Vísir - 14.04.1965, Blaðsíða 8

Vísir - 14.04.1965, Blaðsíða 8
8 V í S IR . RfiðÝik'i<i">gur 14, apríl 1965. VISIR Otgefandi: Blaðaútgáfan VlSIR Rltstjðri: Gunnar G. Schram Aðstoðarntstjðri: Axel Thorsteinson Fréttastjóran Jónas Kristjánsson Þorsteinn Ó. Thorarensen Ritstjörnarskrifstotur Laugavegi 178 Auglýsingar og afgreiðsla Ingólfsstræti 3 Askriftargiald er 80 kr * mánuði I lausasölu 5 kr. eint - Simi M660 (5 línur) Prentsmiðja Visis - Edda h.f Atökin í Víetnam Ritstjórar Þjóðviljans láta ófriðinn í Vietnam mjög til sín taka. ÖU eru þau skrif mjög á einn veg: Aðal- inntak þeirra er óhróður um Bandaríkjamenn, og þá vitaskuld um leið aðrar lýðræðisþjóðir, sem berjast fyrir frelsi í heiminum. Ritstjórar Þjóðviljans snúa þarna, eins og svo iðulega, staðreyndum alveg við. í forustugrein blaðsins fyrir nokkrum dögum var t. d. sagt, að Bandaríkjamenn væru að heyja í Vietnam „blygðunarlaust árásarstríð" þar sem þverbrotnar væru „allar reglur þjóðaréttar til þess að berjast með nöktu ofbeldi fyrir hagsmunum sínum". Þannig túlka kommúnistarnir hjá Þjóðviljanum málið. Það er gömul og ný saga um ritstjóra Þjóðviljans, að hvar í heiminum sem kommúnistar reyna að brjót- ast til valda og leggja undir sig lönd með yfirgangi og ofbeldi, þá heitir það á þeirra máli frelsisbarátta þeirra þjóða, sem fyrir ofbeldinu yerða, og eins þótt þær sýni svo ekki verður um viíízt, áð yfirgnæfándi meiritiluti fólksins vill fórna lífi sínú og blöði til þéss að verja land sitt gegn oki og ófrelsi hinna komm- únistísku þjóðskipulagshátta. Allir sem nokkuð vilja vita um þá baráttu, er nú stendur yfir í Vietnam, hljóta að sjá hvað þar er raun- verulega að gerast: Rauða Kína er að teygja þangað hramm sinn. Kínverskir kommúnistar ráða lögum og lofum í Norður-Vietnam og nota sér þá aðstöðu til þess að reyna að undiroka íbúa Suður-Vietnam. Og það er aðeins áfangi á leið að því marki, að leggja undir sig alla Asíu. Rússar styðja þessa árásarstefnu Kínverja í orði kveðnu, en ótal margt bendir til þess, að ráðamönnum í Moskvu þyki nóg um yfirgang Kínverja bæði þarna og gagnvart Indverjum. Það kyrtni líka svo að fara ,þegar Kínverjar væru búnir að leggja undir sig mest alla Asíu, að Rússar mættu fara að gá að sér sjálfir. Margt væri ótrúlegra en það, að Þjóðviljinn fengi innan skamms „línu" austan frá Moskvu um að .draga úr ofstækisskrifum sínum um átökin í Víetnam. En hvað sem því líður, munu allir sannir lýðræðis- sinnar óska þess, að Bandaríkjamenn láti ekki undan yfirgangi kommúnista í Vietnam og hjálpi íbúum landsins til þess að halda frelsi sínu og sjálfstæði. Annað væri svik við lýðræðishugsjónina. Það eru ekki einungis íbúar Suður-Vietnam sem eiga framtíð sína og frelsi undir því að Bandaríkja- menn hopi ekki af verðinum, heldur allur hinn frjálsi heimur, og ef til vill Rússar líka. Flæði Kínverjar yfir alla Asíu með þeim ógnum og villimennsku, sem þeir hafa beitt íbúa Tíbets, er hætt við að ýmsar þjóðir í öðrum heimsálfum færu að verða hræddar um sig og óskuðu að þeir hefðu verið stöðvaðir fyrr, þar á meðalRússar. Frú Anna Jónsson í dag er ein af mætustu dætrum þessa lands, frú Anna Jónsson, ekkja Einars Jónsson- ar myndhöggvara, áttræð að aldri. Þó að hún sé dönsk að ætt og upprunS, tel ég hana hiklaust meðal merkustu dætra íslands, því að hún er íslenzk í anda og hefur fyrir löngu bundið tryggðir við föðurland manns síns, snillingsins Einars Jóns- sonar, sem var allra fslendinga íslenzkastur. Hún er fædd í Horsens á Jót- landi 14. april 1885. Foreldrar hennar voru þau Karl Jörgensen og Matthilde, fædd Wink. X»l Kaupmannahafnar fluttist hún með foreldrum sínum 1892. Þar kynntist hún tíu árum seinna Einari Jórtssyni, myndhöggvara, er var þar við nám, og felldu þau hugi saman. Fór hún með honum til íslands árið 1911, en ekki varð dvölin þar lengri í það sinn en tveir mánuðir, í annað sinn fór hún til íslands 1914 og dvaldist þar þá í 3 ár. Árið 1917 giftist hún Einari og sama ár fóru þau til Ameríku. Hafði Einar verið fenginn þang- að vestur til að gera mynd af Þorfinni Karlsefni, hinum fyrsta hvíta manni, sem vitað er að numið Tiafi land í Améríku. I Vesturheimi dvöldust þau hjón í tvö ár, og komu svo aftur til íslands ¦ til ævilangrar dvalar. Settust þau að i s,afnhúsinu á .;ákó]"ávöfðuhæSínn{,JT"en.".pát5 'var þó hvergi nærri fullgert, en 1923 gat Einar opnað það fyrir almenning. Þarna átti hann svo eftir að búa til æviloka, ásamt konu sinni, og gera þann „garð" frægan, bæði innanlands og utan. Einar andaðist 18. október 1954. Undirritaður á margar á- nægjulegar minningar frá heim- sóknum í Hnitbjörg, en því nafni er listasafnhús Einars Jónssonar oft nefnt, og ætla ég, að nafngift þessa megi rekja til Guðmundar skálds frá Sandi, en hann var oft fundví" á góð nbfn. Anna er gestglöð kona og kann vel að taka móti gestum sínum og gera þeirr' dvölina ánægjulega í húsa- kynnum sinum. Hún er híbýla- prúð og gædd miklum þokka og hefur til að bera allt það, sem felst í enska orðinu „lady". Slík kona þarf ekkí ertdilega að vera af tignum ætt- um, sem kallað er, en hún er ævinlega virðuleg og um leið vingjarnleg í framgöngu, sið- fáguð, hógvær og hljóðlát. Allt þetta einkennir frú Önnu Jóns- son. Á yngri árum sínum mun hún verið hafa mjög fögur kona, og er raunar enn, því að aldurinn ber hún vel. Hár aldur vinnur aldrei á æskuþokka satacrmnar" rj'g' énn þá er Ánna ung í anda, glöð með glöðum og nýtur alls, sem er fagurt og gott. Ekki hefur lif hennar allt- af verið „dans < á rósum", sem kallað er, enda bregður stund- um fyrir angurblíðu i augum hennar, en það er ævinlega þroskamerki og tákn þess, að menn hafi komizt í kynni við sorgir og erfiðleika, án þess að bugast, en líka án þess að harðna. Það varð og hlutskipti hennar að verða samferða í lif- inu manni, sem var kallaður til þess að lyfta islenzkri list á mjög hátt stig og auka veg og hröður Islands á því sviði svo að um munaði. íslenzka þjóðin stendur f mikillí þakkarskuld við fru Önnu Jónsson fyrir að hafa staðið við hlið Einars Jónssonar myndhöggvara, eins af sínum ágætustu sonum, og veitti honum þá ytri aðstoð og ekki sízt það sálufélag, sem hans viðkvæma listamannslund þarfnaðist svo mjög. Þessari þakkarskuld má ekki gleyma, og er þess að vænta, að hlúð verði á allan hátt sem bezt að hinum listrænu f jársjóðum, sem geymdir eru á Skólavörðuholt- inu hér í bæ, — hinum listrænu fjársjóðum, sem Einar lét eftir sig og alltaf eru að borga það, sem fyrir þá er gert, með tilvist sinni einni saman. Ég minnist þess, að Einar Jónsson var sá maður, er ég var einna fljótastur að kynn- ast. Æði oft var komið i Hnit- björg og margt var rætt um ýmis vandamál mannsandans, — oft um dulræn fefni. Hér var fullkomið málfrelsi, — hér var horft á mann og málefni frá ýmsum hliðum, — hér var ekki um að ræða neinn einstefnu- akstur í andlegum efnum. Hér var íslenzkt víðsýni. Ekki er ég viss um, að húsmððirin hafi alltaf verið samdóma öllu, sem sagt var, en hún kunni vel að hlusta, hló stundum dátt og tók öllu með brosi, sem fullt var af umburðarlyndi og skilningi. — Anna er mjög andlega sinn- uð. en of gáfuð og góð kona til þess að heimta það, að allir troði einhverjar fjárgötur í and- legum efnum, fremur en öðrum. Sá, jsem þessar. línur ritar, telur sig hafa mikla ástæðu til að vera þakklátur fyrir að hafa kynnzt frú Önnu Jónsson og þykir mér gott að fá tækifæri til að árna hinni áttræðu hefð- arkonu allra heilla. Er það sér- staklega ósk mín henni til handa, að hún megi njóta aft- ansólar ævi sinnar hér á ís- landi, sem fyrir löngu er orðið hennar annað föðurland, 1 sem mestum friði og við vaxandi skilning Islendinga á list manns hennar, — því að ekki mundi annað neitt gleðja hana meira, — . oo er slíkt háttur góðra kvenna, sem standa vörð um hugsjónir og minningu eigin- manna sinna. Frú Anna dvelst um þessar mundir erlendis. Gretar Fells. SOVÉZKIR LISTA- MENN SKEMMTA Hér á landi er stödd um þess- ar mundir sendinefnd í tilefni 15 ára afmælis M.f.R. 1 sendi- nefndinni eru eftirtaldir: Alex- androf, formaður nefndarinnar, einn þekktasti kvikmyndastjóri Ráðstjórnarríkjanna, var sam- starfsmaður Eisensteins á sínum tíma og hefur starfað við kvik- myndastjórn í yfir 40 ár Vinn- ur hann núna að kvikmynd um Lenin i Sviss. Prófessor Steblín-Kamenski kennir við norrænudeild háskól- ans í Leningrad og vinnu nú að bók, sem fjallar um íslenzka menningu. Prófessorinn mun halda erindi hér á vegum Háskól ans, sem verður annaðhvort Úr íslenzkri hljóðfræði eða um rau>- -;æi íslendingasagna. Elena Rjabinkina, ballettdans mær við Stóraleikhúsið í Mðskvu og talin meðal hinna fremstu í sinni grein í heimin- um. Alexei Ivanof, m}ög þekktur bassasöngvari hefur sungið við Stóraleikhúsið siðan 1938 og ferðast víða og sungið í óperum, Hann hefur þrisvar sinnum hlot- ið æðstu verðlaun, en Sovétrikin veita listamðnnum sinum. Viktorof, er undirieikari fyrir baílettinn og sönginn, hann er fyrsti konsertmeistari Stóraleik- hússins í Moskvu. Sendinefndin mun dvelja hérna um vikuskeið og koma fram á tónleikum- 1 gær kom listafólk- ið fram á afmæliishátíð M.Í.R. i Franth. á bls. 6

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.