Þjóðviljinn - 04.03.1949, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 04.03.1949, Blaðsíða 5
f\:íyz{^%^t^^fi-i.í\,mktz ,Í949; .¦'*'l'-.'!-.';. '. '¦''-¦"- V''"**:''- V'J''1. ¦ ¦ '' "' ¦ ¦'"!.-'¦' * .. ..!.-,.) ORLAGASTUND ÍSLENZKRAR ALÞYÐU : í :Hyer líðandi stuad er mik- ilsVerðasta ' augnablik í lífi voru. Sú stund og sú stund ein umlykkur allt vort frelsi. En frelsi vort er fólgið i því einú að hafa leyfi og möguleika til að vel ja og hafna. Þetta frelsi, setn líðandi stund ve'ttir okkur; hefur ávalt. verið og er enn miklum., takmörkunum háð. Fyrir okkur er framtíðin áð- eins fróm ósk, órættur draum- ur. Eihi möguleiki okkar til á- hrifa inn í framt'ðina er hin líðandi stund.-'Því skarpari sem yfirsýn okkar er: yfir líf ein- staklings og þjóðar, því ákveðn ari^ seiri hugmyadtr okkar eru um hamingju i>g frelsi, því sterkari, sem satnkannd vor er með gróandi lífi, því vökulli, sém siðgæðisvitund vor er, því einlægari sem þjóausta vor er yið stefnu og markmið, við sahnléikann yþví meiri mögu- leika' höfum vér til þess að auka 'áhrif' vor ifin í framtíð- ina. En römm er taugin. For- tíðih er vor mikli örlagavald- ur. Land og saga aefur á liðn- um tíma rriótað eiastakling og þjóð. En'.land og saga er líka arfur- vor. Hvortveggja eggj- á'r' það ó'g hVeiur. Sagah" geym- ir okkur víti til varnaðar en þó öllu ffehiur-rtiargar og stór- ar mirin'ngar til framtaks og dáða. Framtíðin seiðir, land og fprtíð eggja, .en. líðaudi stund, eini möguleiki vor,. er eins og Ijós, sem kviknar cailli tveggja póla. Og í þe3su ljósi, þessuiri rofa f prtíðár og f ramtíðar, ber oss að hagræða verkefnum atundarinnar.að betur sé borg- ið:.málstað frelsLsius, jafnrétt- . is og bræðralags,, þannig að hyer liðandi stund beri i sér meiri möguleika,. raeira svig- rúm, meira frelsi. En slikt kostar mikið starf, stöðuga ár- vekni, etöðuga baráttu. Á hverri Hðandi stuad er taflið háð miUi dáenda frelsisins á aðra hlið en smgjarara hvata steinrunninna forma og úreltra viðhorfa á hina. Á liðnum tima hafa ýmsir Iiaft betur í þe3sai*i baráttu. Skin og skúrir, hæðlr og lægð- ir hafa þar skipzt á. Helmyrk ísöld afturhalds og kúgunar hefur hvílt yfir öllu raannkyni. En ávalt hefur frjómagni frels isins tekizt að brjóta ísinn. Stundum er eias og vandamál og óleyst verkefni ryðjist fram og hlaðist upp af óvenju- legum hraða og jafnframt eru þáu verkefni þess eðlis að lausn þeirra felur í sér óvenju- lega sterk og langvarandi örlög fyrir einstaklinga og þjóðir. Góðir tilheyrendur. Eitt slíkt augnablik'ér að renna upp yfir okkar land og okkar þjóð, augnablik. 'þegar lausn verður ráðin í örlagaríkasta málinu, sem þessi kynslóð hefur fengið iæfa, flutt á árshátíð Dagsbrúnar 26. febrúar til úrlausnar. Þetta mál.er.af- staða íslendinga til hernaðar- bandalags Bandaríkjanna og fylgiríkja þeirra við norðan- vert Atlanzhaf. Síðasta heims- styrjöld er okkur enn í fersku minni. Við fórnuðum í eldi þeirrar styrjaldar hundruðum vaskra og góðra drengja, og á- litlegur hluti skipastóls þjóð- arinnar sökk á mararbotn. Við urðum að þola áralanga setu tugþúsunda erlendra manha í landinu sem höfðu á margan hátt truflandi og óheppileg á- hrif á okkar þjóðlíf. I einu orði, skuggi þeirrar styrjaldar hvíldi yfir landi okkar og þjóð af fyllsta þunga. Það hefur. oft verið talað um góða og ásteit- ingarlausa sambúð þjóðarinnar og hersiris á þessum árum. Þeir geta frómt um talað sem þá seldu manndóm sinn og æru fyrir baunadisk, en islenzkir verkámenn hafa ekki fyrir neitt að þakka. Þeir einir allra manna í landinu urðu fyrir of- sóknum þessa hers. Þeir voru reknir úr vinnu og hundeltir stað úr stað fyrir pólitískar skoðanir, nokkrir. góðir dreng- ir úr okkar hópi voru fangels- aðir af þessum her og íslenzk- ir dómstólar látnir dæma þá til þungrar refsingar fyrir þaö eitt að leitast við .að koma i veg fyrir að hernum væri beitt til þéss að brjóta á bak aftur vinriudeilu pkkar Dagsbrúnar- manna. Og hið ein'a blað lands- insi, Þjóðviljann, sem talaði frjálst og hispurslaust um ný- lendu- og styrjaldarrekstur Breta og hélt fram íslenzkum "sjónarmiðum gagnvart fram- ferði þeirra hér, bönnuðu þeir og fluttu blaðamenn hans úr landi. Alls þessa getum vér minnzt í sambandi við Atlanz- hafsbandalag. En hvað er svo þetta svokall aða Atlanzhafsbandalag ? Hvert er raunverulegt eðli þess og tilgangur? Fyrsti vtsir þess er hið svo- kallaða Benelux-bandalag. Og það bandalag á að mynda kjarna Atlanzhafsbandalagsins að austanverðu. Þátttakendur þess eru England, Frakkland, Holland, Belgía og Luxemburg. Öll þessi lönd, að Luxemburg, undanteknu, eru nálega hin einu nýlenduríki, sem nú eru eftir í heiminum. Öll eiga þau mjög í vök að verjast með yfir- ráð sín yfir nýlendum, og þrjú þeirra, England, Frakkland og Holland, eiga þar í grimmileg- um styrjöldum. Það er engin vafi að þessir sameiginlegu hagsmunir og erfiðleikar hafa tengt þessi lönd saman og eru hinn raunverulegi grundvöllur að bandalagi þeirra. í vissum skilningi má því telja það bandalag varaarbandalag.. Það er bandalag til varnar nýlendu- drottnuninni. Við íslendingar þekkjum nýlendudrottnun of vel úr okkar sögu til þess að við getum talið hana eðlileg- an grundvöll að nokkru þjóða- bandalagi. Og hún er sífellt að verða andstæðari hugsunar- hætti og sögulegri reynslu ís- lenzkrar alþýðu. Áður fyrri var hún aðeins arðsamur at- vinnuvegur borgarastéttarinn- innar, að vísu ávalt rekin af harðýðgi og grimmd, en nú orð Ingólfur Gunnlaugsson ið er hun borgarastóttum þess- ara fjögurra landa sérstaklega fullkomin Iífsnauðsyn. Án ný- lendudrottn. mundi yald borg- arastéttarinnar í þessum lönd- um ekki standa nema skanxma hríð. Á sama bátt og Atlanz- hafsbandaiag yrði rökrétt fram hald af Beneluxbandalaginu yrði kjarni þess einnig hmn sami, sá að tryggja áframhald- andi líf borgarastéttarmnar i heiminum. En í áróðrinum fyr- ir stefnu þessa baadalags er þessu ekki hald'ð fram, Vernd- un lýðræðisins og baráttan gegn ¦ kommúnismanum eru kjörorðin, sem nptuð eru til þess að akapa fyrirtækinu ídeó- lógíakan og raunhæfan grund- völl. Rússahræðslan og kom- múnista hatrið eru vopnin. Rússar eiga eiga að vera stríðsóðir og sitja um fyrsta tækifæri til árásar í vesturátt. Hvert viðbragð Rússa á al- þjóðavettvangi er talið að sanna vélabrögð þeirra og fals. Þegar Rússar bera fram tillögu um algera afvopnun á þrem ár- um, þannig að her allra landa skuli minnkaður um þriðjung árlega næstu þrjú árin og heim urinn þannig gerður í fyrsta skipti í sögu sinni heimur án hers, þá er tiliaga þessi felld með þeirri röksemd að allt önnur stærðfræðileg og afl- fræðileg lögmál ráði í her Rússa heldur en vesturveld- anna. Vestan járntjaldsins hlýði þetta þekktum lögmálmnl þannig að ef hér er fækkað um þriðjung þá sé hann eðlilega orðinn þriðjungi minni og að sama skápi,/ veikari. En i Rússíá er þessu annan veg far- ið. Þar eflist herinn við hvern þriðjung, sem af honum er tekinn. Þegar Rússar buðu Norðmönnum griðasáttmála á dögunum, þá sannar það ekk- ert annað en ofbeldishótanir og djöfullegar árásarfyrirætlanir á hendur Norðmönnum. Og þannig endalaUst. Það má kannski segja með nokkrum rökum að við, venjulegir al- þýðumenn á íslandi vitum ekki mikið hvað Rússar ætlist fyrir í heimspólitík, en þó er okkur að vissu leyti stillt upp við vegginn og gert að skyldu að gera okkur þess nokkra grein, þar sem afstaða þeirra er gerð að tilverurökum heils hernað- arbandalags, sem okkur er tal- in lífsnauðsyn að vera með i. Og hver eru þau þá þessi mis- munandi viðhorf Rússa og ís- lenzkrar alþýðu, sem leitt gætu til styrjaldar milli þessara að- ila? íslenzk alþýða er fullkom- lega fylgjandi allri afvopnun svo þar erum samstöðu að ræða. Nálega hver íslendmgur hef ur óskoraða samúð með frelsisbaráttu undirokaðra þjóða. Rússar. hafa stutt þá frelsisbaráttu í hvívetna. Meiri hluti íslenzkra verkamanna tel- ur Rússa búa við þjóðskipulag, sem tryggi frið og öryggi, hins vegar klihgir rússaníðið bg kommúnista hatrið sífellt í eyr- um okkar frá þeim aðilum i okkar eigin landi, sem við eig- um í sífeldu höggi við um hags muni okkar og mannréttindi. Allt betta tel ég mjög þung rök gegn því að í fyrirsjáan- legri framtíð dragi til styrjaid- ar milli Rússa og íslenzkrar al- þýðu, og dragi þar með til stóra muna úr nauðsyn ís- lenzkrar þátttöku í Atlanzhafs- bandalagi. Til varnar lýðræðinu segja Vesturveldin: Lýðræðisherópið er hið mesta óp, sem þessi öld hefur heyrt og maður skyldi ætla að það væri ekkert smá- ræðis lýðræði, sem verið væri að framkvæma og vernda. I þessu efni hefur ekki setið við áróðurinn einan. Verkin sýna merkin. 1 nafni lýðræðisins hefur blóðbaðið í Grikklandi, Indó- nesíu, Malakkaskaga og frönsku nýlendunum verið háð. Undir vernd lýðræðisins lifir kyn- þáttakúgunin í Bandarikjunum og Suður-Afríku. 1 nafni lýð- ræðisins styðja Bandaríkin Sjang Kaísék í Kína, í nafni lýðræðisins er vígbúnaðurinn aukinn áf slíku kappi að slíkt hefur aldrei áður þekkzt á svo- kölluðum friðartímum og í nafni lýðræðisins senda Bahda ríkin stríðsþjáðum, sveltandi þjóðum Vestur-Evrópu tóbak, dósavatn og. rúgbrauðshrat í Marshallhjálp. Þessi er hinn raunverulegi bakgrunnur Atlanzhafsbanda- lagsins. Vestur-Evrópa hefur síðan í stríðslok lifað og þjáðst í skugga dollaravaldsins og At- lanzhafsbandalagið, ef stofnað verður, verður ásamt Marshall- aðstoðinni sterkasta tæki og tákn þessa valds. Með hernað- arbandalagi, víg^vélum og morð tækjum verður engu lýðræði haldið við í hetminum. Frelsi þróast ekki undir fargi hernað- aranda og vígbúnaðar. Enda er frelsi og lýðræði ekki raun- verulegur tilgangur Atlanzhafs bandalags. Þá mundu hinar gömlu, lífsreyndu þjóðir Ev- rópu fara aðra leið. Það eru, yfirstéttir þessarra borgara- ¦ legu landa við Atlanzhaf, sem stofna þetta hernaðarbandalag til verndar völdum sínum og áframhaldandi arðránsaðstöðu. Það er kjarni málsins. Og hlut- ur Bandaríkjanna í þessu máli; er ofinn tveim aðaiþáttum. Fyrst heimsvaldastefnu þeirra og í öðru lagi vanmætti yfir- stétta Evrópuríkjanná til þess að hafa í fullu tré við alþýðu- hreyfingu landa sinna. Áform- ið er, sameiginleg barátta Bandaríkjanna og borgara- stétta Evrópu gegn undirstétt- um þeirra Evrópulanda, sem, enn eru háð borgaraiegu valdi, \ gegn Sovétríkjunum og gegn, allri þjóðfrelsishreyfingu í ný-. lendunum. Þetta er fyrirtækið, sem hinu imga, íslenzka lýðveldi sem að því er virðist, við stofnuðum af svo miklum glæsileik og samhug 1944, er boðið að ger- ast bátttakandf í. Og þrátt fyr- ir allt, þrátt fyrir smæð okkar og þrátt fyrir sjö alda reynslu af erlendri áþján, á þetta hern aðarbandalag formælendur líka hér. Og forsendurnar eru ná- kvæmlega þær sömu hér og hvarvetna annarstaðar. Borg- arastéttin finnur vanmátt sinn í baráttunni við verkalýðshreyf inguna á Islandi. Núverandi ríkisstjórn var mynduð til þess að velta byrðum fjárhagslegra erfiðleika af borgarastéttiuiii yfir á hið breiða bak alþýðunn- ar, hún hefur hvað eftir annað reynt að framkvsemá þetta verkefni sitt og með nokkrum árangri því miður. En þrátt fyrir það finnur hún sig veika. Hún veit að verksiýosstéttin muni ekki taka við gjöfum hennar endalaust þegjandi og hún finnur fjöldagnmdvöil Framhald á 7. síða.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.