Sunnanfari - 01.11.1913, Blaðsíða 1

Sunnanfari - 01.11.1913, Blaðsíða 1
SUNNANFARI XII, 11. REYKJAVÍK NOVEMBERMAN. 1913 Grímur Thorkelin. Sunnanfari mun enn sem fyrri framvegis flytja bæði nýlt og gamalt. og nú kemur hér mynd af Grími Thorkelin, sem fór frá ís- landi sem umkomulaus unglingur, en hafði sig svo áfram með lagi og dugnaði, að hann varð leyndarskjalavörður Danakonungs, og var það um nær fjóra tigi vetra nú fyrir svo sem öld að telja. Grímur var fæddur í Bæ í Hrútafirði 8. Okt. 1752. — Var hann af gömlum og merkilegum ættum. Faðir hans var Jón fálkafangari og siðan hermaður Teitsson, sýslumanns, Arasonar sýslu- manns á Reykhólum, Þor- kelssonar sýslumanns, Guð- mundssonar sýslumanns, Há- konarsonar sýslumanns í Nesi, Björnssonar, af hinni nafnkendu Langsætt. Jón Teitsson var hið mesta hraustmenni. Hann andaðist 1758. Móðir Gríms var Elín dótlir Einars sýslumanns á Ströndum (d. 1779), Magnússonar sýslumanns á Stapa (d. 1707), Björnssonar. Elín andaðist 1779. Thorkelinsnafnið tók Grímur sér eptir nafni Ianga-Iangafa síns. Grímur var uppalinn í Ljárskógum hjá Brynjólfi Jónssyni og Þórunni móðursystur sinni. Þórunn dó 1800. Þau Brynjólfur og Þórunn voru harnlaus, og arfleiddu Grím og komu honum til menningar i fyrstu. Grímur lærði undir skóla hjá sira Vigfúsi Erlends- Grlmur Thorkclin. syni á Setbergi, og fór því næst í Skálholts skóla. En með konungsbréíi frá 4. Mai 1759 um. í þeirri för var hann i 5 ár (1786—1790), var svo fyrir mælt, að senda mætti árlega einn af efnileguslu skólapiltunum á íslandi til Danmerkur til frekara náms í latínuskóla vorrar frúr í Höfn, latínuskólanum i Hróars- keldu, Helsingjaeyri eða í Slagleysu. Finnur biskup valdi Grím til þessa, og varð Grímur stúdent úr skóla vorrar frúr 1773. Brá hann sér því næst til íslands, en tók síðan að nema lög, og tók próf í þeim með bezta vitn- isburði 1776. En jafnframt þvi lagði hann stund á nor- ræn og íslenzk fræði og lög- vísi, mest fyrir orð og áeggjan Jóns Eiríkssonar, sem reynd- ist honum öflugur stuðnings- maður. Gaf hann þá þegar út Kristinrétt hinn forna með latínskri þýðingu (1776) og árið eplir (1777) Kristinrétt Arna, einnig með latínskri þýðingu, og mart fleira fékkst hann við af því tagi. Á þeim árum vann hann einnig að úlgáfunni slóru af Heimskringlu, sem kend er við Schönning. 1780 varð Grímur aðstoð- armaður við Leyndarskjalasafnið, og 1783 var honum veitt prófessors nafnbót. Grímur gaf fyrstur manna út norrænt Fornbréfasafn; voru þau söfn tvö; nefnist annað Analecta, en stærra safnið (í 2 bindum 1786) kendi bann við Árna Magnússon (Diplomatarium ArnamagnœannmJ. Eyrbijggjasögu gaf hann og út um þetta leyti (1787) með latínskri þýðingu. Á þessum árum fékk hann og ferðastyrk til Englands, Skotlands og írlands, til þess að rannsaka þar menjar og heimildir fyrir sögu og athöfnum Norðurlandaþjóða í Vesturlönd-

x

Sunnanfari

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Sunnanfari
https://timarit.is/publication/140

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.