Dagur - 03.10.2000, Blaðsíða 1

Eldsneytið að sliga
bændur og sj ómenn
Skipaolia hefur hækk-
að um 41% frá ára-
mótum. 2,2 milljarða
útgjaldaauki. Bændur
eiga einnig í veruleg-
um erfiðleikum.
Verðbreytingar á eldsneyti hafa
komið mjög illa við sjómenn og
bændur. Framkvæmdastjóri
Bændasamtakanna segir hættu á
holskeflu verðhækkana vegna
hækkunar á rekstrarkostnaði.
Sjómenn og útgerðarmenn bera
sig ekki síður illa. Olíukostnaður
útgerða hefur aukist um 2,2
milljarða króna frá áramótum.
Síðasta hækkun á flotolíu eykur
útgerðarkostnaðinn um 600
milljónir króna á ári. Skiptaverð
af brúttóverði er komið í 70% og
hefur ekki verið lægra síðan í
Persaflóastríðinu.
Komast varla á sjóiirn
Hólmgeir Jónsson, framkvæmda-
stjóri Sjómannasambands ís-
lands, segir að eldsneytishækk-
anir á liðnum misserum séu bún-
ar að rýra kjör sjómanna um 10-
13%. Sveinn H. Hjartarsson hag-
fræðingur
LIU segir að
útgerðar-
menn séu
farnir að
hafa veruleg-
ar áhyggjur
af því að
komast yfir-
höfuð á sjó
vegna olíu-
kostnaðar.
Hætt sé við
því að olíu-
kostnaður
muni draga
eitthvað úr sókn þeirra skipa sem
nota olíu mest, eins og t.d. tog-
skipa en hins vegar segist
hann eldvi vita til þess að menn
séu að undirbúa einhverjar að-
gerðir svo sem að sigla flotanum
í land eins og á áttunda áratugn-
Sveinn H. Hjartars-
son: Komumst
varla á sjóinn.
90% hækkun
Bændasamtökin skora á stjórn-
völd og olíusölufyrirtæki að leita
allra leiða til að lækka verð á
eldsneyti og koma með því í veg
fyrir að hol-
skefla keðju-
verkandi
verðhækkana
fari af stað í
þjóðfélaginu.
Samtökin
lýsa yfir
þungum
áhyggjum af
verðhækkun-
um á elds-
neyti. Meðal-
útgjöld kúa-
bús vegna
kaupa á
díselolíu fyrri dráttarvélar voru
99.445 kr. í fyrra en miðað við
síðustu hækkun sem nam 13%
munu þessi útgjöld kúabænda
verða 188.100 krónur á árs-
grundvelli. Það er 89,2% hækkun
miðað við síðasta ár og sambæri-
Iegar tölur fyrir mcðalstórt sauð-
Sigurgeir Þor-
geirsson: Öfug-
snúið.
fjárbú voru 60.942 krónur í fyrra
en verða 115.300 krónur eftir
hækkunina. Þá er ótalinn aukinn
kostnaður við rekstur bifreiða og
auk þess talið einsýnt að útgjöld
vegna aðkeyptra flutninga á af-
urðum og aðföngum muni aukast
að sama skapi.
Öfugsnúiö
Sigurgeir Þorgeirsson, fram-
kvæmdastjóri Bændasamtak-
anna, segir öfugsnúið að inn-
heimtukerfi ríkisins skuli vera
þannig að ríkið fái æ meira í sinn
hlut eftir því sem varan er dýrari
í innkaupum. Það sé vegna þess
að hlutfallsleg álagning sé í virð-
isaukaskatti og þetta hafi í för
magnandi áhrif á verðsveiflurnar.
Sigurgeir segir að engin ákvörðun
hafi verið tekin um það hvort ósk-
að verði eftir viðræðum við ríkið
vegna þessa máls. Hins vegar
muni Bændasamtökin fylgjast
með viðbrögðum annarra hags-
munaaðila í framhaldi af síðustu
eldisneytishækkunum. - GRH
Sja bls. 4 og 13
Erlendir
ávarpi
alþingi
Forseti Islands, Olafur Ragnar
Grímsson, mælti fyrir því í þing-
setningarræðu sinni í gær að er-
lendir þjóðarleiðtogar sem hing-
að koma í opinberar heimsóknir
fái að ávarpa alþingi með form-
legum hætti á sérstökum þing-
fundi líkt og tfðkast víða um
lönd.
„Sú skipan gæti gert heim-
sókn í alþingi að hápunkti ís-
landsdvalar og veitt hinum er-
lendu áhrifamönnum tækifæri
til að lýsa stefnu sinni og við-
horfum á vettvangi sem hefur
einstæðan sess ( lýðræðissögu
veraldarinnar. Sh'kar ræður er-
lendra þjóðhöfðingja á Alþingi
íslendinga gætu einnig lagt
sjónarmiðum okkar og hags-
munum aukið Iið og eflt veg-
semd og gildi þingsins sjálfs,"
sagði forsetinn.
Alþingi var sett í gær, en mótmæli eldriborgara og öryrkja settu áberandi svip sinn á þingsetninguna.
Sjá einnig blaðsíðu 2
30 mUljarða
afgangur
Meginskilaboð fjárlagafrum-
varps fyrir árið 2001 eru að rík-
isstjórríin mun áfram fylgja að-
haldssamri stefnu í ríkisfjármál-
um til þess að tryggja stöðugleik-
ann í efnahagsmálum og greiða
niður skuldir", sagði fjármála-
ráðherra, Geirs Haarde á blaða-
mannafundi í gær.
Gert er ráð fyrir að tekjur rík-
issjóðs verði um 240 milljarðar
króna en útgjöldin um 210 millj-
arðar, þannig að tekjuafgangur á
þessu Ijárlagafrumvarpi nemur
30 milljörðum króna sem er
mesti afgangur sem sést hefur.
Um 15 milljarða áætluð tekju-
aukning ríkissjóðs sem gert er
ráð fyrir í frumvarpinu á einkum
að skila sér í auknum tekju- og
eignasköttum einstaklinga og
virðisaukaskatti. En áætlaðar
tekjur af fyrirtækum og fjár-
magnstekjum lækka umtalsvert
vegna versnandi afkomu og
lækkandi hlutabréfaverðs.
1,6% hagvöxtur
Ur forsendum Ijárlagafrum-
varpsins má lesa að landsmenn
verði að búa sig undir að draga
úr eyðslufylliríinu á næsta ári.
Aðeins er reiknað með 1,6%
aukningu á landsframleiðslu og
3% í samneyslu og 2,6% í einka-
neyslu (borið saman við 6,5%
ársmeðaltal 1998-2000). Hins
vegar er reiknað með 1,5% sam-
drætti í fjárfestingu, tæplega 1%
samdrætti í útflutningi og held-
ur minni í innflutningi.
I launa- og verðlagsforsendum
er gert ráð fyrir 5,6% hækkun
ráðstöfunartekna á mann, sem
þýði 1,5% kaupmáttaraukningu
(eins og á þessu ári), nær engri
aukningu þjóðartekna á mann
og lítillega auknu atvinnuleysi.
Aætlað er að innlent verðlag
hækki um 4% milli ára.
Sj« einnig fréttir á hls. 5,
12 og 13

m

Lágmúla 8 • Síml 530 2800
www.ormsson.is
Oalstagötu 14 • 8iml 482 1300