Dagblaðið Vísir - DV - 01.12.1984, Blaðsíða 26

70
DV. LAUGARDAGUR1. DESEMBER1984.
103.þáttur:
Á árunum 1950—’60 var Ragnar A. Magnússon
endurskoöandi Siglufjaröarkaupstaöar. Hann
segir mér, að þá sem fyrr hafi geysimikið veriö
ort á Siglufiröi. t>ar voru margir landsfrægir
hagyrðingar og má til dæmis nefna Stefán
Stefánsson frá Móskógum, Harald Hjálmars-
son, Sigurö Björgúlfsson, Steingrím Eyfjörð
lækni, Hannes Jónasson bóksala og marga
fleiri. Á sumrin komu oft margir ágætir'
hagyrðingar til Siglufjaröar í síldarvinnu.
Ragnar hefur víöa verið, en hvergi, segir hann,
aö meira hafi veriö fariö meö vísur og ort en á
Siglufirði, meðan hann starfaði þar.
Stefán Stefánsson frá Móskógum var afburða
hagyröingur og orti mikiö.
Stefán kvaö:
Peim ég sýni vinaruott,
sem vel ég þekki.
Vil þó öllum gera gott,
en get þaö ekki.
Stefán kvaö og þessa:
Margt ég prófaö misjafnt hef,
en mestan halla gerdi,
er hamingjunnar hlutahréf
hröpuðu ’ úr öllu verði.
Þá er þessi vísa eftir Stefán:
Oft á tíðum ergir mig
óbotnandi vandi:
að gera upp við sjálfan sig
syndir og tilheyrandi.
Aö loknu góöu síldarsumri á Siglufiröi kvað-
Stefán:
Pœr, sem legið hafa hér,
heim sér smeygja ’ úr síldinni.
Litla greyið á mér er
orðið fegiö hvíldinni.
Pegar greyin halda heim,
hugraun verð ég gripinn.
Pó getur skeð ég gleymiþeim
og geri ’ út velrarskipin.
Maður nokkur á Siglufiröi, sem var alldrykk-
felldur, kom oft til Steingríms læknis og baö
hann um resept fyrir spíra. Um þennan mann
kvaö Steingrímur:
Öskrar magi ’ í áfengt vín,
allt úr lagi dregur;
Flóvent bœjar-fyllisvín
finnst mér œgitegur.
Þegar Lúövík R. Kemp, vegavinnuverkstjóri
og skáld, varö sextugur, sendi Steingrímur
honum skeyti með þessari vísu:
Rutt hefur vegi víða og mœlt,
veit ég þó ei sannara
en þér reyndist rétt eins sœlt
að riða á vegum annarra.
Að gefnu tilefni kvaö Steingrímur þessar
vísur, sem ég ætla, aö þurfi ekki skýringa viö:
Iturt sig drógu afbrautinni,
beggja hló við sinni.
Nára-lóan lokaði
lœra-kjóann inni.
Lá á hnjánum hraunfastur
hann á sánings grunni.
Stórt var lán, að Steingrímur
stinga upp skrána kunni.
Þá er komið aö Siglfirðingnum Sigurði Björg-
úlfssyni. Á Siglufirði var maður, er Halli var
kallaður. Hann var mjög kvensamur og varð vel
til fanga, er hann sótti til kvenna. En hann átti
hund, sem var honum svo fylgispakur, að hann
elti hann hvert sem hann fór. Þannig kom
hundurinn alltaf upp um, hvar Halli embættaði.
Hundurinn beið þar jafnan fyrir útidyrum. Þá
gelti Halli hundinn. Um þaö kvaö Sigurður
Björgúlfsson:
Halli gelti hundinn sinn,
hann var að spekúlera.
Síðan er hann og hundurinn
hœttir að konkúrera.
Eitt sinn var Jón á reið meö fleiri mönnum og
sat hest, sem hann kallaöi Randver. Jón skellti á
skeið og skildust þá leiöir milli hans og
samferðamannanna. Þá kvaö Jón:
Pessu reiðast Randver kann,
rýkur i skeið að vonum.
Skrefagreiður gerist hann,
gaufið leiðist honum.
Jón kvaö svo um prest einn, er hafði fallið af
hestbaki drukkinn og skrámazt talsvert á nefi:
Parna hrasað hefur sá,
hér um fjas þó lini.
Nú er lasið nefið á
nafna, glasavini.
Jón á Þingeyrum var sérstaklega umtals-
góöur maöur og kunni illa við, er öörum var
niðrað. Eitt sinn kom hann inn á veitingahús á
Blönduósi, þar sem menn sátu viö skál og hall-
mæltu látnum manni. Þá varð Jóni aö oröi:
Satt um manninn segja ber,
sjálfs að efnum bjó ’hann.
Engumgerði’hann illtafsér
eða gott — svo dó ’hann.
Eftir drykkju á Blönduósi og stirð skipti viö
kaupmanninn á staðnum, hélt Jón heimleiðis og
kvaö:
Héðan burtu held ég frá
húsi Mammons-vina.
Skuldafrí ég skelli á
skeið um veröldina.
Eitt sinn sem oftar var Jón á Þingeyrum viö
skál. Þá var hann ríðandi á eldfjörugri hryssu á
leið til Blönduóss. Viö túngarðinn á Hjaltabakka
missti hann stjórn á merinni, sem stökk yfir
túngaröinn með þeim afleiðingum að hnakk-
gjöröin slitnaði og Jón sat eftir á garðinum meö
hnakkinn í klofinu. Um þetta kvað Jón og henti
gaman aö:
Veröld svona veltir sér,
vafin dularfjöðrum;
hún er kona hverful mér,
hvað sem hún reynist öðrum.
Þá kemur hér aðsent efni. Lesendabréf berast
mér anzi skrykkjótt, og ætla ég að reyna aö
dreifa aösendu efni sem jafnast á þættina. Ef
einhver sendir mér mjög langt bréf með miklu
efni, dreifi ég því á tvo, ef ekki fleiri þætti. Þótt
ég hafi flutzt til Hvammstanga, á það ekki aö
hafa nein neikvæð áhrif; samgöngur eru svo
góðar og áætlunarferöir á hverjum degi mestan
hluta ársins.
„Ættfræðingur” sendir dr. Aöalgeiri
Kristjánssyni og Sigfúsi Hauki Andréssyni
kveðju vegna vísu Aöalgeirs um ættfræöingana.
Þeir eru báöir skjalaverðir í Landsbókasafns-
húsinu. „Ættfræðingurinn” segir:
Skjalaverðir sköllóttir,
skítugir öðrum meiri,
um herðar og rófu hnöttóttir
,,Hala-Fúsi”og Geiri.
„Ættfræðingurinn” gefur mér ekki upp sitt
rétta nafn.
Brandur Finnsson, Arborg í Manitoba, þakkar
mér fyrir aö hafa birt kaflann úr Snorra-Eddu
til skýringar vísu dr. Aðalgeirs, sem Brandi var
ætluö. Brandursegir:
Eg hringdi til Bjössa Bomm til þess að fá
meiri upplýsingar, sem hann var mjög fús aö
veita mér. Til aö útskýra málin enn betur
kenndi hann mér eftirfarandi vísu:
Uppþembdum afboðnar brcelu
Bölverki varþungt um hopp.
í tittlingsnef af arnarœlu
Aðalgeirs hann skeit í kopp.
En Brandur lætur ekki vísum Aöalgeirs
ósvarað:
Ástarþakkir, Aðalgeir,
ég unun hef af kvœðum.
Mérþú virðist á við Eir,
ásynja að gœðum.
\ú er ég kátnr nafni niinn.
nit er ég mátnlegur
Eitt sinn voru þrír Siglfiröingar á ferö yfir
Skaröiö inn í Fljót. Konur þeirra þrjár voru
systur. ÞákvaöStefán:
Eru hýrir oft við vín,
œvintýrum flíka.
Allir þrír með ílát sín
og ögn af sptra líka.
Siglufjarðarbær rak lengi kúabú, þar sem
kallað var aö Hóli; Hóll er rétt innan viö bæinn.
Þaö þótti jafnvel undrum sæta, hve oft kviknaði
í á kúabúinu. Um það kvaö Stefán:
Pó verði Hekla glóðageld,
gaddur í Kötlu-bóli
og þrjóti viti allan eld,
alltaf erneisti’á Hóli.
Stefán sat á góðhesti og kvað:
Kosti sýnir, hringar háls,
hreystin dvínar eigi.
Hresstur vínijer ég frjáls
á fáknum mína vegi.
Þegar forseti Islands, Vigdís Finnbogadóttir,
heimsótti Dali á sínum tíma, var í för meö henni
Vigdís Bjarnadóttir deildarstjóri. Þær gistu í
Búöardal. Vigdís Bjarnadóttir gisti hjá Skildi
Stefánssyni, Stefánssonar frá Móskógum, en
Skjöldur er útibússtjóri Búnaöarbankans þar á
staðnum. Þá kvað Stefán:
Ekki fœkkar höppum hans,
sem hafa munu gildi.
Fylgikona forsetans
fór í sœng hjá Skildi.
Eins og áöur er getið, var Steingrímur Ey-
fjörð læknir afburða hagyröingur. Hann var
einstakur húmoristi, svo sem vísur hans sýna
hvaö bezt. Um mikinn kvenskörung, sem fylgdi
Framsókn fast aö málum, kvaö Steingrímur:
Varla fljótt að velli hnígur,
valda lyftir merkinu.
Ef hundur upp við húsvegg mígur,
hún þarf að stjórna verkinu.
Nú er af sem áður var
alltaf fyrir kosningar.
Margra karla maki var
mannveiði-kona Framsóknar.
Kona nokkur á Siglufirði seldi „sprútt”. Um
hana kvaöSteingrímur:
Til ævintýra er ég fús,
eins og dýr ég þrusa,
orðinn hýr við yðarkrús,
Ásta spíritusa.
Eitt sinn var Ragnar Jóhannesson, kjötbúöar-
stjóri, í efsta sæti á framboðslista Framsóknar-
flokksins til bæjarstjórnarkosninga á Siglufiröi.
í ööru sæti listans var Eiríksína Ásgrímsdóttir,
vinsæl mjög í bænum. Skæöar tungur sögöu, að
Ragnar ætlaöi aö ná kjöri út á vinsældir Eirík-
sínu. Þá kvaöSiguröurBjörgúlfsson:
Ragnar selur reyktan hupp
með rykti fínu.
í bœjarstjórn sér œtlar upp
á Eiríksínu.
Maður nokkur, Ingólfur að nafni, var svikinn í
tryggðum af konu, sem Fjóla heitir. Siguröur
kvaö:
Leikur á hjólum lukkan veik,
lœkkar í bóliþytur.
Öll eru tólin Ingólfs bleik,
af er Fjólu-litur.
Þá kvaö Sigurður og þessa snjöllu vísu:
Von um yndi af Amorstind
út l vind er fokin.
Sœðislindin sögð er blind,
en söm ergirnd og hrokinn.
Þá er hér enn ein eftir Harald Hjálmarsson:
Halli er í heilli brók,
hún er brún að vonum;
stendur eins og stafur á bók
stubburinn á honum.
Þá hverfum við frá Siglfiröingum og rifjum
upp vísur frá fyrri tíð. Jón Ásgeirsson á
Þingeyrum var frægur hesta- og gleðimaður. Þá
var hann hagmæltur meö afbrigðum. Þessar al-
kunnu visur eru eftir hann:
Nú er hlátur nývakinn,
nú ergrátur tregur.
Nú er ég kátur, nafni minn;
nú er ég mátulegur.
Gleymdu aldrei gömlum vin,
þótt gefist aðrir nýir;
þeir eru eins og skúraskin
skyndilega hlýir.
Einhver mesti uppáhalds reiðhestur Jóns á
Þingeyrum hét Léttir. Hann lánaði presti
nokkrum hestinn, og taldi prestur Létti vera
hnotgjarnan. Þá kvaö Jón:
Pað er mas úrþér vinur:
Petta Léttir dettur.
Aldrei rasar reiðskjótur
rétt á sprettinn settur.
Vinur minn Ragnar Á. Magnússon, ættaður
frá Ketu á Skaga, er vel hagoröur og með vísna-
fróöustu mönnum. Eg á bekkjarbróður mínum
og vini, Þorvaldi Lúövíkssyni, þaö aö þakka, aö1
ég komst í kynni viö þennan ágæta mann.
Ragnarkveður:
Frœkinn Jói sótti sjó,
seiglan ódrepandi;
einkurn þó sú aflakló
ýsur dró á landi.
Ragnar kvað vísu, er hann kailar „Ellimörk-
in”:
Ellin gráa blökk á brá
bannar þrá til kvenna;
hart er þá að horfa á
hina fá að renna
Um einkavin okkar beggja, mín og Ragnars,
sem er lífsglaöur maöur og sérstæöur húmor-
isti, kvaöRagnar:
Oft til kvenna augum gaut
ítem saup af glasi.
Lögmaöurinn lífsins naut,
leiöur á málaþrasi.
Um kvennamann mikinn, sem gekkst viö faö-
erni nokkurra barna utan hjónabands, orti
Ragnar:
Pekkt er snilli þessa manns,
þó í spillingunni
litla tryllitœkið hans
tapi stillingunni.
Ragnar er mikill gleðimaður. En oft er þaö
um slíka menn, aö mitt í drykkjunni sækir mór-
allinn á jafnvel hina beztu menn. Eitt sinn, er
svo bar viö, kvaö Ragnar:
Yfir drykkju enn ég sit
ölvunar á valdi,
þótt ég finni vilja ’ og vit
vera ’ á undanhaldi.
Þegar mest var þjarkað um, hvort leyfa skyldi
framleiðslu áfengs bjórs fyrir Islendinga kvaö
Ragnar:
Leggjum niður boð og bönn,
bjórinn látum freyða.
Drekkum hann í dagsins önn,
drepum niður leiða.
— 0 —
I Eddu stendur ýmislegt,
orðavalið sniðugt.
Miður hef ég þetta þekkt,
þar er krítað liðugt.
Ef ég þamba Óðins mjöð,
efli gáfur meira,
finn þá hjá mér kannski kvöð
að kveðast á við Geira.
Efvið drekkum Óðins mjöð,
œfum svo að spýta,
yrði Stuttungs Gunnlöð glöð,
Geir, að heyra ’ oss kýta.
Ekki veit ég alveg, hvurt
þú ert í slæmu standi.
Skolaðu bara skítinn burt. —
Skeytið er frá Brandi.
Þar sem mikið af aösendu efni barst mér í
hendur, rétt áöur en ég setti þennan þátt saman,
verður þaö aö bíöa næsta eöa næstu þátta.
Nú ríður á, að lesendur taki sig saman í andlit-
inu, nenni aö skrifa þættinum og senda vísur og
botna. Eg á aö sjálfsögöu miklu erfiöara meö aö
leita uppi gamlar og góöar vísur hér á Hvamms-
tanga en í Reykjavík. Ef lesendur verða ekki viö
áskorun minni, getur svo farið, að ég veröi aö
fækka þáttunum.
Hér koma fyrripartar frá „sís”:
Bakkus sveik mig. Sýp ég nú
sínealkóhóli.
Fagrar skvísur vildi veiða
vinur minn í fengsælt net.
Andinn verður alltaf frjáls,
eigi ég lögg iglasi.
Mér finnst vel viö hæfi aö ljúka Helgarvísum
nú með þessari „snyrtilegu” limru, sem ég veit
því miður ekki höfundinn aö:
Oft á kvöldin fékk hann far með Hildi,
fattaöiþó aldrei, hvað hún vildi,
unz kvöld eitt kát og rjóð
þau keyrðu fram á stóð. —
Pá var eins og blessuð skepnan skildi.
Skúli Ben
HelgarvLsur
Pósthólf 131
530 Hvammstangi.