Dagur - 28.11.1985, Page 6

6 - DAGUR - 28. nóvember 1985
/ dagsljósinu.
Fréttaskýring á fimmtudegi:
Yngvi Kjartansson
Kaupfélag Svalbarðseyrar verður
hugsanlega sameinað Kaupfélagi
Eyfirðinga áður en langt um líður.
Ástæðan er sú að Kaupfélag
Svalbarðseyrar er komið í slík
rekstrarvandræði að stjórnendur
þess sjá sér ekki fært að rétta úr
kútnum án aðstoðar. Því vilja þeir
láta reyna á það hvort ekki sé unnt
að sameina kaupfélögin og freista
þess með þeim hætti að koma í
veg fyrir gjaldþrot félagsins.
En hvernig stendur á því að
Kaupfélag Svalbarðseyrar er svo
illa statt? Er þar fyrst og fremst um
aö kenna breyttri vaxtapólitík sem
hefur í för með sér gífurlega aukn-
ingu fjármagnskostnaðar, eins og
stjórnendurfélagsins halda fram?
Hefur ekki verið haldið nógu vel
utan um rekstur félagsins? Hafa
ýmsir aðilar komist upp með að
safna upp háum skuldum við fé-
lagiö sem rýrir aftur greiðslugetu
þess? sem er önnur skýring sem
heyrst hefur og hafa stjórnendur
félagsins reyndar að nokkru leyti
tekið undir hana. Hefur félagið
sökkt sér í óraunhæfar fjárfesting-
ar í þeirri von að þær skiluðu arði
án þess að nokkur trygging fyrir
því væri fyrir hendi?
Allar þessar spurningar og e.t.v.
fleiri hefur borið á góma í viðræð-
um Dags við aðila sem tengjast
Kaupfélagi Svalbarðseyrar eða
sameiningu þess við KEA á ein-
hvern hátt. Hér á eftir verður reynt
að varpa Dagsljósi á þessi mál og
svara einhverjum af ofangreind-
um spurningum. Svörin eru langt
frá því að vera tæmandi og vekja
sjálfsagt fleiri spurningar en þau
svara.
Tveggja milljóna króna
tap á mánuði
Á fulltrúafundi Kaupfélags Sval-
barðseyrar sem haldinn var í síð-
asta mánuði var samþykkt að
leita eftir viðræðum við KEA um
hugsanlega sameiningu þessara
tveggja félaga. Pá lágu fyrir
niðurstöður úr úttekt sem Björn
Ingimarsson, starfsmaður SÍS
hafði gert á rekstri félagsins
fyrstu 7 mánuði þessa árs og fjár-
hagsstöðu þess í lok tímabilsins.
Þar kom fram að skuldir Kaupfé-
Kaupfélag Svalbarðseyrar að líða undir lok?
Tveggja milljóna
tap á mánuði
- fyrstu sjö mánuði þessa árs
- Sambandið og Samvinnubankinn leggja hald á afurðir
lags Svalbarðseyrar námu 278
milljónum króna en eignir um-
fram skuldir voru taldar vera 11
milljónir króna. Það þýðir að
skuldir félagsins námu 96,2% af
eignum. Með öðrum orðum var
eiginfjárstaða fyrirtækisins já-
kvæð um 3,8%.
Fyrstu sjö mánuði ársins tapaði
félagið að meðaltali 2 milljónum
króna á mánuði og var því ljóst
að ekki hefði þurft að líða langur
tími þar til eignir félagsins dygðu
ekki fyrir skuldunum.
MikiU
fjármagnskostnaður
Það virðist vera samdóma álit
þeirra sem til þekkja að megin-
vandi Kaupfélags Svalbarðseyrar
eigi rætur sínar að rekja til of
mikilla fjárfestinga sem rekstur-
inn stendur ekki undir að greiða
niður. Mikið af skuldum félagsins
er í vanskilum og það hækkar
enn fjármagnskostnaðinn.
Mest hvílir á kartöfluverk-
smiðjunni sem byggð var á
óheppilegum tíma miðað við
þróun lánskjara síðustu ár.
Hefur félagið laðað til
sín óskilvísa menn?
En það er fleira en mikill fjár-
magnskostnaður sem háir Kaup-
félagi Svalbarðseyrar. Kaupfé-
lagsstjóranum og þeim stjórnar-
mönnum sem Dagur hafði sam-
band við bar saman um að stór
þáttur í vandanum væru skuldir
viðskiptamanna við félagið.
Ýmsum félagsmönnum hefur
þótt kaupfélagið hleypa mönnum
allt of langt í skuldum og voru
það fyrst og fremst sauðfjár-
bændur í Fnjóskadal sem lögðu
hart að Karli Gunnlaugssyni
kaupfélagsstjóra á fulltrúafundi
í ágúst að hann segði upp vegna
þessa, sem hann og gerði.
Einn stjórnarmanna sagði í
samtali við Dag að vel mætti orða
það svo að kaupfélagið hefði lað-
að að sér óskilvísa menn, að
hugsast gæti að ákveðnir ein-
staklingar hefðu flutt viðskipti
sín til Kaupfélags Svalbarðseyrar
af því að þar kæmust þeir upp
með að skulda meira en annars
staðar.
Ef af sameiningu verður þarf
Kaupfélag Svalbarðseyrar fyrst
að fá þessa menn sem eru í van-
skilum við félagið til að greiða
sínar skuldir og kann svo að fara
að sumir þeirra eigi ekki fyrir
skuldunum. Að sögn Tryggva
Stefánssonar stjórnarformanns
getur vel farið svo að gengið
^ verði hart að þessum mönnum og
Dyr utibus Samvmnubankans a Svalbarðseyri. Samvinnubankinn mun vera kann vej fara syo a^ ejn
stærsti lánadrottinn Kaupfélags Svalbarðseyrar.