Dagur - 01.10.1988, Qupperneq 8

8 - DAGUR - 1. október 1988
~WT___ annig líöur einn dagur
K ^ ferðalanga í fsrael og
þegar haldið er heim-
JL leiðis er komið við í
verslunum til að skoða og kaupa
það sem helst vanhagaði um eins
og t.d. þvottaefni. Verðlag er
mjög svipað hér og á íslandi og
ekki ástæða til að versla annað en
minjagripi eða sérstæða hluti.
Myntin þeirra heitir „shekel“ og
skiptist niður í 100 einingar líkt
og krónan aura, sem heita í ein-
tölu „agorot" og fleirtölu
„agora“. Einn „shekel“ er sem
næst 29 kr. ísl. og margfölduðum
við því með 30 til að fá innsýn í
verðlagið.
Svo dettur myrkrið á eins og
hendi veifað, þungt og hlýtt fellur
það niður úr loftinu og hálfur
máni glottir dimmrauður, og að
því er virðist mjög skammt frá.
Hann skapar rómantíska stemmn-
ingu, líkt og á ágústkvöldi heima.
Ekki má gleyma því að með í för
eru tveir menn sem eru að nema
hljóð og mynda fyrir Jón Her-
mannsson, en hann er að gera
mynd um landið helga, sem
verður svo til sölu og við vonandi
sjáum síðar. Það er Páll Stein-
grímsson sem mundar kvik-
myndavélina og Karl Sigtryggs-
son sem nemur hljóð. Þeir fylgja
okkur eftir og eru að því er virð-
ist sífellt að og einkum þó á þess-
um helgustu stöðum.
Áfram halda skoðunarferðir
og hér erum við í höfuðmiðstöð
gyðingatrúar í heiminum og
skoðum Sinagogu, eða bænahús
þeirra, gríðarlega skrautlega og
stóra byggingu. Margir gyðingar
eru þó ekki ánægðir með allt það
skraut sem þarna er því það
glepji fyrir við bænagjörðina.
Sömuleiðis telja þeir að konurn-
ar, þ.e.a.s. fegurð konunnar
dragi frá einbeitingu bænarinnar,
því eru þær ekki hafðar með við
bænagjörð. Þessi kynjaað-
skilnaður í Sinagogum gyðinga
leiðir til þess að þar eru tvær
hæðir og konurnar á þeirri efri af
fyrrgreindum ástæðum. Bæn
hvers og óskir eru einstaklings-
bundnar, en byggja á sama
grunni og enginn má fara án
höfuðfats þarna inn og konur
ekki með berar axlir. En þeir sem
þannig voru á sig komnir fengu
pappakollu á höfuðið og slæðu
yfir axlir við innganginn.
Faðir vorið á íslensku
Einn er sá staður þarna sem
íslenskan blasir við augum á vegg
þegar komið er inn úr dyrunum,
en það er kirkja Faðir vorsins.
Þetta er reyndar ekki fullbyggð
kirkja heldur veggir og skilrúm á
mishæðum undir berum himni og
Faðir vorið á veggtöflum úr
marmara á um 60 tungumálum til
og frá um bygginguna. Það er
ákaflega notaleg tilfinning að sjá
það íslenska strax og komið er
inn úr dyrunum, sem yfir er letr-
að Pater Noster. Ástæða er fyrir
því að okkar Ietur fékk þennan
mest áberandi stað í bygging-
unni.
Árið 1959 kom fyrst íram ósk
frá prestskonum á íslandi að efnt
yrði til söfnunar sem og þær
gerðu til að koma þessu í kring.
Það er svo ekki fyrr en á dögum
sr. Péturs Sigurgeirssonar bisk-
ups að það fékk framkvæmd.
Vegna þrengsla var því komið
þarna fyrir, sem næst útidyrunum
og fer því ekki framhjá neinum
sem þarna koma inn. En ónota
vekur það hálfgerðan í fyrstu að
niðurlagið vantar á íslenska Faðir
vorið, en ástæðan er sú að róm-
versk kaþólskir leyfa ekki lof-
gjörðina sem bætt var aftan við
það á seinni tímum. Hafa þeir
mikið til síns máls því þannig
kenndi Jesús lærisveinum sínum
það fyrstum og því stendur það
þannig í Nýja testamentinu.
Undir þessari kirkju, ef kirkju
skal kalla, eru svo einhvers stað-
ar hellar þeir sem Jesú dvaldi í
þegar hann kenndi lærisveinum
sínum. Niður í dalverpi þar sem
margar þessar nafnkunnustu
byggingar eru í kringum er svo
Getsemane garðurinn og þar inni
Kirkja ailra þjóða þar sem gæsla
var ströngust varðandi klæðnað-
inn. í næsta nágrenni stendur svo
Kirkja hanagalsins sem byggð er
yfir þann helli sem Jesú dvaldi í
meðan hann beið dóms, eða nótt-
ina fyrir aftöku. Þetta er án efa
fallegasta byggingin sem við
komum í af þessum sögustöðum,
og er þá mikið sagt. Þarna er líka
kirkja sem byggð er yfir gröf
Davíðs konungs og á dökku
flauelsáklæði standa kórónur og
dýrindis skartgripir honum til-
heyrandi.
Það þarf ekki að geta þess sér-
staklega að ferðalangar voru
orðnir æði þreyttir eftir þessar
kirkjugöngur allar í steikjandi
sólarhitanum og því kvöldinu
fegnir. Oft var þá hægt að finna
stund til að sitja í „lobbíinu“ eftir
kvöldmat og kíkja í glas. Þá var
oftast einhver tónlistarmaður við
hljóðfæri þar og fyrir kom að ég
settist við píanóið og teknir voru
nokkrir íslenskir tónar, rétt til
gamans. Þannig að þeir vita núna
,, • * V
Þarna söng kórinn Heims um ból með Betlehemsvelli í baksýn.
þarna í ísrael hve mikið lifandis
skelfingar ósköp er gaman að
vera svolítið hífaður!
Fyrstu söngskemmtanir
Eins og áður sagði vorum við
þarna í boði ísraelsstjórnar og
höfðum því ákveðnar skyldur að
rækja gagnvart henni, þ.e.a.s. að
syngja á hinum ólíklegustu
stöðum. Fyrsta söngskemmtunin
var þvf í anddyri Þjóðleikhússins,
fyrir gesti sem voru að ganga inn
á óperusýningu sem þar var að
hefjast. í fyrstu áttum við að vera
þar úti, en þar sem komið var
kvöldkul, að þeir töldu þarlendir,
enda hitinn kominn niður fyrir 20
gráður, vorum við færðir inn á
tröppur í anddyrinu. Þarna var
Frankfurt-óperan komin með
Óþelló og gestir á leið þangað.
Einhvern veginn hafði maður á
tilfinningunni að við værum ekki
stórt númer þarna en þó vekur
svona uppátæki alltaf eftirtekt.
Sömuleiðis sungum við í stór-
kostlega fallegum lystigarði dag-
inn eftir og við svipaðar aðstæð-
ur, fólk að koma og fara, en það
var um miðjan dag og hitinn
steikjandi. Samtímis var þarna
bókamarkaður í gangi ásamt
fleiru og þarna því spurning um
athyglina. Þetta þykir þeim nú
hálf skrítið, að ekki sé meira
sagt, sem vanir eru að áheyrend-
ur sitji kyrrir fyrir framan þá og
þegi meðan sungið er. Enda er
ákaflega freistandi að horfa frek-
ar á alla dýrðina umhverfis þegar
þannig stendur á en söngstjór-
ann, því hann er nú alltaf jafn
hversdagslegur.
400 metra undir sjávarmáli
Þegar fullskoðað þykir hið næsta
nágrenni fæðingarstaðar frelsar-
ans er farið í ferðalag í Jórdan-
dalinn, að Dauðahafinu. Þá fyrst
fer okkur að skiljast hversu oft er
talað um upp til Jerúsalem í frá-
sögnum, af þessum stöðum.
Borgin sjálf stendur um 400
metra yfir sjávarmáli og við sáum
lítið af umhverfinu þegar við
brunuðum niður eftir nýbyggðri
og glæsilegri hraðbrautinni, þar
sem hún er skorin gegnum allar
mishæðir er fyrir verða. Allt í
einu bendir fararstjórinn á stein
við akbrautina þar sem stendur
að sé í hæð sjávarmáls og við
brunum áfram niður. Gaman-
samur bílstjórinn bað farþega að
loka gluggum, líklega til að fyrir-
byggja að sjórinn streymdi inn.
Innan tíðar fer að sjá í Dauða-
hafið sem liggur í botni Jórdan-
dalsins, eða við enda hans, og
400 metra undir sjávarmáli. Þar
er í byggingu nýstárleg virkjun
þar sem á að virkja hita vatnsins
til raforkuframleiðslu, með
tæknilega flóknum búnaði. Raf-
magn er annars allt framleitt með
díselvélum og lítillega kjarnorku.
Við ökum því næst meðfram
vatninu endilöngu þar til komið
er að mjög vinsælum baðstað,
þar sem einnig standa mörg
heilsuhótel. En þau hýsa þá fjöl-
mörgu húðsjúkdómasjúklinga
sem hingað flykkjast til að fá bót
meina sinna í böðum sólar og
saltvatns. Líklegt má telja að hér
hafi undrun ferðalanga náð há-
marki því margir fengu sér bað í
Dauðahafinu. Fjaran þarna á
baðstaðnum er ótrúlega hrein en
úti fyrir lónar jakahrönnin líkt og
hafísröndin heima, en þessir jak-
ar eru af salti. Enda er 25%
vatnsins salt og þegar fólkið kem-
ur út í þá flýtur það eins og
korktappar og myndir af því
segja meira en frásögn. Þetta er
það saltasta fyrirbæri í fljótandi
formi sem finnst í veröldinni.
Á floti í saltvatninu
Hitinn er 40-50 gráður á Celsíus
og þykir nú heldur í meira lagi,
þeim sem annars voru farnir að
bera sig borginmannlega í hita-
stigi Jerúsalemborgar. Það er
ólýsanleg tilfinning að fljóta
svona um og viðnám þessa salt-
pækils er svo mikið að óhægt er
um hreyfingar og til er það að
þeir sem hafa sérstakt sköpulag
verði ósjálfbjarga alveg, sem
auðvitað endar með drukknun.
Þeir sem töldu sig fróða um bygg-