Lögberg-Heimskringla - 12.03.1970, Síða 5

LÖGBERG-HEIMSKRINGLA, FIMMTUDAGINN 12. MARZ 1970
5
Hljómkviða nóttúrunnar
EFTIR ANDRÉ GIDE:
Frú Gerður Jónasdóttir þýddi
10. maí
Á páskunum sáust Jacques
og Gertrude aftur í viðurvist
minni. Að minnsta kosti sá
Jacques Gertrude aftur og
talaði við hana en aðeins um
einskrnsverða hluti. Það virt-
ist ekki koma honum í eins
mikið uppnám eins og ég
hafði kviðið fyrir, og ég reyni
að telja mér trú um það á
ný, að ef ást hans hefði verið
brennandi, mundi'hann ekki
hafa læknast svo fljótt, þó að
Gertrude hefði sagt honum
í fyrra, áður en hann fór
burtu að það væri vonlaust.
Ég komst að raun um, að
nú þérar hann Gertrude og
það er sannarlega ákjósan-
legt, Samt hafði ég ekki beðið
hann um það, og ég er glaður
yfir, að hann skyldi þetta
sjálfur. Það er tvímælalaust
margt gott í honum.
Mig grunar samt sem áður,
að þessi undirgefni Jacques
hafi ekki komið án harðrar
innri baráttu. En til allrar ó-
hamingju virðist honum þessi
þvingun, sem hann hefir beitt
tilfinningar sínar, góð í sjálfri
sér. Hann mundi vilja sjá alla
aðra fara að dæmi hans. Ég
fann þetta í nýafstöðnum um-
ræðum okkar, sem ég hefi
skýrt frá að ofan. Er það ekki
La Rochefoucauld sem sagði,
að sálin væri oft ginningar-
fífl hjartans? Það þarf ekki
að taka það fram, að ég þorði
ekki að benda Jacques á þetta
undir eins, því ég þekkti skap-
lyndi hans og veit, að hann
er í þeim hóp, sem rökræður
gera aðeins enn þrjóskari. En
þetta sarna kvöld fann ég ein-
mitt aftur svar hjá Páli post-
ula (því ég varð að nota hans
eigin vopn) og ég skildi eftir
miða í herberginu hans, þar
sem hann gat lesið: ,,Að sá,
sem lætur þess óneytt, dæmi
ekki þann, sem neytir þess,
því Guð hefir tekið hann að
sér.“
Ég hefði eins vel getað
s k r i f a ð upp eftirfarandi:
„Ekkert er vanheilagt í sjálfu
sér, nema hjá þeim, sem held-
ur eitthvað vanheilagt, hon-
um er það vanheilagt! En ég
þorði það ekki, því ég var
hræddur um, að Jacques
mundi gruna mig um jran-ga
túlkun á þessu viðvíkjandi
Gertrude, og sá grunur mátti
ekki einu sinni flögra að hon-
um. Auðvitað er hér rætt um
fæðu, en hve oft er meiningin
í guðsjspjöllunum ekki tvíræð,
eða hefur jafnvel þriðju mein-
ingu. Merkingin í þessum
versum er mikil og djúpstæð.
Það á ekki að banna með lög-
um heldur af kærleik, og Páll
postuli hrópar upp strax á
eftir: „Því ef bróðir þinn
hryggist sökum matar, þá
ertu kominn af kærleikans
braut.“ Það er þegar kærleik-
ann vantar að hið illa verður
yfirsterkara. Drottinn! fjar-
lægðu allt úr hjarta mínu,
sem ekki er skilt kærleikan-
um . . . Því það var rangt af
mér að ögra Jacques. Morg-
uninn eftir fann ég sama mið-
ann á borði mínu, sem ég
hafði skrifað versin á, Jacques
hafði aðeins skrifað hinum
megin á hann: „Hrind ekki
með mat þínum í glötun þeim
manni, sem Kristur er dáinn
fyrir.“
Ég las eirru sinni enn allan
kapitulann. Það er upphaf
að endalausum rökræðum.
Mundi ég ekki kvelja Ger-
trude með þessum vandamál-
um? Ætti hinn bjarti himin
hennar að myrkvast af þess-
um óveðursskýjum? Er ég
ekki miklu nær Kristi, og held
ég henni ekki meira í nálægð
hans, þegar ég kenni henni
og læt hana trúa, að eina
syndin sé sú, að eyðileggja
hamingju annara, eða stofna
okkar eigin hamingju í hættu.
Því miður eru sumar sálir
sérstaklega ómóttækilegar
fyrir hamingjuna, óhæfar og
klaufalegar . . . Ég er að hugsa
um vesalings Amelie mína. Ég
hvet hana stöðugt, ég mundi
vilja þröngva henni til að
verða hamingjusöm. Já, ég
mundi vilja hefja alla upp til
Guðs. En hún kemur sér allt-
af undan, hún lokar sér eins
og viss blóm gera sem aldrei
ljúkast upp í sólskininu. —
Allt, sem hún sér, gerir hana
órólega og hrygga.
„Hvað vilt þú, vinur minn,
svaraði hún mér um daginn,
mér var það ekki .gefið að
vera blind.“
Ó hve hæðni hennar kvel-
ur mig. Ég þarf sannarlega á
hugrekki að halda til að verða
ekki alveg utan við mig! Hún
ætti að skilja að' slíkar dylgj-
ur í garð Gertrude og veik-
inda hennar særa mig mest.
Annars lætur hún mig finna,
að það sem ég dái mest hjá
Gertrude er hið óendanlega
blíðlyndi hennar. Ég hefi
aldrei heyrt hana bera fram
minnstu umkvörtun gagnvart
öðrum. Það er satt, að ég hefi
aldrei látið hana kynnast
neinu, sem gæti sært hana. —
Á sama hátt og hamingju-
söm sál dreifir geislum kær-
leikans í kringum sig, þá verð-
ur allt í kringum Amelie
dimmt og örðugt. Skáldið
Amiel mundi segja að hugur
hennar sendi út frá sér svarta
geisla. Þegar ég kem heim á
kvöldin eftir erfiðan dag, eft-
ir að hafa verið í húsvitjun-
um hjá sjúkum, hryggum og
fátækum, stundum örmagna,
er ekkert sem hjarta mitt þrá-
ir eins og hvíld, ástúð og
hlýju, en þá fæ ég oftast ekki
annað á heimili mínu heldur
en áhyggjur, ásakanir og rifr-
ildi. Þá kysi ég þúsund sinn-
um heldur kuldann úti, storm-
inn og rigninguna. Ég veit
vel, að gamla Rosalie okkar
vill oftast fara sínu fram, en
hún hefir ekki alltaf rangt
fyrir sér, frekar en Amelie
hefir alltaf á réttu að standa,
þegar hún krefst að Rosalie
láti undan. Ég kannast við, að
Charlotte og Gaspard eru
hræðilega hávaðasöm, en
mundi Amelie ekki ná betri
árangri, ef hún væri ekki jafn
hávær við þau, og ekki alltaf
á eftir þeim? Slík afskifta-
semi og ofanígjöf missir
marks, það er enginn brodd-
ur í þeim frekar en hnullung-
unum á ströndinni. Þetta hef-
ur því miklu minni áhrif á
bömin heldur en mig. Ég veit,
að Claude litli er áð taka
tennur (minnsta kosti heldur
mamma hans því fram í hvert
skifti, sem hann háskælir). En
hvetja þær hann ekki bara til
að öskra, þegar hún eða Sarah
hlaupa strax og taka hann
upp og eru alltaf að gæla við
hann? Ég er sannfærður um,
að hann skældi miklu sjaldn-
ar, ef hann fengi einstöku
sinnum að grenja af hjartans
lyst, þegar ég er ekki nærri.
En ég veit, að það er einmitt
þá, sem þær dekra mest við
hann.
Sarah líkist móður sinni og
það er ástæðan til að ég vildi
senda hana á heimavistar-
skóla. Hún líkist því miður
ekki móður sinni eins og hún
var á hennar aldri, þegar við
vorum trúlofuð heldur eins og
hún er orðin af áhyggjum og
heimilisstriti — ég ætlaði að
segja, eftir að hún hefir auk-
ið áhyggjurnar (því það hefur
ekki staðið á Amelie að gera
það). Ég á vissulega erfitt með
að þekkja núna aftur stúlk-
una mína, sem brosti svo upp-
örfandi við hverja göfuga
hugsjón hugar míns og sem
mig dreymdi óljóst um að
yrði þátttakandi í lífsstarfi
mínu, og sem mér fannst vera
mér fremri, og mundi verða
leiðarljós mitt í sólarátt. Var
það ástin, sem blekkti mig á
þessum tíma? . . . Ég get ekki
séð anniað en að Sarah hafi
aðeiris hversdagsleg áhuga-
mál líkt og móðir hennar.
Hugur hennar dvelur einung-
is við lítilfjörleg áhyggjuefni,
jafnvel andlitsdrætti hennar
vantar innri ljóma, þeir eru
daufir og stundum hörkuleg-
ir. Hún hefir engan smekk
fyrir skáldskap eða lestri al-
mennt. Ég hlera aldrei samtöl
hjá henni og móður hennar,
sem mig langar til að taka
þátt í, og ég finn enn meir til
einveru minnar, þegar ég er
hjá þeim heldur en þegar ég
dreg mig í hlé í skrifstofu
minni, því legg ég það í vana
minn að gera það oftar og
oftar.
Það er einnig orðinn siður
hjá mér síðan í haust, er dag-
ana tók að stytta að fara og
drekka te hjá Mlle de la M ...,
þegar húsvitjanir mínar leyfa
það, það er að segja, þegar
ég get komið . heim nógu
snemma, Ég hefi ekki ennþá
minn£t á það, að síðan í nóv-
ember hefir Louise tekið að
sér þrjár litlar blindar telpur,
sem M a r t i n læknir trúði
henni fyrir. Gertrude kennir
þeim að lesa og vinna ýms létt
störf og telpurnar eru að
verða duglegar.
Hvílík hvíld og sálarstyrk-
ur það er mér í hvert skifti,
sem ég kemst til La Grange
sveitasetursins, og hve ég
sakna þess ef ég kemst ekki
þangað í tvo til þrjá daga.
Það þarf ekki að taka fram, að
Mlle de la . . ., sem hýsir
Gertrude og telpurnar litlu
þrjár, er vel efnum búin og
því er það útlátalaust fyrir
hana að sjá um stúlkumar.
Þrjár þjónustustúlkur hjálpa
henni mjög samvizkusamlega
og hlífa henni við öllu erfiði.
En getur maður ekki sagt, að
enginn hafi fremur verð-
skuldað auðævi og tómstund-
ir heldur en hún? Louise de
la M . . . hefir lagt mikið að
sér að hjálpa fátæku fólki.
Hún er einlæg trúkona, sem
lifir aðeins fyrir kærleiksverk
sín og hjálparstarfssemi. Þrátt
fyrir silfurhvítar hærur und-
ir blúnduhúfunni er ekkert
barnslegra heldur en bros
hennar, ekkert í meira sam-
ræmi en hreyfingar hennar,
né hljómfegurra en rödd
hennar. Gertrude hefur orðið
fyrir á h r i f u m af háttvísi
hennar og talsmáta og öðlast
vissan hreim — ekki aðeins
raddarinnar — heldur einnig
í hugsun. Hún líkist henni á
allan hátt, og ég stríði þeim
báðum á þessari líkingu, sem
hvomg þeirra þykist taka eft-
ir. Hve indælt mér finnst það,
ef ég hefði tíma að tefja ör-
lítið hjá þeim að sjá þær sitja
hlið við hlið og hlusta á mig
lesa nokkur ljóð eftir Lamar-
tine eða Huga. Hve ljúft mér
er að virða fyrir mér þessar
tvær hým sálir og sjá skáld-
skapinn endurskína í þeim.
Jafnvel litlu nemendumir em
ekki alls ósnortnir. í þessu
andrúmslofti friðar og kær-
leika þroskast börnin svo
fljótt og framför þeirra er
undraverð. Ég brosti nú í
fyrstu, þegar Mlle Louise tal-
aði um að kenna þeim áð
dansa og það frekar vegna
heilsunnar en ánægjunnar.
En nú dáist ég að yndisþokka
hreyfinga þeirra, sem þær
sjálfar geta því miður ekki
metið. Samt sem áður full-
vissar Mlle de la M-. . . mig
um, að þó þær sjái ekki, þá
skynji þær líkamlega sam-
ræmið í hreyfingum þeirra.
Gertrude tekur þátt í þessum
dansi með miklum yndisleik
og hefur mjög mikla gleði af
því. Stundum tekur Louise de
la M . . . þátt í leikjum litlu
telpnanna og Gertrude sest
við píanóið. Framfarir henn-
ar í tónist hafa verið frábær-
ar. Hún spilar núna á orgelið
í kapellunni á hverjum
sunnudegi.
Þá kemur hún og borðar
hádegismat með okkur um
helgar. Börnin mín eru mjög
glöð að sjá hana, þó smekkur
hennar og þeirra fjarlægist æ
meir. Amelie er ekki mjög
firtin og máltíðin gengur
slysalaust. Öll fjölskyldan fer
svo aftur með Gertrude til La
Grange og fær þar tesopa.
Þetta er hátíð fyrir börnin
mín og Louise hefir ánægju
af að dekra við þau og ausa
í þau sælgæti. Sjálf Amelie
er ekki ósnortin af slíkri
•blíðu, hún þiðnar að lokum
og yngist um mörg ár. Ég
held, að í framtíðinni geti
hún illa verið án þessarar
hvíldar í hinum tilbreytingar-
lausu hversdagsstörfum lífs-
ins.
Nýkominn
Canada ?
Það sem þú
þarft að vila
um íekjuskatt?
Það eru tvennskonar tekju-
skatts form í Canada og
formið sem þú notar fer eftir
því hverskonar tekjur þú færð.
Upplýsinga bæklingurinn,
sem fylgir forminu, gefur til
kynna hver sé sá rétti. Flest
Canadafólk, sem vinnur fyrir
kaupi, notar T1 Short tekju-
skatts form. Ef þú fékkst ekki
þetta form í pósti, getur þú
fengið það á pósthúsinu; fyll-
ið í eyðurnar og leggið í póst
fyrir 30. apríl. Ekki eru allir
peningar, sem þú færð
skattaðir. Youth and Family
Al'lowances, Unemployment
Insurance Benefits, Workmen’s
Compensation og viss áfalla
eftirlaun eru skattfrjáls. Upp-
lýsinga bæklingurinn útskýrir
þetta. Flestar aðrar tekjur eru
skattaðar, jafnvel ef þær koma
utanlands frá. Þú verður að
framtelja þjórfé og greiðslur
fyrir aukavinnu. Allt er þetta
hluti af skattskyldum tekjum
þínum. Upplýsinga bæklingur-
inn geymir svör við flestum
spurningum. Ef þú þarfnast
frekari leiðbeininga, getur þú
fengið þær ókeypis frá
skattgreiðslu skrifstofu. Þú
getur farið þangað, símað eða
skrifað. Margt af skrifstofu-
fólkinu kann önnur tungumál
— eða, ef þér sýnist, getur
þú komið með vin til að túlka
fyrir þig.
Þarfnist aðstoðar?
notið leiðbeininga
bæklinginn
Departraent of National
Revenue
The Hon. Jean-Pierre Cöté,
Minister