Dagblaðið Vísir - DV - 25.06.1986, Blaðsíða 11

DV. MIÐVIKUDAGUR 25. JÚNÍ 1986.
11
Neytendur Neytendur Neytendur Neytendur
Áhrif koffíns á líkamann
Á því leikur enginn vafi að koffin
er sterkt fíkniefhi. Margir eru háðir
sínu daglega kaffi eða kók en gera
sér ekki grein fyrir að sýki í þessa
drykki er einmitt þörf fyrir þetta
mjög svo vanabindandi fíkniefiii sem
koffin er.
Koffin hefur bein áhrif á miðtauga-
kerfið. Það orsakar næstum tafar-
laust tilfinningu um skýrari hugsun
og dregur úr þreytu. Það örvar einn-
ig losun á sykurforða frá lifrinni, en
það skýrir „upplyftinguna" sem
kaffi, kók og súkkulaði valda. Þó
geta hliðaverkanimar vegið töluvert
þyngra á metunum en þessi góðu
áhrif.
- Losun sykurforða veldur miklu
álagi á innkirtlakerfið.
Fólk sem drekkur mjög mikið kaffi
sýnir oft einkenni óróa og tauga-
spennu.
- Margir læknar telja koffin vera
sökudólginn í of háum blóðþiýstingi.
- Fólk sem drekkur fimm kaffibolla
á dag á 50% meiri hættu á að fá
hjartaslag en þeir sem ekkert kaffi
drekka.
'-r Tímarit bandarísku læknasamtak-
anna greinir frá sjúkdómi sem
kallast koffinismi, einkennin eru
lystarleysi, svefhleysi, önuglyndi,
kuldaskjálftar og einstaka sinnum
lágur hiti.
- Nýjar rannsóknir sýna að lítri af
kaffi drukkinn á þremur tímum getur
eyðilagt mikið af tíamíni líkamans.
í stað koffíns
Koffinlaust kaffi er ekki besta
lausnin á kaffivandamálinu. Þrí-
klóretýl sem upphaflega var notað
til að fjarlægja koffin reyndist valda
mikilli útbreiðslu krabbameins í til-
raunadýrum. Þó framleiðendur hafi
skipt yfir í metýlenklóríð, sem er
hættuminna, setur það einnig sama
kolefhi-í-klór-tengið í líkamann sem
einkennir flest skordýraeitur.
Venjulegt te er heldur ekki svarið,
þar eð það inniheldur nærri jafh-
mikið koffin. En jurtate geta verið
mjög hressandi og fást þau í miklu
úrvali í flestum heilsubúðum. Svo
getur ginseng lyft þér upp, á svipað-
an hátt og koffin, en án hliðarverk-
ana.
Kóladrykkir, sykurlausir eða
venjulegir, eru orðnir jafnvinsælir
og kaffi af þeim sem njóta koffin-
hvatningarinnar. Reyndu að drekka
sódavatn, vatn eða jafnvel sætan
gosdrykk í staðinn. Þú munt ekki fá
kaffihvatninguna, en þú gerir líkama
þínum mikinn greiða. Að lokum,
drekkirðu ekki meira en tvo-þrjá
bolla af kaffi á dag þarftu ekki að
hafa miklar áhyggjur af áhrifum
koffinsins á líkamann.
RóG.
Kaffidrykkja er ein af hefðbundnustu athöfnum landans. „Kaffikúltúrinn" er sóttur til annarra landa og eru Islendingar
orðnir vel að sér í þeim efnum. „Cappucino“, „Expresso" og „Mokkakaffi" þekkja flestir orðið vel. En varasamt er
að drekka of mikið kaffi, 2-3 bollar á dag ættu ekki að gera neinum mein.
Raddir neytenda Raddir neytenda
Þakkar verðkannanir
„Á síðustu mánuðum hefur verið
rekinn mikill áróður fyrir því að
fólk geri sjálft verðsamanburð á
hlutum, sem það ætlar að kaupa.
Það er nú gott svo langt sem það
nær,“ segir m.a. í bréfi frá „hús-
móður í Breiðholtinu".
„Mér finnst nefriilega alls ekki
vera vel séð af afgreiðslufólki ef
maður aðeins spyr um verð á hlut
og gengur svo út. Maður fær
augnaráð sem segir fleira en mörg
orð. Því vil ég þakka Verðlags-
stofnun fyrir verðkannanir sínar
og vona að við fáum meira af slíku.
Mig langar í leiðinni til að mæl-
ast til þess að þegar verði á vöru
er breytt sé gamli verðmiðinn rif-
inn af. Maður verður ofboðslega
svekktur þegar maður uppgötvar
að undir verðmiðanum er annar
miði sem sýnir kannski helmingi
lægra verð eða meira.
Hver fylgist svo með því að þess-
ar verðbreytingar séu samkvæmt
settum reglum?
Hef þetta svo ekki lengra að
sinni.“
Ekki hærra - heldur lægra
Við þökkum bréfið. Leyfum okk-
ur að benda á að það eru fleiri en
Verðlagsstofnun sem gera verð-
kannanir, m.a. hefur neytendasið-
an sjálf staðið fyrir fjölmörgum
verðkönnunum um árabil.
Hvað varðar fleiri en einn verð-
miða á vörum með lægra verði, þá
á það ekki að geta átt sér stað.
Það á ekki að vera hugsanlegt að
verð vöru, sem búið er að verð-
merkja, geti hækkað um helming
eða meira. Það getur hugsanlega
verið að nýr verðmiði sýni helm-
ingi lægra verð eða varan sé komin
á útsölu. -A.BJ.
Fyrirmyndarþjónusta
Ester hringdi:
„Ég má til með að koma á fram-
færi kæru þakklæti til tveggja
verslana. Onnur er Marella,
Laugavegi 41. Fyrir síðustu helgi
keypti ég þar tækifærisgjöf og
skrifaði ávísun fyrir upphæðinni.
Afgreiðslustúlkan tók svo eftir því
þegar ég var farin að ég hafði skrif-
að ávísunina 300 krónum of háa.
Hún reyndi með mikilli fyrirhöfh
að ná sambandi við mig, sem henni
tókst að lokum, og sagðist hún
ætla áð senda mér mismuninn í
gírógreiðslu. Mér finnst þetta mjög
vinsamlegt því. afgreiðslustúlkan
þurfti að hafa mikið fyrir því að
ná í mig.
Hin verslunin er Helgi Sigurðs-
son úrsmiður, Skólavörðustíg 3.
Þar keypti ég fyrir þremur árum
mjög vandað úr sem ég gaf mann-
inum mínum. Úrið reyndist gallað
og var alltaf verið að gera við það.
Úrsmiðurinn hefur boðist til að
láta okkur hafa annað úr i staðinn
en það hefur maðurinn minn ekki
viljað því nákvæmlega eins úr er
ekki lengur til né annað eins vand-
að. Nú hefur úrsmiðurinn tekið
úrið og sent það til framleiðandans
þar sem skipt verður alveg um
gangverk. Það mun taka nokkum
tíma og fengum við annað úr lánað
á meðan. Þetta finnast mér líka
sérstök liðlegheit sem vert er að
koma á framfæri.1'
-RóG.
Samanburður á brauðverði
„Sendi hérmeð heimiliskostnað-
inn í maí. Það er engin fyrirhöfri
að punkta þetta niður jafnóðum.
Og þegar lagt er saman sér maður
í hvað peningamir hafa farið.
Annars er það ekki svo gott því
lítið fer fyrir því sem fæst fyrir
hvem þúsund kr. seðilinn,“ segir
m.a. í bréfi frá Ólafsfirði.
„Annars finnst mér brauðin
einna dýrust:
rúgbrauð, 320 g, kostar 32 kr.
skólabrauð, 480 g, kostar 55 kr.
sojabrauð, 480 g, kostar 55 kr.
sojabrauð, 330 g, kostar 39 kr.
Að vísu eru öll brauðin niður-
sneidd. Er þetta kannski líkt og
kom út í verðkönnuninni í Reykja-
vík?“
Brauðverðið í könnuninni
Við birtum verðkönnun á brauð-
um, sem gerð var á vegum Neyt-
endafélags Reykjavíkur og
aðildarfélaga ASI og BSRB, um
miðjan maí sl. Þar er lægsta verð
á svokölluðum grófum brauðum
25 kr. (500 g) og hæsta verð er 57,
50 (500 g). Þama er átt við óniður-
skorin brauð.
Niðurskurðurinn kostar allt frá
0 og upp í 12,10 kr.
Ef við umreiknum verð á Ólafs-
fjarðarbrauðunum í 500 g og
drögum hæsta niðurskurðarverðið
frá er verðið svipað og höfuðborg-
arbrauð í dýrari flokkinum, eða
37.90 fyrir rúgbrauðið og 45,19 og
46.90 kr. fyrir hin brauðin.
-A.BJ.
Umsjón: Anna Bjarnason og Rósa Guðbjartsdóttir
Laus pláss í sumar-
búðir Þjóðkirkjunnar
Síðastliðinn fimmtudag sögðum
við frá sumardvalarstöðum fyrir
böm og að uppselt væri orðið á flest
námskeiðin í sumar. í Laugagerðis-
skóla á Snæfellsnesi eru sumarbúðir
á vegum Þjóðkirkjunnar. Þai- munu
vera laus pláss fyrir börn. á aldrinum
7- 10 ára, næstu námskeið, 7.-18.
júlí og 21. júlí-1. ágúst. Hvert nám-
skeið stendur í 12 daga og kostar
9.960 kr. Guðfræðinemar sjá um
námskeiðin sem bvggjast á leikjum,
íþróttum, bænastundum, fi-asðslu og
náttúmskoðun. -RóG.
Fiskur og ávextir
í þessum rétti á að vera kaldur
lax. Auðvitað má allt eins nota ann-
an kaldan fisk og gera þannig
skrautlegan rétt úr afgangi. En með
laxi em um 210 hitaeiningar í
skammtinum en uppskriftin er ætluð
fyrir tvo.
Ca 150 g lax eða annar
kaldur fiskur.
/2 appelsína, flysjuð og skorin
í smábita
!4 bolli steinlaus vínber
'A bolli fersk jarðarber
2 msk. smátt skorið sellerí
'A bolb jógúrt með sítrónusafa
1 msk. undanrenna eða léttmjólk
ögn af negul
8 fersk, ljósgræn salatblöð
Vi niðurskorin agúrka
2 msk. niðurskornar möndlur
Blandið saman í skál fiskinum, app-
elsínubitum, vínberjum, jarðarberj-
um og selleríi og hrærið varlega í.
Látið fjögur salatblöð og helminginn
af agúrkunni á hvom disk og skiptið
fiskblöndunni á diskana, hellið jóg-
úrtsósunni yfir og stráið möndlunum
yfir réttinn. -A.BJ.
Fiskinum er komið fyrir ofan á ávöxtum og grænmeti á salatblaði.