Dagur - 03.10.2000, Qupperneq 5

ÞRIÐJVD AGU R 3. OKTÓBER 2000 - S
FRÉTTIR
Aðhald og aJgangiir
en margir skiídir eftír
Alþingi var sett við hátíðalega athöfn ígær og fyrsta mál sem þar var lagt fram var fjárlagafrumvarpið.
Stjómaxsiimar segja
fj árlagafmmvarpið
bera þess marki að
draga eigi úr þenslu í
þjóðfélaginu. Stjómar-
andstaðan segir marga
pósta hafa gleymst svo
sem fjárhagsstöðu
sveitarfélaganna.
Aldraðir og öryrkjar
séu skildir eftir.
Fjárlagafrumvarp ársins 2001
var lagt fram í gær á fyrsta degi
þingsins eftir sumarhlé. Eins og
oftast sýnist sitt hverjum um
frumvarpið. Almennt fagna
menn tekjuafgangi ríkissjóðs en
menn benda á að vaxandi tekjur
hans koma ekki vegna vaxandi
þjóðarframleiðslu heldur af
miklum innflutningi og þar af
leiðandi sívaxandi viðskiptahalla
síðustu árin. Jón Bjarnason,
þingmaður VG, bendir á að það
sé eins og að menn gleymi því að
þennan viðskiptahalla verður að
greiða upp og til þess þarf tekjur
af öðru en innflutningi.
En lítum á hvað fjárlaganefnd-
armenn hafa um frumvarpið að
segja.
Aldraðir og öryrkjar ekki
með
„Þetta fjárlagafrumvarp lítur vel
út á yfirborðinu en tekur ekkert
til þeirra alvarlegu þátta sem eru
að ganga yfir. Það er ekkert tilliti
tekið til öryrkja og aldraðra og
ckki gert ráð fyrir neinum breyt-
ingum á kjörum þess fólks. Þá er
í frumvarpinu ekki tekið tillit til
þess að framhaldsskólakennarar
eru með lausa kjarasamninga og
gera kaupkröfur upp á 70%
launahækkun en þess í stað gert
ráð íyrir óbreyttum kjörum þeir-
ra. Þetta eru auðvitað miklir gall-
ar á frumvarpinu," sagði Gísli S.
Einarsson, fulltrúi Samfylkingar-
innar í fjárlaganefnd.
Hann segir að góðu tíðindin í
frumvarpinu séu þau að ríkis-
sjóður stendur vel. Það sé gert
ráð fyrir 600 milljónum króna í
fæðingarorlof og öðrum 600
milljónum króna vegna barna-
bóta. Annað segist hann ekki sjá
sem úrbætur á félagslega svið-
inu.
Hins vegar komi ekkert fram £
frumvarpinu um að það eigi að
bæta stöðu sveitarfélaganna
enda þótt fram hafi verið færð
rök fyrir því að það halli á sveit-
arfélögin sem nemur 16 til 19
milljörðum króna á síðustu
þremur árum. Gísli segir enga
vísbendingu að finna um að leið-
rétting sé á leiðinni.
Aöhald á Jienslutíma
„Eg tel að hér sé um mjög gott
fjárlagafrumvarp að ræða.
Helstu einkenni þess eru áfram-
haldandi niðurgreiðslur skulda
ríkisins og umtalsverður tekjuaf-
gangur ríkissjóðs og aðhald á
þenslutíma," segir Isólfur Gylfi
Pálmason, fulltrúi Framsóknar-
flokksins í fjárlaganefnd.
Hann segir að gert sé ráð fyrir
4% hækkun bóta til aldraðra og
öryrkja. Hvort það sé nóg verði
bara að koma í ljós.
„Þá er gert ráð íyrir auknum
framlögum til harnabóta upp á
600 milljónir króna og öðrum
600 milljónum f fæðingarorlof,"
segir Isólfur Gylfi.
Hann segist sannfærður um að
með þessu fjárlagafrumvarpi ná-
ist að draga úr þeirri þenslu sem
verið hefur undanfarin misseri.
Það sé gert ráð fyrir því að at-
vinnuleysi geti aukist örlítið sem
aftur myndi leiða til heldur
minni þenslu.
„Það sem að vísu getur breytt
nokkru er að eftir er að semja við
framhaldsskólakennara. I fjár-
lagafrumvarpinu eru ákveðnir
póstar sem hægt er að gripa til
varðandi þessa kjarasamninga,"
sagði Isólfur Gylfi Pálmason.
Níðst á sveitarféöguniun
„Það er vissulega lofsvert ef rík-
issjóður er rekinn með einhverj-
um afgangi ef aðeins er litið á
þann eina þátt. Þess vegna skilur
maður rök stjórnarmeirihlutans
Gísli Einarsson, Samfylkingunni: ekkert
tillit tekið til aldraðra og öryrkja.
ísólfur Gylfi Pálsson, framsókn: niður-
greiðslur skulda, tekjuafgangur og
aðhald.
um að ríkissjóður skuli rekin
með tekjuafgangi og draga þan-
nig úr þenslunni. Hitt er svo allt
önnur saga hvernig þetta fjár-
magn er sótt. Það er að mínum
dómi áhyggjuefni. Þessar miklu
tekjur ríkissjóðs eru að lang-
mestu leyti sóttar f innflutnings-
gjöld og virðisaukaskatt af inn-
fluttri neysluvöru og þjónustu.
Þess vegna kemur dökk hlið á
móti sem er hinn mikli viðskipta-
halli við útlönd sem hefur vaxið
frá síðasta ári þvert ofan í það
sem spár gerðu ráð íyrir. Og það
er ekkert sem bendir til annars
en að hann verði viðvarandi
næstu árin. Þennan viðskipta-
halla verður að sjálfsögðu að
greiða upp og þess vegna eru
tekjur af honum dýrkeyptar fyrir
ríkissjóð. Það blasir nefnilega við
að þjóðarframleiðslan sem slík er
ekki að aulíast að neinu marki og
ekki heldur útflutningurinn sem
gert er ráð fyrir að standi í stað.
Það er því lítið að gerast til að
Jón Bjarnason, l/G: ríkið fær tekjur af
viðskiptahalla, en hann þarfað borga.
Kristján Pálsson, Sjálfstæðisflokki:
minni verðbólgu, viðskiptahalla og
þenslu.
vega upp á móti þessum viðvar-
andi viðskiptahalla,“ segir Jón
Bjarnason, fulltrúi VG í fjárlaga-
nefnd.
Hann bendir enn framur á
varðandi viðskiptahallann að
hann hefur ekki orðið til vegna
þess að verið sé að byggja upp og
íjárfesta í arðbærum fyrirtækjum
eða hlutum. Þvert á rnóti er
hann tilkominn vegna aukinnar
neyslu. Þetta segir Jón vera hina
alvarlegu stöðu í þjóðfélaginu
sem birtist í fjárlagafrumvarp-
inu.
„Svo verður að horfa til þess
hvernig ríkissjóður ver þessum
auknu tekjum. Aldraðir og ör-
yrkjar og aðrir þeir sem minna
mega sín eru skildir eftir og fá
ekki tilsvarandi hlutdeild í þess-
um tekjum og aðrir þjóðfélags-
þegnar. Það er því ekki að undra
þótt þessi hópar séu óhressir
með sína stöðu. Loks má ekki
gleyma því að á undanförnum
árum hefur ríkið verið að koma
hverju stór málinu á fætur öðru
yfir á sveitarfélögin án þess að
þessu hafi fylgt tilsvarandi tekju-
stofnar. Úr þessu er ekki hætt í
Jressu fjárlagafrumvarpi og sveit-
arfélögin eiga því undir högg að
sækja. Það er því bara hluti
myndarinnar sem birtist okkur í
tekjuafgangi ríksins. Það cr
hreinlega níðst á sveitarfélögun-
um,“ segir Jón Bjarnason.
Að draga úr þenslu
„Með Jressu frumvarpi er reynt
að gæta aðhalds til Jæss að draga
úr þeirri þenslu sem allir eru
sammála um að sé nauðsynlegt.
Þess vegna er ég að vonast til að
þau markmið náist að lækka
verðbólgu, viðskiptahalla og
þenslu í þjóðfélaginu með þessu
frumvarpi. Með Jreim afgangi
sem áætlað hefur verið að verði á
fjárlögum á það að takast. Þess
vegna eru helstu einkenni frum-
varpsins að hér er um þenslu
minnkandi fjárlagafrumvarp að
ræða,“ segir Kristján Pálsson,
fulltrúi Sjálfstæðisflokksins í
fjárlaganefnd.
Hann segir alla sammála um
að ekki takist að draga úr þenslu
í Jrjóðfélaginu nema ríkið gangi á
undan með góðu fordæmi og efli
sparnað með því að greiða niður
ríkisskuldirnar og minnka þá um
leið peningamagn í umferð.
- S.DÓR
Sakborningur kemur í réttarsal á
föstudaginn.
Óvíst með
áfrýjim
Engin ákvörðun hefur verið tek-
in um hvort Bláhvammsmálinu
svokallaða verður áfrýjað. Nokk-
ur ónákvæmni kom fram í
fréttaflutningi siðastliðinn
föstudag um hvaða stefnu mál
ákæruvaldsins gegn Þórði Braga
Jónssyni frá Bláhvammi myndi
taka. Þórður var í Héraðsdómi
Norðurlands eystra sýknaður af
ákæru um manndráp en f’und-
inn sekur um manndráp af gá-
leysi. Sú krafa var reifuð fýrst
eftir að dómurinn var kveðinn
upp að Þórður sæti áfram í
gæsluvarðhaldi en til þess þóttu
ekki forsendur. Síðan var stað-
hæft að ákæruvaldið hefði
ákveðið að áfrýja dómnum en
þetta segir Sigríður Friðjóns-
dóttir saksóknari ekki rétt.
„Eg er rétt búin að fá dóminn
í hendur og þessi bókun um
ál’rýjun er ekki frá okkur komin.
Afrýjun fer fram með þeim hætti
að sérstök stefna er birt fyrir við-
komandi og bókunin var í raun
án okkar vitundar. Það er ekki
búið að birta neina stefnu og
fram að því vil ég sem minnst
um málið segja. Ríkissaksóknari
tekur væntanlega ákvörðun um
það sjálfur en Jrað verður vænt-
anlega fljótlega sem ákveðið
verður hvort málinu verður
áfrýjað eða eldii," segir Sigríður
sem sótti málið fyrir hönd ríkis-
ins.
Sigríður vill að öðru leyti ekki
tjá sig um dóminn en Iögmaður
ákærða, Örlygur Hnefill Jónsson
héraðsdómsmaður, er ánægður
með að fallist hafi verið á þau
rök varnarinnar að um slys hafi
verið að ræða. „Auðvitað vonar
maður að málinu sé lokið," seg-
ir hann. Akæruvaldið hefur 8
vikur til að skoða sinn gang. - Bi>
Mikill áliugi
á ölgerðmni
Mikill áhugi er hjá fjárfestum á
kaupum á Ölgeröinni Egill
Skallagrímsson að sögn frarn-
kvæmdastjóra ölgerðarinnar.
Orðrómur er uppi um að stór-
fyrirtækið Carlsberg hafi sýnt
áhuga á kaupunum en erfitt er
að meta sannleiksgildi þess
vegna leyndar kaupleiðarinnar.
„Ekki hafa þeir talað við okkur
um það," segir Jón Snorri
Snorrason, framkvæmdastjóri
ölgerðarinnar. Hann bendir á að
aðeins íjórum aðilum hafi verið
gert að hafa milligöngu með söl-
una. Þeir sem hafi áhuga verði
að setja sig í samband við bank-
ana. „Enginn fjárfestir hefur
haft beint samband við okkur en
hins vegar er mikill áhugi á
kaupunum. Við höfum verið í
sambandi við fjölmarga miðlara
eða menn sem cru í forsvari fyr-
ir hóp fjárfesta,“ segir Jón
Snorri. - BÞ