Dagblaðið Vísir - DV - 07.05.1990, Síða 28

36
MÁNUDAGUR 7. MAÍ 1990.
Merming
Lífið og listin
Strax í upphafi sýningar Nemendaleikhússins á
Glötuðum snillingum er gefinn tónninn um einstak-
lega ljúfa og skemmtilega kvöldstund með útskriftar-
hópi Leiklistarskólans og færeyska skáldinu William
Heinesen. Til sögu eru nefndir íbúar smábæjar í Fær-
eyjum snemma á öldinni, og áhorfendur fylgjast með
þeim í gleði og sorg. Við kynnumst björtum vonum
og brostnum draumum einstaklinganna í þessu litla
samfélagi þar sem kyrrstaöa ríkir og tækifæri til
frægðar og frama eru fátíð.
Þessi leikgerð Caspars Koch eftir samnefndri skáld-
sögu byggir að vonum mikið á þeirri skrýtnu og
skemmtilegu persónuflóru sem blómstrar gjarna í
bókum Heinsens og birtist ljóslifandi í málverkum
hans og teikningum. Yíir frásögninni er ljúfsár, svolít-
iö tregablandinn blær, sem gerir kröfu um það að far-
ið sé nærfærnum höndum um þessi breysku mann-
anna börn. Og þó að kímnin sé ekki langt undan í frá-
sögninni fer því fjarri að skopast sé að persónunum.
Málfar persónanna í Glötuðum snillingum er lifandi
og safaríkt, en það er Þorgeir Þorgeirsson, sem þýddi
leikgerðina. Hann hefur sem kunnugt er þýtt mörg
verk Heinesens á íslensku og hlotið verðskuldað lof
fyrir þá vinnu.
Sjónarhorn höfundar er mildilegt, hann horfir yfir
veröld sem var og hópinn sinn sem amstrar og bjástr-
ar í þessu litla plássi frá vöggu til grafar. Inntak sög-
unnar er boðskapur um væntumþykju og samhygð í
fábrotnu samfélagi og hina sammannlegu reynslu aö
eiga sér óhöndlanlegan draum. Draum, sem birtist í
ýmsum myndum og aldrei rætist, en gefur þó lífinu
tilgang og gildi á meöan hann er.
Glötuðu snillingarnir þrír eru bræður, Kornilíus,
Síríus og Márus. Þeir eru listelskir mjög en ekki að
sama skapi lánsamir og saga þeirra er óttalega rauna-
leg.
Vonin, sem í lok verksins er gefm um betri tíð, fylg-
ir Orfeusi hinum unga þegar hann leggur upp út í
hinn stóra heim.
I þorpinu blómstrar ástin í ýmsum myndum en trú-
arsöfnuður undir innblásinni handleiðslu Ankersens
sparisjóðsstjóra reynir að andæfa gegn öllum verald-
legum lystisemdum. Áhangendur hans hafa megnasta
ýmigust á fylliríi og lauslæti og hlusta með sælukennd-
um hrolli á skrautlegar játningar villráfandi sauða
sem snúið hafa til betri vegar.
Frá Janniksen er í söfnuðinum en eiginmaður henn-
ar, smiðurinn sterki hefur mestu skömm á öllu trúar-
brölti. Dóttir þeirra, Júlía, er heldur lausgyrt og veld-
ur miklu uppnámi þegar upp kemst að hún er ófrísk
en kærastinn hlaupinn á brott.
Fjölmargir aðrir koma við sögu, svo sem Urður
á Klöpp, en hún er skyggn og sér lengra en aðrir.
Hún á dótturina Kornelíu sem er blind og elskar tón-
Ust.
Þá má nefna Matt Gokk er viðsjárverður og hefur
myrkraverk á pijónunum en hvorki Óli sprútt né
Jacobsen ritstjóri geta komið í veg fyrir þau þó að
þeir gruni hann um græsku.
Þessar persónur og margar fleiri túlka fjórðubekk-
ingar Leiklistarskólans af áhuga og þrótti. Þau skipta
með sér hlutverkunum og leika tvö til fjögur hlutverk
hvert svo að það gefur auga leið að oft þarf að hafa
Leiklist
Auður Eydal
snör handtök þegar þau bregða sér úr einu gervi í
annað.
Persónurnar bera nokkuð sterk einkenni, eru
ákveðnar „týpur" og furðu margar munu geymast í
minni áhorfenda eftir þessa ágætu sýningu nemenda
LÍ. Bræðurnir þrír, sem þeir Hilmar Jónsson, Björn
Ingi Hilmarsson og Baltasar Kormákur leika, eru túlk-
aðir af einlægni og vandvirkni og Edda Arnljótsdóttir
átti góðan leik, bæði sem hin fjölvitra Urður á Klöpp
og eins í hlutverki stelpugopans Júlíu Janniksen.
Katarina Nolsöe tókst á við þrjú ólík hlutverk. Hún
lék hina bryöjulegu frú Janniksen með nokkrum fyrir-
gangi og auk þess hefðarmeyjuna Leonóru og Elíönu,
sem þvær flöskur í kránni. Erling Jóhannesson lék
m.a. skálkinn Matta Gokk með hæfilegum sjarma og
Eggert Arnar Kaaber hinn einkar mannlega Óla
sprútt.
Harpa Arnardóttir túlkaði ágætlega bæði upphafna
tilbeiðslu safnaðarkonunnar, frú Nillegaard, og sömu-
leiðis mun veraldlegri tilfinningar hennar í garð trúar-
leiðtogans. Og Ingvar Eggert Sigurðsson var hreint
óborganlegur sem Ankersen sparisjóðsstjóri og safn-
aðarformaður. Taktar og svipbrigði voru mjög vel
unnin og hvorki of né van þó að auðvelt sé að yfir-
keyra í hlutverkinu.
Það er án efa ekki hvað síst að þakka öruggri og
íhugulli leikstjóm Stefáns Baldurssonar, hversu heild-
stæð og vandlega unnin sýning þetta er.
Leikmynd Guðrúnar S. Haraldsdóttur er opinn pall-
ur meðfram langvegg. Form leikmyndarinnar gefur
bæði rými og frjálsræði sem er notað út í æsar í sýning-
unni, en hún nýtur sín tæpast fyrir þá sem sitja næst
sviðsbrún og hafa ekki yfirsýn yfir hana í heild. Bún-
ingarnir, sem Guðrún sá líka um, með aðstoö Þórunn-
ar E. Sveinsdóttur, eru sem slíkir vel valdir en þeir
tímasetja sýninguna um miðja öldina þó að hún eigi
að gerast mun fyrr og þess vegna verða t.d. umræðurn-
ar um áfengisbannið hálfannkanaiegar.
Gunnar Reynir Sveinsson samdi á sínum tíma tón-
list við verkið og sér Þorvaldur Bjömsson um hljóð-
færaleik. Lögin eru áheyrileg og lífgar tónlistin enn
frekar upp á sýninguna.
Fjórðubekkingar útskrifast nú í vor eftir strangt
nám. Sýningin á Glötuðum snillingum er þriðja og
síðasta verkefni þeirra í Nemendaleikhúsinu og mega
allir aðstandendur vel una þeim árangri sem þar næst.
Nemendaleikhúsið sýnir i Lindarbæ:
GLATAÐA SNILLINGA
eftir skáldsögu Williams Heinesen
Leikstjóri: Stefán Baldursson
Leikgerð: Caspar Koch
Þýðandi: Þorgeir Þorgeirsson
Leikmynd og búningar: Guðrún S. Haraldsdóttir
Tónsmíðar: Gunnar Reynir Sveirisson
Lýsing, hljóö og tæknivinna: Egill Ingibergsson
-AE
Andlát
Þóra Margrét Þórðardóttir frá
Gauksstöðum á Jökuldal lést á öldr-
unardeild Landspítalans 4. maí.
Charlotta Steinþórsdóttir, Þórsgötu
1, andaðist á Landspítalanum 3. maí.
Guðmundur Pálsson, Eskihlíð 8, and-
aðist 4. maí.
Randi Arhgríms, Suðurhólum 24, lést
í Borgarspítalanum 1. maí.
Þórunn Jónsdóttir, Hraunbæ 132,
Reykjavík, lést á heimili sínu þriðju-
daginn 1. maí.
Jarðarfarir
Gísli Árnason og Ragnhildur Jens-
dóttir. Jón fluttist til Reykjavíkur
1946 og hóf störf hjá Skattstofu
Reykjavíkur þar sem hann starfaði,
síðast sem afgreiðslustjóri, þar til
hann lét af störfum fyrir aldurs sak-
ir. Eftirlifandi eiginkona hans er
Arndís Hannesdóttir. Þeim hjónum
varð ekki barna auðið. Útfór Jóns
verður gerö frá Dómkirkjunni í dag
kl. 15.
hann lést 1987. Þeim hjónum varð
fjögurra barna auðið. Útför Þorvald-
ínu verður gerð frá Nýju kapellunni
í Fossvogi í dag kl. 16.30.
Anna Árnadóttir frá Þverá er látin.
Jarðarförin hefur farið fram.
Pétur Hjartarson, Blesugróf 20,
Reykjavík, lést 29. apríl sl. Útfór hans
hefur farið fram í kyrrþey að ósk
hins látna.
Nils Friðrik Pétursson, Dalbraut 27,
andaðist 24. apríl sl. Útförin hefur
farið fram.
Björg Sigríður Hermannsdóttir, Mel-
gerði 13, Reykjavík, andaðist 30.
apríl. Útfór hennar fer fram frá Bú-
staðakirkju þriðjudaginn 8. maí kl.
13.30.
Sigríður Theodórsdóttir, húsmæðra-
kennari frá Bægisá, sem andaðist á
hjúkrunarheimilinu Sunnuhlíð 29.
apríl 1990, verður jarðsungin frá
Kópavogskirkju þriðjudaginn 8. maí
kl. 13.30.
Þorvaldur Reynir Gunnarsson frá
Þorfmnsstöðum, Önundarfirði, verð-
ur jarðsunginn frá Kópavogskirkju
þriðjudaginn 8. maí kl. 15.
Ingvar Kjartansson forstjóri verður
jarðsunginn frá Dómkirkjunni
þriðjudaginn 8. maí kl. 13.30.
Útför Lilju Jónsdóttur, Hjúkrunar-
heimilinu Grund, fer fram frá Landa-
kotskirkju þriðjudaginn 8. maí kl.
10.30.
Ólavía Þórunn Theodórsdóttir, Stór-
holti 41, Reykjavík, verður jarðsung-
in frá Langholtskirkju þriðjudaginn
8. maí kl. 15. Jarðsett verður í Foss-
vogskirkjugarði.
Kristmundur Árnason frá Hnaukum,
Álftafirði eystri, Skjólbraut 7a, Kópa-
vogi, verður jarðsunginn frá Kópa-
vogskirkju í dag, 7. maí, kl. 13.30.
Námskeið
Námskeið í skyndihjálp
Reykjavíkurdeild RKÍ heldur námskeið í
skyndihjálp. Það hefst þriðjudaginn 8.
mai kl. 20 og stendur í 5 kvöld. Námskeiö-
ið verður haldið að Fákafeni 11, 2. hæð,
í nýju húsnæði deildarinnar. Ollum 15
ára og eldri er heimil þátttaka. Þeir er
áhuga hafa á aö komast á námskeiðið
geta skráð sig í síma 688188. Kennsludag-
ar verða 8., 9., 14., 15. og 17. maí. Kennd
verður skyndihjálp við helstu slysum,
m.a. endurlífgun, stöðvun blæðinga, við-
brögð við bnma, kali, ofkælingu og il.
Leitast verður við að heimfæra nám-
skeiðiö á slys í byggðum og óbyggðum.
Fyrirlestrar
Atvinnumöguleikar háskóla-
menntaðra kvenna hjá SÞ
Igor Vailye, fulltrúi ráðningarskrifstofu
Sameinuði þjóöanna, mun hinn 8. maí
nk. halda fyrirlestur í stofu 101, Lög-
bergi, Háskóla íslands, kl. 20 um atvinnu-
möguleika háskólamenntaðra kvenna
hjá Sameinuöu þjóðunum. Allsherjar-
þing Sameinuöu þjóðanna hefur sett það
markmið að í árslok 1990 skuli 30% há-
skólamenntaðra starfsmanna stofnunar-
innar vera konur en til samanburðar má
geta þess að hinn 30. júní 1989 voru kon-
ur 26,9% starfsmanna í þessum flokki.
Kynning Vallye er þáttur í viðleitni ráðn-
ingarskrifstofu Sameinuöu þjóðanna í að
ná þessu markmiði.
Fundir
Kvenfélag Seljasóknar
heldur fund þriðjudagskvöldiö 8. maí kl.
20.30 í Kirkjumiðstöðinni. Tískusýning.
Fræðslufundur í Skólabæ
Fræðslufundur verður haldinn kl. 20.30
í Skólabæ við Suðurgötu 26 miövikudag-
inn 9. maí. Fyrirlesari verður Jörgen Ole
Bærenholt, landfræðingur við Roskilde
Universitetscenter í Danmörku. Hann
dvelst á íslandi nú um 6 vikna skeiö við
rannsóknir, m.a. á sjávarþorpum en hef-
ur að undanfómu verið að athuga svæða-
þróun við Norður-Atlantshaf. Efni fyrir-
lestrarins: Orsakir dreifðrar byggðar -
um lifsform og auðlindastjórnun í sjáv-
arþorpum við Norður-Atlantshaf. I fyr-
irlestrinum verða kynntar hugmyndir
um lifsform og svæðaþróun á íslandi og
Færeyjum og komið inn á sömu atriði
hvað varðar Grænland og Norður-Noreg.
Fyrirlesturinn miðar að umræðum um
umhverfis-, félags- og efnahagslega þróun
sem byggir á svæðaþróun og opinberri
stefnu stjórnvalda.
Tónleikar
Tónleikar í íslensku
óperunni
Ungur tenór, Ólafur Árni Bjamason,
heldur sína fyrstu opinbem tónleika í
íslensku óperunni þriðjudaginn 8. maí
kl. 20.30. Við hljóðfærið verður Ólafur
Vignir Albertsson. Ólafur Ámi nam söng
hjá Guðrúnu Tómasdóttur og Sigurði
Dementz Franzsyni, síðan hjá Klöm
Barlow við Tónlistarháskólann í Bollm-
ington Indiana. í vor söng Ólafur fyrir
umboðsmenn óperuhúsa í Þýskalandi og
hefur verið ráðinn fyrsti tenór við óperu-
húsið í Regensburg. Debut hlutverk Ólafs
verður Don José í óperanni Carmen eftir
G. Bizet. Á efniskrá tónleikanna verða
ítalskar antikaríur, íslensk og skandín-
avísk lög, þýskar og ítalskar ópemaríur.
Tapad fundið
Tara litla ertýnd
Hún er ljós labrador hvolptík og býr á
Öldugötu 15 í Reykjavik. Ef einhver hefur
séð hana eða veit hvar hún er niðurkom-
in þá vinsamlegast hafið samband í síma
12310.
Fjölnúðlar
jón G. Gíslason lést 30. apríl sl. Hann
fæddist á Króki í Selárdal 25. ágúst
1910 Foreldrar hans voru hjónin
Þorvaldína K. Jónsdóttir lést 30. apríl
sl. Hún fæddist 9. september 1898 á
Staðarhöfða í Innri-Ákraneshreppi.
Hún giftist Steingrími Pálssyni en
Þá var f jör á Fróni
Aðeins eínn dagskrárliður stend-
ur upp úr eftir frekar bragðdaufa
helgi á sjónvarpsstöðvunum tveim-
ur. Það er að sjálfsögðu söngva-
keppni evrópskra sjónvarpsstöðva,
þar sem íslendingum tókst loks að
hrista fram úr ermunum lag sem
féll í góðan jaröveg dómnefnda. Víð
enduðum í fjórða sæti eins og frægt
er orðið og megum vel við una.
Útsendingin sjálf var ekki frá-
brugðin því sem áður hefur veriö.
Lá þó við slysi í byijun þegar Spán-
verjar urðu að byrja upp á nýtt
vegna einhverra galla í hij óði. En
eftir þessa byyjunarörðugleika gekk
allt að mestu snurðulaust fyrir sig.
Arthur Björgvin Bollason var þulur
og stóö sig með prýði eins og hans
var von og vísa. Hrifning hans á
franska flytjandanum var mikil og
vitnaði hann í tíma og ótíma um
lostafulla fegurð söngkonunnar.
Útsendingfrá söngvakeppninni
stóð í þrjá klukkutíma og oft hefur
landinn lýst yfir hversu leiðinleg
keppni þessi væri og það væri
tímasóun að horfa á hana en þaö
var alls ekki svo á laugardagínn,
fyrst og fremst vegna góðrar
frammistöðu Stjórnarinnar og einn-
ig vegna þess að talningin hefur
ekkií langantíma verið jafhspenn-
andi. ítalska og írska lagið skiptust
á að vera i fyrsta sæti þar til ljóst
var við næstsíðustu stigagjöfma að
ítalska lagið myndi sigra. Þá má
segja Júgóslövum til hróss að öðru-
vísi en áður þá töfðu kynnar keppn-
innar aldrei fyrir með blaðri sem
svo oft hefur verið yfirborðskennt
ogleiðinlegt.
Að lokum vil ég minna á tvo dag-
skrárliði á rás tvö á sunnudagseftir
miðdögum sem unnendur góðra
dægurtónlistar ættu ekki aö láta
frarn hjá sér fara. Ellý Vilhjálms er
með virkilega góðan þátt, Með
liækkandi sól, þar sem þekkt lög
fyrri ára fá að njóta sín. Ellý kynnir
lögin á einkar aðlaöandi og innileg-
an hátt. Þá er ekki síöur skemmtiloj
þáttaröö Magnúsar Þórs Jónssonar
(Megasar), Raymond Douglas Davi;
og hljómsveit hans, þar sem hann
rekur feril einhverrar þekktustu
hljómsveitar rokksögunnar, Kinks
Hilmar Karlsso