Dagur - 12.07.1945, Side 1

Oddur Björnsson,
prentmeistari,
i |
látinn.
ODDUB BJÖRNSSON,
prentmeistari og prentsmiðju-
eigandi, heiðursborgari Akur-
eyrarkaupstaðar, létzt í sjúkra-
húsi, 5. þ. m. Þessa merka borg-
ara er minnzt á 3. síðu blaðs-
ins í dag.
Utlegð 300 Islendinga á Norðurlöndum er nú lokið
Sjúkahúsið byggt á Eyrarlandstúni
Flutningurinn samþykktur af bæjarstjórn
á fundi í fyrradag
Húsameistari ríkisins hafði mælt með staðnum
Dagur
kemur ekki út í næstu viku
vegna sumarleyfa í prenlsmiðj-
unni. Skrifstofa blaðsins verður
lokuð frá næstk. laugardegi til
þriðjudagsins 24. þ. m.
Sólmyrkvi s.l. mánudag.
9/10 hlutar sólarinnar
myrkvaðir á Norðurlandi
Sólmyrkvi gekk yfir norður-
hvel jarðar'sl. mánudag. Hófst
hann hér nyrðra klukkan 12,14
eftir íslenzkum tímá og náði há-
niarki klukkan 13,27 og voru þá
9/10 hlutar sólarinnar myrkvað-
ir. Veður var bjart og því ágætt
að fylgjast með myrkvanum. Er
myrkvinn hafði náð hámarki
varð rökkvað úti og ekki lesbjart
í húsum inni. Mjög kólnaði í
veðrinu eftir að myrkvinn ágerð-
ist og féll liiti úr 33 stigum á
Celcíus, á móti sólú, í 16 gráður,
en komst fljótlega í samt !lag aft-
ur eftir myrkvann. Almyrkvi var
um það bil 200 mílur hér norð-
an við Island og í sumum norð-
lægum löndum, t. d. Norður-
Rússlandi og á Finnmörk.
Klukkan 7,30 í gærmorgun
lagði Catalina flugbátnr Flugfé-
langs íslands upp í fyrstu ís-
lenzku millilandaflugferðina
með farþega og var flogið til
Prestwick í Skotlandi. Með bátn-
um voru fjórir farþegar frá
Reykjavík og fjögra manna
áhöfn. Flugmenn í þessari fyrstu
ferð voru þeir J.óhannes R.
Snorrason, Sigfússonar, skóla-
stjóra hér í bæ, og Smári Karls-
son, úr Reykjavík. Báturinn
lenti í Prestwick klukkan 13,20 í
gær eftir tæpl. sex klukkustunda
flug frá Reykjavík. Gert er ráð
fyrir, að flogið verði heirn í dag.
Flugfélagið varð fyrir því
óhappi nú í vikunni, að Beech-
craft-flugvél. þess brann á flug-
vellinum á Stóra-Kroppi í Borg-
arfirði. Engan sakaði, en flugvél-
in er gjörónýt. Eldúrinn kom
upp í hreyflinum og tókst flug-
mönnunum ekki að slökkva
hann þrátt fyrir ítrekaðar til-
Á bæjarstjórnarfundi í fyrra-
dag var til urnræðu álit meiri-
hluta bygginganefndar nýja
sjúkrahússins um að byggja nýja
sjúkrahúsið á Eyrarlandstúni, en
ekki í brekkunni sunnan gamla
spítalans, eins og fyrr hafði verið
ráðgert'. Hrisameistari ríkisins,
próf. Guðjón Samúelsson, sem
dvalið hefir hér í bænum að und-
anförnu til þess að athuga þessi
mál, hafði sent bæjarstjórninni
álitsgerð, þar sem hann leggur
til, að byggingunni verði valinn
staður á Eyrarlandstúninu og
telur ,,lang glæsilegasta sjúkra-
hússtæðið".
Eftir langar umræður var álit
meirihluta Ijygginganefndarinn-
ar samþykkt með 6 atkv. gegn 5.
Þessir . greiddu atkvæði með
flutningnum: Jakob Frímanns-
son, Brynjólfur Sveinsson, Þor-
steinn M. Jónsson, Elísabet Ei-
raunir, enda komst hann fljót-
lega í benzínið og varð Jrá við
ekkert ráðið.
Ágóðinn af Jónsmessn-
hátíðinni varð
35 þúsund krónur.
Kvenfélagið Fraintíðin safnaði
35 þúsund krónum tij áhalda-
kaupa fyrir .sjúkrahúsio á Jóns-
messuhátíðinni, sem félagið
gekkst fyrir hér í bænum, að því
er gjaldkeri félagsins hefir tjáð
blaðinu. Er þetta hinn glæsileg-
asti árangur og líklega einsdæmi,
að svo mikið fé hafi safnast á jafn
skömmum tíma hér í bænum.
Félagið hefir beðið blaðið að
færa bæjarbúum öllum beztu
þakkir fyrir velvilja, stuðning og
hjálpsemi þeirra við undirbún-
ing hátíðahaldanna og fyrir ör-
læti þeirra fyrir hið góða málefni
á hátíðinni sjálfri.
ríksdóttir, Áskell Snorrason og
Jón Hinriksson. Á móti voru:
Jón Sveinsson, Ólafur Thoraren-
sen, Indriði Helgason, Friðrik
Magnússon og Jakob Árnason.
Er þar með lokið margra vikna
Jrrefi um val byggingarstaðar fyr-
ir sjúkrahúsið ogverðurnúhafizt
lianda um að fullgera uppdrætti,
legg ja veg að nýja staðnum og
hef ja síðan verkið þar.
í álitsgerð sinni um málið seg-
ir húsameistari ríkisins m. a.:
,,Lang glæsilegasta sjúkrahús-
stæðið, sem eg hefi séð á Akur-
eyri, er Eyrarlandstúnið. Sjúkra-
húsið ætti að* standa efst á
brekkubrúninni, þá kæmi dæld-
in í túninu fram við sjúkrahús-
(Framhald á 8. síðu).
Örlygur Sigurðsson list-
málari, kominn heim.
Ætlar að hafa sýningu á
Akureyri í haust.
Örlygur Sigurðsson listmálari
er nýkominn heim til íslands eft-
ir margra ára dvöl í Ameríku.
Hingað til bæjarins kom hann
loftleiðis sl. föstudag.
Dagur kom að máli við Örlyg
og spurðist fyrir um hvort hann
mutidi halda hér málverkasýn-
ingu á næstunni.
„Eg hefi hugsað- mér að hafa
hér sýningu, en sennilega ekki
fyrr en í haust,“ svaraði Örlygur.
— Hvað hyggst Jrú fyrir í sum-
ar?
„Eg ætla að vera heima og
mála.“
— Hverfurðu aftur vestur til
framhaldsnáms?
„Það er allt óráðið um mína
hagi, en eg hafði ætlað mér að
halda austur á bógirin ef mér
gefst færi á því, helzt til Frakk-
lands, og stunda framhaldsnám
þar.“
— Hvað viltu segja okkur um
lífið og listina í Ameríku?
„Blessaður vertu, eg hefi ekk-
ert að segja um Ameríku nema
Jrað sem allir vita.“
Og þar með var Örlygur allur
á brott. Dagur býður hinn unga
og efnilega listamann velkominn
hiern.
Fyrsta íslenzka farþegallugið
milli landa í gær.
Catalinabátur Flugfélagsins flaug til Skotlands.
Esja kom til Reykjavíkur sl. mánudag með
íslendinga frá Danmörku, Noregi, Svíþjóð
og meginlandinu
r t
Oskar Magnússon frá Túngunesi segir frá ferða-
laginu, dönsku frelsishreyfingunni og viðhorfi
Dana til íslendinga
Reykjavík á þriðjudag. Sérstaklega ritað fyrir Dag.
Á mánudaginn, lauk margra ára stríðsútlegð 300 ís-
lendinga á Norðurlöndum og á meginlandi Evrópu.
Esja lagði að hafnarbakkanum í Reykjavík klukkan 10
árdegis og skömmu síðar stigu farþegarnir á íslenzka
grund í fyrsta sinn í mörg ár. Sumir höfðu dvalið sex ár
erlendis, aðrir lengur.
Mesti mannfjöldi, sem nokkru sinni hefur safnazt
saman við höfnina í Reykjavík, tók á móti skipinu og
borgin var öll fánum skreytt. Vegleg mótttökuathöfn
hafði verið undirbúin og hófst hún með því, að karla-
kórar höfuðstaðarins sungu ættjarðarljóð, en að því
loknu ávarpaði Emil Jónsson, samgöngumálaráðherra,
farþegana og bauð þá skipverja velkomna heim. Ásgeir
Sigurðsson þakkaði af hálfu skipshafnarinnar, en Guð-
mundur Arnlaugsson, cand. mag., fyrir hönd farþeg-
anna. Að lokum sungu farþegarnir þjóðsönginn, en
allur mannf jöldinn tók undir.
Að þessu loknu fóru farþeg-
arnir að ganga á land og var
þeirn vel og innilega fagnað af
mannfjöldanum. Sérstaka at-
hygli vakti Jrað, er Jóhann Pét-
ursson, svarfdælski risinn, sem
dvalið hefur í Danmörku nú um
langa hríð, gekk niður landgang-
inn, Jrví að hann bar höfuð og
herðar yfir hæstu menn. Var
honum fagnað mjög af mann-
fjöldanum.
Meðal farþeganna var Óskar
Magnússon sagnfræðingur frá
Tungunesi og kona hans, Rig-
mor. Tíðindamaður Dags náði
tali af honum skömmu eftir
komu skipsins og rabbaði við
hann góða stund um ferðalagið,
ástandið í Danmörku og fleira.
Handtökur — yfirheyrslur — ójöfnuður.
— Hvernig gekk ferðalagið?
„Esja lagði af stað frá Höfn,
sunnudaginn 3. júlí, eftir mik-
inn eril og amstur þeirra, sem
með henni ætluðu að fara. Vega-
bréf fengum við ekki fyrr en
hálftíma áður en skipið lagði frá
bryggju og fram til þess tíma
vissi enginn hverjir fengu að
fara og hverjir ekki. Má nærri
geta, að þetta olli mönnum mik-
illi óþreyju og kvíða. Er lagt var
frá, var okkur tilkynnt, að nokk-
ur töf mundi verða á ytri höfn-
inni í Kaupmannahöfn. Ef til
vill yrði það vika, ef til vill að-
eins einn dagur og þannig fór
það. Þegar þangað kom renndi
vélbátur, með alvopnaða danska
frelsisvini og enska hermenn inn-
anborðs, upp að skipshliðinni og
tóku þeir höndum fimm farþega,
leiddu þá ofan í bátinn og héldu
til lands aftur. Engin mótmæli
dugðu til að koma í veg fyrir
Jretta og almenn og áköf gtemja.
ríkti á skipinu. Enda er óhætt að
segja, að atburður þessi varpi
svörtum skugga á ferðalagið þeg-
ar í upphafi. 1
En sagan er enn ekki öll. Eftír
var skilinn í skipinu dansk-
amerískur liðsforingi og 3 enskir
hermenn, þungvopnaðir, og
enskur túlkur, Thomas Buck að
nafni, mesti afbragðsmaður, en
það er meira en hægt er að segja
um hinn dansk-ameríska for-
ingja, sem settur var til höfuðs
okkur. Maður þessi leit á sig sem
hæstráðanda á skipinu og hegð-
aði sér eftir því.
Þegar til Gautaborgar kom tók
foringi þessi af okkur vegabréfin
og fékk okkur í staðinn bréfmiða
með sinni undirskrift og skyldi
hann gilda sem vegabréf frá skipi
og til skips í Gautaborg. Lét
hann þess jafnlramt getið, að við
fengjum ekki vegabréf aftur, ef
við týndum miðanum. Við feng-
(Framhald á 8. síðu).