Dagur - 29.01.1958, Blaðsíða 7

Dagur - 29.01.1958, Blaðsíða 7
Miðvikudaginn 29. janúar 1958 D AGUB (Framhald af 5. síðu.) heldur sveita, ekki andlega ínnsýn heldur stöðugt strit. Eu hvaðan keraur sériíunum krafturinn og seiglan til þess að vinna að sömu hugmyndinni ár eftir ár — án þess að þrcytast, að hertygja allan per- sónuleika sinn til úrlausnar þessu eina vcrkefni? Hér er um að ræða heilsteypta sál, mann, sem hefur hæfileika til þess að víghúa vitandi og óvitandi allan sinn andlega mátt og einbeita honum að einu marki. Hvernig þetta verður, og hvers vegna sumir menn gcta þetta svo miklu betur en aðrir, er enn leyndardómur, cn þcssi leýndardómur missir huluna fyrir sjónum vor allra á hinum ör- íáu stundum ævinnar, í þau fáu skipti, sem oss finnst, að al.l.t hið innra með oss sé á rcttum stað, þcgnr alit gcngur eins og í sögu og starfið h'cfur tekið allan hugann. Annar eiginleiki, sem setur sitt ótvíræða merki á verk séníanna, er hæfileikinn til þess að sjá samhengi hlutanna. „Fyrsta forsenda þess, að einhvcr maður sé séní," skrifaði Schopcnhauer, ,,er sú, að hann hafi hæfikikann til þcss að sjá heildina í hinu einstaka." Sem. dæmi þessa hofum vér Leonardo. Eitt sinn, er hánn var á gangi i Ölpunum, þ'á fann hann steingcrvinga, sjávar- skeljar, og vegna þessarar óvenju- lcgu sjónar fór hann að íhuga þau mál, scm vcr í dag nefnum paleon- tologi, lítið á hinum fyrri jarðsögu- tímabilum. Öll séhí hafa á einn eða annan hátt haft þennan hæfileika til þess að skyggnast bak við gráan hvers- dagsleikann og lýsa raunveruleik- anum á nýjan hátt, svo að aðrir yrðu líka sjáandi. — Þannig gefur Shakcspeare slitnum orðum nýtt innihald, þannig túlkar Bartok nýj- ar stcmningar með gamalkunnum stefjum, og þannig fann Newton nvtt náttúrulogmál mcð hjálp gam- alla athugana. Hvað gelur scníinu þennan hæfi- leika? Enski sáirræðingurinn dr. Er- nest Jones álítur, að orsakanna sé að leita í einfeklni (naivitet) sénís- ins. Slíkur maður sc cnginn van- trúa cfasemdamaður, heldur sé hann auðtrúa sem barn, hann líti á heiminn með hrifnum furðuaug- um barnsins en ekki með kæru- leysisaugum hin,s íullorðna manns. Erncst Jones cr ekki sá fyrsti, sem kemur með þessa kcnningu. Schil- ler sagði einu sinni, að cf vér allir efndiim þau loforð, sem vér gæfum scm börn, þá yrðum vér allir að séníum. „Maður hlýtur að hrífast af hinum einstæða hæfileika barns- ins til frumlegra starfa, af hug- kvæmni þess og rannsóknarþörf," skrifar sálfræðingurinn dr. Arnokl Gescll og gefur þar með skýrgrcin- ingu á eðli séníanna. En hvað verður af þessum hæfi- lcikum barnanna? IIjá sumum mönnum ná þeir cf til vill aldrei að þroskast vegna þess, að þeir eiga ekki greindina, þær andlegu gáfur, sem þarf til þcss að lyfta starli þeirra yfir stig mcðal mcnnskunnar. Aðra vantar cf til vill það innra jafnvægi, sem cr skilyrði þess, að hægt sc að einbeifa huganum öllum að vcrkcíninu. Iljá öðrum er skýringin vafalaust sú, að-þekking'arþorsti og sköpun- arþrá a'skuáranna gatslitna og velkj ast á þvottabretti vanans eða sljóvg ast við hina nauðsynlegu hugsana- stjórn skólakennslunnar. Hve marg ir af oss eiga óskerta þá tilíi'nningu barnsins, að lífið sc fullt af fyrir- heitum og hcimurinn ævintýri, leyndardómsfullt og torskilið? Eftir þvf sem aklurinn færist yl'ir, þá verðum vér svo skynsamir. Allt er áður þekkt og kiðinlegt. Vér höf- um augnablöðkur á beizli vanans í tilbreytingalausu og þægilegu lífi hvcrsdagsins. En af einhverjum orsökum cru það einstaka menn, sem ekki cru slíkhy og það gefur oss ef til vill íullnaðarinnsýn í eðli sénísins. Oss hættir til að álíta scníin allt aðra mcnn en vér erum sjálfir og líta á þau sem menn af öðrum mann- llokki, sem tali tungu, er vcr aklrei munum skilja. En í rauninni eru sénffh manneskjur eins og vcr, og það mál, er þau tala, verðum vcr hinir líka að reyna að læra. Ef til vill skiljum vcr alls ekki verk eftir núlifandi scní, cn bíðura þá bara einn mannsaldur eða tvo. Börn vor og barnabörn munu þá skilja hugs- anir þess, alveg eins og kvæði Whit" mans, list Cezannes pg kenningar Darwins eru nú kunningjar vorir. Séníið slípar sjónglerið, sem vér allir þurfum að læra að horfa i gegnum, og er vcr höfum lært það, þa.á séniið ekki glerið lengur, held- ur vér allir, og það, scm séníið seg- ir í skáldskap sínum, málverki stnu, tónlist sinni eða kenningum — það er eitthvað, sem einnig er í oss. Innsta eðli þessara afburðamanna er cf til vill leyndardómur ennþá, en vér skiljum betur aðdráttarafl þeirra, er vér gerum oss ljóst, að séníin eru í rauninni vcr sjálfir í stækkaðri mynd. Ef svo væri ekki, þá myndum vér ekki fá skilið né notið verka þeirra. I séníunum sjá- um vcr eitthvað af sjálfum oss, það er óendanlega miklu auðugra og frjórra og vitrara, en þó erum það vcr sjálfir. (Þýtt úr Det Bcdsle). (Framhald af 8. síðu.) fleiri jörðum eru nú stórbú, mið- að við það sem áður var. Hrepps- búar verzla á Dalvík, en þar eru fleiri verzlanir og útibú frá KEA á Akureyri. Félagsandi er áber- andi hjá Svarfdælingum og hafa þeir leyst mörg mál með félags- samtökum, sem annars staðar eru leyst með lántökum og ríkis- framlögum, svo sem vegagerð, fjárréttarbyggingu, sundlaug og fleira. 2. Árskógshreppur: 1920 voru byggðu iarðirnar taldar 44, en nú eru þær 24. Út- ræði var úr hreppnum, og bænd- ur, er bjuggu á mörgum minnstu jörðunum stunduðu sjósókn samhliða búskapnum. Þegar sjó- sóknin lagðist niður frá jörðun- um, og þeir er hana stunduðu fluttust í Hauganes eða Litla- Árskógssand, hurfu jarðirnar úr tölu byggðra jarða, enda þótt sumar þeirra séu nú nytjaðar frá mönnum sem búa í þorpunum. Aðrar lögðust niður og eru nú nýttar sem afréttur til sumar- göngu fyrir sauðfé (Þorvalds- dalsjarðir). Meðaltúnið var lítið, 2,2 ha. Það hefur nú nærri fimm- faldast og.er 10,3 ha. Meðalhey- skapur á 'örð var 64 + 72 = 136 hestar, enda var áhöfnin, sem fóðruð var á þessu heyi, 2,4 naut gripir, 40 kindur og 1,5 hross og gat engin fjölskylda á tekjum þess lifað eingöngu. Hún varð að bafa tekju'r annars staðar frá, og á Árskógsströnd komu þær úr sjónum. Nú er þetta breytt, verkaskiptingin orðin meiri og vinna manna einhæfari. Meðal- heyskapurinn er nú 404 + 20 = 424 hestar. Utheyskapurinn er að hverfa, enda engar góðar engjar í hreppnum. Meðaláhöfn er nú 7,1 nautgr., 61 kind og 1,9 hross. Alit hefur búið stækkað. en þó hefur heyskapurinn aukizt tiltölulega meira bæði að hesta- tölu og sérstaklega að fóðurgildi, og er ásetningur á heyin góður, séu ekki heyin látin til þeirra í þorpunum, sem skepnur eiga, en það vill stundum koma fyrir að menn af, góðsemi við aðra láti svo af heyjum sínum, er á vetur líður, að þá rekur sjálfa upp á sker, ef Vor er hart og kemur seint. Þetta er ekki hér sagt af því að' Árskógstrendingum sé hættara við þessu en öðrum, heldur til þess að minna alla þá, er með ásetningsmál hafa að gera að haustinu, að það þarf ekki sí'ður að hafa gát á heyforða þeirra er í þorpum búa, og skepnur eiga, en bændanna sjálfra, en það hefur komið fyrir að því er gleymt. Fjórar jarðir eru enn með mínni tún en 5 ha., en tíu hafa orðið stærri tún en 10 ha. Stærst bú er á Stóru-Há- mundarstöðum. Túnið þar er orðið 18,4 ha. og búið 15 nautgr., 54 kindur og 6 hross. Stærst er túnið á Litla-Árskógi. Það var 5,5 ha. 1932, en er nú 21,6. Þar eru 11 nautgr., 74 kindur og 1 hross. —¦ Hreppurinn notar fjall- 'lendi á Þorvaldsdal sem afrétt, og er hún mjög sæmileg. Þó er vaxtarmöguleiki sauðfjárbúanna takmarkaður, en aftur má stækka kúabúin eítir því sem töðufallið vex og markaðsmögu- leikar leyfa. I. O. O. F. — 1391318% — Kirkjan. Messað í Akureyrar- kirkju n.k. sunnudag kl. 5 e. h. Sálmar: 26 — 43 — 124 — 659 og 126. Ath. breyttan messutíma. — K. R. — Messað í skólahúsinu í Glerárþorpi sunnudaginn 2. febr. Sálmar: 304 — 390 — 203 — 453. P. S. Áheit á Akureyrarkirkju. Frá Gunnlaugi Friðrikssyni kr. 100.00. Kærar þakkir. S. Á. Skíðamenn- Hermannsmótið, sem frestað var um síðustu helgi, verður haldið sunnud. 2. febr. í Sprengibrekku. Farið verður frá Hótel KEA kl. 9 f. h. — Þátttöku tilkynningar þurfa að berast til Braga Hjartarsonar, sími 1824, fyrir föstudagskvöld, og greiðist þá þátttökugjald, 10 kr., sem rennur til S. R. A. — íþróttafél. Þór. Frá kristníboðshúsinu Zíon. — Samkoma á sunnudaginn kemur kl. 8.30 e. h. Björgvin Jörgensson stjórnar. Tekið verður á móti gjöfum til kristniboðsins. Stúkan Brynja nr. 99 hefur systrakvöld í Landsbankasalnum fimmtudaginn 30. þ. m. kl. 8.30 e. h. Fjölbreytt skemmtiatriði. — Dans. Slysavarnafélagskonur! Fundur verður í Alþýðuhúsinu mánu- daginn 3. febrúar kl. 9 e. m. — Skemmtinefnd starfar. — Gjörið svo vel að taka með kaffi, en ekki brauð. Bæjarstjórnin Hin nýkjörna bæjarstjórn Ak- ureyrarkaupstaðar er þannig skipuð: Fyrir Alþýðuflokkmn: Bragi Sigurjónsson. Fyrir Framsóknarflokkinn, Jak- ob Frímannsson, Guðm. Guð- laugsson, Stefán Reykjalín. Fyrir Sjálfstæðisflokkinn: Jón- as G. Rafnar, Jón G. Sólnes, Helgi Pálsson, Árni Jónsson, Gísli Jónsson. Fyrir Alþýðubandalagið: Björn Jónsson, Jón B. Rögnvaldsson. Bæjarfulltrúarnir eru 11 tals- ins og urðu ekki breytingar á röð manna á listunum, þrátt fyrir Iítils háttar útstrikanir hjá flest- um eða öllum flokkum. Fyrsti bæjarstjórnarfundur nýju bæjar- stjórnarinnar verður sennilega næstkomandi þriðjudag. Sunnudagaskóli Akureyrarkirkju er á sunnudaginn kemur. 5 og 6 ára börn í kapellunni, 7—13 ára börn í kirkjunni. Sálmar: 370 — 301 — 665. Akureyringar! — Hinn árlegt fjáröflunardagur kvennadeildar Slysavarnafélagsins er á sunnu- daginn kemur. Bazar og kaffisala hefst að Hótel KEA kl. 2.30. — Einnig verða merki seld allan daginn. Deildin treystir örugg- lega góðu samstarfi við bæjar- búa, nú sem áður, við fjáröflun- ina. Einnig viljum við minna Slysavarnakonur á messuna kl. 5. Davíð Proctor talar á sam- komunni kl. 5 e. h. n.k. sunnu- dag. Allir velkomnir. — Sjónar- hæð. Æskulýðsvika Hjálpræðishers- ins. Frá 31. jan. til 10. febr. verða samkomur á hverju kvöldi kl. 18 fyrir börn og kl. 20.30 fyrir full- orðna. Föstudaginn 31. kl. 20.30: Kvöldvaka. Kafteinn Guðfinna Jóhannesdóttir frá Reykjavík stjórnar og talar. — Kaffi, happ- drætti o. fl. Ungir sem eldri vel- komnir! Athygli skal vakin á því, að vegna samgönguerfiðleika var aðalfundi Búnaðarsambands Eyja fjarðar frestað um hálfan mánuð. Verður væntanlega haldinn 13. og 14. febrúar. Dánardægur. Jón Stefánsson, fyrrum bóndi að Hánefsstöðum í Svarfaðardal, lézt að Dalsmynni í Dalvík 24. þ. m. Hann var kom inn yfir nírætt. GXETtÍSGOTU 8 (Framhald af 5. síðu.) B-listi, borinn fram af Aðalbirni Arngrímssyni o. II., 62 atkv. (2). Eskiljörður. Þar voru á kjörskrá 399 man'n, en 316 kusu. A-listi, Alþýðullokkur, 53 atkv. (1 mann). B-listi, Framsóknarflokkur, 62 at- kvæði (1 mann). D-listi, Sjálfstæðisflokkur, 81 atkv (2 menn). G-listi, Alþýðubandulag, 73 atkv. (2-róéiin). H-listi^ Oháðir kjósendur, 35 at- kvæði (1 mann). Reyðarfjörður. Á Reyðaríirði voru 333 á kjiirskrá en 255 kusti. A-listi, Frjálslyndir, 43 atkv. (1). B-Iisti, Frnms(')knarfl()kkur, 100 atkv. (2 menn). C-listi, Óháðir, 97 atkv. (2 menn). Fáskrúðsfjörðiir. A kjörskrá þar voru 326, en 166 kusu. A-listi, Alþýðuflokkur og Fram- sóknarl'lokkur, 72 atkv. (3 menn). H-listi, Óháðir kjósendur, 82 at- kvæði (1 menn). Egilsstaðir. Á Egilsstöðum voru 105 á kjör- skrá, en 90 kusu. A-listi, 48 atkv. (3 menn). D-listi, 35 atkv. (2 menn). Stokkseyri. A kjiirskrn voru 307, en 261 kaus. A-listi, Alþýðuflokkur og Frnm- sóknarílokkur, 59 atkv. (1 mann). C-listi, Utan flokka, 39 atkv. (1). D-listi, Sjálfstæðisflokkur, 92 atkv (3 menn). G-listi, Alþýðubandalag, 68 atkv. (2 menn). Eyrarbakki. Á Eyrarbakka voru 311 á kjör- skrá, en 262 kusu. A-listi, Alþýðuflokkur og Fram- sóknarf-Iokkur, 160 atkv. (5 menn). D-listi, Sjálfstæðisflokkur, 82 atkv (2 kjörna). Selfoss. A kjiirskrá voru 812, en 745 kusu. A-listi, Samvinnumcnn, 424 atkv. (4 menn). D-listi, Sjálfstæðisflokkur, 296 atkv. (3 menn). Hveragcrði. Á k jörskrá í Hveragerði voru 307, en 291 kaus þar. A-listi, Alþýðuflokkur, 31 atkv. (engan mann). B-listi, Framsóknarflokkur, 37 at- kv. (1 mann). D-listi, Sjálfstæðisflokkur, 142 at- kv. (3 menn). G-listi, Vinstrimenn, 67 atkv. (1 mann). Grindavík. A kjörskrá í Grindavík voru 394, en 315 kusu. A-listi, Alþýðuflokkur, 210 atkv. (4 menn). D-listi, Sjnlfstæðismenn, 93 atkv. (1 maður). Sandgerði. I Sandgerði voru 446 á kjörskrá, en 405 kusu. A-Iisti, Alþýðuflokkur, 176 atkv. (2 menn). B-listi, Sjálfstæðisflokkur, 132 at- kv. (2 menn). F-listi, Frjálslyndir, 77 atkv. (1 maður). Njarðvíkurhreppur. Þnr í hreppi voru 544 á kjörskrá, en 460 kusu. A-listi, Frjálslyndir kjósendur, 136 atkv. (2 menn). C-listi, Alþýðubandalag, 58 atkv. (cngan mann). D-listi, Sjálfstæðisflokkur, 248 at- kv. (3 menn).

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.