Óðinn - 01.06.1912, Blaðsíða 3

Óðinn - 01.06.1912, Blaðsíða 3
ÓÐINN 19 barna. Þess má og minnast að framtíðarhorfur voru þá ekki miklar í Borgarfirði. Sigling ekki komin í Borgarnes. Ólafsdal keypti Torfi af Jóni Bjarnasyni þing- manni Dalamanna, er þar bjó. Jörðin ekki full 18 hundruð, og engin sjerleg kostajörð talin. Áður en Torfi settist að í Olafsdal, rúmlega þrítugur, hafði hann unnið það verk, er landinu hefur orðið áþreifanlegastur hagur að. Aður en Torfi sigldi til Skotlands hafði hann mikið um það hugsað, að eignast Ijá sem, ekki þyríti að dengja, bafði hann gert nokkrar tilraunir, en þær smíðir mishepnast sem vænta mátti. í Skollands- förinni Ijet hann smíða Ijáinn í Manchester eftir fyrirmynd, er hann bjó til, og kom hann heim með 12 ljáblöð, er reynd voru sumarið eftir. Nj'ju ljáirnir »ensku« ruddu sjer svo alveg til rúms á 3 árum, 1868—1871, að varla sást »íslenskur« ljár úr því. Ameiíkuhugurinn kom við Torfa sem fleiri um þær mundir. Vorið 1873 fer hann nokkurs konar landkönnunarferð vestur um haf, og var sumarið í ferðinni, kom heim um haustið. Var ráðagerð og hugur í nokkrum mönnum í Dala- sýslu að fara vestur, og halda hópinn, ef Torfa litist vel á og visaði þeim til lands. Toríi kom í kornlöndin frjóu inni í miðjum Bandafylkjum, þar sein Skandínavar voru þá sem örast farnir að taka land, en ekki þótti Torfa ráð fyrir sig, efnalítinn ómagamann, að flytja vestur, og munu þá hinir sýslungar hans flestir hafa og sest aftur. En tveir bræður Torfa eru enn á lífi í Vesturheimi, var annar þeirra í för með Torfa og varð eftir. Jón Sigurðsson víkur að þessari vesturferð Torfa í brjeíi til hans nokkru síðar: »Jeg var orðinn hræddur um, að við mund- um ætla að missa af yður, og þess vegna varð jeg því glaðari í þeirri von, að þjer hafið sannfært yður sjálfan um það, sem jeg held rjelt vera, að nóg sje að starfa á íslandi sjer og öðrum til gagns, og með ekki lakari útsjón en annarstaðar, ef menn hafa lag á að vera samhentir. Það er líka sorglega hlægilegt, að vjer hugsum nú að fara úr landi, þegar fyrst er von á framförum, sem eru á okkar valdi, eftir mörg hundruð ára kúgun, sem við höfum þó komist frá með lífinu og þó nokkr- um — enda furðanlega miklum — sálarkröftum og fjöri«. Torfi fór brátt að sljetta túnið í Ólafsdal, sem alt var þýft, og notaði plóg og önnur áhöld til ljeltis vinnunni, sem lílið var þá um. Gerðust þá fá- einir ungir menn lil þess að læra hjá honum að plægja og sljetta. Þetta varð orsök til þess, að þeir Sigurður sýslumaður Sverrisson í Bæ og Guð- mundur prófaslur Einarsson á Breiðabólsstað á Skógarströnd hvöltu Torfa til að bjóða amtsráði Vesturamtsins, að koma á fól búnaðarkenslustofn- un í Ólafsdal fyrir Vcsturamtið. Tók amtsráðið þeirri málaleitan vel og komst stofnunin upp vorið 1880, og byrjaði með 5 lærisveina. Þessi búnað- arskóli Vesturamlsins stendur svo fullan fjórðung aldar og þarf eigi að rekja sögu hans. Oftast voru þar 12 lærisveinar, teknir 6 nýir á ári. Framan af voru Ileslir nemendur af Vesturlandi, af því að þeir gengu fyrir, en sóttur hefur skól- inn verið af öllu landinu. En mest og best hafa óefað Dalasýsla og Strandasýsla notið Ólafsdals- skólans. Nemendur frá Olafsdal minnast allir Torfa og heimilisins þar mjög hlýlega, og á húsfreyja þar sinn góða hlut óskertan. Fjelagslíf var þar gott og fjörugt. Haldið var þar úti skólablaði og umræðufundir á hverju laugardagskvöldi. Var húsbóndinn og skólameistarinn sjálfur lífið og sálin í þeim fjelagsskap pilta. í einu bar Ólafsdalsskól- inn sjerstaklega af öðrum búnaðarskólum, hvað þar var mikið smíðað af jarðyrkjuverkfærum, er komu þá eins og á stóð í góða þörf. Jeg hygg að Torfi hafi sjálfur lcngst af verið aðalsmiður- inn, og smíðar kendi hann piltum. Sá, sem þetta rilar, minnist þess er hann fyrir 10 árum kom í Olafsdal á miðjum degi, þá kom húsbóndinn út úr smiðjunni sinni, kolugur og krímugur, niður að þrepunum upp úr heimieiðartröðunum. Henna þykist jeg það rjett, að fleiri en 100 plógar hafi veríð smíðaðir í Ólafsdal, eitthvað svipuð tala af herfum, og tíðast voru þá aktygin keypt með, sem þar voru og gerð. Þá voru þar og smíðaðar einar 60—70 kerrur, einkar traustar og sterkar, eins og öll áhöld voru frá Ólafsdal. Nefna mælti enn hestarekur og ristuspaða. Toríi hefur verið forgöngumaður margskonar fjelagsskapar í sinni bygð, komið á lestrarfjelagi og bindindisfjelagi, stofnað verslunarfjelag Dala- sýslu og var formaður þess í ein 15 ár. Eins mun hann hafa átt góðan hlut í stofnun kaupfje- laga þar vestra. Mikið kapp hefur hann lagt á skuldlausa verslun í þeim fjelagsskap, þótt eigi haíi lánast svo sem hann vildi. Sjálfur hefur hann alla sína æfi, frá því er hann fór að búa, átt

x

Óðinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Óðinn
https://timarit.is/publication/205

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.