Dagur - 12.07.1945, Blaðsíða 2

2
DAOU&
Fimmtudaginn 12. júlí 1945
. i v ..... .......
Höfuð nýskipunarstjórnarinnar ieitt
sem vitni gegn kenningum Sigfúsar
og Gísla um blessun dýrtíðarinnar
Sendimenn nýsköpunarstjórn-
arinnar, þeir Sigfús Sigurhjartar-
son og Gísli Jónsson, virtust eiga
það aðalerindi til höfuðstaðar
Norðurlands að fræða Akureyr-
arbúa unr blessun dýrtíðar og
verðbólgu fyrir atvinnuvegina
og allan almenning. Af ræðum
þeirra á fundinum fyrra föstu-
dagskvöld varð ekki annað
ráðið, en dýrtíðin væri sá trausti
grundvöllur, er 'nýsköpun at-
vinnuveganna yrði að byggjast á.
I þessu sambandi er afar fróð-
legt að skyggnast dálítið aftur í
tímann og hlýða á, hvað Ólafur
Thors, sem nú er höfuð dýrtíð-
arstjórnarinnar, hafði um þetta
mál að segja, áður en hann var
fjötraður í net kommúnista.
í byrjun marz 1942 sagðist
honum m. a. svo á Alþingi, þeg-
ar hið svonefnda gerðardóms-
frumvarp var þar á ferðinni:
,,í öllum siðmenningarlönd-
urn er nú háð hörð barátta gegn
dýrtíðinni. Og alls staðar er
þeirri herferð hagað á sama hátt.
Allir stefna öílum árásum á sömu
tvo höfuðóvini, hækkun kaup-
gjalds og hækkun afurðaverðs.
Hvers vegna? Það er vegna þess,
að allir hafa fyrir löngu gert sér
ljóst, að það er þetta tvennt,
kaupgjaldið og áfurðaverðið,
sem skapar verðbólguna. Hvert
verðlagið skapar annað, en bæði
skapa þau dýrtíðarskrúfuna, sem
allt veltur á að stöðva.
íslendingar eiga mörgum öðr-
um betri aðstöðu til að öðlast
fullan skilning á þessum málum.
Innlendar afurðir ráða vísitöl-
unni að 4/s hlutum. Hækki
kaupgjaldið, vex framleiðslu-
kostnaðurinn að sama skapi.
Framleiðendur krefjast að fá það
bætt með hækkuðu afurðaverði.
Sú verðlagshækkun veldur svo
aftur því, að kauphækkunin
verður launþeganum einskis
virði. Hann fær að sönnu fleiri
krónur, en þær eru verðminni,
svo að hann getur ekki aflað sér
meiri lífsþæginda eftir kaup-
hækkunina en fyrir. Hann krefst
því nýrrar kauphækkunar, sem
svo leiðir til nýrrar hækkunar á
afurðaverðinu o. s. frv. Þetta er
dýrtíðarskrúfan. í rauninni
hækkar hún hvorki afurðaverðið
né kaupgjaldið. Hún lækkar
verðgildi peninganna. Hún
ræðst á spariféð, ellitrygginguna,
líftrygginguna, peningakröfuna
í hverju formi, sem er. Gerir
peningana stöðugt verðminni,
þar til þeir eru að engu orðnir.
En sá, sem berst fyrir dýrtið-
inni, er ekki aðeins fjandmaður
sparifjáreiigemda, gamalmenna,
ekkna og munaðarleysingja og
annarra, er afkomuvonir hafa
byggt á peningaeign eða pen-
ingakröfum. Nei, hann er einnig
böðulil framleiðenda og launa-
manna og raunar alþjóðar.
Við okkur íslendingum blasir
bölvun framtíðar óvenju skýr og
ótvíræð, sé verðbólgan látin ó-
hindruð."
í sömu þingræðu, sem hér er
vitnað til, spáir Ólafur Thors
um afleiðingar dýrtíðarinnar, ef
ekki verði spornað við aukningu
hennar, á þessa leið: - ,
„Segjum, að Alþýðuflokkur-
inn og kommúnistar hefðu sigr-
að og kaupgjald og verðlag feng-
ið óhindrað að eigast við. Segj-
um, að vísitalan hefði ekki verið
stöðvuð neitt nærri 183 stigum,
eins og ,nú er, heldur t. d. kom-
izt í 500, eða rétt hærra en í síð-
ustu styrjöld, og auðvitað væri
kaupgjaldið og verðlagið í réttu
hlutfalli.
Hvað skeður þá?
Það, sem skeður er þetta: Þeg-
ar tekjur ríkissjóðs bregðast, en
jafnframt hlaðast á hann nýjar
kvaðir og skyldur, þá lækkar Al-
þingi á einni kvöldstund með
einni lagabreytingu dýrtíðar-
uppbætur embættis- og sýslunar-
manna úr 400% í 300% eða
100%, eftir því sem fjárhagur
ríkisins krefst. í kjölfarið og fast
á eftir sigla ríkisstofnanir, verzl-
anir, sem viðskipti missa, fram-
leiðendur, sem þola verða rnark-
aðsmissi og verðfall o. s. frv.
Verkalýður til lands og sjávar
mótmælir. Verkföll og verkbönn
neyta átaka og afls. Kannske
lækkar tímakaupið lítið, en tím-
unum fækkar, atvinnan minnk-
ar. Atvinnuleysið heldur innveið
sína með sult og seyru til hvorr-
ar handar.
Þetta er það, sem koma mun
ef barátta Sjálfstæðisflokksins og
Framsóknarflokksins gegn dýr-
tíðinni yrði brotin á bak aftur“.
Og enn kvað Ólafur, eftir að
hann hafði brugðið upp þessari
mynd af ástandinu, er vaxandi
dýrtíð mundi skapa:
„Hver þorir að segja að liann
vilji þetta?
Enginn.
En kommúnistar vilja þetta.
Þeir skilja hvað í vændum er, ef
þjóðin æðir áfram í gullleit og
gróðavímu á feigðarbraut vax-
andi dýrtíðar. Þeir sjá hrunið,
sem þá In'ður íslendinga, verð-
leysi peninganna, afnám eigna-
réttar, upplausn sjálfs þjóðskipu-
lagsins."
Hér er fengin skjálfest sönn-
un, óyggjandi heimild fyrir því,
að fyrir þremur árum var Ólafur
Thors fullkominn skoðanasam-
herji Framsóknarflokksins, þeg-
ar um dýrtíð og verðbólgu er að
ræða. Öll framsetning hans ber
það með sér, að hann talar af
fullri sannfæringu um skaðsemi
dýrtíðarinnar og hinar hörrnu-
legu afleiðingar hennar, sem
hljóta að koma síðar í ljós. Hann
hefir glöggan skilning á því á-
standi er dýrtíð og verðbólga
skapa. Hann eggjar þjóðina lög-
eggjan, þó að með óbeinu orða-
lagi sé, að fylgja sér og 'Fram-
sóknarflokknum í baráttunni
gegn aukinni dýrtíð. Hann varp-
ar frain þessari spurningu:
„Hver þorir að segja, að hann
vilji þétta?" þ. e, auka (jýrtíðina
og verðbólguna. Og hann svar-
ar: „Enginn." En Ól. Th. sér
strax, að þetta er ofmælt. Þess
vegna bætir hann við: „Komm-
únistar vilja þetta." Og hann
gefur skýringu á því, hvers vegna
kommúnistar vilji þetta. Þeir
vilja, að „þjóðin æði áfram í
gullleit og gróðavímu á feigðar-
braut vaxandi dýrtíðar,“ því að
um leið sjá þeir „hrunið, sem þá
bíður íslendinga, verðleysi pen-
inganna, afnám eignaréttar.upp-
lausn sjálfs þjóðskipulagsins“.
Framangreindan dóm fellir
Ólafur Thors í marzmán. 1942
yfir öllum þeim, sem ekki taki
þátt í baráttu $jálfstæðisflokks-
ins og Framsóknarflokksins gegn
vaxandi dýrtíð og verðbólgu.
Hann fullyrðir, að enginn þori
að skerast úr þeim leik og gerast
þar með „fjandmaður sparifjár-
eigenda, gamalmenna, ekkna og
munaðarleysingja“ og þar á ofan
„böðull framleiðenda og launa-
manna og raunar alþjóðar" —
nerna kommúnistar.
En hér skjátlaðist Ólafi rauna-
lega. Einn maður, utan konnn-
únistaflokksins, þorði að drýgja
allar þessar syndir, það var Ól-
afur Thors sjálfur. Og hann
gerði meira. Hann fékk allan
flokk sinn til að fylgja sér á þess-
ari syndabraut, fékk allan Sjálf-
stæðisflokkinn til að gerast „böð-
ull alþjóðar," þar til fjórðungur
þingflokksins skarst úr leik á
síðasta hausti.
Nokkrum vikum eftir að Ól.
Th. kvað upp hinn harða og rétt-
láta dóm yfir þeim, sem gerðust
„böðlar alþjóðar,“ myndaði
hann ríkisstjórn í skjóli komm-
únista og sleppti dýrtíðinni
lausri, er hafði það í för með
sér, að hún tvöfaldaðist á
skömmum tíma. Á síðastl. hausti
myndaði hann síðan aftur stjórn
með þeim mönnum, sem hann
sjálfur sagði, að einir vildu auka
dýrtíð og verðbólgu, þ. e. gerast
„böðlar alþjóðar" ineð það fyrir
augum að fá „hrun“, „verðleysi
peninga“, „afnám eignarréttar“
og „upplausn þjóðskipulagsins“.
Með fyrr tilfærðum dómi hef-
ir Ólafur Thors kveðið upp
dóm, ekki aðeins yfir kommún-
istum, sem hann upphaflega var
einum ætlaður, heldur og eftir
því sem síðar hefir komið fram,
yfir sjálfum sér og meirilrluta
Sjálfstæðisflokksins á þingi,' því
að allir þessir aðilar hafa aukið
dýrtíðina, síðan hin nýja ríkis-
stjórn settist að völdum, m. a.
með því að beita sér fyrir al-
mennum kaup- og launahækk-
unum, sem þó verður launþeg-
unum „einskisvirði“, eins og Ól.
Th. tekur réttilega fram, því
hækkaður framleiðslukostnaður
krefst hækkaðs afurðaverðs.
Þá má ekki gleyma sendlum
ríkisstjórnarinnar, sem nú eru
látnir fara um landið og prédika
fyrir lýðnum, að dýrtíðin sé allra
meina bót, eins og þeir Sigfús
Sigurhjartarson og Gísli Jónsson
gerðu. Samkv. úrskurði Ólafs
Tliors frá 1942 eru þessir sendi-
menn ríkisstjórnarinnar falsspá-
menn, sem reyna að afvegaleiða
háttvirta kjósendur. Það hlýtur
að vera afar óþægilegt fyrir þessa
sendiboða ríkisstjórnarinnar að
koma fram fyrir kjósendur með
þenna dóm yfir höfði sér og að
hægt sé að leiða sjálft höfuð rík-
isstjórnarinnar sem vitni um fá-
nýti kenninga þeirra um ágæti
dýrtíðarinnar.
Ummæli Ólafs Thors bera það
greinilega með sér, að 1942 var
hann samherji og skoðanabróðir
Framsóknarmanna í dýrtíðarmál-
unum. Baráttu andinn í höfði og
hjarta Ól. Th. gegn þessum vá-
gesti var þá í fullu fjöri. Sams
konar andi er enn ríkjandi í
Framsóknarflokknum, en nýr
andi hefir tekið sér bólfestu í
huga Ól. Th„ það er konnnún-
istiskur andi, sem er fjandsam-
legur sparifjáreigendum, gamal-
mennum, ekkjum og munaðar-
leysingjum, að því er ól. Th.
segir réttilega.
Hvað er það, sem hefir knúð
Ólaf Thors og flokksmenn háns
til svo geysilegrar kollsteypu í
dýrtíðarmálunum, að nú veit
það upp, sem áður vissi niður, og
niður það, sem áður vissi upp?
Þannig spyr maður mann um
þvert og endilangtísland. Þessari
spurningu hefir þegar verið svar-
að og svarið er áþáleið,aðÓ.Th.
hafi langað svo mikið í forsætis-
ráðherratign, að þess vegna hafi
hann unnið til að gerast ,,böðull
alþjóðar“, því með öðru móti
hafi hann ekki getað öðlast þá
tign, sem hann sótti eftir og var
honum fyrir öllu. Ekki skal því
neitað, að þessi skýring hafi við
nokkur rök að styðjast, því að hé-
gómagirnin getur leitt margan
mann á glapstigu, en vart nægir
lnin þó til að útskýra kollsteyp-
una. Kunnugir menn úr and-
stöðuflokki Ólafs Thors telja
hann að eðli til ekki ódreng á
stjórnmálalega vísu, en sannar-
lega þarf ódrengskap til þess að
leggja sannfæringu sína til hlið-
ar og taka upp andhverfu hennar
og gerast „böðull alþjóðar", ef
persónuleg hégómagirni ræður
ein þeirri ráðabreytni. Hitt mun
þó sönnu nær, að stjórnmálalegt
hviklyndi hafi verið hér þyngst á
metunum, þolleysi við að fylgja
fram réttum málstað, þegar á
móti blæs, og taumléttleiki við
sér verri menn.
Það var ógæfa Ólafs Thors að
lenda í klónum á kommúnistum,
og Jrað mun sanríast, ef því held-
ur fram, að hann og flokksmenn
hans, er honum fylgja gegnum
þykkt og þunnt, lenda að lokum
— ekki á íorngripasafni, þar sem
Sigfús Sigurhjartarson sagði að
Framsóknarflokkurinn ætti
heima — heldur í gapastokknum.
Allir góðir og gætnir menn
Sjálfstæðisflokksins verða að
leggjast á eitt og forða flokknum
frá því að- hreppa þá smán. Og
það rnunu þeir gera á sínum
tíma.
o
o INNILEGUSTU ÞAKKIR til allra þeirra, sem auð-
:: sýndu mér vinsemd og hlýhug d 50 dra afmœlisdegi mínum,
o 4. júli s. t., með simtölum, skeytum, blómum, höfðinglegum
' ’ gjöfum og heimsóknum.
Steinunn Sigurðardóttir.

Sportfatnaður:
STAKKAR
I drengja- dömu- og herra í
POKABUXUR
REIÐBUXUR
SÍÐBUXUR
SKYRTUR, o. m. fl. |
| Kaupfélag Eyfirðinga |
V ef naðarvörudeild
jj c |
r •mmmmmmmmmmmmimimmiimmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmmiimmmmmimmmmmmmimmmmimmmmmmmmmimmmmmmimi;
IMIIMIIIIIIIIIIMIIIMMIIIIIIIMMIIIIIIIIIIIIIMIIIIIIIMIIIMMIIIMIMM
IIMIMMIIIMMMMMMMIIIIMMMIMIMIIIIIIMIIIIMIMMIMM,,
BOLDANG
Kaupfélag Eyfirðinga I
Vefnaðarvörudeild.
flilHIHMMIMHHtHltltttfMiltM>IIJIM|tHH<iH*il(itl4t|IH|llt<iínilUfl|ltMlllllllHltlltlllltlHilll|llllMtlltlllttlHl!ll|itltlHltllimilli1