Dagur - 16.09.1995, Page 9

Laugardagur 16. september 1995 - DAGUR - 9
„Það er mjög gefandi að vinna ^
við köllun sína, og ég held að al- ^
gjört skilyrði fyrir að vera ham-
ingjusamur sé að gera það sem þú
vilt, sér í lagi ef þú hefur mikla þörf
fyrir að gera eitthvað sérstakt.“
Mynd: BG.
í dag hefst myndlistar-
sýning Kristínar Gunn-
laugsdóttur á Kjarvals-
stöðum. Sýningin stendur
fram í miðjan október og
verða á sýningunni um 25
verk máluð með aldagam-
alli aðferð, sérstakri lita-
blöndu og blaðgulli, á tré,
auk þriggja olíumálverka.
Öll verkin eru það sem
Kristín kallar „sín“ verk,
en þannig greinir hún á
milli verka sem sprottin
eru af hennar eigin hug-
arflugi og innsæi, og íkon-
anna, býsanskra helgi-
mynda, sem hún er orðin
þekkt fyrir. Sýningin á
Kjarvalsstöðum er ein
margra sýninga sem
Kristín mun halda á
næstunni, þar af verður
ein í Listasafni Akureyrar
um páskana.
Kristín er ung að árum,
en hefur þó algjörlega
helgað sig listinni frá því
að hún útskrifaðist frá
MA 1983.
Hún var eitt ár í Mynd-
listaskólanum á Akureyri,
en hélt síðan suður yfir
heiðar og lauk námi frá
Myndlista- og Handíða-
skólanum 1987. Frá
Reykjavík lá leiðin til
Rómar, þar sem Kristín
dvaldist meðal Fransisku-
systra í klaustri þeirra.
„Ég hafði engan sérstakan áhuga á
að fara til Ítalíu upphaflega. Mig
langaði til að prófa að vera í klaustri
og komst að í Róm. Ég var þar meðal
Fransiskusystra í níu mánuði, málaði
og upplifði klausturlífið. Þar lærði ég
að mála íkona, af nunnu, sem varð
góð vinkona mín. Ikonar eru býs-
anskar helgimyndir, sem tilheyra rétt-
trúnaðarkirkjunni og eru byggðir upp
eftir fimmtán hundruð ára gömlum
reglum. Myndimar eru eiginlega allar
eins, þú ferð varla neitt úl fyrir
ákveðinn ramma. Það er best að líkja
þeim við ákveðið tónverk, sem breyt-
ist einungis með ólfkum túlkendum.
Það kom mér mjög á óvart hversu
opnir íslendingar voru fyrir þeim,“
segir Kristín, en hún sýndi íkonana í
Hallgrímskirkju fyrir síðustu jól, og
fékk mjög góðar viðtökur. „Það er
kannski vegna þess að við erum óvön
svona myndum og erum því að sama
skapi fordómalaus gagnvart þeim.
Ýmsir kaþólikkar, sem hafa séð íkon-
ana hjá mér em fullir fordóma í garð
rétttrúnaðarkirkjunnar, enda vom
þessar myndir bannaðar í kaþólskum
kirkjum og brenndar í mörg hundruð
ár.“
Kristínu bar ekki skylda til að
fylgja klausturreglunum, en hún seg-
ist samt hafa gert það, af einskærri
forvitni, og það hafí verið sérstök
upplifun.
„Ég var fijáls, rnátti gera það sem
ég vildi, en ég tók mikið tillit til
þessa staðar sem ég var á. Ég var
ekki leigjandi, heldur gestur. Það er
mjög algengt að hægt sé að leigja
herbergi í klaustrum; þau reka eins
konar heimavistir. Þetta klaustur hef-
ur þó ekki gert það, enda er það mið-
stöð reglunnar í heiminum. Nunnum-
ar em um 200 saman og það hafði
Með sólina
í höndunum
- Kristín
Gunnlaugsdóttir,
myndlistarkona
frá Akureyri,
opnar í dag
sýningu á
Kjarvalsstöðum
aldrei gerst áður að einhver hefði
dvalið sem gestur hjá þeim til lengri
tíma, en þær voru svo vinsamlegar að
leyfa mér að vera hjá sér.
Það var svo greinilegt að ég var
þarna til að kynnastþám, ekki til að
vera eins og túristi. Eg hef líka haldið
mjög miklu sambandi við klaustrið
síðan ég fór frá þeim og heimsæki
þær reglulega."
Flórens er gósenland
Kristín skoðaði sig um á Italíu meðan
hún dvaldi hjá nunnunum og fór
meðal annars til Flórens. Hún heill-
aðist af listinni, sem einkennist af
endurreisn og miðöldum, og söfnun-
um sem er að finna í borginni.
„Landið er sneisafullt af dýrgrip-
um frá þessum tímum, og Flórens
hefur ekki farið varhluta af þeim.
Hún er ekki neitt sérstaklega fjöl-
breytileg, en hafi maður áhuga á því
sem hún hefur að bjóða er hún gósen-
land.
Flórens hefur alveg gífurlega sögu
og menningararf og hún lifir enn. Vel
hefur tekist að halda henni eins og
hún var fyrir fímm-sex hundruð árum;
miðborgin er næstum óbreytt og við
bjuggum í mörg hundruð ára gömlu
húsi, en það gera reyndar næstum all-
ir. Allt gengur út á þennan gamla
tíma, frekar afmarkað tímabil endur-
reisnarinnar og það er alveg frábært
að kynnast því. Stundum finnst
manni það sem síðar hefur gerst hálf
bragðdauft, það er enginn heimsborg-
arbragur á Élórens. Það er engin nú-
tímalist í borginni, þar fengu menn
svo stóran skammt af list endurreisn-
arinnar og fyrir hennar tíma, að þeir
eru komnir með upp í kok og ekki
hefur verið eftirspum eftir listum í
nokkur hundmð ár,“ segir Kristín og
hlær við tilhugsunina. „Þeir hafa tak-
markaðan áhuga á því sem hefur
gerst eftir 1600, og nútímagallerí er
hægt að telja á fingrum annarrar
handar, þó ýmsa aðalfingur vantaði.
Mér finnst þó að þessi sjö ár sem ég
dvaldi í Flórens hafi verið nauðsyn-
leg; til að vera í ákveðinni einangmn
og vinna úr áhrifunum sem ég vildi
verða fyrir af þessari gömlu list. Ég
hafði það að markmiði að kynna mér
sem best gamla list og gömul vinnu-
brögð; miðaldatækni þar sem unnið
er á tréplötur með gipsi og eggtemp-
eru, sem er eggjarauða blönduð lita-
dufti, og blaðgull,“ segir Kristín, en
verk hennar hafa þótt sérstök, einmitt
vegna þess að hún vinnur með þessa
fomu tækni og blandar henni við
myndsýn nútímalistamannsins.
„Fáir vinna með þessa tækni, enda
er hún mjög tímafrek. Það er mjög
gaman að vinna með náttúruleg efni,
en það þarfnast nákvæmra vinnu-
bragða og þekkingar ef vel á að fara,
sérstaklega þegar unnið er með gull.
Það er alveg gífurlega gefandi og
yndislegt að vinna með gullið, það er
eins og að vera með sólina í höndun-
um. Ég hef alltaf látið eftir mér að
kaupa þau bestu efni sem ég hef talið
mig þurfa, og stundum átti ég pening
fyrir gulli, en ekki fyrir mat.“
Heim á ný
Kristín er flutt heim til Islands, hefur
búið í Reykjavík síðan í júlí ásamt
sambýlismanni sínum, Brian Fitz-
Gibbon, frá írlandi, en þau hafa haft
mikið saman að sælda síðan Kristín
fluttist til Flórens.
„Ég lærði í rauninni enga ítölsku
árið sem ég var í klaustrinu, þar voru
töluð milli 30 og 40 mál og ítalska
var bara eitt þeirra. Þegar ég kom til
Flórens byrjaði ég því á að taka mán-
aðarkúrs í ítölsku. Ég var að leita mér
að íbúð og kennarinn á námskeiðinu
benti mér á vin sinn sem vantaði
meðleigjanda. Þessi meðleigjandi
minn varð síðar maðurinn minn og
við leigjum saman enn í dag. Það var
raunar hann sem tók af skarið um að
flytja til íslands, sagði bara: „Jæja, nú
fer ég og læri þetta tungumál. Ætlar
þú að koma með eða vera hér?“ Ég
fékk sem sagt að fljóta með og svo
passaði þetta ágætlega við sýninga-
hald og annað sem ég er að gera.“
Það var mikil vinna fyrir Kristínu
að komast inn í ítölskuna, rneðal ann-
ars þýddi hún listasögubókina frá
orði til orðs, og segir að það hafi
hjálpað mikið.
Éftir að hafa dvalið átta ár á Ítalíu
er hún orðin fljúgandi fær í málinu.
Aðspurð um hvort ekki hafi verið
erfitt að skipta yfir í íslenskuna aftur,
segir hún að svo sé ekki.
„Ég hef alltaf komið heim tvisvar
á ári, á sumrin og um jólin, nema ein
jól, öll þessi ár. Tengslin við ísland
hafa verið sterk og ég á líka gott með
að skipta milli mála. Við Brian tölum
aðallega saman á ensku, ég tala
ítölsku út á við, en svo á ég líka ís-
lenska vini á Ítalíu, þannig að þrjú
tungumál hafa alltaf verið í gangi."
Brian hefur gengið vel að aðlagast
landinu, og Kristín segir að einhverra
hluta vegna hafi hálfgert feginshljóð
komið í marga þegar þeir uppgötv-
uðu að kærastinn var íri en ekki Itali.
„Hann er svona týpískur íri, getur
eiginlega verið alls staðar og íslend-
ingar hafa tekið honum mjög vel.
Hann kann vel við sig héma, hann
býr að því að hafa búið víða erlendis,
kynnst mörgum þjóðum og svo er
hann mikill tungumálamaður. Við
stefnum reyndar að því að skipta
okkur milli Ítalíu og Islands; förum
aftur út næsta vor og verðum í
nokkra mánuði. Þannig fáum við
lengri aðlögunartíma.“
Það skemmtilegasta
sem ég geri
Margir vildu eflaust vera í sporum
Kristínar, að vinnan væri þeirra besta
skemmtun, en Kristín segist oft
standa sig að því að vinna þegar hún
hafi ætlað að taka sér frí.
„Það er mjög gefandi að vinna við
köllun sína, og ég held að algjört
skilyrði fyrir að vera hamingjusamur
sé að gera það sem þú vilt, sér í lagi
ef þú hefur mikla þörf fyrir að gera
eitthvað sérstakt. Þessu starfi fylgja
að vísu miklar og slítandi peninga-
áhyggjur og ég held að tekjur gerist
ekki stopulli en hjá listamönnum. Þú
ert kannski vinsæl eitt ár og svo
næsta ár ertu komin í eitthvað allt
annað sem fólk skilur ekki eða vill
ekki. Þá selurðu ekki neitt og átt ekki
krónu, en getur engu að síður verið á
mjög mikilvægu skeiði fyrir sjálfa
þig sem listamann. Margir leiðast út í
að vinna með listinni, en ég hef aldrei
þurft að gera það og ég get ekki
hugsað mér það. Ég vinn allan dag-
inn, og frá jólum hef ég tekið mér ör-
fáa frídaga, unnið jafnt helgar sem
virka daga. Það er bara þessi þörf,
þetta er það skemmtilegasta sem ég
geri. Stundum þarf ákveðinn aga,
rnanni gengur illa og finnst að maður
ætti að vera að gera eitthvað allt ann-
að. Þá þarf ákveðinn aga að setjast
niður og halda áfram, sérstaklega
fyrstu árin, en svo kemst þetta upp í
vana; maður veit að það er hægt að
komast yfir þetta, og eina leiðin til
þess er að halda áfram og áfram...“
shv