Dagblaðið Vísir - DV - 08.02.1986, Síða 5

DV. LAUGARDAGUR 8. FEBRÚAR1986
49
„Þunglyndi meðal barna fer vax-
andi,“ segir Ólafur Oddsson, for-
stöðumaður Hjálparstöðvar Rauða
kross íslands. „Ég held að það
megi meðal annars rekja til þess
að bömin vita ekki hvað þau eiga
að gera eða hvert skal stefna. Börn
hafa ekki lagalega vernd gagnvart
foreldravaldinu. Mér finnst að i
æskulýðsmálum vanti opinbera
stefnu sem spannar yfir misjafna
þætti mála. En það getur verið að
þessi afstaða mín sé önnur en
margra annarra þvi ég sé allt út frá
vandamálavinkli. Unglingar í dag
eru upplýstari og opnari en nokkru
sinni fyrr. Þeir þurfa ekki lengur á
þvi að halda að „detta í það“ til
að stofna til léttra samskipta við
hitt kynið. Það er öðruvísi að farið
við að kynnast en áður var. En
vímuefnaneyslan fer niður í aldri
og efnin eru hættulegri. Það er
reynsla mín að skilnings- og tilfinn-
ingaskortur sé mikið vandamál og
líklega það stærsta.“
Vandamálin rædd
Sjúkrastöðin var opnuð í desemb-
er og er til húsa að Tjarnargötu
35 í Reykjavík. Húsið er gamalt og
notalegt og hefur áður gegnt því
hlutverki að hýsa sjúka en þarna
var í eina tíð sjúkrahúsið Sól-
heimar. Þegar við vorum þar í
heimsókn fyrir skömmu var ráðs-
konan að baka kleinur og ilminn
lagði um allt hús.
„Við erum hér til hjálpar, meðal
annars með því að ræða við þá sem
hingað koma um vandamál þeirra.
Við reynum að vinna í málinu án
þess að bregðast trúnaði. Skortur
á tilfinningatengslum við fóreldra
og heimilisaðstæður eru oft ástæð-
an fyrir vanlíðan krakkanna.
Nauðsynlegt er að fara inn í íjöl-
skyldupólitíkina því þangað liggja
allarrætur."
Fyrsta aðhlynning
Markmiðið með starfrækslu
hjálparstöðvar af þessu tagi fyrir
börn og unglinga er að að veita
móttöku og fyrstu aðhlynningu
þeim sem vegna vímuefnaneyslu
eða af öðrum félagslegum eða per-
sónulegum ástæðum þurfa á slíkri
þjónustu að halda.
Neyðarathvarfi sem þessu hafa
menn talið að væri bráðnauðsyn-
legt að koma á fót og nú er það
RKÍ sem leggur sitt af mörkum til
hjálpar börnum og unglingum í
vanda. Rekstur stöðvarinnar verð-
ur til reynslu í sex mánuði en þá
eru líkur á að þörfin fyrir slíka
starfsemi verði komin í ljós.
Ólafur Oddsson forstöðumaður
segir í greinargerð sem hann vann
um skipulag, rekstur og innra starf
stöðvarinnar:
1 ljósi þeirrar staðreyndar að ekki
fyrirfinnast hér á landi hjálparúr-
ræði fyrir unglinga með geðræn
vandamál né heldur langtímameð-
ferðarúrræði fyrir unglinga i alvar-
legum vímuefnavanda áskilur
hjálparstöðin sér rétt til að mega
koma í veg fyrir gegnumstreymi
slíkra einstaklinga á stöðinni,
einkum og sér í lagi ef það kemur
niður á öðrum einstaklingum sem
fyrir dvelja á stöðinni.
Gróflega má skipta gestum hjálp-
arstöðvarinnar í eftirfarandi hópa:
1. Börn í vanda vegna neyslu
vimuefna, áfengis eða annarra
efna..
2. Andlega, líkamlega og eða fé-
lagslega vannærð börn.
3. Börn sem orðið hafa fyrir and-
legu eða líkamlegu ofbeldi.
4. Börn sem lögð eru í einelti.
5. Böm sem orðið hafa fyrir kyn-
ferðisáreitni eða árásum.
6. Börn sem eiga í vanda til dæmis
vegna erfiðleika í samskiptum
við foreldri, stjúpforeldri eða
vegna samskiptaerfiðleika for-
eldra sinna.
7. Börnsemvísaðerútafheimilum
sínum.
8. Félagslegaeinangruðbörn.
Kippa í spotta
Síðan hjálparstöðin var opnuð
Ólafur Oddsson, forstöðumaður heimilisins, hefur unnið sem uppeldisráðgjafi i nokkur ár og segist sjá flesta
hluti út frá „vandamálavinklinum". En hann segir „að það passi ekki að vera í rugli í dag“ að mati flestra
unglinga. Því sé brýnt að reyna að hjálpa þeim sem lent hafa í „rugli“ og eru utanveltu.
DV-myndir: Páll Kjartansson
Hjálparstöðin við Tjarnargötu
Skortur á
tilfinn
■
mi ■■ mn _
tengslum”
Hún er ung að árum, hefur flækst um og prófað flest vímuefni. Hún leitaði
skjóls í athvarfinu við Tjarnargötu og þar var brugðist við vandamálum
hennar.
um miðjan desember hafa fimmtán
krakkar leitað þangað. Sumir hafa
aðeins staldrað við eina nótt og
horfið síðan á braut aftur. Aðrir
hafa staðnæmst lengur. Umhverfið
þarna er heimilislegt. Að sögn
Ólafs er það líka markmiðið fyrst
og fremst að láta krökkunum líða
vel. Ráðskona staðarins hefur holl-
an og staðgóðan heimilismat á
borðum. Síðan eru tengsl við aðra
aðila i þjóðfélaginu, meðferðarað-
ila, skóla og foreldr'a, sem reynt er
að vísa „skjólstæðingunum" til.
„Stundum nægir að kippa í
nokkra spotta. Þá er smáskilnings-
skortur á milli krakkanna og for-
eldranna eða annarra sem þarf að
lagfæra. Við gerum það sem við
getum til að leysa vandamálin sem
upp koma og vísa þeim til lausnar
á rétta staði,“ segir Ólafur.
Friðarljós á tröppunum
En ástand þeirra sem komið hafa
í stöðina er ákaflega misjafnt. Á
jóladag var komið með unga stúlku
í annarlegu ástandi vegna neyslu
vimuefna. Aðfaranótt jóladags
hafði hún barið að dyrum hjá
ókunnugu fólki og fékk hún að
gista þar um nóttina. Stúlkan sá
friðarljós logandi á tröppum húss-
ins um nóttina og barði því upp á.
Hún hafði stutta viðkomu í neyðar-
athvarfinu við Tjarnargötu.
Ung stúlka utan af landi, fimmt-
án ára gömul, dvaldi þar um tíma.
Hún hafði prófað flest í fíkniefna-
málum og var búin að koma sér
út úr húsi hjá öllum nákomnum
og fór á flæking. Hún hætti í skóla,
var atvinnulaus og flæktist í af-
brotamál.
Sextán ára strákur, taugaveikl-
aður og eirðarlaus, búinn að reyna
á þolrifin i sínum nánustu, gisti
þama nokkrar nætur. Hans vanda-
mál voru geðræn.
Dæmin eru mörg og misjöfn. Og
í athvarfinu við Tjarnargötu er
brugðist við vandamálunum eftir
bestu getu. Aðhlynningin er ókeyp-
is. Reykjavíkurborg styður rekstur
stöðvarinnar en húsnæðið er eign
borgarinnar. Allan sólarhringinn
er vakt og símaþjónusta. Sérstök
stjórnarnefnd, valin af RKÍ, ber
ábyrgð á rekstrinum og er Anna
Þrúður Þorkelsdóttir formaður
nefndarinnar. í upphafi var áætlað
að verja allt að einni og hálfri
milljón króna til starfseminnar til-
raunatímabilið eða sex mánuði.
Það liggur beinast við að segja í
lok þessa greinarstúfs að vonandi
verði starfsemin lögð niður eftir að
reynslutíminn rennur út. Ef engin
aðsókn verður er þörfin ekki fyrir
hendi. Athvarfið hefur þegar veitt
á annan tug ungmenna skjól og það
segir nokkuð um ástandið í þjóð-
félaginu okkar.
ÞG