Alþýðublaðið - 09.04.1968, Page 2

Rltstjórar: Kristján Bersl Ólafsson (áb.) og BenedlKt Gröndal. Símar: 14900
14903. — Auglýsingasími: 14906. — Aðsetur: Alþýðuhúsið við Hverfisgötu,
Reykjavífc. — Prentsmiðja Alþýðublaðsins. Sími 14905. — Áskriftargjald kr.
120,00. — I lausasölu fcr. 7,00 eintakið--Útgefandi: Nýja útgáfufélagið hf.
ÍÞRÓTTIR INNANHÚSS
Sigur íslenzba landsliðsins í
handknattleik yfir Dönum á
sunnudag var íþróttaunnendum
mikið ánægjuefni. Þessar tvær
þjóðir leiða oft saman hesta sína
í ýmsum íþróttagreinum, eins og
eðlilegt er ivegna mikils vinskap
ar. í handknattleik bafai Danir á-
vallt sigrað, síðast á laugardag,
þar til í sunnudagsleiknum.
Þessi íþróttaviðburður gefur til
efni til að ræða stöðu inniíþrótta
hér á landi. Til skamms tíma hef
ur lítið orð farið af þessum leikj-
um, þar eð lítið hefur verið um
nægilega góð húsakynni. Á þessu
hefur orðið nokkur breyting í
stærstu byggðum, og kemur ár-
angurinn fram í góðri frammi-
stöðu í handknattleik og körfu-
knattleik.
Innanhússíþróttir eiga eðlilega
að skipa veglegan sess á íslandi,
þar sem stutt sumar og risjótt
veðurfar hljóta að rýra aðstöðu
útiíþrótta miðað við flest þau
lönd, sem við keppum við. Þess
vegna ætti 'að leggja mun meiri
áherzlu á að bæta aðstöðu til inn
anhússíþrótta víðs vegar um
landið.
Ekki er rétt að einskorða áhuga
í þessum efnum við stjörnur og
stórkappleiki. Verður að hugsa
um gildi íþróttanna fyrir allan
fjölda manns, og meta þær fyrst
og fremst eftir því. Fer ekki á
milli mála, að Íslendingum væri
hollt að geta stundað meira af
íþróttum að vetrarlagi, þegar hið
langa og þunga skammdegi
leggst á. Þarf íslenzka þjóðin að
gera mikið átak til þess að auka
mótstöðuafl fólksins gegn myrkri
og drunga, bæta heilbrigði og
efla þarmeð lífsgleði.
Auk fleiri fullnægjandi húsa
til að stunda fimleika, hand- og
körfuknattleik og aðrar greinar,
sem þurfa svipuð húsakynni, þarf
að athuga aðrar greinar. Skauta-
ís er mjög ótryggur á íslandi,
þrátt fyrir langan vetur. Mundi
sú ágæta íþrótt vakna 'af dvala,
ef hér kæmu skautahús með til-
búnum ís, og þúsundir manna
njóta þess, leikmenn ekki síður
en snillingar. íshockey gæti orðið
ivinsæl íþrótt hér, ekki síður en
meðal Vestur-íslendinga. Kúlu-
spil á ís (curling) er einnig vin-
sæl inni- og útiiþrótt í nágranna
löndum, Skotlandi, Kanada og
víðar.
Af öðrum inniíþróttum, sem er-
indi eiga til íslendinga, má nefna
kúluspil (bowling), sem mundi
reynast hressandi tilbreyting fyr
ir marga fjölskyldu, sem lítið
hreyfir sig á veturna. Er raunar
merkilegt, hve mikið er reist af
fínum danssölum og vínstúkum,
meðan kúuspilsbrautir eru nær
óþekktar.
íþróttir eru alltaf til góðs, en
íslendingar þurfa sérstaklega á
að halda íþróttum innanhúss í
skammdeginu, auk þess sem von
andi færist meira líf í vetrarí-
þróttir utanhúss.
BYGGÐASÖFN
Fyrir hálfum mánuði vék ég
að því hér á þessum stað, að
til væri álitlegur stofn að sjó
minjasafni í landinu, en hann
væri aðeins dreifður víðs veg
ar um landið. Þjóðminjasafn
íslands á að sjálfsögðu ílest
muna af þessu tagi eða hefur
umsjón með þeim, en sum
byggðasöfnin búa einnig yfir
ýmsu merkilegu og vera má
að eitthvað sé líka til í einka
eign- Væri þetta allt fært í
einn stað væri þar komið ekki
ómyndarlegt safn.
Þetta getur gefið tilefni til
að taka til meðferðar safnamál
okkar íslendinga í heild og
þá stefnu sem þar hefur verið
fylgt. Þjóðminjasafn íslands
var sett á fót fyrir rúmri öld
og hefur verið reynt að gera
það. að vísindalegu þjóðmenn-
ingarsafni, safni sem gæti gef
ið raungott yfirlit yfir íslenzka
menningu fyrri tíma. Þetta
hefur tekizt furðu vel, þótt
bæði húsnæðisleysi og sjálf-
sagt fjárskortur líka geri safn
inu erfiðara um vik- Hins veg
ar er það svo, að ýmislegt
skortir á að Þjóðminjasafnið
sé tæmandi um sum svið ís-
lenzkrar þjóðmenningar; ýms-
ir gripir, sem þar gælu fyllt
upp í eyður í þá þjóðlífsmynd,
sem safnið flytur mönnum, eru
þar ekki til, en hins vegar
finnst sumt af því dreift í
byggðasöfnum úti á lands-
byggðinni. Má þar nefna sem
dæmi að Byggðasafn Vest-
fjarða á ísafirði hefur í sinni
vörzlu eitthvað af áhöldum
tengdum sjósókn, sem ekki eru
til í Þjóðminjasafninu.
Nú gefur það auga leið að
þessar glopour í Þjóðminja-
safni gera ýmsum erfiðara um
vik. Menn sem ætla til dæm-
is að rannsaka fræðilega horf
in vinnubrögð geta ekki látið
sér nægja að koma í Þjóðminja
safnið, heldur verða þeir að
taka sér fyrir hendur tímafrék
og kosínaðarsöm ferðalög til
þess að skyggnast í byggða-
söfn víðsvegar um land. Þetta
vekur þá spurningu, hvort
þróun byggðasafnanna hafi að
öllu leyti verið okkur til góðs,
hvort hún hafi ekki að ein-
hverju leyti orðið til þess að
dreifa kröftunum um of og
komi niður á Þjóðminjasafn-
inu, sem auðvitað er hið eina
þessara safna sem hefur skil-
yrði til að verða raunverulegt
þjóðmenningarsafn.
Vel má vera að ekki sé alls
kostar sanngjarnt að setja
byggðasöfnin upp sem einskon
ar andstæðu Þjóðminjasafns-
ins eða keppinauta þess. Trú-
legt er að einmitt byggðasöfn
KJALLARI
in hafi orðið til þess að bjarga
frá glötun einu og öðru, sem
hefði týnzt úr sögunni hefði
Þjóðminjasafnið verið eitt um
hituna við björgunarstörfin-
Þá má heldur ekki gleyma
hinu að byggðasöfnin hafa
kveikt í mörgum áhuga á forn
minjum og þar hafa margir
lagt hönd á plóginn og unniö
óeigingjarnt starf að eflingu
þeirra. Hins vegar verður að
gæta þess að dreifa ekki kröft
unum of mikið og fjölda
byggðasafnanna verður að
setja talsvert ströng takmörk.
Það er tvímælalaust betra að
hafa söfnin færri og fullkomn
ari heldur en vera með lítil-
fjörlegar byggðasafnsnefnur £
hverjum hreppi, eins og um
skeið leit út fyrir að ætlaði
að verða. Og byggðasöfnin
verða lxka að hafa góða sam-
vinnu við Þjóðminjasafnið og
jafnvel leggja á sig einhverj
ar fórnir til þess að það geti
orðið sem fullkomnast-
KB.
VIÐ
Míf—
111111
Hvenær er
mæSiríBin fullur?
SÉRHVERT blað sem ástund-
ar eitthvert siðferði lítur á það
sem skyldu sína að hlú að
gömlum stuðningsmönnum, að
minnsta kosti hlýtur það að
vera krafa númer eitt af þeirra
hálfu að á þá sé ekki ráðizt í
þeirra eigin málgagni. Nú hef
ur það skeð að Alþýðublaðið
hefur birt svæsna árás á gaml
an félaga, Elínborgu Lárusdótt
ur, rithöfund. Sá sem stendur
fyrir þessari aðför er að sjálf
sögðu hinn mikli Alvitur í ís-
lenzkri bókmenntagagnrýni, ÓI
afur Jónsson. ÓJafi fannst það
mikil goðgá að Elinborg og Jón
Björnsson skyldu hækkuð um
set við úthlutun listamanna-
launa í vetur. Nú er það al-
kunna að ritverk Elínborgar
um horfnar kynslóðir, sem
hófst með bókínni, Sói í há-
degisstað, nýtur álits allra bók
menntaunnenda. Og að bera
saman verk Jóns Björnssonar
og sumra þeirra „snillinga“,
sem Ólafur telur í flokki út-
valdra, hygg ég að gæti ekki
endað nema á einn veg. Þar eð
það er staðreynd sem hvorki
Ólafur né aðrir geta umflúið
að sögulegar skáldsögur Jóns
njóta mikillar hvlli. En höfuð-
gallinn við bæði Elínborgu og
Jón er vitaskuld sá að þau
hafa ekki tekíð unp þann sið
að skrifa úndir einhvers áróð
ursplögg kommúnista til að fá
gott veður í hinum íslenzka
bókmenntaheimi. —
En bezt kemur Ólafur Jóns
son upp um illkvittni sína í
garð Iýðræðissinnaðra rithöf-
unda í síðasta hefti Samvinn-
unnar. Þar var lionum falið að
rita nöfn fimm markverðustu
ritverka frá árinu 1967. Og
tókst honum að gera það án
þess að minnast eínu auka teknu
orði á skáldsögu Guðmundar G.
Hagalíns Márus í Valshamri,
sem að allra dómi jafnvel
kommúnista er ein bezta skáld
saga Hagalíns. Árás Ólafs á
“* Hagalín er að því leytinu harð
ari og illskeyttari en níð hans
um Elínborgu og Jón Björns-
son, þar sem Hagalín er einn
hlezti talsmaður sósíaldemó-
krata og hefur Iagt geysimikið
af mörkum í Alþýðublaðið.
Mér verður á að spyrja,
hvenær er mælirinn fullur,
Benedikt?
Hilmar Jónsson.
^2 9. apríl 1968. — ALÞÝÐUBLAÐIÐ