur á bak. Um leið og ég datt heyrði ég fótatak sex manna, er allir grúfðu ofan að mér, augnabliki síðar var ég bundinn og keflaður og gat enga björg mér veitt. Fyrsta tilfinning sem gagntók mig var óumræðileg blygðun. Höfðu þeir drepið lögregluþjón- inn og svo? Þegar ég hafði áttað mig, skildist mér að það hefði verið lögregluþjónninn, sem kom aftan að mér og slengdi mér á gólfið. Lögregluþjónn eða ekki lögregluþjónn, honum voru kunn fyrirmæli lögreglunnar viðvíkj- andi verðinum, eins og þeim sem var á skrifstofunni. Flokkurinn hélt síðan ráð- stefnu er virtist hafa mikla þýð- ingu, því eftir því sem hún stóð lengur, því meir hækkaði mál- rómurinn svo sem þeir yrðu ekki á eitt mál sáttir. “Eg vil ekki eiga á hættu að hann þekki mig”, sagði lögreglu- þjónninn. Aðeins einn úr hópnum varð honum ósammála. Málróminn átti Mardokk sem var einka og æðsti skrifari á skrifstofu verzl- unareigandans. “Eg samþykki ekkert morð”, sagði hann. “Það veit guð, ég hefi gengið nógu langt samt, og þó það kostaði lífið, vil ég ekki vita af morði á samvizkunni”. Þessi einbeitta ræða reið bagga muninn. “Jæja”, sagði sá er lék lög- regluþjónninn. “Ef við ekki drekkjum honum við bryggjuna verðum við að bera hann ofan í kjallarann”. Eftir það báru þeir mig ofan í kjallaraann og fleygðu mér á gólfið í einu kjallarahólfinu, en svo harkalega, að ég um tíma missti meðvitundina. Þegar ég vissi um mig næst slóg kirkju- klukkan tvö. Jafnframt þessu heyrði ég fótatak í ganginum og heyrði að einhver hrópaði í ógn og skelfingu: “Varðmaður! Varðmaður! — Hvar eruð þér? Svarið! Svarið!” Þetta var Murdokk. Eg heyrði hann berja á hverjar dyrnar eft ir aðrar. Hann kom einnig að mínum dyrum, barði á þær og æpti: “Hvar eru lyklarnir?” Smá dróg úr hljóðum hans og höggum. Hann var kominn til annars hlutar byggingarinnar. Meðan hróp hans stóðu yfir, reyndi ég af öllum mætti að losa mig við böndin og af því hann fjarlægðist mig meira og meira, gerði ég síðustu atrennuna. — Mér tókst að kreppa saman fót- inn upp að hendinni, og það bjargaði mér. Þeir höfðu bundið hendur mínar og fætur með sama bandinu, en með því að kreppa mig slakknaði á því. Á næsta augnabliki hafði ég losað mig við fóta og handleggjabönd- in. Eg hljóp upp stigann og að dyrunum og hrópaði af öllum kröftum. Meðan ég beið og hlust aði, brá fyrir einhverri skörpUm og einkennilegum þef er orsak- aði að ég hnerraði. Eg kveikti á eldspýtu og varð þess var að reykur þrengdi sér undir hurð- ina. Það var eldur í byggingunni. Eg stóð sem þrumu lostinn. — Allt í einu heyrði ég að fjöldi fólks hljóp eftir gangstéttinni fyr ir utan og heyrði að hrópað var: “Eldur!” Það var dálítið op með vírneti fyrir í öðrum enda kjallarans, í svipaðri hæð og skipabryggjan. Eg vóg mig upp í járnstengurn- ar og sá að fjöldi skipa lágu úti fyrir. Frá götunum bárust ógn- ar köll og slökkviliðsvagnarnir skröltu á strætunum; eldslogarn ir köstuðu birtu allt um kring og það var farið að braka og bresta hingað og þangað í þess- ari risa byggingu. Ekki heyrði ég framar til skrif arans, en í þess stað heyrði ég margar hurðir sprengdar af hjörunum af slökkviliðinu. Til þessa hafði ég ekkert óttast eldinn, því ég var fullviss um að mér yrði bjargað af fólki, sem færi fram hjá á bryggjunni, en ekki leið á löngu til þess ég varð var við að köll mín köfnuðu öll í hávaða múgsins, eldsins og slökkvitækjanna. Eg sleppti því haldi á járnstengunum og tylti fótum á gólfið ,en fann sam- stundis að ég lenti í einhverju límkeendu og er ég laut niður steig upp heit gufa frá gólfinu. Eg kveikti á eldspýtu og horfði mót dyrunum, sá ég að ofan stig ann rann freiðandi brúnn straum ur af bræddu sykri. Þá greip óttinn mig. Eg hafði tekið þátt í mörgum orustum á Krím og séð margt ófagurt, þar hafði ég handleggs- brotnað, og þar hafði herdeildin troðið mig undir fótum sér, en aldrei hefi ég fundið til annarar eins skelfingar sem þarna er flaumurinn af sjóðandi sykrinu kom á móti mér. Eg var frávita af skelfingu, er ég handvóg mig aftur upp í gat- ið og fór að hrópa. Það var komið með gufuknúða slöngu þeim I megin sem bryggjan var. Eg sá kyndarann reykja pípu sína, eins og ekkert væri um að vera GUÐRÚN BARDAL Þakkarorð. Þegar “vinirnir kveðja vininn sinn látna”, þar sem sambandið hefir verið ástúðlegt, reynist það ávalt satt, að “margs er að minnast, margt er hér að þakka”. Meðan ástvinirnir eru saman, eru gagnskifti milli þeirra í hinu góða og gleðilega, hjálp í erfiðleikum, og meðlíðun í sorgum, en þegar ástvinurinn hefir flutt burt í hina eilífu fjarlægð, verður sársaukinn oft mikill, sem fyllir hug og hjarta þeirra, sem mist hafa, en ef á- 1 standið er heilbrigt og rétt, j ljómar þar einnig ljós þakklætis : í sálum þeirra, sem eftir standa, I fyrir að hafa átt ástvininn burtkallaða. Oft sést það í enskum blöðum þegar góðir menn hafa kvatt, að samverkamenn þeirra birta álit sitt um hina látnu, tjá fólki söknuð sinn, og túlka þakklæti sitt fyrir það að hafa notið sam- ferðar með þeim mönnum á lífs- leiðinni. Þessar umgetningar eru á ensku máli nefndar “Tributes”, en á íslenzku vil ég nefna þær þakkarorð. Þakkarorð vil ég bera fram, að þessu sinni fyrir að hafa kynst húsfrú Guðrúnu Bardal, sem andaðist í Winnipeg, fimtudag- inn, 20. nóv. Hún var fædd í Árnessýslu, á íslandi, 20. júní 1873. Foreldrar hennar voru þau hjónin Tómas Ingimundarson og Guðrún Eyj- ólfsdóttir. í fjölskyldunni voru II börn. Aðeins eitt þeirra er nú á lífi, Guðrún, kona Böðvars Johnson að Langruth, Man. — Þegar Guðrún sú, er vér nú minnumst, var 13 ára, fluttist hún með foreldrum og systkin- um til Canada. Þau settust að í Þingvalla-Nýlendu í Saskatche- wan-fylki, en fluttu eftir nokkur ár að Manitobavatni og áttu heima a Big Point. Hún naut góðs uppeldis hjá kristnum for- eldrum og nokkurrar skólagöngu Ung-fullorðin fór hún hún til Winnipeg og fékk þar atvinnu. Um átta ára skeið hafði hún og vinkona hennar, Sezelja Jóns- dóttir, síðar eiginkona Stein- gríms Johnsons að Wynyard, Saskatchewan, heimili hjá Mr. og Mrs. H. Olson, hér í borg. — Þær stunduðu sauma, og lögðu rækt við kristlegt félagslíf og — og gæta vinnu sinnar. Eg öskraði til hans, veifaði hnefan- um, en heyrði varla til sjálfs mín og hitinn frá gólfinu ætlaði að brenna mig. Þá þusti sjómaður fram hjá; ég æpti á hann, hann hægði á sér og kom auga á mig á millum járnstanganna, og varð ekki um sel, benti mér og hraðaði sér af stað. Að augnabliki liðinni var þar kominn hópur af slökkviliðs mönnum og sjómönnum af her- skipaflotanum. “Rennið þér yður niður járn- stengurnar, þær verða strax íosaðar”, kallaði einn þeirra. “Ekki hægt, gólfið flýtur í bráðnum, sjóðandi sykri”, kall- aði ég. Kaðli var smeygt inn á milli járnstanganna og bundið utan um mig undir höndunum. • “Sleppið nú haldi við höldum yður uppi”. Eg hékk í lykkjunni, og skammur tími leið til þess stöngunum var svift burt. Undir eins og þeir höfðu dreg- ið mig upp úr kjallaranum og kominn dálítið frá, hrundu múr- arnir og ég leið í ómegin. Þrír dagar liðu til þess, að svo væri kalt orðið í rústunum að hægt reyndist að leita í þeim. 1 einum af þessum kjallaraklefum fannst líkið af Múrdokk, skrifar- anum. Eg minntist ekki einu orði á, hvers ég hafði orðið var. Hann hafði lagt líf sitt í sölurnar með því að reyna að bjarga mér, en hefir vilt í reykjarsvælunni og var kominn langan veg frá inn- ganginum, og farist í sjóðandi sykurlaginu. starf, sóttu stöðugt guðsþjón- ustur í Fyrstu lútersku kirkju. Hinn 22. maí, 1901, giftist Guðrún Halldóri S. Bardal, sem þá var ekkjumaður með tvær ungar dætur. Heimili þeirra hjóna var ávalt í Winnipeg. Þau eignuðust 11 börn, og eru þau öll á lífi, og öll við nytsemd- arstörf. Dætur hans af fyrra hjónabandi höfðu einnig með þeim heimili þangað til þær giftust. Heimilisbyrðin var þung, en dásamlegur kærleikur fylti hjörtu hjónanna beggja, svo þar varð unaðslegt samstarf. Fús- lega lögðu þau bæði fram, heimilinu til farsældar, hið bezta sem þau áttu: dugnað, hyggindi, fórnfærslu, sparsemi, samvizku- semi. Á allan hátt leituðust þau sameiginlega við að efla lík- amlegan þroska barnanna og hjálpa þeim til að vera Jesú Kristi og kirkju hans trú til æfi- loka. Blessun var það einnig öllu heimilinu, að því græddist starfskona, Miss Guðrún Sig- urdson, sem hefir unnið því af stakri samvizkusemi í meir en 40 ár.— Kornung systurdóttir hennar, þegar hún misti móður sína, varð einnig meðlimur þessa heimilis til fullorðins ára. Frá- bærilega gott samkomulag tengdi saman alt heimilisfólkið. Oft var ég gestur á þessu heim ili, stundum vikunum saman, og stundum vorum við öll, hjónin og börnin, þar. Það samband átti sitt upphaf í því, að konan mín og Mr. Bardal voru systkin; en þar var meira en vanaleg gest- risni og meira en vanaleg frænd semi. Það var sögn, að altaf væri nóg pláss hjá Guðrúnu Bardal, hvað margt sem fólkið var þar og hversu mikil sem þrengslin voru. Takmörk eru auðvitað á öllu jarðnesku; en víst er um það, að þar var örlátur kærleik- ur að verki, og einlægur vilji til að veita aðstoð og unað. Kærleikurinn sem fylti sál hennar var afl, er skapaði sér myndir í orðum og verkum. Þar var ekki tilfinning ein, heldur máttur, sem var staðfastur og lét ekki víkja sér af leið. Hún elskaði kristindóm og kirkju, og sú elska hvíldi á grundvelli sannfæringar. Hún rækti skyld- ur sínar við þessi málefni af samvizkusemi og glöðum vilja. Hún var trú helgidómi sálar sinnar, alt til dauðans. Vinsemd hennar við samferðafólkið á lífsleiðinni var af sömu rótum runnin. Þar var hlýhugur, ein- lægni og alvara. Það var auð- sætt, að alt, sem hún vann öðr- um til góðs, var framkvæmt af fúsu geði. Hún hafði yndi af því að hjálpa og aðstoða. Hún var frábær móðir. Hún átti þann yl kærleikans, sem mæður alment eiga, en til viðbótar átti hún eitt- hvað meira: hinn staðfasta, ó- sigrandi mátt elskunnar. Eg er sannfærður um, að enginn hlut- ur hefði nokkumtíma getað or- sakað það, og ást hennar til barn anna hefði dvínað. Sálarástand hennar gagnvart þeim var eins og brosandi land í sumarskrúða. Hrein gleði ljómaði ávalt yfir hugsun hennar gagnvart þeim. Fyrir alt, sem þeim hugkvæmd- ist að gera henni til ánægju, var hjarta hennar fult af þakklæti. Nákvæmlega hið sama, í öllum atriðum verður réttilega sagt um hugsun hennar og hjartalag gagnvart þeim elskaða föru- naut, sem lífið gaf henni. — Við þetta má einnig bæta því, að margir fleiri en nánustu astvin- ir hennar nutu hins ylhýra móðurþels hennar og kærleiks- ríkrar umhyggju, þegar þörf var liðsinnis og hjálpar. Hvaðan komu Guðrúnu þau gæði, sem hún átti í svo ríkum mæli? Var það erfð frá góðum foreldrum og árangur af kristi- legu uppeldi? Að miklu leyti er það óefað rétt, en hvaðan sem áhrifin voru komin, þykist ég sjá í æfimynd hennar sterk, guð- leg áhrif. Það renna upp fyrir mér tvö vers úr 8. kapitula Rómverjabréfsins: “Eg er þess fullviss, að hvorki dauði né líf, né englar, né tignir, né hið yfir- standandi, né hið ókomna, né kraftar, né dýpt, né nokkur önn- ur skepna muni geta gert oss viðskila við kærleika Guðs, sem birtist í Kristi Jesú, Drottni vorum”. Þessi fjarlægð frá hálf- velgju, þessi algjöri kristindóm- ur, þessi kærleikur, sem aldrei kólnar, þessi trúmenska sem aldrei bilar, þetta band við hið guðdómlega á himni og jörðu, sem aldrei slitnar, var ekki þetta einmitt mynd af henni? Er ekki þetta fegursti kristindóm- urinn í frumkristninni? Og er ekki þetta myndin af kristindóm inum í öllum löndum, á öllum tímum, þegar hann er meðtek- inn af hreinu, einlægu hjarta? Það er hinn sígildi, eilífi kristin- dómur. Ljós hans sloknaði aldrei hjá henni. Máttur hans veitti öryggi, hugrekki og staðfestu í öllum kjörum lífsins og studdi hana fram í dauðann. Ljómi er yfir æfiferlinum öll- um, og jafnvel ekki sízt yfir síð- ustu stundunum. 1 sjúkdóminum hafði hún lengi von um bata; en birta hugarfarsins hvarf ekki þegar hún sá að hverju stefndi. Allt var gjört, sem unt var, henni til hjálpar. Hún fékk góða læknishjálp, en við sumar til- raunirnar leið hún mikið. Miss Guðrún Sigurdson veitti henni dásamlega hjúkrun, og börnin, sem heima voru, hjálpuðu alt, sem þeim var unt. Guð gaf henni skýra hugsun fram að síðasta klukkutímanum, sem hún lifði. Sum börnin hennar komu, úr fjarlægð, heim daginn áður en hún dó, og hún naut þeirra með frábærum unaði. Alla æfi hafði hún yndi af fögrum tónum; með djúpum fögnuði hlustaði hún síðustu dagana, með þeim ást- vinum sínum sem þá voru heima, á söng frá fögrum hljóm- hljómplötum. Einn sonur henn- ar kom heim daginn, sem hún skildi við. Hún þekti hann og gladdist. öruggleikinn, trúar- vissan, og hinn guðlegi kærleik- ur, voru dásemdarstjörnur, sem tindruðu á æfihimni hennar og gjörðu biðstöðina jarðnesku að helgidómi. Hún varð aldrei • viðskila við kærleika Guðs eins og hann birtist í Jesú Kristi, Drottni vorum. Útförin fór fram laugardaginn 22. nóv., undir umsjón útfarar- stofnunar Bardals. Séra Rúnólf- ur Marteinsson flutt í stutta kveðjuathöfn fyrir hina nánustu, á íslenzku, í útfararstofunni. Þá var farið í Fyrstu lútersku kirkju, þar sem fjöldi fólks var samankominn. Séra Eiríkur Brynjólfsson stýrði athöfninni og flutti aðalræðuna á íslenzku, en séra Rúnólfur Marteinsson flutti stutt ávarp á ensku. Söng- flokkur safnaðarins leiddi söng- inn. Mr. H. J. Lupton var við orgelið. Sex synir hinnar látnu voru líkmenn. Jarðað var í Brookside grafreit. Af öllu hjarta er ég þakklátur fyrir það að hafa kynst þessari göfugu konu, og fyrir hin miklu gæði, sem hún auðsýndi fólki mínu og mér. Alt sem hér er skrifað, er þakklætisvottur til hennar fyrir dásamlegt æfistarf. Rúnólfur Marteinsson.

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.