Dagur - 26.06.1991, Qupperneq 2

2 - DAGUR - Miðvikudagur 26. júní 1991
Fréttir
Norðlenskir rækjuframleiðendur álykta á fundi:
Skora á ríkisvaldið að
gera ráðstafanir
til að koma í veg fyrir víðtækt tjón fyrir þjóðarbúið
Rækjuframleiðendur a
Norðurlandi héldu fund á
Sauðárkróki sl. mánudag um
vanda rækjuvinnslunnar í
landinu. Á fundinum voru
sveitastjórnarmenn frá byggð-
arlögum þar sem rækjuvinnsla
er mikilvægur þáttur í atvinnu-
lífinu, alþingismenn Norður-
lands eystra og vestra svo og
framkvæmdastjóri Félags
rækju- og hörpudiskframleið-
enda.
Á fundinum var eftirfarandi
ályktun samþykkt: „Fundur
rækjuframleiðenda með sveitar-
stjórnarmönnum og alþingis-
mönnum haldinn á Sauðárkróki
24. júní 1991 vekur athygli
stjórnvalda og almennings á eftir-
farandi:
1. Rækjuframleiðendur voru
frumkvöðlar í því að nýta auð-
lind rækjumiðanna. Rækju-
vinnslan er algjör forsenda þess
að veiða rækju og gera hana að
verðmætri útflutningsvöru. í
fyrra var verðmæti rækjuafurða
yfir 5 milljarðar eða meira en
verðmæti loðnuafurða og síldar-
afurða. Par er því um afar þýð-
ingarmikla atvinnugrein að ræða
sem skilar miklum arði í þjóðar-
búið.
2. Erfiðleikar rækjuvinnslunnar
eru fyrst og fremst til komnir
vegna stórfelldu óvæntu verðfalli
á pillaðri rækju, rúmlega 22%
síðan í maí 1990. Mikill kostnað-
ur við hráefniskaup í kjölfar
niðurskurðar á veiðikvótum, út-
hlutun of margra vinnsluleyfa,
þ.e. offjárfesting í greininni og
fleira hafa aukið erfiðleikana en
eru miklum mun minni ástæða
erfiðleikanna en verðhrunið á
markaðinum.
3. Frysting botnfiskafurða,
loðnuvinnsla og hörpudisk-
vinnsla hafa notið aðstoðar frá
ríkisvaldinu gegnum Verðjöfn-
unarsjóð hinn eldri, svo ekki sé
minnst á aðrar , atvinnugreinar
sem nú eiga í erfiðleikum.
Verðlagsráð sjávarútvegsins:
Óbreytt verð á óimnimii rækju
Verðlagsráð sjávarútvegsins
ákvað í síðustu viku að lág-
marksverð á óunninni rækju
skuli vera óbreytt frá síðustu
verðákvörðun. Einungis þrír
fulltrúar yfirnefndar Verðlags-
ráðs stóðu að verðákvörðun
þessari sem gildir frá 1. júní til
30. september n.k.
Síðastliðið ár hefur hráefn-
isverð, þ.e. verð á óskelflettri
rækju, sem síðast var ákveðið í
byrjun febrúar, fallið minna og
seinna en afurðaverðið, þ.e.
markaðsverð á pillaðri rækju.
Áður fylgdi hráefnisverð afurða-
verðinu þegar verð fór hækkandi
fram undir lok ársins 1989.
Undanfarið hefur offramboð á
mörkuðum erlendis valdið mikilli
verðlækkun og eru Grænlending-
ar og Norðmenn í hópi þeirra
söluaðila sem aukið hafa fram-
boð á rækju.
Að sögn Halldórs Jónssonar,
formanns rækju- og hörpudisk-
framleiðenda, fóru framleiðend-
ur fram á lækkun á lágmarksverði
vegna stöðu rækjuvinnslunnar en
annar fulltrúi kaupenda, Árni
Benediktsson, tók þátt í sam-
komulagi í yfirnefnd Verðlags-
ráðs sjávarútvegsins um að halda
lágmarksverði óbreyttu. Að þess:
ari ákvörðun stóðu einnig fulltrúi
seljenda, Kristján Ragnarsson,
formaður LÍÚ, og oddamaður
sem samkvæmt lögum er forstjóri
Þjóðhagsstofnunar en hann er
Pórður Friðjónsson. Hinn fulltrúi
kaupenda, framkvæmdastjóri
rækju- og hörpudiskframleið-
enda, Lárus Jónsson, mótmælti
ákvörðuninni sem ábyrgðarlausri
en fulltrúi sjómanna tók ekki þátt
í störfum nefndarinnar enda vilja
sjómenn gefa verðið frjálst.
Peir sem að verðákvörðun
þessari stóðu voru sammála um
að verð á smærri rækju mætti
lækka miðað við markaðsaðstæð-
ur en samþykktu að fresta slíkri
lækkun til haustsins þegar veiði á
smærri rækju hefst.
GT
Stóðhesturinn
ÁLMUR
frá Sauðárkróki, eign Hrossaræktarfélags Þing-
eyinga, verður settur í hólf mánudaginn 2. júlí.
Þeir sem hafa áhuga á notkun hestsins hafi sam-
band við Guðmund í Garði, sími 43569 sem fyrst.
Hross-Þing.
Iðjufélagar,
Akureyri og nágrenni!
Félagið hefur nú eignast íbúð í Ljósheimum
20, Reyjavík.
(búðin verður leigð frá 28. júní og verður leigð eina
viku í senn.
Vikuleiga er 8000.- kr.
Nánari upplýsingar á skrifstofu Iðju, sími 23621.
Stjórnin.
Rækjuvinnsla hefur á hinn bóg-
inn staðið á eigin fótum og ekki
verið studd sérstaklega af ríkis-
valdinu.
4. Islenskar rækjuafurðir eiga í
harðri samkeppni við norskar og
grænlenskar afurðir á erlendum
mörkuðum. Framleiðendur í
þessum löndum njóta mikilla
ríkisstyrkja.
Þeir erfiðleikar sem upp eru
komnir í rækjuvinnslu vegna gíf-
urlegs verðfalls á sama tíma sem
verðhækkun hefur orðið á flest-
um öðrum sjávarafurðum sýna
að íslendingar þurfa að geta
brugðist við með eigin aðferðum
og úrræðum við slíkum afkomu-
sveiflum í sjávarútvegi, einkum
er gengi krónunnar verður tengt
ECU og hagkerfið opnast.
Áherslu verður að leggja á að
verðfall á pillaðri rækju er tíma-
bundið að mati þeirra sem gerst
þekkja til markaðsmála þessarar
afurðar. Stöðvun eða miklar
truflanir á veiðum og vinnslu
rækju mun hafa í för með sér víð-
tækt tjón fyrir sjómenn, land-
verkafólk og þjóðarbúið í heild
sinni. Pegar svo stendur á er ekki
aðeins réttlætanlegt heldur sjálf-
sagt að ríkisvald geri ráðstafanir
til þess að koma í veg fyrir þetta
tjón sem annars yrði óhjákvæmi-
Iegt vegna fyrrgreindra tíma-
bundinn ástæðna.
Rækjuframleiðendur á
Norðurlandi skora því á ríkis-
stjórnina að hún beiti sér fyrir því
við Byggðastofnun, banka og
stofnlánasjóði að sú fjárhagslega
endurskipulagning, skuldbreyt-
ingar og hagræðing í rækju-
vinnslu geti átt sér stað sem
tillögur hafa verið lagðar fram
um af framleiðendum," segir í
ályktun fundarins.
Verðmæti rækjuafurða fyrir
árið 1990, reiknað á meðalgengi
ársins, var tæpur 5,5 milljarður
króna og hafði lækkað um tæpar
100 milljónir frá árinu 1989. -bjb
Horft yfir Græna lónið í Mývatnssveit þar sem ungur drengur brenndist um
síðustu helgi.
Græna lónið í Mývatnssveit:
„í rairn er þetta stór-
hættulegt háhitasvæði“
- segir Héðinn Stefánsson
Ungur drengur hlaut annars
stigs bruna á bringu og maga á
laugardaginn, er hann var að
baða sig í Græna lóninu við
Kísiliðjuna í Bjanarllagi í
Mývatnssveit. Drengurinn var
tluttur með flugvél til Akur-
eyrar og þaðan á sjúkrahús í
Reykjavík.
Á sunnudag var sett upp skilti
við Græna lónið, þar sem fólk er
varað við að baða sig þar. í fyrra-
sumar og vor hefur verið eitthvað
um að fólk baði sig í lóninu, en
án heimildar og engin aðstaða
fyrir baðgesti hefur verið sett þar
upp.
„Pað hefur ýmsum aðilum í
ferðamannaþjónustu dottið í hug
að koma þarna upp baðaðstöðu
og leitað eftir því við okkur, en
við höfum neitað því. Ef þetta er
mikið hagsmunamál fyrir heima-
aðila geta þeir kynnt tillögur um
þetta á sínum vegum, en við vær-
um þá ef til vill til með að
aðstoða við að skapa einhver
skilyrði til að hægt yrði að reka
þetta. En við eigum ekki landið
þarna, aðeins mannvirkin,“ sagði
Héðinn Stefánsson, stöðvarsjóri
hjá Landsvirkjun, en Græna lón-
ið er affall frá gufuvirkjun í
Bjarnarflagi.
Héðinn sagði að vatnið væri
búið að vera þarna í 20 ár, en nú
væri það að taka á sig lit því allt
affallið af háhitasvæðinu væri
leitt þarna ofaní en fram að þessu
hefði það farið víðar niður.
„Þetta er háhitasvæði sem er í
rauninni stórhættulegt, og ef fólk
er að álpast þarna út í gerir það
það á eigin ábyrgð,“ sagði
Héðinn. „Mér er óskiljanlegt
hvernig fólk hagar sér á svona
svæðum eins og t.d. í Náma-
skarði þar sem fullt er af skiltum
og af afgirtum leirhverum, en
samt er keyrt með skaðbrennt
fólk þaðan á hverju sumri. Þetta
er leiðinlegt mál en erfitt við að
eiga.“ IM
Fjallalamb á Kópaskeri skilar 2,3 milljóna
hagnaði eftir ijögurra mánaða rekstur:
„Held að við séum á réttri leið“
- segir Garðar Eggertsson, framkvæmdastjóri
Fjallalamb hf á Kópaskeri skil-
aði rúmlega 2,3 milljónum í
hagnað eftir afskriftir og fjár-
magnsliði, þá fjóra mánuði
sem fyrirtækið var starfrækt á
síðasta ári. Velta í afurðasölu
nam 27 milljónum. Eignavelta
fyrirtækisins nemur 244 millj-
ónum. Aðalfundur Fjalla-
lambs var haldinn sl. föstudag.
Fyrirtækið er að stærstum
hluta til í eigu bænda í Norður-
Þingeyjarsýslu, austan Jökuls-
ár, og stofnað í ágúst sl. Hluta-
fé fyrirtækisins er 25 milljónir,
þar af eru 2,5 milljónir óseld-
ar, en eru til sölu. Njóta
hlutafjárkaupendur skattfríð-
inda.
Auk sauðfjárslátrunar á haust-
in er unnið við kjötvinnslu hjá
fyrirtækinu allt árið. Framleiðsl-
an er mjög fjölbreytt, ýmsar teg-
undir af áleggi eru unnar og kjöt
reykt og saltað, að sögn Garðars
Eggertssonar, framkvæmda-
stjóra. Mikil vinna er við að
skera niður kjöt og tilreiða fyrir
veitingahús og mötuneyti, og er
þar bæði um kælivöru og frysti-
vöru að ræða. Fjallalamb hefur
unnið sem verktaki fyrir Silfur-
stjörnuna við að flaka, reykja,
pakka og frysta lax.
Fjallalamb hefur 25 ntanns á
launaskrá og munu heilsdagsstörf
vera um 20. „Við höfum ástæðu
til að vera bjartsýn. Við höfum
lengi haldið því fram, og undir-
tektir á markaðnum sýna það, að
við erum með ákaflega gott hrá-
efni hérna. Sauðféð gengur nær
eingöngu á óábornu landi,
kannski er hvergi minni mengun
en hér og á þessu svæði, austan
Jökulsár til Vopnafjarðar, er
enginn þekktur sauðfjársjúk-
dómur í hjörðinni. Við höfum
því vissan hreinleikastimpil. Hér
er mjög langvinn ræktun sauðfjár,
og það er líka að sanna sig að
óvenjustór hluti hefur góða
vöðva. Þetta kemur sérstaklega í
ljós við niðurskurðinn á kjötinu,
þegar það er hlutað niður í vissa
vöðva. Við erum í samvinnu við
kunnan lambakjötsmeistara,
Gunnar Pál Ingólfsson, og hann
hefur unnið með okkur síðan í
febrúar við að þróa og markaðs-
setja þetta skorna kjöt og notað
aðferð sem hann hefur lengi bar-
ist fyrir að yrði tekin upp. Hann
er mjög ánægður með það kjöt
sem frá okkur hefur komið.
Það eru mikil viðbrigði að líta,
þó ekki sé nema eitt ár aftur í
tímann. Þá voru fyrirtækin hérna
hvert á eftir öðru að kollsigla sig.
Ég vil meina að þar með höfum
við kannski náð botninum, og
eftir það sé leiðin heldur upp á
við. Eg held að við séum á réttri
leið og það hafi verið happ fyrir
þetta hérað að samstaða náðist
um þetta sláturhús. Það tókst að
nýta þá miklu fjárfestingu sem
fyrir er en ella hefði hér orðið ein-
hver draugaborg. Bændur náðu
mjög breiðri og góðri samstöðu
um þessa lausn.
Því má bæta við að mér finnst
fjölmiðlar sýna okkur furðu lít-
inn áhuga eftir að ástandið lagað-
ist hérna, en meðan það var
slæmt gafst varla tími til annars
en að svara fréttafólki,“ sagði
Garðar. IM