Alþýðublaðið - 01.05.1962, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 01.05.1962, Blaðsíða 2
RÉstjórar: Gísll J. Ástþórsson (áb.) og Benedikt Gröndal. — ASstoSarritstjóri: BjSrgvin Guðmundsson. — Símar: 14 900 — 14 902 — 14 903. Auglýsingasimi Il!906. — ASsetur: AlþýðuhúsiS. — Prentsmiðja Alþýðublaðsins, Hverfisgötu 6-flO. — Áskriftargjald kr. 55,00 á mánuSi. í lausasölu kr. 3,00 eint. Útgef- andi: Alþýðuflokkurinn. — Framkvæmdastjóri: Ásgeir Jóhannesson. ! Verkefnin framundan ' VERKALÝÐUR Reykjavíkur gengur til hátíðar (halda 1. maí klofinn í tvær fylkingar. Enn einu sinni hafa kommúnistar sundrað hreyfingunni, ékki á faglegum atriðum, heldur á pólitískum mál <úm. Hef ði iþó mátt ætla, að næg anál væru sameig inleg til að forustumenn verkalýðsfélaganna gætu sameinazt þennan eina dag. Margt hefur unnizt hin síðari ár, og kjör vinn- andi manna á íslandi eru, hvað sem deilum um dæg urmál líður, betri en nokkurn mann óraði fyrir, þegar fyrst var lyft kröfuspjöldum 1. maí fyrir tæplega f jórum áratugum. Félagslega hafa svo til ¦allar óskir alþýðunnar f rá þeim árum orðið að veru leika, og nú þarf ekki að bera spjöld eins og þessi: „Fátækt er enginn glæpur" — eða „Engan réttinda onissi vegna fátæktar". Hvað lífskjörin snertir hefur breytingin ekki orð ið minni, enda þótt deilur um skiptingu þjóðar- tekría séu enn víðtækar og verkalýðsfélögin beiti isér að sjálfsögðu mjög á því sviði. Samfara því, að miðað hefur mjög til hins betra um réttindi og kjör vinnandi manna, hefur hin fé lagslega þróun innan verkalýðshreyfingarinnar ekki orðið sú, sem þurft hefði. Því miður hafa bætt 'lífskjör og aukin réttindi leitt til of mikils kæru- ieysis um félögin sjálf. Jafnframt árangri ai langri baráttu hafa þau uppskorið kæruleysi félagsfólks- insð sem sigranna nýtur. Það er alltof sjaldgæft, að ungir menn leggi sig fram af heitum áhuga um mál efni verkalýðsfélaga, kynni sér sögu peirra, lög og samninga, og stuðli að félagslegri uppbyggingu beirra. Fræðslustarf hefur verið lítið sem ekkert á vegum hreyfingarinnar. Hún hefur brugðizt því hlutverki að styrkja <andlegan kjarna sinn. Enda þótt lífskjör vinnandi fólks batni verulega í tíð einnar kynslóðar, er mikill misskilningur að halda, að hlutverki verkalýðsfélaga sem þar með lokið. Enn er langt starf f ramundan, því tækni og auðlindir geta veitt hverjum manni mun betri kjör en í dag þekkjast. Þar að auki er ekki hægt að sitja lauðum höndum eftir að einum áfanga hefur verið náð. Það er ærið starf að standa vörð um unna sigra, og veitir ekki af félagslega þroskuðum hóp tilþesseins. Verkalýðshreyfingarinnar bíða mikil verkefni. Hún verður að skilja breytta tíma og-haga baráttu aðferðum sínum eftir þeim. Það er tilgangslaust að foeyja í dag baráttu eins og hún var fyrir 40 árum. Ef vel á að f ara í framtíðinni, verður hreyf ingin að áuka verulega félagslegan þroska og áhuga, hefja víðtækt fræðslustarf og tryggja þannig fastan '. grundvöll undir starf framtíðarinnar. * 'í von um að allt þetta takist óskar Alþýðublaðið yerkalýðshreyfinguni friðar og farisældar. HANNES A HORNINU SEGIR: 2 1- maí 1962, - ALÞÝÐUBLAOIÐ FYRSTA KROFUGANGAN, 1. maí fyrir þrjátíu og níu árum, var ekki f jölmenn. En þátttakendurnir voru einhuga, og þeir vissu hvað þeir vildu.. Við hittumst í Bárunni og lögóuin þa'ítan af stað. Verka- fólkið ruddist inn í húsið, un«t os gamalt, konur og karlar. Hugurinn var mikill og skapið gott. Því fannst að það væri að leggja til orrustu við skilningsleysi og aftur hald, rótgrónar venjur, vantrú og hindurvitni — og það var rétt. Nafnlaust fólk, umkomulaust og fátækt, hefur alltaf rutt hugsjón- tinum braut. ÞAö ÁTTI að ganga langa leið Mér verður að fyrirgefast þó að ég nefni það, að ég ætlaði alla leið byrjaði því í broddi fylkingar, en var orðinn aftastur þegar hún var komih lengd sína. Fólkið gekk hratt. í>að kunni að vísu ekki að ganga í skrúðgöngu hvað þá her göngu. En það var svo ákveðið, að því fannst að það yrði að ganga hratt. FORYSTUMENNIRNIR í flokkn um gengu fyrstir, næstir á eftir Kjartani Ólafssyni og Sigurði Sig urðssyni. Kjartan var aðalfánaber ínn, en Sigurður átti að hvíla hann ef til kæmi. Fylkingin var þétt, ekki slitrótt. Ég held næstum því að það hafi verið samanþjappaðasta kröfuganga, sem ég hef séð í öll þessi ár. Ef til vill stafaði það af því að fólkið bjóst við árásum. Á GANGSTÉTTUNUM stóð fólk meðal þess voru hvítlinar frá 1921 og verkfallsbrjótar, en engarmann verur þóttu okkur fyrirlitlegri í þá daga. Það var öskrað af gangstélt onum. Formælingum, klámi og köpuryi ðum rigndi yfir þátttakend ur, en þeir skeyttu því engu. Skít og grjóti var kastað að þeim, fán inn var skorinn niður af Alþýðu húsinu, litla timburhúsinu þar sem nú stendur Gamla bíó, RÆÖUR VORU FLUTTAR af grjóthrúgunni, sem verkamenn og verkakonur höfðu , sprengt og höggvið í sjálfboðavinnu í grunn undir Alþýðuhúsið. Hallgrímur Jónsson kennari, mikill og heitur hugsjónamaður, flutti aðalræðuna. Hún var áreitnisláus við aðra, en heit af hugsjónaeldi og þrá eftir jöfnuði og bræðralagi. Hávaxinn og grannur stóð hann efst á grjót inu og laluoi. HALLGRÍMUR VAR fátækur maður. Kennaralaunin ' voru lág eins og þau eru raunar enn. Kona hans hafði reynt að drýgja tekjurn ar með því að hafa hænsni í kofa upp í holti. Þegar að var komið um kvöldið, var búið að snúa öll hænsn in úr hálsliðnum ... Þetta er eins og endurtekning á sögu allra nýrra hreyfinga í upphafi. Einkennin segja alltaf til sín. MÖRG ÁR ERU LIÐIN. AUt er gjörbreytt. Kjörin hafa batnað. Frelsið aukið. Afkoman betri. Nýr heimur hefur skapast — og fyrst og fremst fyrir atbeina fólks ins, sem hóf merkið á loft. Mál efnalega höfum viff sigrað, en skuggar fylgja. Hefði einingin frá 1. maí 1923 fengið að þróast í þeim farvegi, sem brautryðjendurnir lögðu, þá væri hér annar andi, sterkara og heilsteyptara þjóðfélag Þá hefði verklýðshreyfingin niótað efnahagskerfið öruggari dráttum en nú er. Það var mikil ógæfa fyrir þjóðina í heild þegar kommúnism inn rauf eininguna. Það hefði hon um aldrei tekist hefði íhaldið ekki stutt hann til skemmdarverkanna á hreyfingunni — og þar með þjóð félaginu öllu. EF TIL VILL er nú leitað jafa vægis. Sundrungaræfintýrið er aS hjaðna. Trúin á ofstopann er aS minnka. Mönnum er að skiljast í æ ríkara mæli, að það gildir ekki önnur regla um samtök og upp byggingu þjóðfélags en hver ein staklingur fer eftir þegar hann leggur grundvöllinn að sínu eigin heimili. Kyndillinn, sem lýsti 1923 lýsir enn fram á veginn. Hannes á horninu Veröhækkun á Coca-Cola 'á Samkvæmt lögum um hækkun ,tappagjalds' öli og gosdrykkjum, hækkar verð á Coco-Cola 1. maí um 20 aura fyrir hverja flönsku. VERKSMIÐJAN VÍFILFELL F.H. Hðfið þér dthugðð: 1. að það er tiltölulega mjög ódýrt að ferðast með strand- ferðaskipum vorum í kringum land, en fátt veitir betri kynni af land og þjóð. 2. að sigling m.s. „Heklu" að sumrinu til Færeyja, Nor egs, Svíþjóðar og Danmerkur er mjög skemmtileg og fargjöldin hófleg. SKIPAÚTGERÐ RÍKISINS i

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.